Өсімдіктердің тыныс алу химиясы: глиоксилатты және пентозофосфатты циклдер

Оңтүстік қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті
Өсімдіктердің тыныс алу химизмі
Орындаған:Ергешбай Жансая
Тобы:5101-10
Қабылдаған:Аримкулова Г. А.
Жоспар
Тыныс алу химизмі
Глиоксилатты цикл сипаттама
Пентозофосфатты циклге сипаттама
Пайдаланылған әдебиеттер
Қазіргі кезде ғалымдардың жетістіктерін жинақтай келіп, өсімдіктердің тыныс алуының химизмін түсіндіруімізге болады. Тыныс алудың алғашқы сатысы қант заты гексозаның пирожүзім қышқылына айналуынан басталады - бұны біз гликолиз деп атаймыз. (Тыныс алудың осы алғашқы гликолиздік сатысы анаэробты О2-нің қатынасынсыз өтетін, қант затының фосфорлануынан тұратын бірнеше тізбекті биохимиялық реакция болып табылады.
Глиоксилатты цикл
Глиоксилатты циклді Кребс айналымының түрленімі деп қарастыруға болады
Г. А. Кребс
Г. Л. Корнберг
1957 ж. осы екі ғалым ашты
Глиоксилатты цикл өніп жатқан дәндерде және майлы өсімдіктерде жүреді олардың қор майлары қантқа айналады. (глюконеогенез) . Жануарларда бұл үдеріс жүрмейді.
Глиоксилатты цикл глиоксомаларда жүреді. Өсімдіктерде глиоксилатты циклде қымыз сірке қышқылыдан және ацетил СоА-дан лимон қышқылы түзіледі.
Глиоксилатты цикл В. В полевой, 1989
Глиоксилатты циклдің Кребс циклінен айырмашылығы:
Пентозофосфатты цикл
Пентозофосфатты циклге бес көміртек атомы бар қанттар қатысады (пентозалар) . Басқаша пентозофосфатты циклді гексозомонофосфатты цикл, пентоздъщ шунт немесе апотомикалық тотыгу деп атайды
Бұл цикл 1935-1938 жж. ашылды
О. Варбург, Ф. Диккенс В. А. Энгельгардт Ф. Липман
ПЕнтоза фосфатты жол:
Гликоза 6 фосфаттың 6 молекуласы ПФЖ-ға қатысып, 6 молекула рибулозо 5 фосфат және 6 СО2 түзеді, содан соң 6 молекула рибулоза 5 фосфаттан 5 молекула глюкоза 6 фосфат регенерацияланады. Әр айналымның жалпы теңдігі:
6 Глюкоза-6-фосфат+12НАДФН+7Н2О=5Глюкоза-6-фосфат+6СО2+12НАДФН+12Н+Н3РО4
Тотығу сатысының бірінші реакциясы
Тотығу сатысының екінші реакциясы
Тотығу сатысының үшінші реакциясы
Тотығу кезеңінің нәтижесі: бес көміртекті кетоздың және екі NADPH түзілуі
Тағы бір ерекшелік-бұл реакциялардың барлығы қайтымсыз болды. Осымен тотығу кезеңі тотықсыздандырудан ерекшеленеді. Онда барлық реакциялар қайтымды болады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Алехина Н. А., Балнокин Ю. В., Гавриленко В. Ф. Физиология растений / подред. И. П. Ермакова. - М., 2007. - 640 с.
2. ҚалекеновЖ. Ө. Өсімдіктер физиологиясы. - Алматы, 2004. - 456 б.
3. Медведев С. С. - Изд-во Санкт-Петербургского Университета, 2006. - 336 с
Атабаева С. Д., Сарсенбаев Б. А. Физиолого-биохимические основы ме-таллоустойчивости растений. - Алматы, 2010. - 203 с.
Назарларыңызға рахмет!