Өсімдік органикалық қалдықтары


Бұл презентацияның бағасы: 500 теңге
Скачать: бот арқылы


Презентация қосу
М.Х.Дулати атындағы Тараз Өңірлік университеті

ҚАЛДЫҚ СУЛАРДЫҢ МЕХАНИКАЛЫҚ ТАЗАРУ ӘДІСТЕРІ

Топ: В18ТПП-1
Пән: Өндірістік экология
Орындаған: Бақбергенова Жанеля Серікқызы
Тексерген: Мусабаева Шарбат Қолдасыновна

Тараз, 2021
ҚАЛДЫҚ СУЛАРДЫҢ ПАЙДА БОЛУЫНЫҢ НЕГІЗГІ КӨЗДЕРІ

Өнеркәсіптік кәсіпорындар
Коммуналдық-тұрмыстық мақсаттағы кәсіпорындар;
Ірі мал шаруашылығы кешендері;
Ірі ауылшаруашылық кешендері;
Кен қазбаларын игеру кезіндегі өндіріс қалдықтары;
Шахталар мен кеніштердің сулары;
Ағаш материалдарын өңдеу және қорытпасы;
Су және теміржол көлігінің төгінділері;
Зығырды алғашқы өңдеу қалдықтары және т. б
ҚАЛДЫҚ СУЛАРДЫҢ ҚҰРАМЫ ЖӘНЕ ЛАСТАНУ КӨЗІ
Ластану көздері Сапалық құрамы Фазалық құрамы

Атмосфералы
Атмосфералы
(жаңбыр
(жаңбыр суы)
суы) қатты
қатты бөлшектер,
бөлшектер, Жүзінді
мұнай
мұнай өнімдері,
өнімдері,
тыңайтқыштар
тыңайтқыштар

Каллоидтар
Тұрмыстық органикалық заттар (60%),
минералды заттар (40%),
Органикалық
микроорганизмдер және
заттардың
бактериялар
ерітіндісі

қатты бөлшектер, Иондық
Өндірістік минералды майлар және ерітінділер
мұнай өнімдері,
бейорганикалық
қышқылдар және олардың
тұздары,
сілтілер,
ауыр металл иондары
ҚАЛДЫҚ СУЛАРЫНЫҢ ЛАСТАНУ ТҮРЛЕРІ
Механикалық-негізінен жер үсті суларына тән механикалық қоспалардың құрамын арттыру;
Химиялық-суда уытты және уытты емес әсері бар органикалық және бейорганикалық (минералды)
заттардың болуы: қышқылдар, негіздер, тұздар (күшән, қорғасын, кадмий, сынап, хром, мыс, фтор
қосылыстары); әртүрлі құрылымдағы көмірсутектер және олардың туындылары – барлығы 1 млн.
Бактериялық және биологиялық - суда органикалық қалдықтардың (жылына 300-380 млн.т.), ББЗ,
биогендік заттардың, әртүрлі патогенді микроорганизмдердің, саңырауқұлақтар мен ұсақ
балдырлардың болуы.
Радиоактивті-жер үсті немесе жер асты суларында радиоактивті заттардың болуы;
Жылу-су қоймаларына жылу және атом электр станцияларының, өнеркәсіптік сарқынды суларды
жіберу
ӨНДІРІСТІК ҚАЛДЫҚ СУЛАР
Әр түрлі технологиялық процестерде суды пайдалану нәтижесінде пайда болады
Негізгі ластаушы заттар :
Механикалық суспензиялар (құм, масштаб, металл қырыну, шаң, флюстер, мақта талшықтары және
т. б.));
Минералды майлар және басқа да мұнай өнімдері;
Бейорганикалық қышқылдар және олардың тұздары;
Сілтілік;
Беттік-белсенді заттар (ПБЗ);
Ауыр металдардың Бейорганикалық тұздары.
АТМОСФЕРАЛЫҚ ҚАЛДЫҚ СУЛАР НЕМЕСЕ ЖЕР ҮСТІ
ҚАЛДЫҚ СУЛАРЫ

Белгілі бір аумақтардан тікелей су объектілеріне немесе кәріз жүйелеріне жауын-шашынның ағуы
(сондай-ақ қардың еруі) нәтижесінде пайда болады
Құрамы әртүрлі:
Қатты бөлшектер (құм, тас, қырыну, шаң, күйе, өсімдік қалдықтары және т. б.).),
мұнай өнімдері, тыңайтқыштар және т. б.
Ағыстың ерекшелігі-ЗВ (ТВЧ-дан басқа) төмен шоғырлануы).
ТҰРМЫСТЫҚ ҚАЛДЫҚ СУЛАР НЕМЕСЕ КОММУНАЛДЫ-
ТҰРМЫСТЫҚ ҚАЛДЫҚТАР

Адам өмірі процесінде қалыптасады, салыстырмалы түрде тұрақты құрамы бар,құрамында
шамамен 60% органикалық заттар бар,шамамен 40% минералды заттар микроорганизмдердің
басым түрлері: ішек таяқшасы тобындағы бактериялар, сальмонеллалар, стафилококктар,
стрептококктар, энтерококктар, клостридиялар, энтеровирустар
ӨНДІРІСТІК ҚАЛДЫҚ СУЛАРЫНЫҢ ҚҰРАМЫ

Промышленность Основные токсичные примеси
Мұнай өңдеу Мұнай қышқылдары, мұнай өнімдері, фенолдар,
сульфидтер, хлоридтер, сульфаттар, ПБЗ,
органикалық жүзінділер
Коксохимиялық Фенолдар, күкіртті сутек, шайырлар,
көмірсутектер, тиоцианидтер, аммиак, цианидтер,
органикалық жүзінділер
Қағазды-целлюлоза Меркаптандар, сульфидтер, спирттер, альдегидтер,
кетондар, органикалық жүзінділер

Синтетикалық полимерлер және пластмасс Стирол, акрилонитрил, акрилаттар, сульфаттар,
фенолдар, хош иісті көмірсутектер, альдегидтер,
спирттер, циклогексан, органикалық қышқылдар,
жүзінділер
Синтетикалық каучук Бутилен, бутадиен, ацетон, органикалық
қышқылдар және олардың тұздары, ацетонитрил,
аммиак, альдегидтер, спирттер, көмірсутектер,
Экстракциялық фосфор қышқылы және фосфор Күкірт, фосфор, кремнефторсутекті қышқылдар,
тыңайтқыштары фтор қосылыстары, хлорсутек

Хлорлы Сынап, хлор, хлоридтер
ӨНЕРКӘСІПТІК ҚАЛДЫҚ СУЛАРДАҒЫ ОРГАНИКАЛЫҚ
ЗАТТАРДЫҢ ҚҰРАМЫ

Әлемдік қалдық саны
Ластаушы заттар
млн т./жылына
Мұнай өнімдері 26,563
Фенолдар 0,460
Синтетикалық талшықтар өндірісінің қалдықтары 5,500
Өсімдік органикалық қалдықтары 0,170
Барлығы: 33,273
ӨНЕРКӘСІПТІК ҚАЛДЫҚТАРДЫҢ ХИМИЯЛЫҚ
ЛАСТАҒЫШТАРЫ

Биологиялық тұрақсыз органикалық қосылыстар;
Аз уытты Бейорганикалық тұздар;
Мұнай және мұнай өнімдері;биогендік қосылыстар;
Ерекше уытты қасиеттері бар заттар, оның ішінде ауыр металдар;
Биологиялық қатты (ыдырамайтын) органикалық синтетикалық қосылыстар.
ХИМИЯЛЫҚ ЛАСТАҒЫШТАРДЫҢ ЕҢ ҚАУІПТІ ЖӘНЕ КЕҢ
ТАРАЛҒАН ТҮРЛЕРІ

Ауыр металдар (сынап, қорғасын, кадмий, мырыш, мыс, мышьяк, хром, никель, кобальт, марганец,
сурьма, қалайы, висмут) - ерекше уытты қасиеттері бар кумулятивтік әсер ететін тұрақты химиялық
ластағыштар.

Ауыр металдар + Қоршаған орта компоненттері

Өзара әрекеттесу
шарттары: t, металдың
табиғаты, рН,
иондардың формасы

Кешендер Оксигидраттар
Синергиялық қоспалар
Гидратталған иондар Иондық жұптар
ХИМИЯЛЫҚ ЛАСТАҒЫШТАРДЫҢ ЕҢ ҚАУІПТІ ЖӘНЕ КЕҢ
ТАРАЛҒАН ТҮРЛЕРІ

Мұнай және мұнай өнімдері, СМЖ майлау-салқындату сұйықтықтары-ішкі су қоймаларының, сулар
мен теңіздердің, Дүниежүзілік мұхиттың негізгі химиялық ластағыштары, барлығы жыл сайын 6,1 млн.
т.

Төмен концентрацияланған:
термиялық өңдеуден кейін
металл бұйымдарын жуу кезінде
пайда болады

Құрамында майы бар
қалдықтар
Концентрацияланған: пайдаланылған СОЖ
+ пайдаланылған ББЗ = "Судағы май" түріндегі
тұрақты эмульсиялар»
ҚАЛДЫҚ СУЛАРДЫҢ ӨНЕРКӘСІПТІК ЛАСТАНУДАН
ТАЗАЛАУДЫҢ ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ

Қалдық суларды тазарту-зиянды заттарды жою немесе жою мақсатында қалдық суларды өңдеу.
деструктивті әдістер: зиянды қоспаларды жою немесе оларды улы емес өнімдерге ауыстыру және
ерімейтін жауын-шашын түрінде жою
регенеративті: қоспаларды алу мен жоюға негізделген.
Қалдық суларды ластанудан босату-күрделі, көп сатылы өндіріс:
шикізат (ағынды сулар),
дайын өнім (тазартылған су)
өндіріс қалдықтары (жауын-шашын).
ҚАЛДЫҚ СУЛАРДЫ ТАЗАРТУДЫҢ ЗАМАНАУИ ӘДІСТЕРІ (ӘСЕР
ЕТУ МЕХАНИЗМІ БОЙЫНША)

Биологиялық: сүзу алаңдары, Физикалық-химиялық: коагуляция,
биологиялық тоғандар, флотация, сорбция, ион алмасу, экстракция,
аэротенктер, метатенктер, дистилляция, мұздату, электродиализ,
биофильтрлер, ЛВП-АИ гиперфильтрация, кері осмос

ҚАЛДЫҚ СУЛАРДЫ ӨҢДЕУ
ӘДІСТЕРІ

Механикалық: Тұндыру, сүзу, Химиялық: тотығу( хлорлау, озондау, сұйық
Центрифугалау, сүзу, фазалық және бу фазалық тотығу),
микрофильтрация, тотықсыздану, бейтараптандыру, тұндыру,
гидроциклондарда тазарту кешенді түзілу
Технологиялық
Технологиялық тазарту
тазарту схемалары
схемалары
Байланысты
Байланысты әзірленеді.: ластану концентрациясы (саны) ,бөлшектердің мөлшері
әзірленеді.: ластану концентрациясы (саны) ,бөлшектердің мөлшері (ерітіндідегі
(ерітіндідегі фазалық
фазалық
күй),
күй), процестердің
процестердің жылдамдығы,механизмі
жылдамдығы,механизмі

Механикалық
Механикалық әдістер.
әдістер. Механикалық
Механикалық қоспалар
қоспалар (өрескел
(өрескел бөлшектер)
бөлшектер) мөлшеріне
мөлшеріне байланысты
байланысты жойылады:торлармен,
жойылады:торлармен, електермен,
електермен, құм
құм
тұтқыштармен, септиктермен, әр түрлі құрылымдағы қи аулағыштармен, ал беткі ластанулар-мұнай аулағыштармен,
тұтқыштармен, септиктермен, әр түрлі құрылымдағы қи аулағыштармен, ал беткі ластанулар-мұнай аулағыштармен,
бензомаслұқтағыштармен,
бензомаслұқтағыштармен, тұндырғыштармен
тұндырғыштармен жәнежәне т.
т. б.тұрмыстық
б.тұрмыстық сарқынды
сарқынды сулардан
сулардан 60-75%
60-75% дейін
дейін ерімейтін
ерімейтін қоспаларды,
қоспаларды, ал
ал
өнеркәсіптік сулардан 95% дейін бөлуге мүмкіндік береді%
өнеркәсіптік сулардан 95% дейін бөлуге мүмкіндік береді%

Химиялық
Химиялық (реагенттік)
(реагенттік) әдістер
әдістер Мақсаты-ерімейтін
Мақсаты-ерімейтін жауын-шашын
жауын-шашын түрінде
түрінде жауын-шашын:тотығу,
жауын-шашын:тотығу, тотықсыздану,
тотықсыздану,
бейтараптандыруерімейтін
бейтараптандыруерімейтін қоспаларды 95% - ға дейін және еритін қоспаларды 25% - ға дейін азайтуға қол
қоспаларды 95% - ға дейін және еритін қоспаларды 25% - ға дейін азайтуға қол жеткізіледі%
жеткізіледі%

Физика-химиялық
Физика-химиялық әдістер
әдістер жұқа
жұқа дисперсті
дисперсті және
және ерітілген
ерітілген Бейорганикалық
Бейорганикалық қоспалар
қоспалар жойыладыорганикалық
жойыладыорганикалық жәнежәне нашар
нашар
тотықтырғыш
тотықтырғыш заттар
заттар жойыладыҚолданылады:
жойыладыҚолданылады: электрокоагуляция,
электрокоагуляция, сорбция,
сорбция, экстракция,
экстракция, ион
ион алмасу,
алмасу, электрофлотация,
электрофлотация,
гальванокоагуляция
гальванокоагуляция
Флотация
Флотация ол
ол ағынды
ағынды суларды
суларды өрескел
өрескел және
және ұсақ
ұсақ қоспалардан
қоспалардан тазарту
тазарту және
және суспензияларды
суспензияларды жұқа
жұқа дисперсті
дисперсті фазамен
фазамен қоюлау
қоюлау үшін
үшін
қолданылады. Принцип: бөлшек-ауа көпіршігі кешендерінің пайда болуы, көпіршіктердің пайда болуы және су бетінен қоспалармен
қолданылады. Принцип: бөлшек-ауа көпіршігі кешендерінің пайда болуы, көпіршіктердің пайда болуы және су бетінен қоспалармен
қаныққан
қаныққан көбік
көбік қабатын
қабатын алып
алып тастау.
тастау. Ұсақ
Ұсақ дисперсті
дисперсті және
және коллоидты
коллоидты қоспалар
қоспалар коагулянттар
коагулянттар мен
мен флокулянттардың
флокулянттардың көмегімен
көмегімен
жойылады.
жойылады.

Кері
Кері осмос
осмос (гиперфильтрация)
(гиперфильтрация) ерітінділерді
ерітінділерді мембраналар
мембраналар арқылы
арқылы сүзу
сүзу арқылы
арқылы бөлу
бөлу процесі
процесі (диаметрі
(диаметрі шамамен
шамамен 11 нм
нм кеуектер
кеуектер су
су
молекулаларын өткізеді, бірақ су өткізбейтін немесе жартылай өткізгіш, гидратталған тұз иондары немесе бөлінбеген молекулалар
молекулаларын өткізеді, бірақ су өткізбейтін немесе жартылай өткізгіш, гидратталған тұз иондары немесе бөлінбеген молекулалар
үшінМембраналардың
үшінМембраналардың селективтілігі
селективтілігі 99%
99% -- ға
ға жетеді
жетеді және
және сумен
сумен жабдықтаудың
жабдықтаудың айналым
айналым жүйесіне
жүйесіне қайтаруға
қайтаруға болатын
болатын таза
таза судың
судың
алынуын қамтамасыз етеді
алынуын қамтамасыз етеді

Иондық
Иондық алмасу
алмасу Қолданылады:
Қолданылады: ауыр
ауыр металл
металл иондарынан
иондарынан өндірістік
өндірістік суларды
суларды терең
терең тазарту
тазарту және
және жергілікті
жергілікті металл
металл регенерациясы
регенерациясы
жүйелері
жүйелері үшінкейбір
үшінкейбір жағдайларда
жағдайларда суды
суды технологиялық
технологиялық циклге
циклге қайтаруға
қайтаруға мүмкіндік
мүмкіндік бередіИон
бередіИон алмасу
алмасу материалдары
материалдары (иониттер):
(иониттер):
ерітінді
ерітінді иондарымен алмасу реакциясына түсуге қабілетті және иондық өткізгіштігі бар ерімейтін полиэлектролиттер:R`H +
иондарымен алмасу реакциясына түсуге қабілетті және иондық өткізгіштігі бар ерімейтін полиэлектролиттер:R`H + Na+
Na+

R`Na + H+; R``OH + Cl- R``Cl + OH-,мұндағы R 'және R" - катионит пен аниониттің бөлінбейтін қатты агрегаттары (матрицасы);
R`Na + H+; R``OH + Cl- R``Cl + OH-,мұндағы R 'және R" - катионит пен аниониттің бөлінбейтін қатты агрегаттары (матрицасы);
Na+,
Na+, H+,
H+, Cl-,
Cl-, OH-
OH- -- алмасатын
алмасатын жылжымалы
жылжымалы иондар.
иондар.

Ұқсас жұмыстар
Органикалық тыңайтқыш
Топырақ. Топырақ ластануы
Органикалық өнім өндіру
Органикалық тыңайтқыштар туралы
Құрама азық негізі
Өндіріс қалдықтары және оларды екінші реттік минералды ресурс ретінде қолдану. Табиғи шикізатты алу және дайындау. Сақтау, сұрыптау, тасымалдау, ұсақтау, тазарту. Алюминий күкірт қышқыл өндірісінің жылу балансын есептеу
Тыңайтқыштар - құрамында қоректік элементтер болатын заттар
Өндіріс қалдықтары және оларды екінші реттік минералды ресурс ретінде қолдану. Табиғи шикізатты алу және дайындау. Сақтау, сұрыптау, тасымалдау, ұсату, тазарту
Тыңайтқыштардың химиялық құрамы
Өсімдік майларын өндіруге арналған шикізат
Пәндер