Толқындардың интерференция және дифракция құбылысы


Бұл презентацияның бағасы: 400 теңге


Презентация қосу
ОҚО, Түлкібас ауданы,
Б.Момышұлы атындағы жалпы
орта мектебінің математика-физика
пәнінің мұғалімі Ақжарқын Ташпенова
11-сынып

Сабақтың тақырыбы:
Толқындардың интерференция
және дифракция құбылысы
Сабақтың мақсаты:
Білімділігі:Басқа жаратылыстану пәндерімен
байланыс табиғатта бар жарықтың
интерференция және дифракция
құбылыстарымен таныстыра, анықтама
формула , max, min шарттарымен қатар есептер
шығара отырып білімін қалыптастыру.
Дамытушылығы: Физикалық тұрғыдан ойлау,
сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін дамыта
отырып білім беру теориялық алған білімді
франтальді сұрау кезеңде, тестілеу
сындарында, топтық жұмыстарында дұрыс
толық жауап беруге үйрету.
Тәрбиелік: Оқушыларды шыдамдылыққа,
дәлдікке, шапшаңдыққа, ұқыптылыққа,
ұйымшылдыққа, достыққа, тәрбиелеу.
Толқынды қозғалыстың қайсысына да
болмасын
интерференция және дифракция
құбылыстары тән.

Кеңістіктің әрбір нүктесінде қорытқы тербелістер
амплитудаларының уақыт жөнінен тұрақты
таралу тәртібі орнайтындай болып, екі немесе
бірнеше толқынның қосылуы интерференция деп
аталады.
Интерференция құбылысындағы max және
min- дар шартына сәйкес қосылатын екі
толқынның жол айырмасы ұғымын қалыптастыру
Интерференция болуының басты шарты -
толқын көздерінің когеренттік шарты

Орнықты интерференциялық көрініс шығарып алу
үшін, толқын көздерінің а) тербеліс жиіліктері бірдей
болуы қажет және олардың б) тербеліс фазалары өзара
дәл келуі керек немесе уақытқа тәуелсіз тұрақты шама
болып, қала беруі тиic.
Осы шарттарды қанағаттандыратын көздер когерентті
көздер деп аталады. Когерентті толқындар қосылғанда
ғана орнықты интерференциялық көрініс пайда
болады.
Максимумдар шарты:
Егер ортаның берілген нүктесіндегі
тербелістерді тудыратын екі толқынның жол
айырмасы бүтін санды толқын
ұзындықтарына тең болса, онда сол нүктедегі
тербеліс амплитудасы максимал болады.
∆d = kλ, мұндағы k=0, 1,2...
Минимумдар шарты :
Егер ортаның берілген нүктесіндегі тербелістерді
тудыратын екі толқынның жолдарының айырмасы
тақ санды жарты толқын ұзындықтарына тең
болса, онда сол нүктедегі тербеліс амплитудасы
минимал болады:
∆d = (2k+1) λ/2, мұндағы k=0, 1,2...
Гюйгенс- Френель принципі

Френель Гюйгенс принципін екінші реттік
толқындардың интерференция идеясымен
біріктіріп барып, толқындық теорияны
негіздеуде айтарлықтай табыстарға жетті.
Френель идеясы бойынша кез келген уақыт
мезетіндегі толқындық бет дегеніміз екінші
реттік толқындарға жай ғана жанама бет
емес, олардың интерференциялануының
нәтижесі болып табылады.
Су бетіндегі толқындық құбылыстарды оқып
үйренуге арналған құралдың жалпы көрінісі
Толқындық құбылыстарды оқып үйренуге
арналған құралмен жасалған демонстрациялық
тәжірибелерден, жиілік ~ 6- 7гц
Толқындық құбылыстарды оқып үйренуге арналған
құралмен жасалған тәжірибелерден, жиілік ~ 4- 5Гц
Толқындық құбылыстарды оқып үйренуге арналған құралмен
жасалған демонстрациялық тәжірибелерден.
Интерференция құбылысы бақыланады.
Толқынды қозғалыстың қайсысына да болмасын
интерференция және дифракция құбылыстары
тән.

Толқындардың түзу сызықты
таралудан ауытқуы немесе
бөгеттерді орағытып өтуі
дифракция деп аталады
(difractus -лат- сынған).
Түрлі бөгеттердегі механикалық
толқындар дифракциясы

d

Геометриялық
көлеңке

d ≥λ d ≤λ
d >λ
Түрлі саңылаулардағы
дифракция

г.к. г.к.

d >λ d ≥λ

d ≤λ
XVII ғасырда физикада жарық туралы
екі теория дамып, қалыптасты.

Ньютон (1643-1727):
жарық дегеніміз жарық көзінен жан-
жаққа кететін бөлшектер-
корпускулалар ағыны (зат
тасымалы).
Гюйгенс (1629-1695):
барлық денелердің ішіне өтетін
ерекше гипотетикалык ортада —
эфирде таралатын толқындар.
Жұқа қабықшадағы
интерференцияны түсіндіру

Ағылшын ғалымы Томас Юнг тұңғыш
рет, біреуі жұқа қабықшаның сыртқы
бетінен, екіншісі ішкі бетінен
шағылған 1 мен 2 толқындарды қосу
арқылы, оның түстерін түсіндіру
мүмкіндігі жөніндегі интерференция
құбылысын ашқан данышпан ойға
келді.
Жұқа қабықшадағы
интерференциялық көрініс
Электромагниттік тербеліс Электромагнитті
Интерференция Диф
Үйге тапсырма § 4.3.Жарықтың
интерференциясы
Жоспары:
1.Жарық толқындарының таралауы
2.Жарықтың интерференциясы
3.Юнг әдісі
4.Френель әдістері
5.Ньютон сақиналары
6.Жарық интерференциясының тұрмыста
қолданылуы
Бағалау. Жеке топтардың орындарын
белгілеу.
Д
И
Ф
Р
А
К
Ц
И
Я

1.Жұпарды жасыра алмайсың
2. “Эврика” сөзінің авторы?
3.max, min шарттары бар толқындық құбылыс?
4.Электромагниттік тербелістерді тудыратын үлкен тізбектің
шағын бөлігі?
5.Қысымның өлшем бірлігі?
6.Денеге әрекет етіп үдеу тудыратын физикалық шама?
7.Дене формасының өзгеруі?
8.Бетін қисық болса, өкпелеуге болмайтын оптикалық құрал?
Ұқсас жұмыстар
Толқындардың интерференция құбылысы
Тартылыс құбылысы
Электромагниттік индукция құбылысы
Электромагниттік толқындардың қолданылуы
Тартылыс құбылысы. Ауырлық күші. 7-сынып
Электрдің, электромагниттік толқындардың, иондаушы және ультрадыбыстық сәулелердің адам денсаулығына әсері
Тартылыс құбылысы. Ауырлық күші. Басқа планеталардағы ауырлық күші
Гаметогенез және ұрықтану. Геннің құрылымы және қызметі
Ақуыз және нуклеин қышқылдарының құрылысы және қызметі
Транспорттық және тұтынушылық тара және қаптамалар
Пәндер
Stud.kz
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рақмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Жабу / Закрыть