Несеп зәр шығару жүйесі. Жыныс жүйесі


Бұл презентацияның бағасы: 500 теңге
Скачать: бот арқылы


Презентация қосу
Несеп зәр шығару жүйесі.
Жыныс жүйесі
Жоспар
• Бүйрек
• Несеп ағар
• Несеп қуық
• Несеп зәр шығару түтігі
• Әйел адамның жыныс мүшелері
• Ер адамның сыртқы жыныс мүшелері
Зәр шығару жүйесі

• Зәр шығару жүйесі, экскреторлық жүйе – 
адам мен жануарлар организмінің артық 
суды, тұздарды, зат алмасудан пайда 
болған қажетсіз заттарды сыртқа 
шығаратын органдары. 
Бүйрек
Бүйрек
• Бүйрек — Зәр түзе отырып, 
қаннан шығатын 
бөлінділерді сүзетін, арқа 
жотадан төмен 
орналасқан, асбұршаққа ұқ
сас үлкен мүше. 
• Оның жоғары полюсінде эндокрин бездері -қыртысты 
және ми қабатынан тұратын бүйрек асты бездері 
орналасқан.Адам бүйрегінің массасы-150 г. Бүйрек 
ұлпасы сыртқы қоңырқай түсті қыртысты қабаттан 
және ішкі бозғылт түсті ми затынан тұрады.Ми затында 
ұштары бүйрек астауына бағытталған пирамидалар 
орналасқан. Бүйректің ішіндегі қуыс бүйрек астауы деп 
аталады.Бүйректе түзілген несеп жинағыш түтікшелер 
арқылы астауға келіп, одан зәрағар бойымен қуыққа 
жиналып,зәр шығару өзегі арқылы сыртқа шығады. 
• Бүйректің ерекшелігі 
қанмен жақсы қамтамасыз 
етілуі: бүйрек арқылы 
тәулігіне 1500-1700 
л қан ағады.Бұл дегеніміз - 
әрбір 5 минут сайын қан 
тамырлары арқылы 
айналатын барлық қан 
бүйрек арқылы өтеді деген 
сөз.Осы 
кезде организм ұлпаларын
да үнемі 
түзілетін, тіршілік әрекетіні
ң зиянды заттары қаннан 
бөлінеді.
Несеп ағар
Несепағар
• Зәрағар немесе Несепағар (лат. ureter)
— бүйрек түбегінен
басталып, құрсақ қуысының бел аумағы
арқылы жамбас қуысындағы қуыққа дейін
созылған түтікше мүше (несепағар деп те
аталады).
• Ол құрсақ қуысындағы қысқа 
қатпарға ілініп, оның бүйір 
қабырғасында орналасады. Ал 
жамбас қуысында несепағар — 
несеп-жыныс қатпарының 
құрамында қуықтың жоғарғы 
қабырғасымен жанасып, оған 
қиғаштала еніп, 3-5 см-дей 
аралықта етті және кілегейлі 
қабықтардың арасымен өтіп 
барып, қуық қуысына ашылады.
• Ересек адамдарда оның диаметрі 6-8 мм,  ұзынды ғы 25-
30 см. Несепағар бүйректі қуықпен жалғастырады. 
Несепағардың қабырғасы түтікше мүше ретінде: 
кілегейлі, етті және сірлі қабықтардан құралған. 
Несепағардың ішкі — кілегейлі қабығы екі қабаттан: 
ішкі — көпқабатты жалпақ ауыспалы эпителийден және 
сыртқы — борпылдақ дәнекер ұлпалы өзіндік 
тақташадан тұрады. Кілегейлі қабықта көпіршікше-
түтікше бездер болады. Несепағардың ортаңғы — етті 
қабығы үш қабаттан құралған. Олар: ішкі — ұзынша 
қабат, ортаңғы — сақинаша қабат және сыртқы — 
ұзынша қабат. Бұлар — бірыңғай салалы ет ұлпасының 
миоциттер қабаттары. Сыртқы — сірлі қабығы: ішкі — 
борпылдақ дәнекер ұлпалық қабаттан және сыртқы — 
мезотелийден (бірқабатты жалпақ эпителийден) 
құралған
Несеп қуық
Несеп қуық
• Қуық (орыс. мочевой 
пузырь, ағылш. vesica 
urinaria, лат. vesica - 
көпіршік, лат. urina — зәр, несеп) — 
бүйректе түзілген 
зәр несепағар арқылы ағып келіп, 
уақытша жиналатын, пішіні алмұрт 
тәрізді қуысты мүше.
Қуық негізінен дененің жамбас 
қуысында орналасады. Зәрге толған кезде ғана 
құрсақ қуысына қарай шығады. Ол қуық төбесінен, 
қуық денесінен және жіңішкерген қуық мойынынан 
тұрады.
•Қуықтың қабырғасы үш қабықтан:
• ішкі — кілегейлі қабықтан
• ортаңғы — етті қабықтан және
• сыртқы — сірлі қабықтан (адвентициядан) 
құралған.
Несеп зәр шығару түтігі
Несеп зәр шығару түтігі

• Зәршығару өзегінің құрылысы ер адамдар мен әйел адамдарда 
бірдей емес. Әйелдердің зәршығару өзегінің ұзындығы 3-3,5 см. 
Зәршығару өзегінің сыртқа ашылатын тесігі қынаптың алдыңғы 
тұсында қатарласа орналасады. Зәршығару өзегінің ішкі 
сілемейлі қабығы ұзын қатпарлы болады. Үрпі жолы зәршығару 
тесігімен аяқталады.
Несеп зәр шығару түтігі

• Ер адамның зәршығару өзегінің пішіні түтікше тәрізді, ұзындығы 
шамамен 18 см. Ол қуықтан басталып, жыныс мүшесінің ұшына 
дейін созылып жатады. Ер адамдардың зәршығару өзегі 2 түрлі 
қызмет атқарады: зәр және жыныс жасушалары (спермалар) 
сыртқа шығарылады
Әйел адамның жыныс мүшелері
• Аналық жыныс мүшелері 2 топқа (сыртқы және 
ішкі) бөлінеді. 
• Сыртқы аналық мушелерге - үлкен, кіші 
жыныстық жапсарлар және шүртекей (клитор) 
жатады. Жыныстық жапсарлар май ұлпасы мол 
терілі қатпарлардан тұрады. 
• Ал ішкі аналық жыныс мушелеріне - екі аналық 
без, жатыр, екі жатыр түтігі және қынап жатады.
•  Ішкі аналық жыныс мүшелерінің бәрі де жамбас 
шоңқимасы — кіші жамбас қуысында орналасады. 
Аналық бездердің (яичники) пішіні сопақша, ұзындығы 
3-4 см. Салмағы 5-8 г. Аналық бездер де аралас 
бездерге жатады, яғни жұмыртқа жасушаларын және 
гормондар (экстрогендер, т. б.) бөледі. Аналық бездер
 көптеген безді көпіршіктерден - фолликулалардан 
тұрады. Олардан бірте-бірте жұмыртқа жасушалары 
жетіледі. Аналық бездердің үстіңгі жағын жатыр 
түтігінің сыртқы шашақты шеті көмкеріп тұрады. 
• Жатыр - қуықтың артына таман 
жамбас шоңкимасының қуысында 
орналасқан алмұрт пішінді 
бұлшықетті мүше. Нәресте туғанға 
дейін ұрық жатырда дамиды. 
Жатырдың кабырғалары негізінен 
қалың бірыңғай салалы 
бұлшықеттерден тұрады. Оның ішкі 
жағын ұсақ қантамырлармен 
торлаған сілемейлі қабыкша
 астарлайды. Жатырдың төменгі 
жағында сыртқа ашылатын 
бұлшыкетті түтікше - қынап болады.
Ер адамның сыртқы жыныс мүшелері
Аталық жыныс мүшелері

• Аталық жыныс мүшелерін сыртқы және 
ішкі мүшелер деп 2 топка бөледі. 
Сыртқы аталық мушелеріне - ұма және 
жыныстық мүше жатады. Ішкі аталық 
жыныс мушелеріне аталық бездер, оның 
қосалқы бөлімдері (ұрықшығарушы 
өзекшелер, ұрықтық көпіршіктер, сыңар 
қуықасты безі) жатады. Аталық без (ен) 
екеу, мөлшері 4-6 см, салмағы 15-30 г.
• Аталық бездер - ұманың ішінде орналаскан терілі қалта. 
Ұманың ішкі қуысы құрсақ қуысының бір бөлігі болып 
саналады. Ұрықтың дамуы кезінде ұма құрсақ қуысында 
жатады. Жыныс бездері өзекшелер ар қылы  ұма  қуысына 
түскен соң, ондағы дәнекер ұлпамен тұтасып кетеді. 
Бұдан кейін ұма қуысы құрсак қуысынан бөлініп қалады. 
Егер жыныс бездері ұма қуысына өтпей, құрсақ қуысында 
қалып қойса, жыныс жасушаларының түзілуіне кедергі 
жасайды. Әдетте, жыныс бездері шарана жары қ д үниеге 
шығардан бұрын ұма қуысына өтеді.

Ұқсас жұмыстар
Зәршығару мүшелер жүйесінің құрылысы
Зәр шығару жүйесі туралы ақпарат
Несеп жыныс сипаттама
Несеп шығару жүйесі мүшелерінің ауруы кезіндегі мейіргерлік күтім
Балалардағы пиелонефрит
Бүйректің топографиясы
Зәр жолдары аурулары
Несеп каналы
ЗӘР БӨЛУ МҮШЕЛЕР ЖҮЙЕСІ
Қуық - қуыс мүше
Пәндер