Жылқыдағы драшейоз бен габронематоз: қоздырғыштары, биологиясы, клиникасы, диагностикасы және алдын алу шаралары

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Қазақ ұЛттық аграрлық университеті
Кафедра : "Биологиялық қауіпсіздік "
Пәннің аты : " Паразитология және инвазиялық аурулар"
І - СӨЖ
Тақырыбы Жылқы драшейозы Мен гарбонематозын балау және алдын алу
Қабылдаған : Жантелиева Л.
Орындаған: Хуанбек Төлеубек
Алматы 2020 жыл
1
Мазмұны:
1. Жылқы драшейозы мен гарбонематозына сипаттама. 2. Қоздырғышы. 3. Қоздырғыштардың биологиясы 4. Аурудың өрбуі 5. Анықтау. 6. Емі. 7. Сактандыру шаралары.
Жіктелуі
Топтама үсті: Scolecida Топтамасы: Nemathelminthes Тек тармағы: Nematoda Тобы: Spirurida. Тұқымдасы: Spiruridae. . Туысы: Drascheias Түрі: Drascheia megastoma
Қоздырғышы Драшейоз бен гарбонематоз Spirurata тармағына жататын, Spiruridae тұқымдасына жататын Draschea megastoma, Habronema microstoma, H. Muscae құрттары тудыратын ауру
1-сурет
Қоздырушысы ұсақ құрттар ұзындығы 0, 7-2, 5см-ге дейін, ені 0, 55мм. Түсі ақ ауыз тесігі төрт ерінмен көмкерілген, ауыз қуысы цилиндр тәрізді
2-сурет
Жылқы
Жылқы
Жұмыртқа
Шыбын шіркей масса
3-сурет
Қоздырғыштардың биологиясы
. Нематодтың дамуы габронематоидты түр бойынша өтеді дефинитивті иелерінің (жылқылар, есектер мен қашарлар) және аралық (үй шыбықтары мен күзгі жигалка шыбындары) қатысуымен. Бұл жұмыртқалар мен жұмыртқаларды араластырады. Одан әрі сол және басқа да құрттар бір мезгілде дамиды. Шыбындардың личинкалары қуыршаққа, содан кейін ересек шыбындарға айналады, олардың денесінде грабронем мен төбелес құрттары екі рет линкадан кейін инвазиялық болады 2 аптадан кейін. Олар шыбын хоботкасына шоғырланады. Жылқыларды драшейозбен және габронематозбен жұқтыру әртүрлі жолдармен жүреді. Шыбын еріннің ылғалды шырышты қабығы бойынша жарылған кезде Гельминттердің құрт құртшалары шыбын хоботкасын жыртады, ауыз қуысына белсенді түседі, атпен жұтып, асқазанда 1, 5-2 айдан кейін жыныстық жетілу кезеңіне жетеді (драшалар ісік тәрізді пайда болады) . Жұқтыру күзде инвазияланған өлі шыбындар жемімен бірге, сондай-ақ мұрын жолдары арқылы және тері арқылы ("жазғы удар") жұғуы мүмкін. Тері мен өкпеде паразиттер жыныстық жетілу кезеңіне жетпейді.
4-сурет
Диагнозы
Тірі кезінде диагнозды асқазан сөлін немесе нәжісті гельминт жұмыртқаларын анықтау мақсатында Горшков әдісі бойынша зерттеу негізінде қояды. Тері драшейозында немесе габронематозда клиникалық көріністі ескереді, сондай-ақ зақымданған учаскелердегі қырындыларды зерттейді.
Аурудың патогенезі: Ең қауіпті құрт-драшейа, ол қарынның кілегейлі қабығы ішіНен бірнеше ісіктер тудырады, олардың көлемі жаңғақ кейде тауық жұмыртқасынан болады. Ісіктердің бетінен үңгірлі тесіктер көрініпп тұрады. Кейде ісіктер тесіліп кетіп қарынның тесілуіне әкеліп соқтырады.
Емі: Қолданылатын дәріЛік йодтың су ерітіндісі, төртхлорлы көміртегі және күкірт көміртек. Йодтың судағы ерітіндісі4мл-дей мөлшерде жылқыға танау-өңеш түтігі арқылы құяды. Бірақ жануарды емдер алдында тері астына 0, 2-0, 3мл морфин егеді. Сақа малдарға төрт хлорлы көміртектегіні 40-60мл ауыз қуысы арқылы ішкізеді. Тері гарбонематозын отаршылық әдіспен емдейді.
Алдын-алу шаралары: Қорадағы, ауладағы жылқы тезегін күн сайын тазалау. Ал жазда қораны дезинфекциялау керек. Шаруашылықта драшейоз бен гарбонематоз орын алған болса, онда жылқыны сақтық дегельминтазациядан екі рет көктем күз айларында өткізген жөн.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. М. С. Сабаншиев. “Паразитология және жануарлардың инвазиялық аурулары”
2. Ордабеков. С, С. Әміреев, С. Сүлейменов, М. Бердіқұлов “Паразитология” Тараз университеті баспасы Тараз 2012.
3. Г. С. Шардарбаева, Г. Д. Ахметова, Г. Е. Тұрғанбаева, С. С Усманғалиева, Д. У. Асылханов. “Гельминтология” Алматы 2013.
4. Сидоркин. В. А “ Паразитарные болезни плотоядных животных” Москва, 2005
5. Субботин В. М и. др “Современные препаратығ применяемые в ветеринарии. г. т Ростов на Дону, 2000”