Тәуелсіздік тақырыбындағы өлең мазмұнын талдау: төрт сөйлем әдісі, көркемдік тәсілдер және лексикалық талдау

Скачать

1-тапсырма

«Төрт сөйлем» тәсілі арқылы өлең мазмұны туралы пікірлеріңді білдіріңдер.

Пікір. Өлең мазмұны туралы пікірлеріңді бір сөйлеммен жазыңдар.

Дәлел. Пікірлеріңді бір сөйлеммен дәлелдеңдер.

Мысал. Пікірлеріңді өмірмен байланыстырып, мысал келтіріңдер.

Қорытынды. Тақырып бойынша қорытынды шығарыңдар.

Өзіңді тексер!

Пікір. Ақын өлеңде тәуелсіздік алған кезде алты жаста болғанын жырына арқау етеді.

Дәлел. Алып қорғанның құлағанын көрдім,

Небәрі алты жасымда. Ақынның өлең жолдарынан өршіл, рух байқалады.

Мысал. … Тәуелсіздік ше?

Ол - менің тегім, ұлдарыма оны дарыттым.

Өлең жолдары арқылы ақынның елін шынайы сүйетінін жеткізеді.

Қорытынды. Қазақ елі алғаш Тәуелсіздігін алғанда, еңкейген қариялар мен әжелер көзіне жас алды. Ақын бала да болса сол кезеңге куә болғанын жеткізеді.

Кейіптеу - табиғат құбылыстарын жандандырып, адам кейпінде суреттеу.

Мөлдіреген «Жетімкөл» көкке қарап,

Мөлдіреген көз жасын тыя алмай тұр. (М. Мақатаев, «Аққулар ұйықтағанда»)

Метонимия (алмастыру) - өзара байланысты ұғымдар мен шартты сөздерді бірінің орнына бірін алмастыра қолдану.

Үйі мәз боп қой сойды,

Сүйіншіге шапқанға. («Абай, «Мәз болады болысың»)

Гипербола (ұлғайту) - затты не құбылысты шамадан тыс ұлғайтып көрсету.

Литота (кішірейту) - затты не құбылысты кішірейтіп көрсету

Астында мінген тарланның

Тұрпатына қараса,

От орнындай тұяқтан (гипербола)

Оймақтайы қалыпты. (литота)

Етектейін еріннен (гипербола)

Екі елісі қалыпты. (литота)

Қиған қамыс құлақтан

Бір тұтамы қалыпты. (литота)

Жалбыраған жалынан

Жалғыз қарыс қалыпты. (литота)

Бір құшақтай құйрықтан (гипербола)

Бір уыстай қалыпты. (литота)

6-тапсырма.

1) Берілген үзіндідегі қарамен жазылған сөздердің мағынасын түсіндіріңдер.

Алып сөздерді айта алғанын көрдім, Ат төбеліндей халықтың.

* * *

Аңыз ұнаған

Жаралған Күннен ұл жайлы!

* * *

Тәуелсіздік ше?

Ол - менің тегім, ұлдарыма оны дарыттым.

2) Бодандық, бұғау, кісен, темір шымылдық, құлдық сөздерінің синонимдерін тауып, мағынасын талдаңдар.

• Іс жүргізу
• Автоматтандыру, Техника
• Алғашқы әскери дайындық
• Астрономия
• Ауыл шаруашылығы
• Банк ісі
• Бизнесті бағалау
• Биология
• Бухгалтерлік іс
• Валеология
• Ветеринария
• География
• Геология, Геофизика, Геодезия
• Дін
• Ет, сүт, шарап өнімдері
• Жалпы тарих
• Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
• Журналистика
• Информатика
• Кеден ісі
• Маркетинг
• Математика, Геометрия
• Медицина
• Мемлекеттік басқару
• Менеджмент
• Мұнай, Газ
• Мұрағат ісі
• Мәдениеттану
• ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
• Педагогика
• Полиграфия
• Психология
• Салық
• Саясаттану
• Сақтандыру
• Сертификаттау, стандарттау
• Социология, Демография
• Спорт
• Статистика
• Тілтану, Филология
• Тарихи тұлғалар
• Тау-кен ісі
• Транспорт
• Туризм
• Физика
• Философия
• Халықаралық қатынастар
• Химия
• Экология, Қоршаған ортаны қорғау
• Экономика
• Экономикалық география
• Электротехника
• Қазақстан тарихы
• Қаржы
• Құрылыс
• Құқық, Криминалистика
• Әдебиет
• Өнер, музыка
• Өнеркәсіп, Өндіріс