Сиырдың желінсау ауруы


Бұл презентацияның бағасы: 500 теңге
Скачать: бот арқылы


Презентация қосу
Сиырдың желінсау ауруы
• Желінсау (Mastіtіs) — желіннің қабынуы. Көбінесе,
сауын сиырларында бұзаулау және суалу кезінде
байқалады.
• Ауру қоздырғышы- стафилококк, стрептококк, диплококк,
микрококк бактериялары, микоплазмалар, вирустар мен
саңырауқұлақтар.
• Желінсаудың негізгі себептері: желіннің жарақаттануы,
тазалық сақтамау, дұрыс саумау, т.б. Сондай-ақ, аусыл,
актиномикоз, күл сияқты жұқпалы аурулар да
желінсауға шалдықтырады.
КЛИНИКАСЫ
• Ауру малдың температурасы көтеріліп, жемшөпке
тәбеті болмайды, желіні ісініп кетеді. Сауған кезде
іртіктелген сүт немесе ірің тәрізді сұйық зат бөлініп
шығады. Кейде желінде іріңді ісік жара пайда
болады. Желінсаудың жасырын түрінде малдың с үті
біртіндеп азая береді және сүттің физикалық-
химиялық қасиеті өзгереді. Ауру малды
клиникалық белгілеріне қарап немесе сүтті лаб-лық
тексеру арқылы анықтайды.
ПАТОГЕНЕЗІ

• Аурудың өту және көріну белгілеріне қарай серозды,
катаральді, фибринозды, іріңді, геморрагиялық
желінсау деп бөледі. Бие, қой, ешкі желінсаумен
ауырғанда да жоғарыдағыдай белгілер байқалады.
Кейде оларда желінсаудың өзгеше түрі дамиды:
биеде — ботриомикоз, қойда — іріңді желінсау.
ЕМІ
• Тез емдемесе ауру асқынып, желіннен қайтып сүт
шықпай қалуы мүмкін. Ауру малды оқшаулап, астына
құрғақ төсеніш салады. Құрғақ, құнарлы шөп беріп,
желініне майлы дәрі жағып, таңып тастайды. Венасына
новокаин қосылған окситоцин енгізеді, бұлшық етіне
антибиотиктер мен сульфаниламидтер, желінсауға
қарсы препараттар (мастицид, мастикур, т.б.) егеді.
Желінсау ауруынан мал шаруашылығына көп зиян келеді,
сондықтан ауру тудыратын себептерді алдын ала жойып
отыру тиімді.
МАСТИТТІҢ АЛДЫН АЛУ ҮШІН НӘР
РЕЦЕПТІ
• Қайнап жатқан бір шелек суға ас көгінің 15-20 ас
қасық дәнін салады, одан кейін оттан алады,
кенеппен жабады да, шамамен 3-4 сағат тұндыру ға
қояды. Ас көгінің дәнімен қатар дәндері бар ас көгінің
шөбін пайдалануға болады. Мұндай жағдайда бір
шелек суға 0,5-1 кг шөпті қолданады. Ерітіндіні
тұздауға болады. Нәрді жануарға бұзаулағаннан
кейін 2-3 күн бойы тәулігіне шамамен 1-2 шелектен
береді.
• Егер сиырларда маститпен ауруы жиі қайталанатын болса, онда ас к өгіні ң н әрін
сиырға бұзаулағаннан кейін 10 күн бойы береді, одан кейін 1 ай үзіліс жасайды,
содан соң жануарға қайтадан нәрді береді (10 к үн). 2 үзіліс өткеннен кейін н әрді
тағы да шамамен 10 күн береді. Сондай-а қ ас к өгі с үтті к өбейтетін д әрі
екендігін ескерген жөн. Осыған байланысты жануарды емдеу кезінде желінді
неғұрлым мұқият тексеру керек, ал сиырды едәуір жиі сауады. Желінді қосымша
сылап уқалау қажет еместігін атап өту маңызды.
• Сиырларда бұзаулағаннан кейін өте жиі желінінің қабынуы байқалады. Мұндай
жағдайда желінді жуады және 100 гр. ара қ пен бір ас қасы қ бал аралас қан
қоспаны жағады. Одан кейін желінді жылы матамен орап, компресті сиырды ң
белдемесіне жіппен байлап қояды. Сиыр желінінің ісінуі әдетте б ұзаулау
алдында байқалады. Осындай жағдайда бұзаула ған ға дейін 10-12 к үн б ұрын
сауып алған дұрыс, бұл желінді неғұрлым жұмсартады. Егер желінні ң ісінуі жиі
қайталанса, онда бірнеше сауып алу қажет, бұл ретте сиырды толы қ сауу
ұсынылмайды.
ЖЕЛІНГЕ АРНАЛҒАН ҮЙДЕ ЖАСАЛҒАН
МАЙДЫҢ РЕЦЕПТІ:
• Бір стакан күнбағыс майы және бір стакан
араның балауызы немесе 20 г. парафин қажет.
Алдымен майды су құйылған ыдыста
қайнатады, содан соң оған парафин қосады, ол
ерігеннен кейін қоспаны бөлме температурасына
дейін салқындатады.
Емшектің жарылуы сиырды сауған кезде сауыншыға да,
жануарға да жайсыз болады. Мұндай сызаттар желінді
дұрыс күтпеген жағдайда пайда болады. Сауған кезде
жарылған емшекке сүт және майлар жағу керек емес.
Бірақ сауғаннан кейін емшекті жылы сумен жуып, бор
вазелинін жаққан дұрыс. Сауып болған соң жараны
бәрінен бұрын йодпен өңдеу жақсы сауықтырады.
Сондай-ақ сызаттардың маңайын жылы булау
ұсынылады. Жарықтар қатты ауыртатын кезде сиырды
сауып алғанға дейін жарты сағат бұрын емшекке
құрамында новокаин (салмағы бойынша 5 бөлік),
салицилл және бор қышқылдарының (10 бөлік) және
вазелин (100 бөлік) қоспасы бар майды жаққан тиімді.
• Сиырлар мен тайыншалардың желініне сүйелдер жиі
шығады. Ғылымды мұны Паппилома деп атайды. Б ұл
шырышты қабық пен терінің зарарсыз ісігі, одан
полиптер шығады. Папиллома – бұл вирустық ауру
(вирус теріге көрінер-көрінбес жаралар және сыдырып
алған жер арқылы кіреді).
• Осындай түрдегі сүйелдерді әдетте емдемейді,
өйткені желіннің терісін ұдайы күтіп отырған кезде,
сүйелдер өздерімен өзі кетеді. Егер сүйелдер сиырды
мазалаған жағдайда, оларды әрине жою қажет.
ЖЕЛІНДЕГІ СҮЙЕЛДЕРДІ ЖОЮҒА
АРНАЛҒАН РЕЦЕПТ:
• Қосымша ингредиентті пайдалану қажет
емес, мысалы, сүйелді қылшық арқылы жою.
Сиырдың құйрығынан қылшық жұлып
алынады терінің үстіндегі сүйелді онымен
мықтап байлайды. Біршама уақыт
өткеннен кейін сүйелдер солып өздерінен
өздері түсіп қалады.
• Осы мақсат үшін картоп қабығының нәрі де пайдаланылады
(көптеген жағдайларда тамыры шыққан картоп, тамырларымен
бірге пайдалануға болады). Желінді тәулігіне үш рет нәрмен сүйелдер
кеткенге дейін сүртеді. Кейбіреулері сүйелдерге таңертең және кешке
солидол жағады (сауғаннан кейін 2-3 апта бойы). Осы рәсімнен кейін
сүйелдер түсіп қалады (сауар алдында солидолды әрине сумен мұқият
жуады). Сиырды сауған кезде жайсыздық жасап, ауыртатын
сүйелдерді сондай-ақ формалинмен, ляписпен күйдіріп немесе
салицилл майын жағып кетіреді. Сонымен қатар сүйелдерді
сарымсақпен (сұйықтау ботқасымен) немесе бір де бір тепе-
теңдікпен алынған сарымсақтың сөлі мен шошқа майы құрамында
бар маймен жояды.
ҚОРЫТЫНДЫСЫНДА
желін маститі сиырдың бәрінде болатынын атап
өту қажет. Сондықтан бұл аурудан сескенуге негіз
жоқ. Осы аурудың белгісін ерте анықтау үшін
жануарды мұқият қарау керек. Өйткені
сақтандыратын емдеу шараларын қаншалықты
ерте бастасаңыз, соншалықты тез әрі жеңіл сиыр
аурудан жазылады.
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!!!

• Орындаған: Қилашев Е.Ж
• Тексерген: Мұхамадиева Н.Н
• Тобы:ВМ-305

Ұқсас жұмыстар
Серозды желінсау
ЖЕЛІНСАУ АУРУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ
Сиырдың шикі сүтіне және кілегейдің органолептикалық қасиеттеріне әсер ететін зоотехникалық және ветеринарлық факторлар
Сүттің құрамы
КАТАРАЛЬДЫ ЖЕЛІНСАУ
Малдың кілегейлі қабықтарын, лимфа бездерін зерттеу және дене қызуын өлшеу
Листериоз ауруы
Бұзауларды күтіп – бағу гигиенасы
Құстардың шешек ауруы
Қоздырғыштың негізгі көзі - ауру және ауырып жазыл мал
Пәндер