Қызықты есептер




Презентация қосу
Сабақтың мақсаты: сабақта – натурал
сандарға амалдар қолдану тақырыбы
бойынша алған білім деңгейлерін одан әрі
кеңейту және теңдеуді шешу тақырыбын
түсіндіріп, алған білімді жалпылау, тест
арқылы білімін тексеру, деңгейлік
тапсырмалар, топпен жұмыс істеу. Қателер
бойынша талдау жасап, жаттығулар және
практикалық жұмыстар арқылы білімдерін
бекіту.
(a + b) ∙ c = a ∙ с + b ∙ c немесе с ∙ (a + b) = с ∙ а + с ∙ b

(a - b) ∙ c = a ∙ с - b ∙ c немесе с ∙ (a - b) = с ∙ а - с ∙ b
Өтілген материалды бекітуге практикалық
жұмыс: «Қызықты есептер»

Гаусс тәсілін пайдаланып, қосындыны табыңдар:

I топ. 31 + 32 + 33 + ... + 128 + 129 + 130 =
Жауабы: 8050
II топ. 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + ... + 197 + 198 + 199 + 200=
Жауабы: 20100

III топ. 51 + 52 + 53 + ... + 248 + 249 + 250 =
Жауабы: 30100
1-тапсырма.
х+2=10
х=10-2
х=8
Жауабы: қауынның массасы 8 кг.
2-тапсырма.
2х+1=5
2х=5-1
2х=4
х=4:2
х=2
Жауабы: бір дорба ұнның массасы 2 кг.
3-тапсырма.
х+24=52
х=52-24
х=28
Жауабы: 28 кг.
Жаңа сабақты түсіндіру: «Білгенге
маржан, білмеске арзан»
Анықтама: Құрамында әріппен белгіленген белгісіз саны бар теңдікті теңдеу
деп атайды.
Мысалы, 9х + 5 = 41, 12 – z = 5 – теңдеулер.
Оқушылар өз беттеріңмен тағы теңдеуге мысал келтіріңдер:
Төменде берілген анықтаманы толықтырыңдар.
Анықтама: Теңдеудегі әріптің орнына қойғанда оны дұрыс санды теңдікке
айналдыратын сан теңдеудің түбірі деп аталады.
Мысалы, 5 +х = 12 теңдеуінің шешімі 7 саны, себебі 5 + 7 = 12.
Математикада теңдеудің шешімін теңдеудің түбірі деп атау қабылданған.
Теңдеудің бірнеше түбірі болуы немесе түбірі болмауы мүмкін.
Мысалы, (x – 1) ∙ (x – 2) = 0 теңдеуінің 1 және 2 сандары болатын екі түбірі бар,
ал 0 ∙ х = 5 теңдеуінің түбірі жоқ, себебі санды нөлге көбейткенде нөл шығады.
Төменде берілген теңдеулердің ішінен қай теңдеудің түбірі болатынын
қайсысының түбірі болмайтынын анықтаңдар:
Мысалы, 12 – z = 5, 0 ∙ с = 12, 89 – х = 55, 25 + b = 106, 21∙ 0 = 120
Анықтама: Теңдеуді шешу дегеніміз – теңдеудің барлық түбірлерін табу немесе
түбірлері жоқ екенін көрсету.
Белгісіз қосылғышты табу үшін қосындының мәнінен белгілі қосылғышты азайту
керек.
а+х=в
х=в–а
Белгісіз азайғышты табу үшін айырманың мәніне азайтқышты қосу керек.
х–а=в
х=в+а
Белгісіз азайтқышты табу үшін азайғыштан айырманың мәнін азайту керек.

а–х=в
х=а–в
Белгісіз көбейткішті табу үшін көбейтіндінің мәнін белгілі көбейткішке бөлу
керек.
ах=в
х=в:а
Белгісіз бөлінгішті табу үшін бөлгішті бөліндінің мәніне көбейту керек.
х:а=в
х=ва
Белгісіз бөлгішті табу үшін бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлу керек.
а:х=в
х=а:в
Мысал -1:

х : 12 = 26
Мысал -2:

72 : (х + 12) = 4
Мысал -3:

( 45 – х) ∙ 3= 93
Жаңа сабақты бекітуге есептер шығару:
«Бойы сергектің, ойы да сергек»
Деңгейлік тапсырмалар:
І деңгей тапсырмалары
1. Теңдеуді шешіңдер:
1) 28 + х = 43; 2) 324 : y = 36; 3) 920 – z = 587; 4) 11y = 187.
2. Теңдеуді шешіңдер:
1) 43x + 72 = 502; 2) 67 – 21y = 25.
3. Теңдеудің түбірін табыңдар:
(x – 17) + 24 = 432.
ІІ деңгей тапсырмалары
1. Әріпті өрнектерді ықшапдап,теңдеудің түбірін табыңдар:
41y – 17y = 480;
2. Әкесінің жасы ұлы мен қыз баласының жасының қосындысына тең. Ұл бала
қарындасынан 2 есе үлкен және әкесінен 25 жаспен кіші болса, әкесі, ұлы,
қызының әрқайсысының жасы нешеде?
ІІІ деңгей тапсырмалары
1. Марат түстен кейін түске дейінге қарағанда 2 балықты кем аулады. Ол барлық
аулаған балықтарының жартысын атасының үйіде қалдырғанда, онда 5 балық
қалды. Марат түстен кейін неше балық аулады?
2. Теңдеуді шеш:
973 – 160765 : ( 275 + 2х ) = 578
Топпен жұмыс: (есептер оқулықтан алынған)
«Жұмыла көтерген жүк жеңіл»

I топ
1) Оқулықтағы №417 есеп.
2) Теңдеуді шеш: №421 (5) есеп
3) Теңдеуді шеш: №431 (4) есеп
II топ:
1)Оқулықтағы №419 (1) есеп.
2) Теңдеуді шеш: №421 (3) есеп
3) Теңдеуді шеш: №431 (2) есеп
III топ:
1)Оқулықтағы №419 (2) есеп.
2) Теңдеуді шеш: №421 (1) есеп
3) Теңдеуді шеш: №431 (1) есеп
Үйге тапсырма

1. Астанадағы Бәйтеректің өлшемдеріне
байланысты теңдеу құрастырып, шығару;

2. Оқулықтан №414, №422, №425 есептер.

Ұқсас жұмыстар
Конкурстық есептер
Яков Исидорович Перельман – қызықты математика ғылымының докторы
Есептер және Сабақ тақырыбы
Ортақ көбейткішті жақша сыртына шығару
Санның квадратын табу
Математика сабағында бастауыш сынып оқушыларының логикалық ойлау және есептеу дағдыларын дамыту
МАТЕМАТИКАДАН СЫНЫПТАН ТЫС
Физика табиғат туралы ғылым
Алдар көсе бізде қонақта
Өкілеттіктерді теріс пайдалану
Пәндер