Тіл білімі және оның салалары


Бұл презентацияның бағасы: 250 теңге


Презентация қосу
Тіл білімі және
оның салалары
Тіл білімі дегеніміз- әлем тілдерінің
құрылымын, әлеуметтік қызметін, тарихи
дамуын және оның жалпы заңдылықтарын
зерттейтін ғылым саласы.
Тіл білімінің салалары
● фонология
● морфология
● синтаксис
● фонетика
● семантика
● прагматика
● лексикография
● лексикология
Фонология - тілдердегі дыбыстарды жүйелеп
ұйымдастырумен айналысатын сала. Фонология
дыбыстардың немесе белгілердің жүйелерін абстрактілі және
грамматикалық сипаттауға жауап береді.

Дәстүрлі түрде ол фонема жүйесін белгілі бір тілдерде
зерттеуге бағытталған, бірақ сонымен қатар ол сөздің
астарында (буын немесе басқалары) немесе дыбыстың
құрылымы қарастырылатын тіл деңгейлерінде кез-келген
лингвистикалық талдауды қамтуы мүмкін.
.

Морфология дегеніміз - сөздерді, олардың
жасалу жолын және сол тілдегі басқа сөздермен
байланысын зерттейді. Сол сияқты морфология
сөздердің құрамына, түбірлерге, түбірлерге,
префикстерге, септеуліктер сияқты сөздер
құрамына талдау жасайды.

Морфология сонымен қатар сөйлеу бөліктерін,
интонация мен стрессті, мәтіннің айтылуы мен
мағынасын өзгертудің тәсілдерін зерттейді.
Синтаксис дегеніміз - берілген тілдегі сөйлемдердің
құрылымын, атап айтқанда сөздер мен пунктуацияны
.реттейтін ережелер, принциптер мен процестер жиынтығы.

Синтаксис термині сондай қағидалар мен процестерді зерттеу
үшін қолданылады. Тіл білімінің осы саласының мақсаты -
барлық тілдерге ортақ синтаксистік ережелерді ашу
Фонетика - бұл адам тілінің фоникалық резонанстары мен
қабылдаулары туралы немесе ымдау тілі жағдайында
белгілердің баламалы аспектілері туралы диссертацияны
қамтитын лингвистиканың бөлімі.

Бұл сөйлеу дыбыстарының немесе сигналдарының
физикалық қасиеттеріне жатады: олардың физиологиялық
өндірісі, акустикалық қасиеттері, есту қабілеті және
нейрофизиологиялық жағдайы.
Семантика - мағынаны, тілде, бағдарламалау тілдерінде,
формальды логикада және семиотикада лингвистикалық
және философиялық тұрғыдан зерттеу.
Халықаралық ғылыми лексикада семантиканы семасиология
деп те атайды. Семантика сөзін алғаш рет француз филологы
Мишель Бреал қолданған. Тіл білімінде бұл белгілі бір
жағдайларға байланысты агенттерде немесе
қауымдастықтарда қолданылатын белгілерді түсіндіруді
зерттейді.
Прагматика сөйлеу теориясын, өзара әрекеттесу
кезіндегі әңгімелесуді және әртүрлі гуманитарлық
ғылымдардағы тілдік мінез-құлықтың басқа
көзқарастарын қамтиды.
Прагматика - бұл белгілі бір жағдайларда сөйлемдерді
қалай түсіндіру (немесе контекстегі лингвистикалық
мағынаны түсіндіру) сияқты контекстің мәнге қалай
әсер ететінін зерттейтін ғылым.
Тілдік контекст - бұл сөйлемнің алдында түсіндірілетін
сөйлеу, ал ситуациялық контекст - бұл әлем туралы
білім.
Лексикография екі маңызды топтарға бөлінеді:

Практикалық лексикография - бұл сөздіктерді
құрастыру, жазу және редакциялау өнері немесе
қолөнері.

Теориялық лексикография -Тілдің лексикасы
ішіндегі семантикалық, синтагматикалық және
парадигматикалық қатынастарды талдайтын
және сипаттайды
Лексикология - тіл білімінің сөздерді зерттейтін
бөлімі. Бұған олардың табиғаты мен рәміздер
ретіндегі қызметі, мағынасы, мағынасының
гносеологиямен байланысы және ұсақ
элементтерден басталатын құрам ережелері
кіруі мүмкін.

Лексикология сонымен қатар сөздердің
арасындағы семантиканы , туындыны ,
социолингвистикалық қолдану мен
айырмашылықтарды және басқа кез-келген
басқа мәселелерді қамтуы мүмкін.

Термин алғаш рет 1970 жылдары пайда болды.

Ұқсас жұмыстар
Жалпы тіл білімі тіл ғылымының зерттеу нысаны
Тіл теориясы
Тіл біліміне кіріспе
Тіл білімінің салалары
Тіл білімі және оның объектісі
Грек тіл білімі
Орта ғасыр тіл білімі
Дәстүрлі грамматика және фукционалды грамматиака
Сөз мағыналарын үйрету
Қазақ тілі білімі қазақ тілін зерттейтін ғылым саласы
Пәндер