Митохондриялық тұқым қуалау




Презентация қосу
МӨЖ – 3

Тақырыбы: Митохондриялық тұқым қуалау
Орындаған:
Тобы:

Жоспары:
Ашылу тарихы
Митохондриялық ДНҚ-ның саны мен формасы
Митохондриялық геном
Цитоплазмалық ДНҚ-ның ерекшеліктері
Митохондриялық тұқым қуалау
Тұқым қуалайтын
материалдың аз бөлігі
арнайы органоидтарда;
хлоропластарда (өсімдік
жасушаларында ), және
митохондрияларда
(жануарлар және
өсімдік
жасушаларында)
болады. 1963 жылы
Стокгольмс
университетінде Маргит
Насс пен Сильвен Насс
митохондриялық ДНҚ-
ны ашу арқылы үлкен
жетістіктерге жетті
Электронды микроскоппен қарағанда адамның
митохондриясындағы ДНҚ-сы белгілі бір тұтастығын көрсетеді
Митохондриялық ДНҚ-ның формасы

Көптеген зерттелген организмдердің
митохондрияларында ДНҚ шеңберлі
түрде болады, ал кейбір өсімдіктерде
бір уақытта шеңберлі және түзу
сызықты ДНҚ молекуласынан тұрады
Митохондриялы геном
Адам митохондриальды ДНҚ геномы 16559 мың
нуклеотидтер жұбынан тұрады
Митохондриялық геном
құрамы
12S-р-РНҚ және 16S-р-РНҚ рибосомдық гендер
т-РНҚ 22 гені
Цитохром-с-оксидазаның үш суббірлік гендері
АҮФ-азаның алтыншы және сегізінші суббірліктерінің
гендері
Цитохромның гені
NADH- дегидрогеназаның жеті суббірлігінің гендері
кіреді
мт-ДНҚ молекуласы ауыр (H) және жеңіл(L)-
тізбектерден тұрады. Тізбектер нуклеотидтік
құрамы бойынша ажыратылады; H- тізбегінің
құрамында пуриндер көп, L- тізбекте –
пиримидиндер көп.
Митохондриялық геномның көлемінің
шектеулілігінен митохондриялық
белоктардың бір бөлігі ядрода кодталады.
• Митохондриялық ДНҚ кодондары
Цитоплазмалық ДНҚ- ядролық ДНҚ кодондарына
ның ерекшеліктері қарағанда бірнеше
айырмашылықтары бар;
• AUA генін митохондриялық ДНҚ-да
метионин аминқышқылы кодтайтын
болса, ал ядролық ДНҚ- да изолейцин
кодтайды.
• AGA және AGG гендерін терминаторлық
кодон болса, ядролық ДНҚ- да аргинин
кодтайды.
• Сол сияқты митохондриялық т-РНҚ 22
геннен тұратын болса, ядро геномында
32 геннен тұрады.
Митохондриялық тұқым
қуалау
Митохондриялар, әдетте
аналық линиямен, сирек
аталық линиямен беріледі.
Көпжасушалы
организмдердің жұмыртқа
жасушасында
сперматозоидқа қарағанда
митохондриялық ДНҚ-ның
көп көшірмесі болады.
Сондықтан
митохондриальды
гендермен бақыланатын
белгілердің тұқым қуалауы
аналық сипатта болады.
Жалпы цитоплазмалық тұқым
қуалаудың ерекшеліктері;
• Менделдік тұқым қуалаудың болмауы
• Белгінің аналық типпен тұқым қуалауы
• Аналық типпен белгінің тұқым қуалауы аналық ағзаның
хромасомасын алмастырғанда сақталуы
• Митохондриялық ДНҚ белоктармен
байланысты болғанмен, олардың қорғаныстық
рөлі ядролық ДНҚ-ға қарағанда төмен.
Митохондрия ДНҚ-сындағы мутация жүйке
жүйесінің, көру нервтерінің, тірек және
бұлшықеттердің тұқым қуалайтын және
кәрілікпен байланысты ауруларды алып
келеді.

Ұқсас жұмыстар
Цитоплазмалық тұқымқуалау
Саңырауқұлақтардың митохондриялық геномы
Митохондриялық тұқым қуалайтын аурулар
Митохондриялық аурулар клиникасы
Митохондриялық ДНҚ
Митохондриялық аурулардың жіктелуі
Жасушаның Генетикалық аппараты
САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ ЖЫНЫСПЕН ТІРКЕС
ГЕНЕТИКА ЖӘНЕ АУРУЛАР
Тұқым қуалайтын Моногендік аурулар
Пәндер