Мойын омыртқаларының негізгі ерекшеліктері


Бұл презентацияның бағасы: 500 теңге
Скачать: бот арқылы


Презентация қосу
АНАТОМИЯЛЫҚ ПРЕПАРАТТАРДА МОЙЫН, КЕУДЕ, БЕЛ,
СЕГІЗКӨЗ ЖӘНЕ ҚҰЙЫМШАҚ ОМЫРТҚАЛАРЫНЫҢ
ҚҰРЫЛЫС ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ОҚУ

Орындаған: Аманбай Аида
Факультет: Жалпы медицина, 101-Б
Қабылдаған: Какетаева И.З.
Жоспар
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім:
1. Мойын омыртқаларының негізгі
ерекшеліктері
2. Кеуде омыртқаларында қабырғалық
шұңқыршақтардың болуы
3. Бел омыртқаларының ерекшеліктері
4. Сегізкөз омыртқаларының ерекшеліктері
5. Құйымшақ сүйегі
ІІІ. Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Омыртқа бағанасы, columna vertebralis, біздің денеміздегі ең
басты тірек болып есептеледі және өзінің өзегіндегі жұлынды
қорғайды, дене мен бассүйектің қимылқозғалысына қатысады.
Омыртқа бағанасы, бір-бірімен өзара сап түзеп тізбектеліп,
орналасқан 33-34 омыртқалардан, vertebrae, тұрады. Омыртқа:
денесінен, доғасынан және жеті өсіндісінен тұрады.
Омыртқаның артқы беттерінде қантамырлар мен нервтер
өтетін қоректік тесікшелер, foramina nutricia, орналасқан.
Омыртқа бағанасы 7мойын омыртқасынан, vertebrae cervicalis,
12- көкірек омыртқасынан, vertebrae thoracicae, 5-бел
омыртқасынан, vertebrae lumbales, сегізкөз сүйегінен, os
sacrum, және 4-5 құйымшақ омыртқаларынан, vertebrae
cossyges, тұрады.
Мойын омыртқаларының
ерекшеліктері
Мойын омыртқалары, vertebrae cervicalеs. Сыртқы пішіні мен түр өзгешеліктеріне
және атқаратын қызметіне қарай: негізгі (С3- С7) және жалған (С1- С2)
бөлінеді.Мойын омыртқаларының негізгі ерекшеліктері:
Денелері, corpus, кішірек.
Омыртқа тесігі, foramеn vertebrale, үшбұрыш тәрізді болып келеді.
Буын өсінділері, processus аrticulares, қысқалау және қиғаштау болып,

фронтальды жазықтықтың бойында орналасады.
Арқа өсінділері, processus spinosus, С7- ға дейін біртіндеп ұзарып, артқа

және төмен қарай бағытталады.
Арқа өсінділерінің ұштары С6- ға дейін айырылып орналасқан.
Көлденең өсінді, , processus transversi, қысқалау және бүйір қапталына

бағытталған. Өсіндінің жоғарғы бетінде терендеу орналасқан жұлын нервінің
жүлгесі, sulcus nervi spinalis, орналасқан.
Қабырғалық өсінді мен көлденең өсінділері қосылып, көлденең өсінді тесігін,

foramеn processus transversus, құрайды. Осы тесіктер жиынтығынан пайда
болатын өзектер, олардан өтетін омыртқа артериясы мен венасын қорғайды.
Ауыз омыртқа
Ауыз омыртқа, atlant, бас сүйекпен буын арқылы
тікелей байланысуы. Жоғарыдан және оған
түсетін салмақтың көлеміне байланысты, сыртқы
пішіні өзгеше қарағандағы көрінісі болып келеді.
Ауыз омыртқа: алдыңғы, артқы доғасынан және
жұп бүйір бөліктерінен тұрады.
1. Алдыңғы доғаның, arcus anterior, алдыңғы
беті дөңестеу және мұнда
алдыңғы доғаның төмпешігі, tuberculum anterior,
орналасқан.
2. Артқы доғасының, arcus posterior, сыртқы
беті доғалдау келген , арқа өсіндісі
жетілмегендіктен, артқы төмпешігі, tuberculum
posterior, айқын байқалады.
3. Алдыңғы, артқы доғалары өзара бүйір
массаларымен, massaе lateralеs, қосылған
Axis
Денесінің жоғарғы бетінде тісі, dens, орналасқан.
Тістің алдыңғы бетінде ауыз омыртқаның тістік
шұңқыршасы мен беттесіп, буын құрайтын буын
беті, fasies articularis anterior, артқы бетінде ауыз
омыртқаның көлденең байламымен
беттесіп, буын құрайтын артқы буын беті, fasies
articularis posterior, орналасқан. Жоғарғы буын
өсіндісі, processus articularis superior, нашар
дамыған, жалпақтау болып келеді.
Төменгі буын өсіндісі, processus articularis inferior,
жақсы дамып, фронтальды жазықтықтың бойында
орналасқан. Арқа өсіндісі ұзындау келіп, ұшы
айырылған. Артынан Fқарағандағы көрінісі
Кеуде омыртқалары, vertebrae thoracicae, ерекшеліктері:

1. Денесінің бүйір бетінің жоғары және төменгі жиегінде қабырғалармен будандасатын
толық және жартылай қабырғалық шұңқыршалары, fovea costalis, болуы. Толық
шұңқыршалар: 1-ші кеуде омыртқаның жоғарғы жиегінде және 11-12-ші кеуде
омыртқаларында. Жартылай шұңқырша: 1-ші кеуде омыртқаның төменгі жиегінде, 2-9-шы
кеуде омыртқаларында жоғарғы және төменгі жиегінде және 10-шы кеуде омыртқаның
жоғарғы жиегінде.

2. Көлденең өсінділері, processus transversus, мойын және бел омыртқалардың Көлденең
өсінділеріне қарағанда көлемділеу болып келеді және бүйір қапталда және артқа қарай
бағытталған. Көлденең өсіндісінің ұштарында қабырғалардың төмпешігінің буын бетімен
буын құрайтын, көлденең өсіндісінің қабырғалық шұңқыршалары, fovea costalis
transversus, орналасқан.
3. Сонымен қатар, 11,12-ші қабырғалардың нашар дамуына байланысты, 11-12-ші кеуде
омыртқалардың көлденең өсіндісінің қабырғалық шұңқыршалары болмайды. Қосымша
еміздік тәрізді өсіндісілер, processus mastoideus, айқын байқалады. Кеуде
омыртқалардың арқа өсіндісі, processus spinosus, ұзындау болып артқа және төмен қарай
бағыт алып, бір –
бірін жауып орналасса, төменгі кеуде омыртқалардың арқа өсіндісілері жалпақтау және
қысқалау келген. Буын өсінділері, processus articularis, 12-ші кеуде омыртқаларынан
төменгі буын өсінділерінен басқалары фронтальды жазықтықтың бойында орналасқан.
Жоғарғы
буын өсіндісінің буын беттері фронтальды жазықтықтың бойында артқа қарап орналасса,
төменгі буын өсіндісінің буын беттері алға қарап орналасқан.
Vertebra lumbales
Ерекшеліктері:
Омыртқалардың ішіндегі ең ірі омыртқалар.
Арқа өсіндісі, processus spinosus, қысқалау және
жалпақтау болып сагиталды жазықтық бойында
орналасады. Қабырғалық өсінді негізінің артқы
бетінде әлсіз кайқындалған Қосымша өсінді,
processus
accesorius, орналасқан, яғни көлденең өсіндінің
қалдығы болып саналады. Қабырғалық өсінді,
processus costalis, ол құрсақтық даму кезінде пайда
болған қабырғалық сүйектік нүктеден дамыған.
Буын өсінді, processus articularis, сагиталды
жазықтық бойында орналасқан. Жоғарғы буын
өсіндінің буын беттері ішке қарай иіліп орналасса,
төменгі буын өсіндінің буын беттері сыртқа
бағытталған. Жоғарғы буын өсінділерінің ұшында
еміздік тәрізді қосымша өсінділер, processus
mammilaris, айқын байқалады. Бұл өсінділер
бұлшықеттердің бекуінен дамыған.
Сегізкөз os sacri
Сегізкөз ерекшелігі
Құйымшақ
Қорытынды
Жалпы омыртқаның анатомиялық
ерекшеліктерін әрбір дәрігер білуі тиіс.
Сонымен қатар омыртқаның
физиологиялық, функционалдық
ерекшеліктерін де білген жөн. Өйткені
қазіргі таңда өте көп туа біткен омыртқа
жотасы аурулары, жүре пайда болған
паталогиялар жиі кездесуде. Оларды
алдын – алуымыз үшін омыртқалардың
әрбір құрылымдық ерекшеліктерін,
қызметін ескеруіміз керек.

Ұқсас жұмыстар
Анатомиялық препараттарда мойын, кеуде, бел, сегізкөз және құйымшақ омыртқаларының құрылыс ерекшеліктерін оқып білу
Арқа бұлшықеттері
Омыртқа бағанасының физиологиялық және патологиялық иілімдері
Бел омыртқа
Кеуде торының пішінін анықтау
Омыртқа ауруларының сәулелі диагностикасы. Балалардағы ерекшелігі
Қаңқа сүйектерінің ерекшеліктерін жасына байланысты оқып білу
Қан құрамы, қан жасушалары. Эритроциттер
Қаңқа сүйектерінің буынды байланысы, бассүйектегі буынды омыртқалар байланысы
Балалардың асқорту мүшелері зақымдануларының семиотикасы
Пәндер