Анаэробты организмдер




Презентация қосу
«ҚАЗАҚСТАН-РЕСЕЙ НУО «КАЗАХСТАНСКО-РОССИЙСКИЙ
МЕДИЦИНАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ» МЕББМ МЕДИЦИНСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ»

Презентация
Тақырыбы: Аэроб және анаэроб бактериалардың
ажырату және таза дақылын бөліп алу сатылары.

Қазақстан Республикасының
Денсаулық Сақтау
Орындаған: және әлеуметтік
Бегмаганбетов Д.
дамуТобы:207
Министрлігі
А
к Фармацевтикалық
АкадеФармакагнозия және химия
кафедрасы
Жоспар

І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1. Тыныс алу түрлері.
2. Аэроб және анаэробқа
толық сипаттама
3. Аэроб және анаэроб
бактериалардың ажырату
және таза дақылын бөліп
алу сатылары.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланылған
әдебиеттер
Кіріспе
Бұл тақырыпта организмдердің
тыныс алу жолдары жайлы
тоқталамын, жалпы тыныс алу
жолдары туралы ілімді ашқан
ғалымдар — М.В.Ломоносов
(1757) және А.Л.Лавуазье (1777)
болып саналады. Ал тыныс
алудың түрлерін химияның атасы
ретінде аталатын 1861 жылы
Л.Пастер ашқан, ол май
қышқылын ашытатын бактерияны
тапқаннан кейін анаэробты
организмдер терминін ғылымға
енгізген. Кейіннен тыныс алу
жолдары 3 топқа жіктелді:
аэробты, анаэробты және
Тыныс алу түрлері
Тыныс алу туралы
ілімнің негізін
қалаушылар —
М.В.Ломоносов
(1757) және
А.Л.Лавуазье (1777)
болып саналады.
Оттектің қатысында органикалық
заттардың жануы табиғатта
жүрсе, ал тірі организмдердегі
тыныс алу процестері митохондрия
органоидында жүзеге асады.
Жану кезіндегі энергия жылу түрінде бөлінсе, ал тыныс алу кезіндегі
бөлініп шыққан энергия организмдердің бүкіл тіршілік процестеріне және
өзінің құрылымын белсенді күйде сақтауға жұмсалады.
C6H12O6 + 6O2 = 6CO2 + 6H2O + 2881 кДж/моль.
Тыныс алу түріне қарай
микроағзалар :

Факультатив
ті
анаэробтар
анаэробтар
аэробтар
1.

Аэробты микроағзалар оттегі бар
жерде.

Анаэробтар оттегі жоқ жерде.

Факультативті анаэробтар оттегі бар
және оттегі жоқ жерде де тіршілік
етеді.
Аэробты бактериялар екі топқа
бөлінеді:
лептоспиралар
1861 жылы Л.Пастер өзіндік
ерекшелігі бар анаэроб
бактериялрды тапқан болатын.
Аэробтық организмдер
Аэробтар (гр. αηρ — ауа және βιοζ — тіршілік) – молекулалық бос оттек (О2) бар ортада
тіршілік етіп, дами алатын организмдер. Аэробтық организмдерге барлық өсімдіктер,
көптеген қарапайымдылар мен көп клеткалы жануарлар, саңырауқұлақтар,
микроорганизмдер жатады.
Оттектің (О2) қатысуымен жүретін биологиялық процесті
аэробиоз деп атайды. Аэробтық организмдер өз
организміне енген О2-нің тотығуынан пайда болған
энергияны пайдаланады.
Аэробтық организмдердің арасында ең
маңыздысы фотосинтез процесіне қатысатын
организмдер – цианобактериялар, балдырлар
және түтікті өсімдіктер.
Аэробтық организмдер табиғатта кеңінен таралған және ондағы зат айналымына үлкен әсерін тигізеді, мысалы, қарапайым аэробтық организмдер
топырақтағы күрделі органикалық қосылыстарды өсімдіктердің жақсы сіңіруіне көмектесіп, топырақтағы түрлі ауру қоздыратын бактерияларды
жояды. Аэробтық организмдерді өндірісте сірке суын алуға, ауыл шаруашылығында, т.б. қолданылады. Аэробтық организмдердің тіршілігіне ауаның
құрамындағы оттектің белгілі мөлшері мен қысымы қажет, егер осы жағдай шамадан тыс өзгерсе, олар өліп қалады.
Гликолиздің оттекті (аэробты) ыдырауы. оттектің қатысымен глюкоза
толық ыдырап, соңғы өнім ретінде CO2 және H2O түзіледі. Реакцияның
бастапқы заты ретінде 2 моль C3H6O3 (сүт қышқылы) қатысады.
Нәтижесінде 36 моль АТФ синтезделеді.
Гликолиздің оттекті (аэробты) ыдырауы. оттектің қатысымен глюкоза толық ыдырап,
соңғы өнім ретінде CO2 және H2O түзіледі. Реакцияның бастапқы заты ретінде
2 моль C3H6O3 (сүт қышқылы) қатысады. Нәтижесінде 36 моль АТФ синтезделеді.
Анаэробты организмдер
Анаэробтар (гр. an – сыз, сіз, емес қосымшасы,
гр. aеer – ауа және гр. bіos – тіршілік) – оттексіз
ортада өсіп-өніп, тіршілік ететін организмдер.
1861 жылы Л.Пастер май қышқылын ашытатын
бактерияны тапқаннан кейін анаэробты
организмдер терминін ғылымға енгізген.
Анаэробты организмдер негізінен прокариотты
организмдер арасында кең тараған.
Ал эукариотты организмдер арасында ашытқы
саңырауқұлақтарында, буынаяқтылардың ішегінде
өмір сүретін қарапайымдарда, ал көп клеткалы
организмдер ішінде ішек паразиттерінде (атап
айтқанда таспа құрттар мен аскаридаларда)
кездеседі.
Анаэробты организмдер
тіршілік ететін ортасында оттектің
болу не болмауына байланысты :

облигатты анаэробты
организмдер

факультативті
анаэробты организмдер
Олигатты
анаэробты
организмдер –
Факультативті
тіршілігі мүлдем
анаэробты
оттексіз жүретін
организмдер –
организмдер.
табиғатта
Оларға май
оттектің бар-
қышқылы
жоғына қарамай
бактериясы және
тіршілік ететін
сіреспе
организмдер
бактериялары
(мысалы, ашытқы
жатады. Көп
саңырауқұлақтар
клеткалы
ы, іш сүзегі,
жануарлар
топалаң
арасында
қоздырғыштары,
олигатты
т.б.).
анаэробты
организмдер
кездеспейді.
факультативті анаэроб

олигатты анаэроб
Аэроб және анаэроб бактериалардың ажырату және таза дақылын бөліп алу сатылары.
Бактериаларды дақылдандыру үшін бірқатар шарттарды сақтау қажет.
1. Құнды коректік ортаның болуы. Кез-келген орта құрамының күрделілігі мен пайдалану
мақсатына қарамастан негізі судан, энергия мен көмірсутегінің органикалық көзінен, тұрақты рН пен
осмостық қысымға ие болуы қажет.
2. Дақылдандыру температурасы. Көбею
жылдамдығына температура әсерін тигізеді.
Температураға бактериялар әрә түрлі жауап береді:
3. Дақылдандыру атмосферасы. Қатаң аэробтар өсіп көбеюі үшін оттегі қажет. Аэробтар Петри
таяқшасындағы агардың бетінде немесе сұйық ортаның жұқа беткі қабатында жақсы өседі. Қатаң
аэробтардың сұйық ортаның терең деңгейлерінде өсуін қамтамасыз ету үшін оттегі бүкіл қоректік ортаға
диффузды түрде таралуы қажет. Бұған қоректік ортаның үздіксіз аралатырып немесе сілкіп отыру, атап
айтқанда аэрациялау арқылы қол жеткізеді. Аэрациялау арнайы аппараттармен –сілкілігішпен іске
асырылады.
дақылдандыру үшін жоғарыда аталып
кеткен әдістерді қолданады, себебі
оттегі бар жерде оларға энергетикалық
қамтамасыз етуде оксидативті
метаболизм ферментациядан тиімді
болады. Микроаэрофилдер оттегінің
парциалдық қысымы төмен жағдайда
көбейеді. Бұған ауадағы СО2-нің
парциалдық қысымы 0,03 %- ға
қарағанда дақылдандыру
атмосферасындағы СО2 парциалдық
қысымын 1-5% концентрациясына
көтеру арқылы қол жеткізіледі. Бұл үшін
арнайы СО2 инкубаторлар қолданылады
немесе себінділерді жанып тұрған
шырағдан қойылған эксикаторларға
орналастырады.
3. Облигатты анаэробтар өсу және көбею үшін
ауадағы оттегінің ортаға түспеуін талап етеді.
Бұған келесі шаралар арқылы қол жеткізіледі:
4. Дақылдандыру уақыты
генериациялау уақытына байланысты.
Бактериялардың көпшілігі көрнекті өсу
беру үшін 18-48 сағат аралығында
дақылданады. Көкжөтел қоздырғышын
дақылдандыру үшін 5 тәулік керек, ал
M.tuberculosis - ті дақылдандыру үшін 3-4
апта қажет.
5. Жарақаттандыру. Фототрофты бактерияларды өсіру үшін қажет. Шартты-патогенді бактериялардың кей түрлері жарықтандыруға
байланысты пигмент түзеді, оны идентификациялау кезінде пайдаланады.
Абсолюттік жасiуша ішілік паразиттерді дақылдандыру (оған Rickettcia, Ehrlichia, Coxiella, Chlamidia тұқымдастығының бактериялары
жатады) жасушалар дақылдарында немесе жануарлармен буынаяқтылардың организмінде, сонымен қатар тауық эмбриондарында
(эрлихиялардан басқа) өсіру арқылы іске асрылады. Тауық эмбриондарын гетеротрофтық деңгейі жоғары бактерияларды
дақылдандыруда қолданады, мысалы Borella мен Legionella тұқымдастығының бактериялары.
Borella

Legionella
Қорытынды
Бұл тақырыпта ойға түйетініміз:
аэробты микроағзалар оттегі бар жерде,
анаэробтар оттегі жоқ жерде, ал
факультативті анаэробтар оттегі бар
және оттегі жоқ жерде де тіршілік етеді.
Және осы ұғымдардың ішінара бөлінуі
және олардың маңыздылығы жайлы
талқыланды.
Өндірістік жағдайларда бактериялар мен
саңырауқұлақтардың биомассасын
(антибиотиктер, вакциналар мен
диагностикалық препараттар жасау
мақсатында қолдануға алу үшін)
дақылдандыру сыйымдылығы әртүрлі
арнайы аппараттарда (ферменттерде)
микробтардың өсу және көбеюінің ең
тиімді параметрлерін қатаң түрде сақтау
арқылы іске асырылады.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Б. А. Рамазанов, Қ. Құдайбергенұлы, А.Л.
Котова, М. М. Уразалин, А. А. Табаева
“Медициналық микробиология” 75-бет.
2. Нұржанова А. У., Сералиева М. Ш.,
Абдукасымова Н. У. “Микробиология және
вирусология” 21- бет.
3. Internet “Wikipedia”

Ұқсас жұмыстар
Бактериялардың өсіп, көбейуі
Анаэробты тыныс алу
ТОПЫРАҚТЫҢ БИОЛОГИЯЛЫҚ ЗАТ
Систематиканың негіздері
МИКРОБТАРДЫҢ ТҮРІН АНЫҚТАУ
Экологиялық биотехнологияның міндеттері
Ағыстарды биологиялық тазалау
Биологиялық тазалау
МИКРООРГАНИЗМДЕР ӘЛЕМІ, ЖАЛПЫ ТӘН БЕЛГІЛЕРІ МЕН АЛУАН ТҮРЛІЛІГІ
Микроағзалар. Табиғатта микроағзалардың әсері
Пәндер