Шумер ілімінің қалыптасу тарихы
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Презентация қосу
Тақырыбы: Шумер ілімінің
қалыптасу тарихы
Орындаған: А.Б. Ахташова, МНКЯЛ-23
Оқытушы: Б.И.Нұрдәулетова,
“Қазақ филологиясы” кафедрасының профессоры,
филология ғылымдарының докторы
Шумерлер Қосөзеннің ежелден келе
жатқан тұрғылықты халқы емес. Б.д.д.
ІV-ІІІ мыңжылдықтарда Тигр мен
Евфрат өзендерінің жағалауына
келгенге дейін, мұнда мәдениеті
жоғары, антропологиялық және тілдік
жағынан шумерлерден
айырмашылығы бар халық
мекендеген. Археологтар ол халықты
осы мәдениет табылған жер, елді
мекен (эль-Убайд) атауына
байланысты «убаидтар» деп атайды.
Убаидтар мәдениеті өз бастауын б.д.д.
V-ІV мыңжылдықтардан, Халаф
кезеңінен алады.
Шумерлер жазуларын саз тақтайшаларға жазып, суреттерін
дөңгелек мөрлерге салған. Соңғы жүз елу жыл шамасында
шумерлер қалаларының орынынан археологтар көптеген
астрономиялық, математикалық мәтіндер мен суреттерді
тапты. Олардың арасында күрделі математикалық еңбектер,
күрделі кескіндердің, пішіндердің ауданын табу, түбір астын
табу, екі, үш белгісіздігі бар теңдеулер шешімдері, т.б. бар.
• Қазба жұмыстары кезінде
табылған мәйіттердің бас
сүйектері шумерлердің бір
нәсілді халық болмағанын:
брахицефалды (домалақ
басты) және долихоцефалды
(сопақ басты) болғандарын
көрсетеді»
• Біздің заманымызға жеткен
мүсіндерге қарап, олардың
шашын тықырлап алған,
үлкен көзді, толқынды бұйра
сақалды, жайдары жүзді
адамдар болғанын көреміз.
Шумер қала-мемлекеттері өз дамуында үлкен
жетістіктерге жетті. Егер салыстырар болсақ,
бұл кезде Еуропа әлі де болса тас ғасырында
өмір сүретін. Оның жартастағы үңгірлерді
мекендейтін тұрғындарының бейнелеу, сәулет
өнерлері туралы ешқандай түсініктері де болған
жоқ. Ал б.д.д. 2600 жылдар шамасында шумер
құрылысшылары қыш кесектен жиырма метрлік
аркалы (арка – бағаналардың үстін басқан доға
тәрізді жабын), күмбезді ғимараттар, қос
қабатты үйлер тұрғызғаны археологиялық қазба
жұмыстарынан белгілі еді.
Шумерлер тұрғызған ғимараттар
ішіндегі ең танымалы – зиккураттар
– текше-текше болып, бірінің үстіне
бірі тұрғызылған, баспалдақты
үлкен ғибадатханалар еді.
Деректерде олардың үш қабатты
болғаны және ең жоғарғы
қабатының құдайларға тұрғын жай
ретінде арнайы тұрғызылғаны
айтылады.
Шумер атауының шығу тегіне көп
көңіл аударған – Олжас Сүлейменов.
Ол өзіне дейінгілердің талдауындағы
кеткен олқылықтарды келтіре отырып,
шумерлер жазуындағы таңбаларды
терең талдауға алған. «Қосөзендегі
батпақты сулы, нулы ел – Суб-йер»
дей келе, «Таңба мен атаудың
Олжас түркілерден шығуының ең нанымды
Сүлейменов дәлелі – түркілер иероглиф пен
таңбаның шын мағынасын білді.
Сондықтан, олар Суб-йер тіркесімен
байланысты қияли аңыз шығармады.
Демек, тіркес құпия сырға толы әлдене
белгілі. Сирия қоғамының
даласындағы соңғы өмір
аморейлер менсүрген кезі деп
ирандық эламитаталады. Б.д.д.
тайпалары 1900 жылдар
ежелгі Шумершамасында сауда
мәдениетінің және күнделікті
басты жауларыістерде аккад тілі
болды. Міне, осышумерлер тілін
тайпалар ақыры қолданыстан
шумерлерді ығыстырып
тарих шығара
Қорыты
сахнасынан бастайды.
нды
кетіріп тынды.
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz