Басқару функциялары


Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


Презентация қосу

Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Семей Қаласындағы Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті

Тақырып: Басқару функциялары
ЖОСПАРЫ:

1. Басқару процесі туралы түсінік
2. Жоспарлау функциясы
3. Ұйымдастыру функциясы
4. Ынталандыру фуекциясы
5. Бақылау функциясы
БАСҚАРУ – АДАМДАРДЫҢ КӘСІПТІК ҚЫЗМЕТІ. БАСҚАРУ –
БҰЛ ҰЖЫМДАҒЫ АДАМДАРҒА ЖӘНЕ ЖЕКЕЛЕГЕН АДАМДАРҒА,
ОЛАРДЫҢ БІРЛЕСКЕН (ЕҢБЕК) ЖҰМЫС ПРОЦЕСІНДЕ МАҚСАТТЫ
ЖҮЙЕЛІ ЫҚПАЛ ЕТУ. БАСҚАРУ ФУНКЦИЯСЫ – БАСҚАРУ
ҚЫЗМЕТІНІҢ НАҚТЫ ТҮРІ, ОНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ ҮШІН АРНАЙЫ
АМАЛДАРМЕН ӘДІСТЕР, СОНДАЙ-АҚ ТИІСТІ ҰЙЫМДЫҚ
ЖҰМЫСТАР ҚОЛДАНЫЛАДЫ
БАСҚАРУ ПРОЦЕСІ ДЕГЕНІМІЗ – БҰЛ ШЕШІМДІ ШЫҒАРУДЫ,
ҚАБЫЛДАУДЫ, ҚАБЫЛДАНҒАН ШЕШІМНІҢ ОРЫНДАЛУЫН
БАҚЫЛАУДЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ.
Іскер менеджер көздеген мақсатына жету үшін басқару
        

функцияларын бұлжытпай орындауы тиіс. Басқару процесі
жүзеге асу үшін мынандай негізгі функциялар орындалуы
қажет:

1.     ЖОСПАРЛАУ

2.     Ұйымдастыр
у

3.     Ынталандыр
у

4.  Бақылау


2. Жоспарлау функциясы

Жоспарлау барлық басқару қызметінің ішіндегі ең
негізгісі болып саналады. Жоспарлау дегеніміз алға қойған
мақсатқа жетудің жолдары мен амалдары.

Жоспарлау қызметінің мерзіміне байланысты жіктелуі:
1. Стратегиялық жоспарлау – «стратегия» дегеніміз ұйымның
міндетті ісін орындауды және мақсатына жетуді қамтамасыз ететін
жан-жақты жоспар жиынтығы болып саналады.
2. Орта мерзімді жоспарлау
3. Тактикалық жоспарлау – барлық басқару функциясының ішінде
жоспарлау ең елеулісі болып саналады. өйткені мұың өзі кез-келген
балама әрекеттерді таңдап, алуға байланысты.
4. Индикативті жоспарлау – ұзақ мерзімге құрылған жоспарға
өзгерістер немесе жаңалықтар енгізу.
5. Бизнес-жоспар – жоспарлау жүесіндегі қоғам мақұлдаған
әртүрлі ұйымдық құқықтық нысандағы кәсіпкерлік құрылымдар
пайдаланатын жүйе жол.
3. ҰЙЫМДАСТЫРУ ФУНКЦИЯСЫНЫҢ МАҚСАТЫ МЕН МАЗМҰНЫ

1. ҰЙЫМДАСТЫРУ НЕГІЗДЕРІ.
2. ҰЙЫМДЫҚ ҚҰРЫЛЫМДЫ ҚҰРУДАҒЫ ӘРТҮРЛІ КӨЗҚАРАСТАР
Еңбекті мамандандыру мен бөлісу адамдар ж ұмысыны ң өнімділігін
едәуір арттыратындығы белгілі. Әркім өз міндетін айқын т үсініп, қоян-
қолтық әрекет еткенде ғана бірлесіп атқарған жұмыстың тиімді болатыны
сөзсіз. Осыған орай ұйымдастыру функциясының міндеті: е ңбек әрекеті
элементтерімен олардың өзара әрекет ету тәртібі арасындағы пропорцияны
анықтау. Жүйедегі әрбір жұмыскерлердің орны мен ролін белгілеу. Оларды
бөлімшелер мен салаларға орналастыру.
Бұлардың бірлескен әрекетін мұқият ұйымдастыру аппараттағыларды ң
барлығының жекеленген қызметшілер мен жұмыскерлерді ң іс- әрекетін
белгілейтін құжаттар әзірлеу арқылы жоспарда көрсетілген шаралар мен
өндірістік процестердің мүлтіксіз жүзеге асырылуын қамтамасыз ету.
Ұйымдастыруды басқару функциясы өндірісті ұйымдастыруды ң белгілі алты
принципі бойынша құрылады: мамандандыру, пропорционалды қ, параллельдік,
қатарластық, дәлділік, үздіксіз және ырғақтылық. Ұйымдастыруды ң өзі
адамдардың бірлескен іс-қимылын бейнелейді.
4. ЫНТАЛАНДЫРУ ФУНКЦИЯСЫ

Менеджер үшін ынталандыру қажеттілігі адамдардың дұрыс немесе
теріс реакциясы пайда болуына байланысты мәселе. Егер де осы
қойылған сұраққа жауап оң болса, өндіріс жоғарылайды, ал теріс болған
жағдайда өндіріс іркіледі. Менеджердің тұрақты мақсаттарының бірі —
өнімділікті және орындаушылар жұмысының тиімділігін өсіру болып
табылады. Тиімділікті өсірудің шегі бар, бірақ еңбек бірлігінің
құндылығын үнемдеуге әрбір қызметкерге шаққандағы өнімді арттыру
арқылы жетуге болады.
Мұны жүзеге асырудың көптеген жолы бар. Бірақ, оның ішіндегі ең
жақсысы — еңбек өнімділігін өсіру стимулы (ынтасы) ретінде
материалдық мадақтауды пайдалану.
Мотивацияның диапазоны өте кең — «жұмыс істе немесе аттан өл»-
деуден оларға тек нан емес, ойын-сауық беруге дейін қорқыту мен
жазалау негативті санкциядан позитивті награды мен қызығушылықа
дейін. Ынталандырулар мәжбүрлік еңбектен, қызметкерде материалдық
ұтысқа, мақтанышқа жету тілегінің пайда болуына дейін өзгерген.
Ынталандыру және өнімділік. Ұйымның жоғары өнімділікке жетуі көптеген
факторлардың әсерінен туатын нәтиже. Станоктар ж әне материалдар
түрінде жүзеге асырылған ғылым мен техниканы ң жа ңа жетістіктері,
еңбек пен өндірісті ұйымдастыруды ң озық әдістері өнімділікті ед әуір
жоғарылатты. Әйтсе де, машиналар, ж ұмсал ған қаражаттар жансыз
болады. Тек адам элементі енгізілгенде ғана олар « өнімділікке» айналады.
Ынталандыруға дәстүрлі көзқарастар. Өткенде мотивацияға ғылыми
менеджмент тұрғысынан және адамдар қатынасы позициясынан екі к өз қарас
болған. Осы екі көзқарас бүгінде әр т үрлі атпен ж әне әр т үрлі д әрежеде ке ң
таралған.
Бірінші көзқарас бойынша жұмысшылар ж әне оларды ң өндірістік қызметі
өндірістің экономикалық факторлары ретінде қарастырылады. Ж ұмысшы
басқа экономикалық факторлар сияқты экономикалы қ талдау ға ұшыра ған.
«Экономикалық адам» тек жалақыны ң көлемін өзгертумен ынталандырыл ған.
Ф.Герцбергтің екі факторлар теориясы. 
Ф.Герцберг өзінің әріптестерімен
зерттеу барысында адамның іс-әрекетіне
ынталандыратын және ынталандыртпайтын
факторларды анықтаған. Мотивациялайтын
факторларға Герцберг мынандай
қажеттіліктерді жатқызады: жетістіктерге
жету, ардақтау, жұмыс процесі,
жауапкершілік және қызмет орнын
жоғарылату. Егер осы қажеттіліктер
қанағаттанса, онда адамның өзі
қанағаттанады, яғни бұл қажеттіліктер
мотивациялық роль атқарады.
5. БАҚЫЛАУ ФУНКЦИЯСЫ
Бақылау жоспарлау процесін аяқтап және жаңа жоспарлау
шешімдеріне бастама болады. Тиімді бақылау бас қарудың —
жоспарлау, ұйымдастыру және мотивациялау сияқты
функцияларымен үнемі байланысты болу керек. Бақылау
функциясының нәтижесі жоспарды қайта құру, ұйымның басқару
құрылымын жетілдіру, мадақтау жүйесін жақсарту т.б. түрінде
болуы мүмкін.
Бақылауды ұйымдастыру қазіргі замандағы басқарудың күрделі
мәселесі болып табылады, өйткені бақылау функциясы көбіне тікелей
басшылардың мойнында бұрынғыша қалып отыр. Американды қ
басқару әдебиетінде әкімшілік (немесе оперативті, тактикалық)
және басқарушылық (немесе жалпы, стратегиялық) бақылау деп
ажыратылады. Егер әкімшілік бақылау күнделікті операцияларды
бақылап, қайталана беретін және автоматизациялануға оңай
көнетін болса, басқарушылық бақылау мақсаттарға жету
барысында ресурстарды тиімді пайдалануға бағытталған және
шешім қабылдау мен саясатты жасаудың инструменті болып
СОНЫМЕН БАСҚАРУШЫЛЫҚ БАҚЫЛАУДЫҢ
ТИІМДІЛІГІ ҰЙЫМ ТІРШІЛІГІНДЕ ЕҢ МАҢЫЗДЫ РОЛЬ
АТҚАРАДЫ.

Басқарушылық бақылау алға қойылған мақсаттарға
жетуді қамтамасыз етуден тұрады, сонымен бірге
жоспарланған шешімдерді іске асыруды өндірістік
информациялардың бағытын ұйымдастыру арқылы орындап
тұрады. Бақылау әртүрлі бөлімшелер жұмыстарының
нәтижесі туралы информацияны жинап, өңдеп және бара
береді.
Бақылау процесс ретінде келесі этаптардан тұрады:
1. Өнірістік процесстерді орындау саласы және басқа
операциялар салаларында стандарттарды тарайындау;
2. Нақтылы нәтижелерді нормалармен салыстырып
ауытқуларды анықтау;
3. Ауытқуларды жоюға немесе жоспар мен нормаларды қайта
құру арқылы іс-қимылдар ұйымдастыру.
Бақылау функциясы — мезгіл-мезгіл басшыны
күнделікті жұмыстардың жағдайын, ясни
жоспарды орындау барысымен таныстыру
болғандықтан, бақылау функциясы мен
жоспарлау функциясы арасында тікелей
байланыс бар екенін атап өту қажет.
Бақылау стратегиялық шешімдерді
қабылдау да, оперативті іс-қимылдарды
атқаруда да қажет.
Жұмысты талдау дегеніміз — нақты
көрсеткіштерді нормалармен салыстыру,
жетіспеушіліктер мен ауытқуларды аны қтау ж әне
олардың себебін түсіндіру. Кез-келген ауыт қуларды
дер кезінде зерттеп талдау керек. өйткені олар кезекті
шешімдерді дер кезінде қабылдауға ж әне т үзетулерді
уақытында енгізуге мүмкіншілік береді. Б ұл
әрекеттер — нақты нәтижелерді жоспарлық
нәтижелерге жақындату — бақылаудың басты
және соңғы фазасының негізін құрайды. Бұл жерде
жоспарларды түзететін және жаңа норма қайта
құру процедурасын ойластырады.
алдын-ала
бақылау, күнделікті
бақылау

БАҚЫЛАУ ТҮРЛЕРІ: 
кейінгі
бақылау
Алдын-ала бақылау шешімдердің дайындалуын
бақылайды. Бұл процесте бақылау өкілеттілігі
орган мен бөлімшелердің бекітілген ережелер мен
нормативтерге сәйкестігін анықтайды.
Күнделікті бақылаудың міндеті мақсаттарды
орындау мүмкіншіліктері мен құралдарын тауып,
оларды нақты жағдайлармен байланыстыру
болады.
Кейінгі бақылау ең толық және жан-жақты
қамтитын бақылау болып табылады.
Басқарушылық бақылауды жетілдіру мәселелері.
Қазіргі заманғы басқару теориясында критерийлер
жиынтығын қолдану негізінде тиімділікті арттыру
мүмкіндіктерін анықтаудың тенденциясы
байқалуда, өйткені ұйым алдында күрделі, көп
компонентті мақсаттар тұр.
Тиімділікті арттыруда бір мезгілде, әрі үндесе
әрекет жасайтын көптеген факторлар қатысады,
осы себепті барлық басқару функциялары жүйелі
түрде жүзеге асырылуы тиіс. Осыған орай
басқарудың өзінің тиімділігін бақылау ерекше
орын алады.
НАЗАР ЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!

Ұқсас жұмыстар
Педагогикалық менеджменттің функциялары
Педагогикалық менеджменттің функциялары туралы
Жұлын жане ми функциялары
Менеджменттің мәні, әдістері мен функциялары
БАСҚАРУ ФОРМАЛАРЫ МЕН ҚҰРЫЛЫМЫ
Басқару теориясы
ЖҰЛЫН ЖӘНЕ АРТҚЫ МИ ФУНКЦИЯЛАРЫ
ШАҒЫН ЖӘНЕ ОРТА КӘСІПОРЫНДАҒЫ МЕНЕДЖЕРДІҢ ПРИНЦИПТЕРІ, ФУНКЦИЯЛАРЫ
ЖЕКЕ ЖОБА ЖАДЫНЫ БАСҚАРУ
Ақша айналымын басқару
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь