Жас Ілияс ұлы


Бұл презентацияның бағасы: 500 теңге
Скачать: бот арқылы


Презентация қосу
ІЛИЯС
ЖАНСҮГІРОВ
1894-1938
Ілияс Жансүгіров 1894 жылы бұрынғы
Қапал уезі, Ақсу болысында (қазіргі
Алматы облысы, Ақсу ауданы) туған. Ілияс
жас күнінен бастап ән мен күйге, өлең-
жырға құмар болып өседі. Жас Ілияс ұлы
Абайдың поэзиясымен танысқаннан кейін
өзінде бір ерекше сергектік, сілкініс,
жаңалық сезінеді. Өз үйінде әкесінен хат
танып,молда алдын көрген Ілияс жүйелі
түрде білім алмақ болып Алматыға келеді,
мұғалімдер институты жанындағы қысқа
мерзімді курста оқиды. Жас азамат Қазақ
ағарту институтында, Жетісу облыстық
«Қосшы» комитетінде, губерниялық оқу
бөлімінде, «Тілші» газетінің
редакциясында қызмет етеді, ауыз
өдебиеті үлгілерін жинайды. Газет —
журналдарда алғашқы өлеңдері басылып
шыға бастайды.
1928 ЖЫЛЫ «САҒАНАҚ» ДЕГЕН ТҰҢҒЫШ КІТАБЫ ШЫҒАДЫ.
ІЛИЯС ЖАНСҮГІРОВ 1925-1928 ЖЫЛДАРЫ МОСКВАДАҒЫ
КОММУНИСТІК ЖУРНАЛИСТИКА ИНСТИТУТЫНА ТҮСІП, ОРЫС,
ЕВРОПА КЛАССИКТЕРІНІҢ ШЫҒАРМАЛАРЫН ТЕРЕҢДЕП ОҚИДЫ.
БҰЛ ТӘЖІРИБЕ АҚЫН ТАЛАНТЫНЫҢ ЖАРҚЫРАЙ АШЫЛУЫНА
ӘСЕР ЕТЕДІ. ЕЛГЕ ОРАЛҒАН СОҢ «ЕҢБЕКШІ ҚАЗАҚ» ГАЗЕТІНДЕ
ІСТЕП, 1934-1935 ЖЫЛДАРДА ҚАЗАҚСТАН ЖАЗУШЫЛАР
ОДАҒЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ БОЛАДЫ. 1935-1937 ЖЫЛДАРЫ КӨРКЕМ
ӘДЕБИЕТ БАСПАСЫНДА ПОЭЗИЯ БӨЛІМІН БАСҚАРАДЫ. КСРО
ЖАЗУШЫЛАРЫНЫҢ I СЪЕЗІНЕ ҚАТЫСАДЫ. ҚАЗАҚ
ПОЭЗИЯСЫНЫҢ ЕРЕН ЖҮЙРІГІ, «ҚАЗАҚ ПОЭЗИЯСЫНЫҢ
ҚҰЛАГЕРІ» 1938 ЖЫЛЫ ЖАЗЫҚСЫЗ ЖАЗАҒА ҰШЫРАЙДЫ. ОЛ
1927-1938 ЖЫЛДАРЫ ӨНДІРТЕ ЖАЗЫП, ПОЭЗИЯ, ПРОЗА,
ДРАМАТУРГИЯ, СЫН, АУДАРМА САЛАСЫНДА ЖИЫРМАДАН
АСТАМ КІТАП ШЫҒАРЫП, АРТЫНА МОЛ ӘДЕБИ МҰРА
ҚАЛДЫРДЫ.
ЕҢБЕКТЕРІ
Жансүгіров өлең жазуды 1912 жылы бастаған. Оның «Балдырған», «Қызыл
жалау» атты өлең дәптерлері кейін, 1957 жылы Ұлттық кітапханадан
табылды. Жансүгіровтың баспа бетін көрген алғашқы туындылары –
«Сарыарқаға», «Тілек» деген өлеңдері. Бұлар 1917 жылы Семейде шығып
тұрған «Сарыарқа» газетінде жарияланған. 1923 жылы «Сана» журналында
«Мерген Бөкен» әңгімесі басылып шықты. Осыдан соң Жансүгіров өлеңдері
«Тілші», «Ақжол», «Кедей еркі» газеттерінде жиі жарияланып жүрді.
Осыдан былай қарай Жансүгіров халқына қаламы ұшталған, терең ойлы,
талантты ақын ретінде мәшhүр болды.
Жансүгіров шығармаларының бастау алар арнасы – қазақ халқының бай
ауыз әдебиеті, Абай поэзиясы, орыс және дүние жүзі әдебиетінің озық
үлгілері. Оның шығармалары сан салалы, көп қырлы.
Жансүгіров халықтың бай фольклорын жинасуға, оның озық үлгілерін халық
игілігіне айналдыруға, басылып кітап болып шығуына үлкен үлес қосқан.
Олардың озық үлгілерін өзі жазған мектеп оқулықтары мен
хрестоматияларына енгізіп, мектеп оқушыларының халықтық тарихынан,
өткен өмірінен хабардар болуына зер салған. Жансүгіров әдебиет сынына
да араласып, әдеби көркем сын жанрының дамуына ат салысты.
Ол А.С.Пушкиннің, М.Ю.Лермонтовтың, Н.А Некрасовтың, Максим
Горькийдің, Генрих Гейне мен Виктор Гюгоның, Ғ.Тоқайдың, К.Лахутидің
ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІНДЕГІ ОРНЫ
Ілияс Жансүгіров қазақ әдебиетінің барлық жанрларында қалам
тартып, елеулі туындылар берген әмбебап дарын. Әсіресе ол
өзінің аса қуатты суреткерлік талантын поэзия жанрында
көрсетіп, күллі қазақ әдебиетінің мақтанышына айналған
туындылар берді.
Ілияс әдебиетке халық фольклоры дәстүрінен, аз оқуымен және
біршама кештеу - 20-жылдардың басында келді. Бірақ ол сол
кездің өзінде халық өмірін жетік білетін, қазақ тілінің байлығын
тамаша меңгерген бозбала еді. Өте қабілеттілігі мен
ізденгіштігінің, жігерлілігінің және жаңадан құрылып жатқан
қоғамның қоңыртөбел ортадан шыққан талапты жастың оқып,
білім алуына жылы қабақ танытуының арқасында, ол біршама
қысқа уақыттың ішінде тез жетіліп, аршындап алға озды.
Алматы, Ташкент, Мәскеу оқу орындарында жақсы
мағынасындағы қомағайлықпен білім алды, өз бетімен де көп
оқыды, орыс және әлем классикалық әдебиетін зерттей оқып,
үздік туындыларын орыс тілінен қазақшаға аударды. Осы
аралықта жазуға да төселіп, қоғамдық жұмыстарға, әдебиет
Ақынның соңғы кездері....
Ақынның соңғы кезде қалай және қайде жерде
ұсталғанын, оны ұстап әкеткен адамдар жайлы оның
ұлы Саят Жансүгіров «Азаттық» радиосының тілшісі,
жас жазушы Өміржан Әбдіхалықұлына берген
сұхбатында былай дейді: «Әкем ол уақытта
Жазушылар одағын (1937) басқарған. Қазақтың
салтымен жаз шыға таудың бөктерінде киіз үй тігіп,
сонда дем алады екен. Сол жақтан ұстап әкеткен.
Қаладағы үйін тінтіп, құжаттарын, шығармаларын
алып кеткен. Кейбір шығармаларының қайда екені әлі
күнге белгісіз». Бұдан ары, ақын шығармаларын тінтіп,
жинап, арбаға салып әкетіп бара жатқанында
Сапарғали Бегалиннің «Құлагер» поэмасын алып
қалғанын, кейін оны Ф. Ғабитоваға тапсырғанын

Ұқсас жұмыстар
Ілияс Жансүгіровтің шығармашылығы
Ілияс Жансүгіров лирикасының көркемдігі, сөз жасамы
Ілияс Есенберлин шығармалары-қазақ халқының тарихи ұлттық санасының қалыптасуының қайнар көзі
Ілияс Жансүгіровтің туған жылы
БАЛАЛАР ПОЭЗИЯСЫНЫҢ КӨРНЕКТІ ӨКІЛДЕРІ
Үш бәйтерек: тағдыр мен тағылым
Ақан Сері
Өмірбаяны 1934 - 1937 жылдары Қазақ саяси баспасының редакторы, сонымен бір мезгілде
Қазақ солдаты
ХХІ ғасыр көшбасшысы интеллектуалды ойыны
Пәндер