Хромосомалардың жіктелуі
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Презентация қосу
Қазақстан-Ресей медициналық университеті
Париждік және Денверлік жіктелу
классификациясы
Орындаған:Бектемирова
Сабира
Топ : Жалпы Медицина 108-Б
Тексерген: биохимия пән
оқытушысы
Орынбай Г.С.
Алматы 2023
Жоспар:
A
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім:
1. Хромосома типтері және олардың сипаттамалары.
2. Хромосоманның Париждік және Денверлік
жіктелуі.
3. Хроматин, эу- және гетерохроматин, сипаттамасы.
4. Политенді хромосомалар.
5. Хромосоманның метафазалық құрылысы.
ІІІ Қорытынды
Пайдаланнылған әдебиеттер
Хромосомалар
Хромосомалар (хромо… және грек. soma дене) жасуша
ядросында болатын, гендерді тасымалдайтын және организмдер
мен жасушалардың тұқым қуалау қасиеттерін аннықтайтын
органоидтар. Хромосомалар өздігінен көбейе аллоды, өзіндік
атқаратын қызметі мен арнайы құрылымы бар және оны келесі
ұрпақта сақтай аллоды.
Заголовок презентации 3
Хромосомалар терминін алғаш рет неміс ғалымы
В.Вальдейер ашты (1888).
Ол хромосомаларды негізгі бояғыштармен қарқынды боя
латынь тығыз денешік деп атады. Бірақ
хромосомалардың сыртқы пішіні жасуша циклінің әр
түрлі сатыларында өзгеріп отрады.
Митоз және мейоз процестерінің метафаза кезеңінде
хромосомалардың морфологиясы жарық микроскопының
көмегімен аннық көрінетін құрылымға енеді. Көптеген
өсімдіктер мен жануарлардың дене жасушаларындағы
хромосомалар ұрықтану процесі біреуін аналықтан, ал
екіншісін аталықтан алған екі хроматидтерден (ұзынша
жіпшелер) тұрады. Мұндай хромосомалар гомолог ты деп
аталлоды.
Название презентации 4
Хромосомалардың құрылымы.
Бөлінетін клеткалардағы хромосомалардың құрылымы профаза
да көріне бастарды. Алғашқы профазада хромосомалар
қосарланған жіңішке жіп (сіңлілі хроматидтер.) тәріздес болады.
Метафаза стадиясында хромосомалардың 4 жіпшеден тұратыны
кейде жарық микроскопынан көрінеді, олар жартыхроматидтер
деп аталды. Жарты хроматидтер хромосома қүрылымындағы ең
қарапаймы ұсақ бөлік емес екені электрондық микроскоп
кемегімен аннықталды. Әр хромосоманның өзі хромонема деп
аталатын көптеген жіпшелерден құралады денен гипотеза
айтылып жүр. Рентгеноструктуралық анализ мәліметтері
бойынша ең жіңішке жіпшенің диаметрі 3 нм шамасындай
болады. Хромосоманның көптеген жіпшелерден құралған
құрылымы бар. Осы модельге сәйкес хромосомадағы
жіпшелердің жалпы саны 64.
Название презентации 5
Хромосоманның микроскоптық,
субмикроскоптық және молекулалық
құрылымының схемасы (көп жіпшелі моделі).
Название презентации 6
Хромосоманның бір жіпшелі құрылым
схемасы (қабаттасқан жіпше);
Хромосомалар бір ғана жіптен тұрады,
сол жіптің спиральдануы және бүктелуі
нәтижесінде политенді құрылым
қалыптасады.
1 репродукция ироцесі кезіндегі
интерфазалық хромосома;
2 метафазалық хромосома.
Бұл жағдай метафаза да ДНҚ-ның эссеге
дейін «тығыздала» (спирализация,
конденсация) түсетінін көрсетеді.
Жіпшелердің қабаттасып бүктелу моделі
классикалық генетиканның
мәліметтерімен де үйлеседі.
Название презентации 7
Хромосом типтері және олардың
сипаттамалары Иықтарының арақатынасы
бойынша хромосомалардың төрт типін
ажыратады. 1) тең иықты – метацентрлік
хромосомалар 2) тең емс иықты –
субметацентрлік хромосомалар 3) бір иығы
қысқа – акроцентрлік хромосомалар 4)
центромера хромосоманның бір ұшында
орналасқан – телоцентрлік хромосомалар
Название презентации 8
Хромосомалардың жіктелуі. Денверлік және Париждік
жіктелуі Денверлік жіктелу (1964)бойынша
хромосомаларды топтастыру мина белгілеріне сайт
жүргізіледі: Хромосомалар мөлшері Хромосомалар
иықтарының арақатынасы
Название презентации 9
Париждік жіктелу (1971) Диференциалды бояу әдістерінің ішінде
клиникалық циотгенетикалық зерттеулерде кең көлемде
қолданнылатын негізгі әдіс – хромосомаларды Гимза бояуымен
өңдеу әдісі (G – бояу). Диференциалды бояу әдістерін пандалану
хромосомалардың Париждік номенклуратурасының
қабылдануына себеп балды (1971 ж. Париждік конференции ада).
Название презентации 10
Хроматин, эу- және гетерохроматин сипаттамасы.
Эухроматин - тығыздығы төмен, транскрипция
жүреді, ақ түсті, интерфасадағы гендер күйі
қарқынды.
Құрылымдық гендер - көп. Гетерохроматин –
тығыздығы жоғары, транскрипция жүрмейді, қара
түсті, интерфасадағы гендер күйі қарқынды емс.
Құрылымдық гендер – аз.
Название презентации 11
Политенді хромосомалар
Политенді хромосомалар митотикалық хромосомаларға қараганда
жуандау болып келеді, мысалы, дрозофилдің политенді хромосома лары
митотикалық хромосомаларға карағанда 100 эссе үлкен. Кейбір қос
канаты жәндіктің сілекей бездерінің, ішек жасушаларының алып
ядроларында полиплоидты хромосомалар кездэсседі. Осындай
эндорепродукция насекомдардың сілекей бездеріндс жақсы зерттелген.
Политенді хромосомалар құрылысы жағынан бірнеше ерекшеліктері
бap, ұзындығы жағынан әртүрлі, олар дисклерден тұрады, дисклер
аралық учасклер кездэсседі, пуфтар орын аллоды. Дисклер хроматиннің
тығыздалғаи болімі болып саналлоды. Дисклер бір-бірінен калыңдығы
жағынан ерекшеленеді. Дрозофилдерде 5 мың дисклер орналасады.
Название презентации 12
Метафаза (грек. meta – аралық, кейін және фаза) – жасуша
және оның ядросының бөлінуінің екінші фазаны. Митоз
процесінде көптеген организмдердің жасушалары ядросының
бөлінуі кезеңінде хромосомалар және ядро мембранасы
жойылады және ұршық жіпшелеріне центромералары арқылы
қосылған хромосомалар цитоплазмада қаллоды. Бұл фасада
(стадия да) хромосомалар жасушанның бөліну ұршығының
екі полюсы арасында орналасқан жазықтыққа жиналлоды.
Түзілген метафазалық негізгі пластинка метафазанның
ерекшелігі болып табылады. Бірінен соң бірі жүретін
гаметанның түзілуі кезінде екі мейоздық бөлінудің (мейоз І
және мейоз ІІ) әрқайсысының Метафаза стадияларын бөлуге
болады.
Название презентации 13
Мейоздың
Метафаза І бөліну кезінде биваленттер ұршық жіпшелеріне
центромераларымен бекініп.Метафазалық пластинка құрады,
мұнда гомологтық хромосомалардың центромералары
пластинканның қарама-қарсы жағына орналасады.
Гомологтық хромосомалар бір- бірімен хромосомалар ұшына
жылжыған хиазмалар арқылы байланнысады. Метафаза І- де
аталық және аналық хромосомалардың Метафазалық
пластинканның екі жағына теңдей бөлінуі мүмкін нәтижесінде
әрбір гамета да аталық немсе аналық хромосомалар болуы
мүмкін. Метафаза ІІ-де хромосома центромералары ұршық
жіпшелерге бекініп Метафаза пластинкасында орналасады.
Название презентации 14
Қорытынды:
Хромосомалар жасушада өте күрделі құрылымға ие және олар өте
маңызды қызметтер атқарады. Хромосомалар құрылымын және
қызметін зерттеу қазіргі заманғы биологияның өзекті мәселелерінің
біріне жатады. Әсірэссе, 20ғасырдың жылдары хромосомалар
құрылымының молекулалық негізін түсінуге молекулалық
генетиканның дамуына байланнысты қол жетті. Бұл жаңалықтар
тұқым қуалаушылықтың хромосомалық теориясындағы негізгі
заңдылықтарды дәлелдеп, она әрі дамытуға мүмкіндік береді.
Название презентации 15
Пайдаланған әдебиеттер:
Википедия www/vikipedia.ru мәліметтер сайтты ГЕНЕТИКА И
НАСЛЕДСТВЕННОСТЬ.
Сборник статей. Г.34. Пер. с франц. М.: Мир г. ОБЩАЯ ГЕНЕТИКА.
Алихонян С. И. И др. М.: Высшая школа г. БИОЛОГИЧЕСКИЙ
ЭНЦЕКЛОПЕДИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ
Название презентации 16
Назарларыңызға sabirasakenovna27@g
рахмет! mail.com
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz