Ішастардың функционалдық анатомиясы
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Презентация қосу
Астана Медицина Университеті КеАҚ
Адам анатомиясы кафедрасы
БӨЖ
Тақырыбы: Ішастардың
функционалдық анатомиясы
Орындаған: Мырзақұл А.Ж.
Топ: 129
Факультет: ЖМ
Қабылдаған: Мукашева М.М.
Нұр-сұлтан 2021 жыл
Жоспар:
1.Кіріспе
2.Негізгі бөлім
2.1. Ішастар туралы жалпы түсінік
2.2. Ішастардың құрылысы мен
қызметтері
2.3. Ішастар туындылары
3. Қорытынды
Кіріспе
Ішастар peritenium , іш қуысындағы мүшелерді
тұйық
жауып орналасқан сірлі қабық. Тек қана әйел
адамдарда бұл
сірлі қуыс, жатыр түтігінің тесігі арқылы сыртқы
ортамен байланысқан.
Ішастар топографиялық орналасуына қарай
париеталды
бөлікке peritenium рarietalis және мүшелердің бетін
жауып
орналасқан мүшелік немесе висцералды бөлікке
peritenium
viscerale бөлінеді. Ішастардың париеталды және
висцеральды бөліктері өзара беттесіп саңылау
түрінде
орналасқан қуыс, ішастарлық қуысты cavitas peritonei
түзеді. Аралығында қозғалыс кезінде ішкі
мүшелердің
беттерінің қозғалысын жеңілдету ушін ылғалдауға
Негізгі бөлім
Ішастардың париетальды табағы іш қуысының алдыңғы,
артқы және бүйір қабырғаларын, көкеттің ішкі бетін
жауып, шұғыл бұрылып, ішастардың висцеральды
бөлігіне жалғасады.
Іш қуысындағы мүшелердің ішастармен жабылуына
байланысты келесі түсүніктерді ажыратамыз:
Интраперитонеальды
Мезоперитонеальды
Экстраперитонеальды
Егер ішастар ағзаны жан-жақты қамтып оны толық
жауып жатса(асқазан, аш ішек, соқыр ішек, бауыр,
көкбауыр т.б.) ондай ағзаларды
интраперитонеальды орналасқан ағзалар деп
аталады.
Ал ағза жан-жақты толық қамтылмай, тек екі-үш
жағынан жабылған болса оларды
мезоперитонеальды орналасқан деп атайды(тоқ
ішектің жоғары және төмен бағытталған бөліктері,
несеп қуығы, жатыр т.б.).
Сонымен қатар, кейбір ағзалар ішастардан тыс, яғни
экстраперитонеальды орналасады (бүйрек,
зәрағар, ұйқы безі т.б.).
Іш қуысының қабырғалары мен
ішастардың аралығында іркілген
дәнекер
тіндерден және аздаған майлы
тіндерден
тұратын қабат сірліасты негізі tela
subserosa деп аталады.Мысалы:
көкеттің
тұсында мүлде болмаса, іштің артқы
қабырғасының тұсында жақсы дамып,
бүйректі, несепағарды және
құрсақтық
қолқаның дәнекер тіндік қабығын
құрап, ішастар артындағы кеңістікті
spatium
retroperitioneale құрайды. Іш
қуысының
алдыңғы қабырғасының бойында
сірліасты
негіз нашар дамығанымен,төменде
шатүстілік аймақта, regio pubica
едәуір
Сонымен қатар, ішастар іштің алдыңғы
қабырғасының ішкі қапталында төменірек
кіндіктің тұсында 5 қатпарлы болады:
ортасында орналасқан кіндік қатпарын
plica umblicalis mediana
2 жұп кіндік медиальды және латеральды
қатпарларын plicae umblicales mediales et
laterales құрайды.
Ішастар қызметі:
Эксудативті қызмет
Резорбтивтік қызмет
Тосқауылдық (барьерлік) қызмет
Пластикалық қызмет
Бактерицидтік қызмет
Шарбы(omentum)
Сол бүйректің ішастары бауырдың қақпасының porta
hepatis тұсында, бауырдың артқы ішастарымен беттесіп,
асқазанның кіші иінімен lig. hepatogastricum және бауыр-
он екі елі ішекке қарай өтіп бауыр-асқазан байламын
немесе кіші шарбыны құрайды. Кіші шарбы ол 2 қабатты:
бауыр-асқазан және бауыр-он екі елі ішек байламдарынан
тұрады. Аралығында май қатпары орналасқандықтан
шарбы деп аталады.
Асқазанның алдыңғы және артқы ішастарлық қабықшасы
асқазанның үлкен иінінің тұсында бірігіп кіндікке қарай
бағыт алады. Бұл 2 қабатты ішастар қабықшасы кіндікке
жетпей бүктеліп 4 қабатты үлкен шарбыны құрап, кері
бағытта ұйқыбезге қарай бағыт алып ұйқыбездің
алдыңғы бетін эксперитонеальды жағдайда жауып
жоғарылаған
және төмендеген табақшаларға айырылып,іш қуысы
ішастардың париетальды бөлігіне жалғасады.
Үлкен шарбы бүктеліп, алжапқыш тәрізденіп асқазан мен
тоқ ішектің көлдннең жиек ішегінің аралығында
орналасқан 4 қабатты ішастар.
Қаптар(bursa)
Топографиялық орналасуына байланысты бір–бірінен шектеліп
орналасқан: бауыр, шарбы және асқазаналды қапқа бөлінеді.
Бауыр қабы bursa hepaticа, жоғарғы қабырғасы - көкетпен,
медиальды қабырғасы – ішастардың орақтәрізді байламымен
lig. falciforme, артқы қабырғасы –тәждік байламмен lig.
coronarium, шектеледі. Құрамында бауырдың оң жақ үлесі.
Асқазанның қабы bursa pregastrica, бауырдың орақ тәрізді
байламымының lig. falciforme hepatis, сол жағында
орналасқан. Құрамында: бауырдың сол жақ үлесі, асқазан,
көкбауыр
және ұйқыбезі.
Шарбы қабы bursa omentalis, жалпы құрсақ қуысының бір бөлігі
болып
саналады. Алдыңғы қабырғасы кіші шарбы мен асқазанның
артқы
беті, жоғарғы қабырғасы бауырдың құйрықты үлесі lobus
caudatus, төменгі қабырғасы улкен шарбының артқы беті мен
тоқ ішіектің көлденең жиек ішек шажырқайы mesocolon
transversum, артқы қабырғасы іш қусының артқы қабырғасын,
сол бүйректі безін, ұйқыбезді жауып орналасады. Сөйтіп
париеталды табақ құрайды.
Қорытынды
Ішастар дегеніміз – өте жұқа, полигональды мезотелиймен жабылған
дәнекер тіннен құралған жабынды. Ішастардың екі жапырақшасы
болады. Біріншісі іш қуысының барлық қабырғаларын жабынды
ретінде жауып, оның шекарасын шектейді. Оны париетальды
жапырақша деп атайды. Екіншісі іш қуысында орналасқан ағзалардың
сыртқы қабатын құрайтын жабынды. Ол висцеральды жапырақша деп
аталады. Сонымен қатар, ішастар өзінің топографиялық орналасуына
қарай қаптар, шарбылар, шажырқайлар құрайды. Ішастардың маңызы
өте үлкен, себебі ол құрсақ қуысында орналасқан өмірлік ең керекті
ағзаларды, яғни асқазан, ішектер, бауыр, көкбауыр, ұйқыбез т.б.
қорғап тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. “Адам анатомиясы” А.Рақышев, Алматы, 2009ж.
2. “Адам анатомиясы” атлас 2-том Аубакиров, Алматы, 2009ж
3. “Атлас анатомии человека” 3-том Р.Д.Синельников, Я.Р.Синельников. Москва-
1996г.
4. “Хирургиялық аурулар” Н.А.Ақатаев, Қ.Қ.Сабыр ,Ақтөбе-2011ж
Назарларыңы
зға рахмет!
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz