Вирустардың жіктелуі мен құрылысы: ветеринариялық аспектілер

Қазақстан Респубдикасының Білім және Ғылым Министрлігі Семей қаласының Шәкәрім университететі Аграрный факультет «Ветеринарная медицина»
БӨЖ
Тақвырып: Вирустың жіктелуі. Классификациясы
Орындаған: Сәрсебаев Б
Тобы:ВМ-305
Тексерген: Омарбеков Е
Семей 2015
Вирустар классификациясы
Вирус
Вирус (лат. vīrus - «у») - тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар рибонуклеин қышқылынан немесе дезоксирибонуклеин қышқылынан құралған нуклеопротеидтерден, сондай-ақ ферментті нәруызбен қапталған қабықшадан - кабсидтерден тұрады. Бұл қабықша вирустың құрамындағы нуклеин қышқылдарын сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан корғайды. Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары кездеседі. Вирустар тек тірі жасушада өніп-өсіп көбеюге бейімделген. Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді немесе іші қуыс цилиндр пішінді болатыны дәлелденді. Вирустар тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал өсімдіктерді уландыратын 300-ден астам түрі белгілі болып отыр.
Вирустардың құрылысы мен іс-әрекетін темекі теңбілі ауруын мысалға алып қарастырайық. Темекі теңбілі вирусы темекі жапырағындағы хлоропластарды зақымдайды. Осының салдарынан жапырақ тақтасы бүрісіп, шиыршықтанады. Сонымен қатар тостағанша, күлте жапырақшалары да өзгереді. Темекі теңбілі вирусымен зақымдалған жапырақ 9-11 күннен кейін сарғая бастайды.
Вирус түрлері
Ғылыми топтастырылуы
Домен
Вирустар
Патшалық
Вирустар
Халықаралық ғылыми атауы
Viruses [1]
?
Отрядтар
Caudovirales (3 тұқымдас)
Herpesvirales (3 тұқымдас)
Ligamenvirales (2 тұқымдас)
Mononegavirales (4 тұқымдас)
Nidovirales (4 тұқымдас)
Picornavirales (5 тұқымдас)
Tymovirales (4 тұқымдас)
Вирион
Вирионнцң құрылысы
Әдебиеттер
О. Д. Дайырбеков, Б. Е. Алтынбеков, Б. К. Торғауытов, У. И. Кенесариев, Т. С. Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл
«Ветеринариялық вирусология» Ш. Б. Мырзабекова; Алматы, «Білім», 2004 ж.