Балдың сапасын анақтау
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Презентация қосу
ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ ЗЕРТТЕУ УНИВЕРСИТЕТІ
коммерциялық емес акционерлік қоғам
«Ветеринария» факультеті
«Ветеринариялық санитариялық сараптау және гигиена» кафедрасы
Ара шаруашылығы өнімдерінің Бал тозаң дән
сапасын зертханалық тәсілдермен анықтау.
ОРЫНДАҒАН МАДИЯРОВА Г
МУКАЕ
Мурад
Н
Тексерген Шамгунов Н
АЛМАТЫ 2021
Жоспар:
Кіріспе
Негізгі бөлім
Бал туралы жалпы түсінік
Балдың алынуы мен түрлері
Балдың сапасын анықтау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
• Ара балы бір шырынды және көп шырынды болып бөлінеді. Бір шырынды
бал – тек өсімдіктің бір түрінен ғана жиналған шырын. Оны өсімдіктің
түріне (қарақұмық балы, жөке ағаштың балы, т.б.) қарай атайды.
Көпшырынды бал – өсімдіктердің бірнеше түрінен жиналған шырын.
Мұндай балды табиғи бал беретін өңірлерге байланысты (дала балы, тау
балы, бақ балы, т.б.) әр түрлі атайды. Балдың химиялық құрамы шырын
жинаған өсімдіктердің түріне, топырағына, ауа райының жағдайына және
балдың түрлеріне байланысты болып келеді. Ара балының сапасын
негізінен хош иісі, дәмі, түсі, тығыздығы, ылғалдылығы, қоректік және
жабысқақтық қасиеттері арқылы ажыратылады. Бал –қуаты жоғары
тамақтық азық. Оның 1 кг-ы 3250 ккал. қуат береді. Бал адам организмін
витаминдермен, белокпен, ферменттермен, т.б. тіршілікке қажетті
заттармен байытады. Сондай-ақ балды асқазан, бауыр, бүйрек, жүрек, өкпе,
жүйке ауруларын емдеуге және суық тигенде қолданады. Ара балын
косметикада, дәрі жасау өндірісінде пайдаланады. Балды құрғақ, жақсы
желдетілген бөлмеде 5оС-тан 10оС-қа дейінгі температурада сақтайды
• Ара балы, бал – жоғары
калориялы диеталық тағам.
Жұмысшы бал арасының
гүлді өсімдіктердің
шырынынан өңдеп
шығарған өнімі,
қоймалжың, тәтті сұйық.
Бал жинау — ара ұясының жылы
маусымдағы гүл шірнесі мен тозаңын
жинап, бал өндіруі; табиғи процесс.
Аралардың ішінде бал жинауға тек ерекше
балауыз бездері бар, “жұмысшы” аралар (қ.
Ара) ғана қатысады. Ара өзінің “бал
сауытына” (артқы екі аяғында болатын
арнайы қуыс) өз салмағының жартысындай
шірне (нектар) жинай алады. Олар жинаған
шірнесін ұядағы жас араға қалдырып,
қайтадан ұшып кетеді. Жас аралар шірнені
тор көзшелерге салады, желдетіп, артық
ылғалын жояды. Араның сілекей безі
шірнедегі қант құрамын өзгертіп, оны балға
айналдырады. Көзшелер балға толғаннан
кейін, ара оны балауыз қақпақшамен
жабады. Мұндай бал ұзақ сақталады.
Таза бал алу техникасы
Балдың сапасын анақтау
Ең дәл сапаны бақылау химиялық зертханада жасалуы мүмкін, мұнда әртүрлі
реагенттермен бал араласып, белгілі бір құрамды білуге болады. Дегенмен,
көптеген адамдар дүкенге немесе нарыққа қалта зертханаларын алып жүрмейді,
содан кейін «өріс» жағдайында балдың сапасын қалай анықтауға болады?
Оның құрылымына, дәміне және иісіне негізделген балдың сапасын анықтаудың
негізгі әдістері бар. Бал сатып алған кезде, ең алдымен, сыртқы келбетін бағалауға
тұрарлық. Балдың құрамы ашыту белгілерінсіз біркелкі болуы керек. Көптеген
балдың сапасын бақылау кезінде оның кристалдануына көңіл бөлінеді (бал
кристалдануы мүмкін, оған бұл қалыпты процесс). Бұл жағдайда балдың
индикаторлық сапасы шамалы өзгереді, сондай-ақ балдың қыздыруы және одан
әрі салқындауы кезінде кристаллизацияның жоғарылауы болады. Бұл есте сақтау
керек - табиғи бал емес кристаллизации.
Тұтқырлық - балдың сапасын анықтаудағы маңызды
критерийлердің бірі. Тым сұйық бал композициясы қосылған
суды көрсете алады. Бірақ оның тұтқырлығы бойынша
балдың сапасын қалай білуге болады, ол қандай композиция
болуы керек? Мұнда кішкене тәжірибеге көмектесуге болады,
ол тек ас қасық пен бал тексереді. Қасық балға түсіп, бірнеше
рет айналдырып, балдың қасықтан кетіп бара жатқанын
анықтап, оны қадағалағаннан кейін. Бала жақсы сапалы
ағады үлкен тамшылармен баяу ағып кетеді, ал көпшілігі
қасықта қалады. Егер бал ұзақ ағынмен ағып кетсе, оның
сапасы күмән тудырады, ол су немесе сұйылтылған бал
немесе бал болуы мүмкін. Балдың сапасын тексере
бастағанда, сапасы бал жиналатын өсімдіктің әсеріне назар
аударған жөн. Мысалы, қарақұмық бал балшықтан гөрі
Балдың сапасының маңызды көрсеткіші - оның хош
иісі. Балдың әртүрлі түрлерінде түрлі дәмі бар, ең нәзік
иісі - гүлді бал, жалған бал иіс жоқ.
Үйдегі балдың сапасын қалай тексеруге болады, егер
өнім қазірдің өзінде сатып алынады және сіз оның
сапасы туралы әлі де сенімді емессіз? Бұл сұрақтың
жауабы тіпті қарапайым. Бір стақан су құйып, онда
астыңғы ас қасықшасын босатыңыз, егер шыны
түбінде шөгінді болса, онда бұл бал сапалы бақылаудан
өтпеген, онда қоспалар бар. Балдың сапасын егжей-
тегжейлі анықтау үшін, егер шөгінді көбік болса,
бірнеше сусын сірке суын қосуға болады, содан кейін
бұл қоспасы бор сияқты емес. Ал йод тамшылары
ерітіндіге қосылса, түстің түсі көкке ауысады, ол
крахмал немесе ұнның қосындысын көрсетеді.
.
Ескі күндерде балдың сапасын тексерудің сүйікті
тәсілдерінің бірі өрт деп танылды. Балдың қасықты
отқа әкелді, нақты бал балқыды, күл-құты бар бал, көк
жалын. Бұл әдіс саудагерлердің ауылда тауарларды
сатып алу кезінде балдың сапасын тексеру үшін
пайдаланылды.
Өкінішке орай, сізді аурудың артуы мүмкін әр түрлі
аурулардан құтқара алмайсыз, сондықтан балдың
иелері тұрақты саудаға мүдделі болатын дәлелденген
және сенімді жерлерде бал сатып алғым келеді.
Бал сапасын органолептикалық бағалау. Ботаникалық тегі
бойынша бал гүл, шіре және аралас бал болып бөлінеді. Алу әдісі
бойынша бал карез балы, центрифугланған және сығымдалған
болады.
Орташа сынаманы таңдап, органолептикалық бағалау жүргізу
қажет. Табиғи бал органолептикалық және физико-химиялық
көрсеткіштер бойынша 1-кестеде келтірілген талаптарға сай
болуы керек.
Көрсеткіш аты Сипаттамасы мен мәні
Хош иісі Жағымды, әлсізден күштіге дейін, бөтен иіссіз,
дәмі Тәтті, жағымды, бөтен дәмсіз
Ашу белгілерінің болуы Рұқсат етілмейді
Механикалық қоспалар Рұқсат етілмейді
Судың массалық үлесі,% дейін 21
Дистаза саны (сусыз затқа шаққанда), Готе бірлік аз 7
емес
Бал микроорганизмдермен араның оны өндіру кезінде, сортын бөлген кезде
жəне өткізу барысында ластануы мүмкін. Балға сальмонеллалар,
энтеротоксикалық, стафилококк, туберкулез таяқшасы, балдың бұзылуын
тудыратын микробтар мен саңырауқұлақтардың түсуі мүмкін.
Аралар азықты табу кезінде, ауру адам жəне мал бөлінділерімен зақымдалған
құрамында қанты бар барлық қалдықтар жеуі мүмкін. Туберкулез
қоздырғышымен зақымдалған, бал өзінің жұғымталдық əсерін 6 – 60 күнге дейін
сақтайды. Ішек жəне дизентерия бактериялары балда 2 тəулікке дейін
сақталады. Балда бактериялардың концентрациясы аз болғандықтан алдымен
құбыр суына ерітілген 15 – 20 грамм балды алып, минутна 2000 айналыс
жасайтын центрифугамен 15 минут айналдырады. Балға санитарлық баға беру
шірне жəне шіре балының сапалығының физико – химиялық көрсеткіштері
көрсетілген кесте бойынша жүргізіледі.
Шірне жəне шіре балының физико – химиялық көрсеткіштері
Көрсеткіштер Шірне балы Шіре балы
Су % көп емес 21 21
Инвертирлі қант % аз емес 75 70
Сахароза % көп емес 5 10
Диастазды саны Готе бірлігі Қосымшаға сəйкес
Жалпы қышқылдығы, қалыпты градус 1-4 1-4
Минералды заттар % 0,1 – 0,5 0,3 - 1
Оксиметилфурфурол Жіберілмейді
Тығыздығы, г/см3 аз емес 1,409 1,409
Оптикалық белсенділігі 1,4840 1,4840
Механикалық қосындылар Жіберілмейді
Антибиотиктер, пестицидтер Жіберілмейді
Ауру қоздырғыштары Жіберілмейді
Бос балауызды тексеру.
Сынама алу: қоймада бос балауыз партиясының əр түрлі жерінен 1 % сынама
алып, таңбалайды. Балауыз зауытында залалсыздандыру ережесін сақтай отырып
тауар орамасын ашады жəне əр жерінен 5 дана бос балауыздан алады. Əр бос
балауыз бетін 50 мл стерильді физиологиялық ерітіндіге малынған
залалсыздандырылған мақта дəке тампонымен сүртіп, жуынды алады.
Залалсыздандырылған шыны ыдыстағы жуындыларды тексеру үшін ветеринарлық
зертханаға жібереді. Зертханада жуындыларды стерильді центрафигуралық
пробиркаларға пұйып, минутына 2000 айналым жасайтын центрафигурамен
айналдырады. Алынған тұнбаның бір бөлігін – ішінде ет – пептонды қан сарысуы
агары бар петри аяқшасына себеді, ал қалған бөлігін ішінде ет – пептонды қан
сарысуы сарпасы бар екі Флоринский шыны ыдыстарына себеді. Себінділердегі
америкалық жəне европалық шірімелер қоздырушыларын анықтайды.
Гүл тозаңдарын – санитарлық сараптау
Сынама алу: оралған материалдың əрбір үшінші бірлігінен өлшеуіш арқылы
25 грамнан ыдыстың жоғарғы, ортаңғы жəне төменгі жағынан сынама алады.
Алынған сынаманы араластырып, соңғы үлгісін тексеру үшін 25 грамын
алады. Соңғы үлгінің залалсыздандырылған шыны ыдысқа салып, бетін
герметикалық қақпақпен жауып, жолдама хатпен бірге ветеринарлық
зертханаға тексеруге жібереді.
Зертханада гүл тозаңының үлгісін 3 бөлікке бөледі, əрқайсысын жеке
заласыздандырылған табақшаға салып, гомогенді массасын алу үшін
түйгішпен ысқылайды. Əр табақшаға 100 мл залалсыздандырылған
физиологиялық ерітіндініқосып, тағы да ұқыптап ысқылайды.
Содан соң тұнбаны алдымен стерильді мақта фильтрімен, одан соң
стерильді қағаз сүзгішпен сүзеді. Алынған фильтратты стерильді
центрафигуралық пробиркаларға құйып, 3000 айналым жасайтын
центрафигурада 20 минут аралығында айналдырады. Тұнба бетіндегі
сұйықтықты төгіп, қалған шөгіндіден жағынды даярлайды, эфир спиртімен
бекітеді. Бір жағындыны грам ідісі бойынша ал келесісін Пфейфер
фуксинімен бояйды. Екіншіпробиркадағы шөгіндіден арнайы қоректік
орталарға себінді жасайды. Үшінші пробиркадағы шөгіндіні агарларды немесе
зертханалық жануарларды зақымдау үшін қолданады.
Гүл тозаңында ауру қоздырушылары табылған жағдайда, оны
термикалық өңдеуден өткізгеннен соң, малды азықтандыруға жібереді.
Ара прополис - Бұл 16 элементті қамтитын күрделі химиялық құрам. Бұл
шщшшол
элементтердің ішінде шайырлар, майлар, спирттер, ақуыз, тозаң және
балауыз бар. Бұл прополистің бай композициясы арқасында көптеген
ауруларды емдей алады.
Прополис өзінің таза түрінде іс жүзінде қолданылмайды. Оның
сыртындағы ең көп таралған дәрілік зат - оның емдік қасиеттерінің
максималды көлемін анықтауға мүмкіндік беретін алкоголь тұнбалары.
Прополиске алкогольге не көмектеседі? Оның іс-əрекеттерінің əрқайсысы
әлі зерттелмеген, бірақ ол қабілетті:
• денені дезинфекциялау;
• сыртқы теріге және дене ішіндегі бактериялар мен
токсиндермен күресу;
• қабынуды азайту;
• ыдыстарды тарылту;
• тәбет жақсарып, ас қорыту проблемаларын жою;
• туберкулез, пневмония және бронхит емдеу;
• иммунитетті сақтау.
Спиртпен прополис жасуша регенерациясын қолдайды
және зақымдалған ұлпалардың бөлінуінен денеде пайда
болған барлық уландырғыштарды бейтараптайды. Оның
қолданылуы вирустық аурулардың патогендерін
дамытуды тоқтатады және көбінесе оларды толықтай
жояды.
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz