Қазақ тіл білімінде БАҚ тілі: журналистік зерттеу әдістері мен шеберлік критерийлері

Қазақ тіл білімінде
БАҚ тілінің
зерттелуі
І. Тілшінің зерттеу және сараптама жүргізу тәсілдері
ІІ. Қазақ журналистерінің шеберлік мектебінің қалыптасуына негіз болған басты критерилер
Бұқаралық ақпарат құралдары - ауызша, мәтінді, суреттерді, дыбыс, музыкалық материалдарды қамтамасыз ететін техникалық кешен болып табылады.
Бұқаралық ақпарат құралдарының түрлері:
Электрондық бұқаралық ақпарат құралдары (теледидар, радио, онлайн жариялымдар)
Баспасөз басып
шығару айналымы
(газет, журналдар, күнделіктер, баспасөзде шығып өнім, хат түрінде шығатын шикізат деректер, суреттер, плакаттар)
Сондай-ақ БАҚ-тың қоғамға тигізетін алғашқы эффект әсері деген бар.
Сондықтан, журналистер ең әуелі өздеріне артылар жауапкершілік жүгін сезінуі тиіс.
Тақырыбын айқайлатып жариялаған өтірік ақпарат қоғамда теріс пікір қалыптастырады.
Ал, сол ақпараттың жалғандығы мәлім болғанда бастапқы жаңалықты оқығандар оның өтірік екенінен бейхабар қалады.
«Медиа саласын бекерден-бекер төртінші билік деп атамайды. Бұқар жыраулар ханға қара халықтың мұң-мұқтажын жеткізіп отырған, бүгінде ол қызметті БАҚ атқарып отыр».
«Егемен Қазақстан» АҚ Басқарма төрағасы
Дархан Қыдырәлі
«ақпарат өкілдерінің қоғамдағы атқаратын рөлі» жайында берген сұхбатында
Журналистік зерттеу мен сараптама жүргізу тәсілдері
Тәуелсіздік жылдарында сөз бостандығымен бірге сөздік қорымызға «журналистік зерттеу» деген атау қосылды.
Сөз бостандығы жоқ жерде мұндай терминнің болуы, әрине, мүмкін емес.
Журналистік зерттеу қауіпті жанр болып саналады.
Америкада президентті тақтан тайдырып,
Италияда мафияның қылмыстарын тізіп жазып жүрсе,
Біздің журналистикада бұндай істерге баруға менталитет жібермейді.
Біздің журналистердің айғақнама жанрындағы еңбектерін былайша топтастыруға болады:
Тарихи;
Әлеуметтік;
Саяси -сыни;
Қылмыстық.
Журналистік зерттеу жанрының пайда болуы Америка елі болып саналатындықтан,
ол елде аталмыш жанр туралы әдебиет те көп.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Нұртазин Т. Шеберлік туралы ойлар. - Алматы: Жазушы, 1968.
2. Жақып Б. Ө. Қазақ публицистикасының қалыптасу, даму жолдары. - Алматы: Білім, 2004.
3. Қабдолов З. Сөз өнері. - Алматы: Жазушы, 1976.
4. https://stud. kz/referat/show/92754
5. https://tilalemi. kz/article/818-. html