Топырақтың санитарлық жағдайының көрсеткіштері


Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


Презентация қосу
ТОПЫРАҚ ГИГИЕНАСЫ

ОРЫНДАҒАН: ПЕРНЕБЕК АҚМАРАЛ
Қабылдаған : Нәбиева Әйгерім
Жоспар;
Топырақ
Топырақтың адамзат үшін маңызы
Топырақтың түрлері
Микрофлорасы
Топырақта тіршілік ететін организмдер
Топырақтың санитарлық жағдайының
көрсеткіштері
Елді мекендердің санитарлық тазалығы
Топырақтың санитарлық жағдайын бағалау
Топырақтың санитарлық жағдайын
бағалайтын көрсеткіштер
Топырақ - литосфераның жоғарғы
әуе қабатымен байланысатын
қабат, бүкіл биосферадағы
тіршіліктің тірегі. Топырақ
ғасырлар бойы топырақ түзуші
факторлардың үздіксіз әрекетінен
пайда болған табиғаттың ерекше
табиғи, әрі тарихи денесі.
Топырақтың адамзат үшін маңызы

Топырақтың адамзат қоғамы үшін маңызын айтып жеткізу қиын.
Егер бұрынғы кезде өскен өнімді жинау кезінде топырақтың жанама
маңызы болуы, себебі ол адамды жабайы өсімдіктер өнімдерімен
қамтамасыз етті, ал жер жыртып, егіншілікпен айналысқан кезден
бастап топырақ азық өнімдерінін көзіну айналды. Сондықтан еңбек
адамы ежелден осы табиғи байлыққа үлкен құрметпен қарайды
Топырақта жүріп жататын күрделі биологиялық, физика-химиялық
және химиялық процестердін адамзат қоғамының түрлі тіршілік
салалары үшін мәні зор. Осы процестерді тану топырақты іс жүзінде
пайдалануда жаңа мүмкіндіктер ашады.
Микробиологиялық және геохимиялық процестерді зерттеуге
байланысты топырақтың халық денсаулығы үшін маңызы анықтала
түседі. Топырақтағы физика-химиялық құбылыстарды зерттеудің
гидротехникалық құрылыс үшін және алыс қашықтыққа созылған
магистралық құбырлар салу үшін маңызы бар.
Топырақтағы биогеохимиялық және геохимиялық процестерді
пайдалы қазба кен орындарын іздеу кезінде пайдаланады
Топырақтың түрлері;
Сазды топырақ .Құламаларда
тұрақты жэне су бұзып кетуіне
қарсы келе алатын топырақ;
жолдың негізі үшін жақсы
материал болып табылады.
Құмайт топырақ .Ылғалды және
құрғақ күйінде байланысы
жақсы топырақ: құрғақ және
тым ылғалды жерлерде жолға
себуге пайдаланады.
Шым тезекті топырақ
.Ылғалдылықтың тұрақсыздану
кезінде көлемдік өзгерістерге
зор бейімі бар, қатты сығылатын
орамды грунт, жол себуге
қолданылмайды.
ТОПЫРАҚ МИКРОФЛОРАСЫ
Топырақ табиғатта микроорганизмдердің тіршілік
етуінің шынайы ортасы және бастапқы резервуары
болып табылады (азот, көміртек, күкірт, темір және
т.б.). Олар топырақтың түзілу және өзіндік тазару
процесіне белсенді қатысып, табиғаттағы зат алмасу
ға қатысады. Топырақ таулы ортадан желдің, судың
тірі организмдердің және олардың органикалық
қосындылардың, яғни өсімдіктермен жануарлардың
өңімінен пайда болуынан түзіледі. Әртүрлі топырақ
микроорганизмдері сулы және коллоидты
қабықтарда тіршілік етеді, және олар топырақ
бөліктерін бұзады және саңырауқұлақтардың
гифтерімен қозғалғыш бактерияларының жылжуы
және көшіп жүріп жатады және олардың арасында
микроскопиялық жіңішке сулы қабаттар көрінеді.
Қарашіріктің мөлшеріне және ондағы
қоректік заттардың сапасына
байланысты микроорганизмдердің саны
әр түрлі топырақтарда түрліше болады.
Топырақ неғұрлым қүнарлы болса,
соғұрлым микробтар да көп кездеседі.
Мәселен, жақсы өңделген шымды-күлгін
топырақтардың 1 г-да 3—10 миллионға
дейін, ал қара топырақты жерлерде 15—
50 миллионға дейін
микроорганизмдердің клеткаларын
кездестіруге болады. Тіпті бір типтегі
топырақтың барлық жеріндегі
микроорганизмдердің саны бірдей
болмайды. Мысалы, ормандышалғынды
аймақтың нашар өңделген, қарашірігі
жырту қабатының 1 г-да 0,5—1,5
миллионға дейін бактериялар болса, дәл
осындай жердің жаксы өңделген,
қарашірігі мол учаскенің 1 г-да
топырағында 3—25 миллионға дейін
бактериялар кездеседі. Бау-бақша
топырақтары, ұдайы суарылып,
тыңайтылып отырудың нәтижесінде дала
топырағына карағанда микроорганизм-
дерге әлдеқайда бай келеді.
Топырақта тіршілік ететін
организмдер;
Геофиллер - тіршілік циклының жоқ дегенде бір фазасы міндетті түрде топырақта ететін
организмдер (шегірткелер Acrididea, кейбір қоңыздар - Staphylinidae, Carabidae,
Elateridae).

Геоксендер - топырақты кейде уақытша немесе қорғаныс ретінде пайдаланатын
организмдер (тарақандар, кемірушілер жәңе басқа да інде тіршілік ететін
сүтқоректі организмдер).

микрофауна - детриттік қоректік тізбектің негізін құрайтың топырақ
микроорганизмдері. Бүларға жасыл (Chlorophyta), көк-жасыл балдырлар
(Cyanophyta), бактериялар (Bacteria), саңырауқүлақтар (Fungi) және
қарапайымдар (Protozoa) жатады.

Мезофауна - қозғалғыш, майда жануарлар тобы. Бүларға топырақ нематодтары
(Nemaloda), жәндіктердің майда личинкалары, кенелер (Oribatei) және басқалар
жатады.

Макрофауна - топырақтағы ірі жәндіктер (жауын құрттары және т.б.).

Мегафауна — топырақта тіршілік ететін сүтқоректілер, мысалы, көртышқандар,
жертесерлер және т.б.
Топырақтың санитарлық жағдайының көрсеткіштері
Қазіргі көзқарас бойынша таралуында
топырақ маңызды рөл атқаратын бірнеше нозологияларлы
бөлуге болады:
Топырақтың санитарлық
жағдайын бағалайтын
көрсеткіштер;
Санитарлық-химиялық
көрсеткіштер
Санитарлық-микробиологиялық
көрсеткіштер
Санитарлық-
гельминтологиялық
көрсеткіштер.
Санитарлық энтемологиялық
көрсеткіштер.
Санитарлық-химиялық
көрсеткіштер
Санитарлық-химиялық көрсеткіштерге
топырақтағы аммиактың, нитриттердің
және нитраттардың болуы жатады.
Азот қосылыстарының болуына қарап
топырақтың ластану ұзақтығын
анықтауға болады. Егер топырақтың
құрамында аммиак пен нитриттер көп
болса, ластану салыстырмалы түрде
жақында болған, ал тек нитраттар ғана
болса, онда ластану бұрын болған және
нитрификация реакциясы аяқталғанын
көрсетеді.
Санитарлық-микробиологиялық
көрсеткіштер;
• Жалпы микроб саны – 1 г топырақтағы сапрофиттік
бактериялардың жалпы саны. Анықтау үшін топырақ
суспензиясын қоректік орталарға себу қолданылады, бірақ
микроскопиялық анықтау әдісі нақты болып табылады.

• Ішек таяқшалары тобының бактерияларының жалпы санын анықтау,
топырақтың нәжісті ластануын коли индекс және коли титр (орта
ішек таяқшалар тобы бактерияларының дамуына алып келетін, 1 г
топырақтағы өсірілетінматериалдың ең аз мөлшері) бойынша
бағаланады. Коли-титр топырақта 1,0-ден жоғары; әлсіз ластанған
топырақта – 1,0-0,001 және одан төмен.

• Арнайы эпидемиологиялық зерттеулерде топырақтағы патогенді
микроорганизмдерді анықтау үшін талдауға алады. Қолайсыз
факторларға аса төзімді спора түзуші бактериялар ерекше қауіпті топты
құрайды. Оларға Cl.tetani, CL.botulini, Cl.antrax, Cl.perfringens.
Санитарлық-гельминтологиялық
көрсеткіштер.

Нәжістермен ластанбаған топырақта
гельминт жұмыртқалары болмау
керек, аз ластанған топырақта 100-
ден жоғары. Топырақтың гельминт
жұмыртқаларымен ластануын
бағалағанда міндетті түрде олардың
өмір сүру қабілетін және
инвазиялығын ескеру қажет.
Санитарлық энтемологиялық
көрсеткіштер.
Топырақтың санитарлық
жағдайы ондағы
шыбындардың дернәсілдері
мен қуыршақтарының саны
бойынша бағаланады. Таза
топырақтың 0,25 м2 беткі
қабатында болмайды. Әлсіз
ластанған топырақта 1-10
аралығы, өте ластанған
Қорытынды
Тақырыбты қорыта келе топырақтың адам өмірі үшін пайдасы
өте ерекше. Топырақсыз адам өмір сүру мүмкін емес және де
оның құнарлылығына да аса берген жөн. Топырақ құнарлы
болса өсімдік өсіп, өнімді өте көп өлшерде береді. Ал
топырақтың құнарлығы аз болса, өсімдік ауырып одан алынатын
түсім де азаяды.
Топырақтың құрамында тыңайтқыштың үш түрі болады.
Органикалық, минералды және бактериялық тыңайтқыштар.
Оларды кез келген жерге пайдаланбай топырақта қай түрі
жетіспесе соны пайдаланған жөн. Мұның көп пайдасы бар.
Топырақ құнарлығы деп оның табиғи және мәдени
өсімдіктердің қалыпты өсуі мен дамуын қамтамассыз ету
қабілетін айтады. әр табиғат зонасында топырақтың құнарлығы
әр түрлі.
Қара топырақ - ең құнарлы топырақ. Ол орман және орманды
дала зонаснда орналасқа. Топрақтың құрамы сол жердің
табиғатына, яғни, өсімдіктің, жан-жануарлар дүнисіне күннің
түсуіне тікелей байланысты. Топырақтың құрамында қара шірік
көп болса, ол құнарлы топырақ болып саналады.
Қолданылған
әдебиеттер;
«Жалпы гигиена» Торгаутов
Б.К ,Сералиева М.Ш
http://
referat911.ru/Medicina/topyra-gi
gienasy/185432.html
http://kk.wikipedia.org/wiki/%
D0%A2%D0%BE%D0%BF%D1%8
B%D1%80%D0%B0%D2%9B
http://freepapers.ru/19/topyra-
mikroflorasy/220791.1440085.list
Ұқсас жұмыстар
Топырақтың органикалық бөлшегі
Өнім көрсеткіштері сапасы,
Топырақ. Топырақтың қасиеттері
Топырақтың маңыздылығы, қасиеттері
Вариация көрсеткіштері
Топырақтың сілтілігін анықтау
«Гиподерматоз кезінде сойыс өнімдерін ветеринарлық санитарлық сараптау және санитарлық бағалау.»
МАШИНАЛАР БЕКІМДІЛІГІНІҢ КӨРСЕТКІШТЕРІ
Санитарлық қорғау аймақтарын талдау
Қазақстан Республикасының макроэкономикалық көрсеткіштері
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь