Экологияның бөлімдері


Бұл презентацияның бағасы: 500 теңге
Скачать: бот арқылы


Презентация қосу
Экология
Экология тірі ағзалардың бір-бірімен және
қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейтін
биология ғылымының саласы. «Экология» (гр.
oikos – үй, тұрақ, мекен; logos — ғылым) терминін
ғылымға алғаш 1866 ж. неміс ғалымы Эрнест
Геккель енгізді.
Экологиялық зерттеу обьектісіне биологиялық
макрожүйелер (популяция, биоценоз, экожүйе)
және олардың кеңістіктегі динамикалық
өзгерістері жатады
Экология биологияның саласы ретінде ХІХғ.
ортасында пайда болғанмен,
жеке ғылым ретінде ХІХ ғ. аяғы мен ХХ ғ.
басында қалыптасты.
IX-XV ғғ.қазақ топтарынан шыққан ғұлама
ғаламдар Әл- Фараби,Қожа Ахмет Ясауи,
М.Қашқари табиғат, қоғам, адам
дамуының зағдылығын, біртұтастығын,өзара
байланыстылығын ғылыми еңбектерінде талдау
жасаған.
Сонымен қатар, ағартушылар Ш. Уәлиханов,
Ы.Алтынсарин, А.Құнанбаев
шығармаларында табиғат
құбылыстарын, оның әсем көріністері
“табиғат адам” қарым-қатынасымен
байланыстыра қарастырған.
XVIII ғ.соңы мен XIXғ. басында қоршаған ортаны
зерттеушілер саны арты түсті.
1807ж. Гумбольд Орталық және Оңтүстік Америкада
аумақтарында жүргізген зерттеулерін «Өсімдіктер
географиясы туралы ойлар » еңбегінде жариялады.
«Экология » терминін ғылымға алғаш рет 1866ж.
дарынды неміс Эрнест Геккель енгізді.
Экологияның бөлімдері.
Экология ғылымы зерттелетін объектілердің ерекшеліктеріне, әдістеріне
байланысты бірнеше бөлімдерден тұрады:
Аутэкология – жеке организмдердің қарым-қатынасын зерттейтін экология
бөлімі.

Демэкология немесе популяциялар экологиясы – қоршаған орта
факторларының популяцияға әсерін, популяция санының өзгеруін
зерттейді.
Синэкология немесе қауымдастықтар экологиясы (биоценология) –
биоценоз түзетін әр түрге жататын өсімдіктер, жануарлар және
микроорганизмдер популяцияларын, олардың түзілуін, дамуын,
құрылымын, өзгеруін және қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейді .
Геоэкология – экологиялық жүйелерді биосфералық деңгейде қарастырады. Құрық
пен дүниежүзілік мұхиттардағы экожүйелер, ондағы қарым-қатынастар мен
байланыстар, географиялық ландшафтар бойынша экожүйелердің құрылымы,
бірлестіктері, тұрақтылығы, кеңістік пен уақытқа қатынасты өзгеруі, экожүйелер
өнімділігі, агро және антропогендік экожүйелер, олардыңі практикалық маңызы
туралы зерттеулер жиынтығы.

Ғаламдық экология – табиғи және табиғат іс-әрекетінен туындайтын биосфера
шегіндегі, тіптен күн жүйесіндегі әлемдік өзгерістер мен құбылыстарды зерттейді.
Мәселен,ядролық қауіп-қатер, экологиялық апаттар, қатерлі эпидемиялар т.б. Осы
бағыттағы ірі-ірі бүкіл әлемді қамтитын проблемаларды қарастырады.

Нооэкология - адам, табиғат, қоғам арасындағы адами, әлеуметтік, экономикалық
және экологиялық жағыдацларды, қарым-қатынастарды бір-бірімен ұйлестіре
зерттей отырып, одан туындайтын проблемаларды адамның парасатты ақыл-оймен
шешуін қамтамасыз етеді.
Экологияның
ластануы
Адамның табиғи заңдылықтарды білмей табиғат
байлықтарын пайдалану, ауыр және түзеуге келмейтін
зардаптарға әкеліп соғады. Оның дәлелі ретінде Арал
теңізінің ауыр халін көрсетуге болады. Экологиялық
көзқараспен қарайтын болсақ, тұрақты даму – биологиялық
және физикалық табиғи жүйелердің толық сақталуын
қамтамасыз етуі керек.
Тұрақты даму» дегеніміз қазіргі уақыттың қажеттілігін
қамтамасыз ете отырып, болашақ ұрпақтардың өзінің
қажеттіліктерін қамтамасыз етуіне қауіп туғызбайтын даму
деп түсіну керек.
Тұрақты даму жөніндегі түсінік 1987 жылы Гру
Харлем Брунталдың басшылығымен қоршаған орта
мен даму жөніндегі БҰҰ Дүниежүзілік комиссиясы
дайындаған «Біздің ортақ болашағымыз» атты
белгілі баяндамадан кейін пайда болды.
Ал экология – тұрақты дамуды жүзеге асыруға
тікелей ықпал ететін бірден-бір ғылым.

Ұқсас жұмыстар
Экологиялық қауіпсіздік
ЭКОЛОГИЯ ПӘНІНІҢ МАЗМҰНЫ
Экологияның даму кезеңдері
Экология ғылымы туралы түсінік. Дара организмдер экологиясы- аутэкология
Экология бөлімі
Экологиялық пирамида
ЭКОЛОГИЯНЫҢ МІНДЕТТЕРІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОЛОГИЯ ПРОБЛЕМАСЫ
Экология жайлы
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері
Тамақтану стереотиптері
Пәндер