Вибрациялық ауру


Бұл презентацияның бағасы: 400 теңге


Презентация қосу
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды Мемлекеттік Университеті

КӘСІБИ АУРУЛАР

Орындаған: БТ-43 студентті
Момынқұл Ә.Б.
Қабылдаған: Физиология кафедрасының
аға оқытушысы Сарсембаева А.Ш.

Қарағанды 2018ж
Жоспар
Кәсіби аурулар
Кәсіптік аурулардың қысқаша тарихи
даму кезеңі
Кәсіби ауру түрлері
Кәсіби аурулар мен уланулардың алдын
алу
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Бақылау сұрақтары
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
А.А.Әмірбекова “Кәсіптік аурулар” 2005ж.
Артаманова В.Г. «Профессиональные заболевани
1996г
Большая медицинская энциклопедия 1982г
Интернет материалдары.
Кәсіби аурулар – белгілі бір
мамандыққа байланысты
кәсіпорынның зиянды әсерінен
болатын кесел. Кәсіби аурулар
кәсіпорындардағы санитарлық-
гигиеналық ережелердің дұрыс
орындалмауынан, шу, діріл, тағы
басқа әсерінен пайда болады.
Мысалы, шаң-тозаңы көп жерде
жұмыс істеген адамның өкпесі
пневмокониозға (өкпені шаң
басу), ал радиоактивті
препараттармен жұмыс
істейтіндер сәуле ауруына
шалдығады. Қатты дірілдейтін
аспаптармен ұзақ уақыт жұмыс
істеу тамыр неврозына
(ангионеврозға) ұшыратады.
Мал шарушылығындағы адамдар ауру мал
арқылы түйнеме, маңқа, сарып, туляремия
ауруын жұқтырып алуы мүмкін. Кәсіптік
зиянды әсерлер тек Кәсіби ауруларды ғана
емес, басқа аурулардың да пайда болуына
әкеліп соқтырады. Жұмыс түріне қарай жұмыс
күні мерзімін қысқарту, жыл сайын қосымша
демалыс беру, жұмыс кезінде үзіліс жасау (15 –
20 мин), техникалық шараларды іске асыру –
Кәсіби аурулардың санын азайтып, келешекте
мүлдем жоюға мүмкіндік береді.
Кәсіби аурулардың себептері болып,
техникалық жабдықтаудың және
ӛндірістік кәсіп орындармен ауыл-
шаруашылығындағы санитарлық
гигиеналық шараларды сақтамаудан
болуы мүмкін. Медициналық-
профилактикалық ісі бакалаврын
дайындауда кәсіби ауруларды оқыту
маңызды себебі кәсіби патология
дамуына ӛндірістік факторлардың рӛлін
айқындайды. Кәсіби аурулар туралы
білімді оқытып жетілдіру адам
организміне ӛндірістік процестің және
ӛндірістік ортаның зиянды факторлар
әсерін жоюға немесе бәсендетуге бағыт
береді.
Кәсіптік аурулардың қысқаша тарихи даму
кезеңі
Кәсіптік ауру жайында ерте заманда белгілі болған. Мысалы
алтыншы төртінші ғасырға дейін өмір сүрген Аристотель
мен Плутархтардың еңбектерінде күміс кеніндегі істеген
жұмысшылардың ауыр сырқатымен ауырғандарын
келтіреді, металлургтер мен тері өңдеушілердің ауыр
жұмыстан ерте өлетіні айтылған. Гиппократ та тау кен
жұмысшылардың арасында өлім санының жоғары екеніне
көңіл бөлген. Он алтыншы ғасырдан бастап, кәсібт аурулар
жайында күрделі еңбектер пайда болды. 1556ж неміс
дәрігері және металлургі Г.Агриколдың “Тау кен және
металлургия ісі” және т.б. еңбектері шыққан. Ал елімізде
кәсіптік аурулардың профилактикасы және еңбек
гигиенасының 1919жылдан бері терең айналыса бастады.
Мемлекеттік өндірістік санитарлық инспекциясы
құрылған. 1924ж Н.А. Семашконың қолдауымен
Мәскеу Мемлекеттік Университетінде денсаулық
сақтауды ұйымдастыру кафедрасында әлеуметтік
және кәсіптік аурулар клиникасы ашылды.
Отандық кәсіптік патологияның клиникалық пән
ретінде дамуына Э.А. Дрогичина, Н.Н. Шаталов;
ал біздің елде М.И. Дәулетбақова, Р.А.
Абдрашитова т.б. үлкен маман ғалымдар көп
үлестерін қосқан. Біздің университетте
1986жылдан бастап санитарлық гигиеналық
факультет студенттеріне кәсіптік аурулар пәні
жүргізіле басталды.
Кәсіби ауру түрлері
Кәсіби бронх демікпесі. Кәсіби бронх демікпесі түсініктемесі.
Осы ауруды жиі тудыратын өндіріс шаңының түрлері.
Патогенез теориясы. Аурудың әр ағымындағы клиникалық
көріністердің ерекшеліктері. Диагноз қою: анамнез,
клиникалық, зертханалық, аллергологиялық, иммунологиялық,
инструменталды зерттеулер мәліметтері. Емдеу принциптері.
Еңбек істеу қабілеттілігі сараптамасы. Алдын алуы.
Вибрациялық ауру.
Жергілікті вибрацияның әсерінен пайда болған, вибрациялық ауруды 4 кезеңге
бөледі. І-кезеңінде, қол саусақтарындағы ауыспалы ауырсынулар,
парестезиялар, жансызданулар болады. ІІ-кезеңде, ауырсыну және парестезия
сезімдері айқын және тұрақты болады, тамырлар тонусындағы өзгерістер
анықталынады, нақты сезімталдықтардың бұзылыстары болады. Вегетативті
дисфункция және астения көріністері дамиды. ІІІ-кезеңінде вазомоторлы және
трофикалық бұзылыстар айқын болады, ауырсыну ұстамалары, жансыздану
және парестезиялар, айқын вазоспазм- саусақтардың ағаруы, аралас
бұзылыстар сезімі пайда болады. Вибрациялық сезімталдықтың толығымен
жойылуы тән, сіңір рефлекстерінің тежелуі немесе жойылуы тән, артериялды
қысымның жоғарлауымен вегетативті дистония, гипергидроз пайда болады.
Асқазан ішек жолдарының бұзылыстары анықталынады, рентгенде сүйек
және буындардағы өзгерістер анықталынады. ІҮ-кезеңінде, жергілікті
органикалық зақымдангулар, мысалы, энцефаломиелопатия дамиды(сирек
кездеседі). Айқын трофикалық және сезімталдықтың бұзылыстары болады.
Нерв бағаны бойындағы және саусақтардағы, буындардағы ауырсыну
синдромдары тұрақты сипатта болады. Ангиодистониялық криздер қолдың
шеткі тамырларын ғана емес, сонымен қатар коронарлы және ми
тамырларының аймақтарында қамтиды.
Вибротығыздықтағы бетонмен жұмыс істейтін адамдарда, вибрацияның жергілікті және
жалпы әсерлерінен пайда болған, вибрациялық ауру дамиды. Ангиополиневропатия
синдромының осы түрі невростения синдромының дамуымен қатар жүріп,
гиперстениялық түрін құрайды, ал астения тежелу процестерінің күрт әдсіреуімен
жүреді. Шағымдарының ішінде, басының ауырсынуы, бас айналу, сезімталдықтың
жоғарлауы, тітіркендіргіштік, аяқтарының сыздап ауырсынуы, жансыздануы,
парестезиялары басым болады. Соңғы кезеңдерінде басының аурулары тұрақты және
вегетативті криздер(өзін нашар сезіну, тахикардия, ауаның жетіспеушілігі, қоқыныш,
терморегуляцияның бұзылыстары) қосылады. Неврологиялық симптомдарға есте
сақтау қабілетінің төмендеуі, жылауықтық, ұйқысының бұзылуы жатады. Сирек табан
саусақтарының бозаруымен, диффузды тер бөлінулер байқалады. Аяқтарда
ангиополиневропатиялық симптомдар басымырақ анықталынады: вибрациялық
сезімталдықтың бұзылыстары, парестезиялар және т.б. анықталынады.
Шу әсерінен зақымдану. Ұзақ
уақыт бойы шу әсерінен жүйке
талшықтары мен спиральды жү
йке түінінің жасушаларына тара
латын кортиев мүшесінің тал
шықты жасушаларында дегене
ративті өзгерістер дамиды. О
сы процестің нәтижесінде ест
у қабілетінің прогрессивті түр
де төмендеуі байқалады. Осынд
ай ұзақ шудың әсері көптеген
өндірісорындарында болады.
Есту мүшесіне қауіпті әсер
ететін тек шу дыбыстар ғана ем
ес, одан басқа қозғалмалы меха
низмде
жұмыс жасайтын цехтағы еденд
ердің дүрсілдеуі де әсер етеді.
Көз аурулары – көздің көруінің нашарлауынан, оның сәуле
сындыру күшінің ақауларынан (алыстан көргіштік, алыстан
көрмеушілік, астигматтық,дальтонизм). Көз ауруларының
пайда болуына механикалық – дәрігер жұмыс істеу
барысында әр түрлі жарақаттар алу науқастың әдепсіздігі
т.б. физикалық- шан тозаң эмаль мен дентин үгіндісі т.б.
химиялық- күкіртті сутегі, мышьяк т.б. секілді заттардың
көзге түсуі. химиялық –физиклық ультракүлгін,
инфрақызыл саулелер жарық т.б. факторлар әсер етеді
Көз ауруларын алдын алу үшін
дәрігер бөлмесіндеге шынайы
жарық көзі міндетті турде болу
керек. Ортопед, техник,хирург
стоматологтар жұмыс істеуі
кезінде терезеден түсетін
шынайы күн сәулесі жарық болу
керек.
Қосымша жарық сол жақ үстінен
және алдынан қарама-қарсы түсу
керек.
Көзге көзілдірік (очки) болу.
Жұмысшылар арасында кәсіби аурудың
қандай түрі жиі кездеседі?
Еңбек етіп, нәпақасын айырып жүрген жерінен айықпас дертке
шалдығатын адамдар көп. Күнкөріс үшін, отбасын асырау үшін
жұмыстың зиянды-зиянсыздығына қарамаймыз. Елімізде кәсіби
ауруға ұшырағандар қанша? Кәсіби аурудың қандай түрлері
бізде кең тараған? Статистикалық мәліметтерге қарағанда,
елімізде кәсіби аурулардың ішінде кәсіби демікпе, екі жақты
нейросенсорлы құлақ мүкістігі және омыртқааралық
шығырлардың зақымдануы сияқты ауру түрлері көп тіркеліп
отыр. 2010 жылы өндіріс орнынан 189 адам – демікпеге, 145
адам омыртқа ауруына шалдыққан, 108 адамның құлағы естімей
қалғаны анықталған. Өндірістен ауру тапқандардың дені – 40
пен 60 жас аралығындағы кәсіби біліктілігі бар, алғашқы кезекте
қызмет ететін жұмысшылар. Өткен жылы осындай кәсіби
аурулардың салдарынан 661 адам қайтыс болған.
Кәсіби аурулар мен уланулардың алдын алу
Қазіргі өркениетті елдерде, ірі мемлекеттерде
заманауи басты мәселелердің бірі – адам факторы.
Өйткені адам — мемлекеттің баға жетпес байлығы.
Сондықтан да адам денсаулығын сақтау қоғамның
тұтастай макрожүйесінің басты, негізгі және
жүйеқұраушы факторы болып табылады. Қоршаған
орта мен өндіріске тәуелді болып отырған адам
денсаулығының жағдайы туралы ақпараттың үнемі
және жүйелі беріліп тұруы, қоғамдық
макрожүйенің жұмыс тиімділігін арттыру мен
еліміздің аймақтық әлеуметтік-экономикалық
жоспарының басты қағидаларының бірі болуға
тиіс.
Қазіргі заманғы қызмет істеуші адамның денсаулық
жағдайын және кәсіби қызметіне ықпалын жан-жақты талдау
санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің бүгінгі таңдағы
басты бағыттарының бірі болып табылады. Еңбек ету
шарттарының өз деңгейінде орындал-мауынан
қолайсыздықтың тууы, қол күшімен атқарылатын ауыр
жұмыстар ауқымының ұлғаюы, еңбек және демалыс тәртібінің
бұзылуы, аурудың алдын алу бойынша профилактикалық
медициналық тексерулердің сапасы мен қамту көлемінің
төмендігі, медициналық-санитариялық бөлімдер мен
бекеттердің, профилакториялардың жаппай жабылуы,
жойылуы, бұрынғыдай жұмысшылардың шипажайларда,
сауық-тыру орындарында, жылына бір рет демалып, күш-қуат
жинап, денсаулығын қалпына келтіруге жағдай жасалынбауы
кәсіби аурулардың бел алуына және түрлі аурулардың
асқынуына, өзге де аурулардың пайда болуына мүмкіндік
жасап, аурушаңдыққа алып келеді.
Өндірісте жұмыс істейтін адамдардың денсаулығын
қорғау болып табылатын медициналық аспектілер:
1. Еңбек ету шарттарына санитарлық-гигиеналық бақылау
жүргізу.
2. Ірі өнеркәсіп орындарында жұмысшылардың ден-
саулығына бақылау үшін мониторинг жүргізетін, бол-жам
жасайтын, жұмысшыларға диспансерлік бақылау
жүргізетін, кәсіби ауруларды дер кезінде анықтау, ауруға
дифференциалды диагностика жасау және оны тиімді
емдеу мақсатында профпатологиялық кабинеттерді ашу.
3. Денсаулық сақтау саласында, жұмыс істеу жағ-
дайларына зиянды кәсіби факторлар әсер ететін
медициналық және психологиялық тұрғыдан еңбекке
бейімделу мәселелерін көтеретін әдістемелік оқу бағ-
дарламаларды әзірлеу.
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ
Ұқсас жұмыстар
Ауру белгілері
Ауру белгілері туралы
Авитаминоз қандай ауру
Өсімдіктердің ауру қоздырғыштарға төзімділігін арттыру
Билирубин алмасудың бұзылыстары. Гемолиттік сары ауру
Нәрестелік кезең аурулары. Нәрестедегі сары ауру
Жаңа сойылған және ауру малдың етін тексеру
Билирубин алмасуының бұзылыстары. Гемолитикалық сары ауру
Жаңа сойылған және ауру малдың етін анықтау
Жұқпалы ауру кезіндегі ветеринариялық шараларды ұйымдастыру және олардың экономикалық тиімділігі
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь