Жарғылық капитал есебі

Жоспар

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

II. Негізгі бөлім

1.Жарғылық капитал есебі
1.1. Жарғылық капитал есебін жүргізу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Жарғылық капитал есебінің құжатталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
1.3. Жарғылық капитал есебінің шоттар корреспонденциясы ... ... ... ... ... ..17

2. Жарғылық капитал аудиті
2.1. Аудиторлық тексеру бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.2. Аудит жүргізу сатылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
2.3. Аудиторлық қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23

III.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кіріспе

Кез келген іс -әрекет ету аясында бизнес ақша қаражаттарының нақты бір сомасымен басталады, яғни сол қаражатқа өнімді өндіру және сатуға қажетті ресурстар алынады. Капитал айналым шеңберінің үш сатысынан өтеді: дайындық, өндірістік және өткізу. Бірінші сатысында кәсіпорын өзіне қажетті негізгі қорлар мен өндірістік запастарды сатып алады. Екінші сатыда қаражаттардың бір бөлігі өндіріске запастар түрінде түссе, екінші бөлігі еңбекақыға, салық төлеуге, әлеуметтік сақтандыру төлемдеріне және басқа да шығындарға жұмсалады. Бұл саты дайын өнім өндірумен аяқталады.Үшінші сатыда дайын өнім сатылып, кәсіпорынға алғашқы сомадан алынатын пайда мөлшеріне артық сома келіп түседі. Бұл неғұрлым капитал тезірек айналса, соғұрлым кәсіпорын көп өнім сатып, белгілі бір кезең ішінде жұмсалаған капитал мөлшерінде өнім өндіріп пайда табады дегенді білдіреді. Қаражаттардың кез-келген сатылардың біреуінде кідіріп қалу капитал айналымын тежеп,қосымша қаржы тартуды талап етеді және кәсіпорынның қаржылық жағдайының нашарлауына әкеледі.
Капитал – бұл пайда табу мақсатымен өз қызметін жүзеге асыру үшін шаруашылық жүргізуші субъектінің қолында бар қаражаттары.
Кәсіпорынның капиталы меншікті ( ішкі) және тартылған (сыртқы) көздерден қалыптасады.
Қаржыландырудың негізгі көзі меншік капитал болып табылады.
Оның құрамында кіреді:
§ Жарғылық капитал ;
§ Жинақталған капитал (резервтер капитал, қосылған капитал, жинақ қоры, бөлінбеген пайда);
§ Басқа да түсімдер ( мақсатты қаржыландыру, қайырымдылық жарналары және т.б.)
Жарғылық капитал деп жарғылық іс- әрекетті жүзеге асыруға арналған құрылтайшылардың салған ақша қаражаттарын түсінеміз.
Мемлекеттік кәсіпорындарда жарғылық капитал деп мемлекет бекіткен, бірақ толық шаруашылық жүргізуге өкілеттік берілген мүліктердің құнын айтамыз. Акционерлік кәсіпорындардағы жарғылық капитал- бұл акцияның барлық түрлерінің номиналды құны. Жауапкершілігі шектелген серіктестіктер үшін жарғылық капитал болып меншік иелерінің үлесі сомалар, ал жалға алынған кәсіпорындар үшін –оның қызметкерлері салымдарының сомасы саналады. Құрылтайшылардың салымдары ақшалай, мүліктік және материлдық емес активтер түрінде де болуы мүмкін.
Қолданылған әдебиеттер
1. 2002 жылғы 24 маусымдағы №329 Қазақстан Республикасы Президентінің
«Бухгалтерлiк есеп және қаржылық есеп беру туралы» заң күшіндегі
жарлығы.
2. Әбдіманапов. Ә., РаимовС. Бухгалтерлiк есеп принциптері және қаржылық
есеп беру.Алматы 2005
3. Бухгалтерлiк есептiң стандарттары»Алматы 2000
4. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарты. М.Акери 1999.
5. Бухгалтерлiк есептiң типтік шоттар жоспары.18 қыркүйек,2002ж.№438
6. Бетке И. Балансоведение пер.с анг.М:Бухгалтерский учет 2000
7. Вуд Ф. Бухгалтерский учет для предпринимателей. М., Аскери, 1999
8. Ержанов М.С., Ержанова С. «Есеп саясаты». Алматы, 1997
9. Кондратьев Е.П. «Бухгалтерлiк есеп теориясы» Москва 1996
10. Кеулімжаев Қ.Қ. «Қаржылық есеп» Алматы, 2001
11. Кеулімжаев Қ.Қ «Корреспонденция счетов» Алмат, БИКО 2000
12. Радостовец В.К. Радостовец В.В., Шмидт О.Ю. «Бухгалтерский учет на
предприятий» Алматы,2002.
13. Радостовец В.К., Тасмағанбетов Т. және басқалар « Қаржылық есеп»
Алматы.1998
14. Рахман Э., Шеремет А. « Нарықтық экономикадағы бухгалтерлік есеп»
Москва 1996
15. Барышников Н.П. Бухгалтерский учет и внутренний аудит в
2- частях М: Бухгалтерский учет,1994ж
16. Бухгалтерского- аудиторский портфель М: Сафин 1994 ж
17. Дюсембаев К.Ш. Тория аудита- Алматы Экономика 1995ж.
18. Дюсембаев К.Ш Сущность аудита и его роль в условиях рыночной
экономики Алматы, Вестник КазГау 1996ж.
19. Ержанов М.С. Теория и практика аудита Алматы Ғылым,1994.
20. Укашев Б.Е., Сәтмырзаев А.А. Аудит теориясы. Алматы:1999.
21. Энциклопедия общего аудита Т.2М.1999
        
        Жоспар
I.
Кіріспе.....................................................................
..........................................3
II. Негізгі бөлім
1.Жарғылық капитал есебі
1.1. Жарғылық капитал есебін ... ... ... ... ... ... есебінің шоттар
корреспонденциясы......................17
2. Жарғылық капитал аудиті
2.1. Аудиторлық тексеру
бағдарламасы.........................................................19
2.2. Аудит жүргізу
сатылары....................................................................
.......21
2.3. Аудиторлық
қорытынды...................................................................
........23
III.Қорытынды...............................................................
.................................25
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
.............27
Кіріспе
Кез ... іс ... ету ... ... ақша ... бір сомасымен басталады, яғни сол қаражатқа өнімді өндіру және сатуға
қажетті ресурстар алынады. Капитал айналым шеңберінің үш ... ... ... және ... Бірінші сатысында кәсіпорын өзіне қажетті
негізгі қорлар мен өндірістік запастарды сатып алады. Екінші сатыда
қаражаттардың бір бөлігі өндіріске запастар түрінде ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру төлемдеріне және басқа
да шығындарға ... Бұл саты ... өнім ... ... дайын өнім сатылып, кәсіпорынға алғашқы сомадан алынатын пайда
мөлшеріне ... сома ... ... Бұл ... капитал тезірек айналса,
соғұрлым кәсіпорын көп өнім сатып, белгілі бір кезең ішінде жұмсалаған
капитал мөлшерінде өнім өндіріп пайда ... ... ... кез-келген сатылардың біреуінде кідіріп қалу капитал
айналымын тежеп,қосымша ... ... ... етеді және кәсіпорынның
қаржылық жағдайының нашарлауына әкеледі.
Капитал – бұл пайда табу мақсатымен өз қызметін жүзеге асыру ... ... ... ... бар ... ... меншікті ( ішкі) және тартылған (сыртқы) көздерден
қалыптасады.
Қаржыландырудың ... көзі ... ... ... табылады.
Оның құрамында кіреді:
§ Жарғылық капитал ;
§ Жинақталған капитал ... ... ... капитал, жинақ қоры,
бөлінбеген пайда);
§ Басқа да түсімдер ( мақсатты ... ... ... ... ... деп жарғылық іс- әрекетті жүзеге асыруға арналған
құрылтайшылардың салған ақша қаражаттарын ... ... ... ... деп ... бекіткен, бірақ
толық шаруашылық жүргізуге өкілеттік берілген мүліктердің құнын айтамыз.
Акционерлік кәсіпорындардағы жарғылық капитал- бұл акцияның барлық
түрлерінің ... ... ... шектелген серіктестіктер үшін
жарғылық капитал болып меншік иелерінің ... ... ал ... алынған
кәсіпорындар үшін –оның қызметкерлері салымдарының сомасы саналады.
Құрылтайшылардың салымдары ақшалай, мүліктік және ... емес ... де ... ... капитал есебі
1.1. Жарғылық капитал есебін жүргізу ... ... ... ... етіп тұрған барлық
субъектілерге ( Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мен ... ... тұлғалар, кәсіпкерлік қызметпен
шұғылданатын жеке тұлғалар) қаржылық есеп беруді және бухгалтерлік есепті
жүргізу міндеттілігі жүктеледі.
Сот ... ... ... және ... ... алатын, өз атынан
жеке мүліктік есем мүліктік құқын ... ... ... ... ... меншік құқығы бар ұйымдарды заңды тұлғалар деп
атайды немес солай деп танылады.
Филиалдар бұл заңды тұлғалардың тұрған жерінен тыс ... және оның ... ... ... ... ... жүзеге асыратын
дараланған бөлімшелері болып табылады, оның ішіне өкілдік қызмет де ... да, ... те ... тұлға болып табылмайды. Заңды тұлға
коммерциялық та, коммерциялық емес те ... ... ... ... ... табу және оны өз ... тарата алады, ал екіншісінің өз
қалауынша табыс табу мүмкіндігі де және таза табысын ... ... бөлу ... да ... ... ... тек келесідей нысанда құрылуы мүмкін:
- шаруашылық серікткстіктер;
- акционерлік қоғамдар;
- өндірістік кооперативтер;
- мемлекеттік кәсіпорындар;
Коммерциялық емес ... заң ... ... діни ... ... ... кооперативтерінен, акционерлік қоғамдардан,
қоғамдық бірлестіктерден және т.б. ұйымдық нысандарынан құрылуы мүмкін.
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... капитал, қайтарылған капитал, қосымша төленген капитал, қосымша
төленбеген капитал, резервтік капитал, бөлінбеген капитал,
( жабылмаған зиян) секілді табыс көздері ... ... ... ... ... ... есеп субъекті негізгі
капиталының жай- күйі мен қозғалысы туралы ақпаратты қортындылауға
арналған.
Жарғылық капитал объектіні құрған ... оның ... ... ету ... құрылтайшылардың ( қатысушылардың) салымдары
болып табылады. Резервтік капитал бұл кәсіпорынның сақтандыру капиталы.
Ол тек акционерлік ... ғана ... есеп те ... активрмен теңестірледі. Бухгалтерлік
балансытың теңдігі егер, капиталды, бір адам салса, Актив тең Капиталға.
Ал егер, кәсіпорынды ... адам ... онда ... тең капитал қосылған
міндеттемеге.
Кәсіпорынның негізігі капиталдары бақыланып, толықтырылып отырылуы
тиіс.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексте шаруашылық
серіктестікті қалыптастыру, құқық және міндеттерінің ... ... 58 ... ... ... ... ... құрылтайшыларының
( қатысушылары) үлесіне ( салым ақшасы ) ... ... ұйым ... ал ... қызмет процесінде жасаған, жинаған немесе құрған
мүлік жеке меншігіне жатады. Шаруашылық серіктестіктің жарғылық
капиталындағы салым ақшаға ... ... ... қағаздар, заттар,
мүліктік құқық, оның ішінде ... ... ( ... және ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектіні құру үшін құрылтайшылық
құжаттары ( бұл құжаттардың ең негізгісі Жарғы болып табылады) болуы
керек. Құрылтайшылық құжаттар нотарилдық ... ... заң ... ... өтеді.Жарғыда субъект серіктестік құрылтайшыларының
салым ақшаларынан тұратын жарғылық капиталды жариялайды. Салым ақшаны
бағалау ... ... ... ... және ... аудиторлық
тексеруге жатады.
Шаруашылық серіктестік формалар бойынша құрылуы мүмкін:
• толық серіктестік- жарғылық капиталы оның құрылтайшысын анықтайды,
алайда заң ... (АК ... ... ең аз ... ... ... коммандиттік ( сенімге негізделген) серіктестік – жарғылық капиталдың
мөлшері заң актілерімен белгіленген ең аз деңгейдегі мөлшерден ... ... ... ... ... ... (АК ... жарғылық капиталдың 50% құрауы мүмкін;
• жауапкершілігі шектеулі серіктестік- жарғылық капиталдың мөлшерін
серіктестік құрылтайшылары анықтайды және заңды ... (АК ... ең аз ... ... кем ... ... қосымша жауапкершілікті серіктестік- жарғылық капиталдың мөлшері
жауапкершілігі шектеулі серіктестігіндей анықталады, алайды бұл
серіктестіктің қатысушылары жарғылық капиталдағы өз ... оның ... ... ... береді, ал бұл
соманың жетіспеушілігіне өз мүліктерінің еселенген мөлшерінде
өздерінің
салым ақшаларына қосады (АК 84-бабы);
... ... ... капитал барлық жарияланған акциялар
шағырылымының жиынтық ... ( ... ) ... тең, алайда
заңды қарастырылған ең аз даңгейдегі мөлшерден кем болмауы керек.
Акцияларға ашық жазылыс жарғылық капиталдың толық төлеміне ... (АК ... ... өз ... жүзеге асыру үшін қаражаттарды тарту
мақсатында акция шығарумен айналысатын заңды тұлға. ... ... ... ... ... бармейді және олардың қызметімен
Байланысты өздеріне жататын акцияларының құнының шегінде
тәуекелділіктен алған зиянды ... ... ... ... және ... ... ... бөлінуі мүмкін.
Ашық акционерлік қоғам- өздерінің шығарған акциясын ашық , жеке, жабық
түрде орналастыруына құқығы бар. Мұндай қоғамның құтысушылары өздеріне
тиесілі акцияларды ... ... ... ... ... ... акционерлік қоғам.Мұндай қоғамның акциялары тек қана өз
құрылтацшылары ішінде немесе ... ала ... ... ... ... ... акционерлік қоғамның акционерлерінің саны жүзден
асып кетсе, оның келесі үш айдың барысында жалпы ... ... ... яғни ашық ... қоғамға айналуына шешім
қабылдауына болады.
Ашық қоғамның акциялары , бағалы қағаздардың ... ... және ... ... құны екі жүз мың айлық есепті
көрсеткіші құраса және акционерлдің саны бес жүзден кем ... , онда ... ... ... ... ... ... жарияланған жарғылық капиталының ең аз деңгейдегі
көлемі- бір айлық есеп айырысу көрсеткішінің 50 000 есе ... ... ж. №415 « ... қоғамдар туралы» заңның 10- бабы ) және
мемлекеттік тіркеуден өткен күннен кейін 30 күннің ... ... ... ( ... 2- ... ... акцияны шығару барлық жарияланған
акциялардың жалпы санының 20% көп болмауы керек (13-бап,2- тармақ).
• еншілес және тәуелді шаруашылық серіктестігі – ... ... ... бір – ... ... ... ... өндірістік капитал – жарғылық капитал кооператив мүшелерінің пай салу
есебінен қалыптасады (АК 97-бап);
Өндірістік кооператив- бірлескен кәсіпкерлік ... үшін ... олар ... ... ... ... қатысуының негізінд және
мүліктік пайдаларын ( үлестірін) мүшесі ретінде ... ... ... ... ... ... ... екіден болмауы тиіс.
Кооператив мүшелері заңда қаралған тәртіп пен ... ... ... ... ... жауапкершілікте болады.
• мемлекеттік кәсіпорын –шаруашылық меншік құқына немесе оперативтік
басқаруға негізделеді (АК ... ... ... ... жүргізу құқына негізделген мемлекеттік кәсіпорын.
Ол өз міндеттемелері ... ... ... ... мүлікке жауап
береді, бірақ мемлекет міндеттемелері үшін жауапты болмайды;
- ағымдағы (оперативтік) басқару құқығына ( қазыналық кәсіпорын)
негізделген мемлекеттік кәсіпорын, ... ... ... ... ... ... ... құралады.
Қазыналық кәсіпорынның шаруашылық қызметі оның Жарғысында
көрсетілген (белгіленген) мақсаттарымен және міндеттермен
анықталады. Қазақстан Республикасы немесе жергілікті әкімшілік
аумақтық бөлініс ... ... ... ... беру ... өз ... ... коммерциялық емес ұйымдар – басқарушылық әлеуметтік- мәдени немесе
коммерциялық емес сипаттағы меншіктенушілермен құрылатын және
қаржыландырылатын ұйым (АК 105-бап);
Шаруашылық жүргізіші ... ... ... оның ... иесі
белгілейді. Ол егер заңмен тыйым салынбаса және субъектінің жарғысына жауап
беретін болса, онда ол кез келген қызмет түрін жүзеге ... ... ... ... ... ... басқа заңды және
жеке тұлғалар субъектінің құрылтайшылары бола алады. Шауашылық жүргізуші
субъектіні бір немесе бірнеше құрылтайшылар құрып, ол мемлекеттік
тіркеуден өткен ... ... ... ... ... ие ... ... иесінің рұқсатымен шаруашылық жүргізуші субъект заңды тұлға құқығы
бар еншілес субъектілерді, сондай- ақ филиалдар, өкілдіктер, ... ... да ... ... құра ... ... (акционерлері) бекіткен жарғы негізінде
қызмет етеді. Жарғының мазмұны заңға қайшы ... ... ... жүргізуші субъектілерінің түрлері, оның атауы, орналасқан жері,
қызметінің мәні мен ... ... ... ... және
бақылау органдары , олардың қабілеттілігі, субъектінің мүлікті
қалыптастыру және табысты бөлу тәртібі, қайта және ... ... ... ... ... ... , ... әкімшілігі мен оның
еңбек ұжымдарының арасындағы қарым- қатынастары да белгіленеді.
Негізгі қорлар мен айналым қаражаттары, сондай –ақ ... ... ... ... көзі ... ... ... ақшалай, материалдық және басқа да жарналары
(үлестері); қызмет нәтижесінен алынған табыстары; бағалы қағаздардан
түскен ... ... мен ... ... ... ... берілген күрделі салымдары және демеу құражаттары ... ... ... ... ... , ... ... құрбандықтары; Қазақстан Республикасы заңдары тыйым
салмайтын өзге де табыс көздері.
Мемлекет қолданылып жүрген заңдарға сәйкес ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңдарында
қарастырылған жағдайларды қоспағанда., мемлекеттік меншік иесінің немесе
оның өкілетті органының келісімінсіз субъектіден оның негізгі қорларын,
айналым қаражаттарын және ... ... ... да ... жол ... өз қызметін дербес жоспарлайды және даму ... ...... ... ... ... ол күрделі құрылысын да
белгілейді. Ол өз өнімін,жұмысы мен қызметтерін Қазақстан ... ... ... ... , өз бетінше белгіленген
бағасына немесе шарттарды негізінде сата алады .
Шаруашылық жүргізуші субъект қызметінінің ... оның ... ... Ол егер тыйым салынбаса және субъектінің жарғысына жауап
беретін ... онда ол кез ... ... ... ... ... болады.
Мемлекеттік мүлікті басқаруға өкілетті органдар , басқа заңды және жеке
тұлғалар субъектінің құрылтайшылары бола ... ... ... бір ... ... ... ... ол мемлекеттік
тіркеуден өткен күннен бастап заңды тұлға құқығына ие болуы мүмкін. ... ... ... ... ... заңды тұлға құқығы
бар еншілес ... ... –ақ ... , өкілдіктер, бөлімдер
және басқа да ерекшелеген бөлімшелер құра ... ... ( ... ... ... ... ... Жарғының мазмұны заңға қайшы келмеуі керек. Жарғыда
шаруашылық жүргізуші субъектілерінің түрлері, оның ... ... ... мәні мен ... , ... ... басқару
және бақылау органдары, олардың қабілеттілігі, субъектінің мүлікті
қалыптастыру және табысты бөлу тәртібі, қайта құру және ... ... ... ... ... құрылтайшылар, субъект әкімшілігі
мен оның еңбек ұжымдарының арсындағы қарым- қатынастары да белгіленеді.
Негізгі қорлар мен айналым қаражаттары , ... ... ... ... ... көзі ... мыналар саналады:
құрылтайшылардың ақшалай, материалдық және басқа да жарналары
( үлестері ) ; ... ... ... ... бағалы қағаздардан
түскен табыстары ; банктер мен басқа несие берушілердің кредиттерді;
бюджеттен берілген күрделі салымдары және ... ... ... қайырымдылық жарналары; ұйымдардың, кәсіпорындардың және
азаматтардың құрбандықтары ; ... ... ... ... өзге де ... ... қолданылып жүрген заңдарға сәйкес субъектiнiң мүлiктiк
құқықтарын қорғауға ... ... ... Республикасы заңдарында
қарастырылған жағдайларды қоспағанда, мемлекетгiк меншiк иесiнiң ... ... ... келiсiмiнсiз субъектiден оның негiзгi қорларын,
айналым құражаттарын және олардың пайдалануындағы басқа да ... жол ... өз ... дербес жоспарлайды және даму болашағын,
материалдык-техникалық жағдайын қамтамасыз етумен қатар, ол ... да ... Ол өз ... ... мен ... ... заңдарында анықталған жағдайларды қоспағанда, өз бетiнше
белгiлеген бағасына немесе шарттардың негiзiнде сата ... ... ... ... капиталға мүлiктiк және ақыл-
ой (интелектуально) қызметi түрiнде қаржылық салымды жүзеге асырса, басқа
субьектiлер ... ... ... ... мен ... алу мақсатында
акция пакетiн алу жолымен бұл қызметке ... етiп, ... ... ... (яғни салымды) инвестиция деп атайды. Бухгалтерлiк есептiң 13
«Шоғырландырылған (консолидированная) қаржылық есеп берушiлiк және еңшiлес
серiктестiктегi инвестиция есебi (стандартына және оның әдiстемелiк
ұсьшысына ... — егер ... беру ... ... ... 50%
акциясынан көбiне ие болса, онда бұл иелену бақылау жүргiзуге ... ... ... ... ... серiктестiк деп танылады, ап
инвестицияланатын объект — еншiлес шаруашылық серiктестiк ... баса ... ... оның ... беру акциясының 20%-тен азына и
болуына сәйкес бақылау бiрiгiп жүргiзiледi.
Салым ақшаға кез келген актив (ақшалай ... ... ... емес активтер, тауарлы-матетиалдық қорлар) жатады.
Кәсiпорын мемлекетiк тiркеуден өткен кезде оның ... ... ... ... ... ... сомаға тең жарғылық қоры
құрылтай құжттарында көрсетiледi. Жарғылық ... ... бiр ... ... жай және ... ... ара ... «Алтын
акцияның» болуы акционерлер жиналысында белгiленедi және тиiстi мемлекеттiк
органдарда тiркеледi.
Егер ... ... ... ... ... төлемеген болса,
жарғылық капиталды ұлгайту туралы шешiм тiркеуге қабылдаубауға ... ... ... ... ... несие берушiлер наразылық бiлдiре
алады. Жарғылық капиталға салымдарды төлеу үшiн ақша қаражаттары,
интеллектуалық ... қоса ... ... емес ... «Ноу-хау»,
негiзгi құралдар, жер иелену құқығы және басқа активтер қабылданады.
* Жарғылық қор өткiзiлген акциялардың тұрақты құны бойынша бағаланады.
Сатып-өткiзiлген акциялар құнының олардың ... ... ... ... ... ... / жеке ... және акцияларды, олардың тұрақты
құнынан төмен бағаға /акция курсы ... ... ... ... ... ... өтімiне пайдаланылады. Бұл қаражттар 51 10-шi
«Қосымша төленген капитал» шотында есептеледi.
Жарғылық капиталдың нақты ақшасы және оның ... ... ... шоты ... 5000-шi «Жарғылық Капитал» бөлiмшесiнiң
шоттарында жүргiзiледi.
Қазақстан Республикасының заңдары жарғылық капиталдың мөлшерiн
/мөлшерi заңмен белгiленетiн есептiк көрсеткiштер саны шектейдi.
Жарғылық капиталдың абсолюттi көлемi және оның ... ... ... ... ... жағдайының тұрақтылығын
баяндайтын көрсеткiш.
5000-шi «Жарғылық капитал» бөлiмшесiнiң шоттары бойынша қалдық, егер
кәсiпорын өз жарғылық қорын толық ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келуi керек. 5000-бөлiмшенiң, шоттары бойынша жазу
жарғылық ... ... ... ... ... бойынша/ жүзеге асырылып, ұлғайған немесе азайған жағдайларда және
құрылтай құжаттарына тиiстi өзгерiстер енгiзгеннен кейiн /белгiленген
тәртіппен жарғылық қор мөлшерiн ... ... ... 000-шi ... капитал» бөлiмшесiнiң шоттары бойынша операцияларды
қарастырайық.
Бұл орайда шоттардың мына корреспонденциясы жасалады:
• Операциялардың (амалдардың) мазмұны
• Жарияланған капитал сомасына
Шығарылған акциялардың ... ... ... ... ... ... ... акциялардың /салымдардың немесе айлардың/ тұрақты
құнын төлеу тауарлы-материалдық құндылықтармен /ТМҚ/ және басқа ... ... ... ... капиталды 5 020-шi «Төленбеген капитал» шоты
бойынша толық төлеген жағдайда қалдық қалмайды, 5020-шот бойынша дебеттiк
қалдық жарғылық ... ... ... ... ... ... көрсетедi.
5010 «Жарияланған капитал” шотының дебетi бойынша және 5110-шi
«Қайтарылып алынған ... ... ... ... ... қоғамның
жарғылық капиталының айналымнан алынған акцияларының сомасына азайғаны
көрсетiледi.
Мемлекеттiк кәсiпорынның жарғылық ... ... ... ... және де ол ... берiлiп отырған мүлiктiң
жалпы құнынан артық болуы мүмкiн, бiрақ 10000 есептiк көрсеткiштен кем бола
алмайды. Мемлекеттiк ... ... ... ... жеке 5010-шi
шоттың тиiстi аралық шотында жүргiзiледi.
Жарғылык капиталдың аналитикалық есебi ... ... ...
жеке тұлғалар бойынша тiзiмдемеде /ведомоста! Немесе машинограммада
жүргiзiледi. Акциялардың аналитикалық есебiн ... үшiн ... бар ... ... ... алынған жазба негiз
болады:
- акцияларға не акционерлердiң жалпы саны;
- артықшыльықты акциялардың жалпы саны және оларға ие акционерлердiң саны;
- ... ... ... ие ... сондай-ақ жеке және заңды
тұлғалардың жарғылық қордағы үлесi.
Жазбаның шығу сан ретi, күнi, тiркеушiнiң атауы және оның орналасқан орны
көрсетiлуi керек. Жазбаға ... ... адам қол ... және ... ... ... жөнiндегi операциялардың бухгалтерлiк есебiндегi
жазулар тәуелсiз тiркеушiнiң /бағалы ... ... ... ... ... ... операцияларды тiркеуi негiзiнде, төлемдемедегi
тиiстi жазуды өзгерту жолымен жүргiзiледi.
1.2. Жарғылық капитал есебiнiң құжатталуы
Бухгалтерлiк жазулардың құжаттық ресiмделуi салынған қаражат түрiне
баланысты. Материалдық емес ... мен ... ... ... ... ... ... (материалдың емес активтер) қабылдау-
табыстау (ауыстыру) Актiнiң негiзiне кiрiстеледi. Тауарлы материалдың
корлар — материалдың қоймалық есеп карточкаларына кiрiс ордерiмен
енгiзiлетiн фактура-шотының негiзiне кiрiстеледi. ... ... ... (ағымдық), валюталық шоттар көшiрмесiнiң негiзiне, қолда бар ақша
қаражаты — кiрiс кассасы ордерiнiң негiзiне кiрiстеледi.
Шаруашылық жүргiзушi субъектiнiң жарғылық капиталы ... ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталына өз қаражаттарын салушы жақ
бұл субъектiге инвестициялар жүргiзедi. Олар былай болуы мүмкiн:
• қаржылық — инвестициялық ... ... өсiм алу ... ... ... ... субъект иемденетiн активтер, сондай-ақ пайдаланудағы
жылжымайтын мүлiктегi инвестициялар (БКС (СБУ) 8 «Қаржылық инвестиция
есебi»);
• еншiлес, ... ... ... ... ... инвестициялар —
оған бақылау жүргiзудi жүзеге асырады, яғни оның қызметiнен пайда алу
мақсатында инвестицияланған субъектiнiң қаржылық және басқа саясатын
белгiлеу құқы (БЕС 13 ... ... есеп беру және ... ... ... БЕС 14 ... шаруашылық
серiктестiгiндегi инвестиция есебi», ВЕС 15 «Қаржылық есеп берудегi
бiрiккен ... ... ... ... ... ... ... органдарға субъектiнiң қайта тiркелуiне әкеп
соқтыратын жоғары немесе төменгi жаққа мына баптар бойынша өзгертiлуi
мүмкiн: Азамттық Кодекстiң (27.12.94 ж.) 42-бап, ... ... ... 78-бап, 2-тармак; 89, 90 баптар және «Акционерлiк ... ... ҚРЗ ... ж.) ... 11-бабы, 3-тармағы.
1.3. Жарғылық капитал есебiнiң шоттар корреспонденциясы
Жарғылық капитал, баланстың пассив жағында көрсетiледi. Ол пассивтi
шот. Сондықтан, жарғылық ... ... ... ... ... ... шығарылуы ,яғни азаюы дебет жағында бейнеленедi.
Жарияланған (белгiленген тәртiппен ... ... қор ... 5020-
шi «Төленбеген капитал» шоты дебепеледi де, 50-шi ... ... ... - 5010-шi «Жай ... 5010-шi «Артықшылықты
акциялар» (акционерлiк қоғамдарда) және 501 0-шi
«Қосқан үлестер мен жарналар» (серiктестiктердiң акционерлiк коғамдардан
басқа түрлерiнде) ... ... ... салымдардың салынуын жүзеге асырылуына қарай 5020-
шi “Төленбеген капитал” шоты кредиттелiп отырады, ал салым шопары
дебепеледi:
- материалдық емес активтердi жарғылық ... ... ... ... ... жердi, негiзгi құралды, малды, аяқталмаған құрылыс объектiлерiн жарғылық
қорға жарна ретiнде төлеу кезiнде -/2410 ... ... мен ... ... ... жарна ретiнде төлеу кезiнде
1310,1320,1330,1340,1350 шоттары;
- ақшалай қаражттарды жарғылық қорға жарна ретiнде аударған кезiнде
1010,/1020, /1040,/1050 шоттары дебепеледi.
Бөлiнбеген табыстың бiр ... ... ... ... ... ... 5010 Кредит 5410;
Резервтiк капиталдың сомасы жарғылық капиталды толықтыруға жiберiлдi -
дебет 5010 Кредит 53 10,5320
Егерде 5010 ... ... ... ... онда ... өзiнiң
жарғылық қорын толығымен қалыптастырған болып саналады.
2. Жарғылық капитал аудитi
2.1. Аудиторлық тексеру бағдарламасы
«Бухгалтерлiк есеп туралы» Заң күшi бар ... ... ... ... ... -бұл ... ... тастағаннан кейiнгi оның активтерi деген анықтама берiлген. Яғни
меншiктiк ... ... ... ... ... бағаланып
көрсетiлген активтер мен мiндеттемелердiң құнына тiкелей байланысты.
«Бухгалтерлiк баланс және қаржы есептерiндегi негiзгi ашылымдар»
бухгалтерлiк есептiң стандартында меншiктiк капиталға:
жарғылық, ... ... ... ... және ... шығарылған капитат және бөлiнбеген табыс (жабылмаған зиян)
жатады деп көрсетiлген. Демек, бұл аталғандар ... ... ... аудиттің зертеу объектiсiне айналады. Алдымен меншiктiк
капиталдың элементерi аудитiң қарастырмай тұрып, меншiктiк капиталдың
элементтерiнiң қалыптасуына ықпал ететiн меншiк түрлерiне сәйкес ... ... ... ис бола ... шаруашылық жүргiзушi
шаруашылықтардың ұйымдық-құқыктық нысандарын анықтап алу қажет.
Қазақстан Республикасының күшiндегi заң актiлерiнде мына ... ... ... ... ) мемлекеттiк ұйым;
2) коммерциялық емес ұйымдар;
З) өндiрiстiк кооперативтер;
4) шаруашылык серiктестiктер.
Жарғылық капитал есебi бойынша аудит бағдарламасына ... ... ... ... және ... ... жарғы және құрушы келiсiм шарт бар ма?
> кәсiпорын қызмет заты;
> Кәсiпорынның ... ... ... ... ... бар ... ... капитал мөлшерi және әрбiр құрушының үлес мөлшерi,
жарғылық капиталға салған үлесi;
> әрбiр құрушының салым мөлшерi және ... ... ... ... ... ... ... келедi ме?
> Кәсiпорынның ұйымдастырушылық - құқықтық нысаны;
> Лицензиялауға жататын әрекет ететiн заңдылықтарға сәйкес, қызмет түрiн
жүзеге асыруға лицензия бар ... ... ... есеп ... толық жүргiзiлген бе:
а. Жарғылық капиталды дайындау бойынша;
б. Аралық есеп айырысу бойынша;
в. Соңғы есеп айырысу бойынша.
Салық бойынша заңдылықтар сақталған ба?
Аудиторлық ... ... құру ... ... ... ... келесiлер табылады:
• жарғылық капиталдың құрамы, олардың пайда болу көздерi ... ... есеп ... ... Бас кiтап мәлiметтерi.
2.2. Аудит жүргiзу сатылары.
Меншiктi капитал — бұл субьектiнiң мiндеттемелерiн шегерiп
тастағаннан ... оны ... егер ... ... еске алсаң
К=А-О(А=К+О), меншiктi капиталдың көбеюiне субьектiнiң активi және
мiндеттемесi әсер етедi. Сонымен қатар капиталдың 2-шi шығу көзi жарғылық
капиталдың көбеюiне әсерiн ... ... ... ... ... онда ... ... көлемi қалыпты, егер шығыспен, онда
жарғылық капитал азаяды. Осы жағдайдан сақтану үшiн құрушылар ... ... ... ... ... құнының түсiп кету
жағдайында, осы резервтiң есебiнен жарғылық капиталды ... ... ... ... ... ... 15% ... құрылады.
Резервтi капитал — субьектiнiң бөлiнбеген табысының бiр бөлiгi.
Кәсiпорынның жарғылық капиталы қызметтi бастауды қамтамасыз ету үшiн
жаңадан құрылған кәсiпорынның жасаған қаражаттарының ... ... ... субъектiлердiң жарғылық капиталына салатын салымдары, ақша да,
бағалы ... ... ... ... та және ... да ... болуы
мүмкiн.
Мысал: ЖШС «Инвест» 01.01.2006ж. жарғылық капиталы З —
қатысушының салымынан тұрады. , олар ... ақша ... ... ... Арман — 120 мың теңге;
- Алия — 150 мың ... Эдик — 130 мың ... 400 мың ... қайсының жарғылық капиталдағы үлесi сәйкесiнше 30%, 37,5 %,
32,5 %. ... ... ... ... ... ... таза ... мың теңгенi құрады. Бұл сома қатысушылар арасында келесiдей бөлiнуi
- Арман 600*120/400 = 180 мың ... ... 225 мың ... Эдик— 600 *130/400 = 195 мың ... : 600 мың ... ... ... бары және қозгалысы 5010 шi «Жай
акциялар», 5010 шi «Артықшылығы бар акциялар», 5010 шi ... ... ... ... ... 50-шi «жарғылық капиталы» деген шоттар
бөлiмшесiнде жүргiзiледi.
ХҚЕС бойынша капитал есебi 5 — бөлiмде қарастырылған 5010 «Шығарылған
капитал»
5010 «Жарияланған капитал»
Қатысушылардың жарғылық капиталға салынатын ... ... ... ДТ
5020 «Төленбеген капитал» КТ 5010 Шығарылған акциялардың немесе жарналардың
номиналдық құны төленсе ДТ 1050,1040,1010,1020 КТ 5020 «Теленбеген капитал»
Жарғылық ... ... ... ... ... жарғылық капитал көлемi заңдылықтарға сәйкес келедi ме;
• жарғылық капитал өз уақытында қандай қаражат есебiнен толықтырылған.
Акционерлiк қоғамдарға жарғылық капиталды толықтыру ‚үшiн, ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда
сыртқы құрушылар жарнасының есебiнен толықтырылуы тиiс. Бұл ‚үшiн аудитор
«Төленбеген капитал» бабы бойынша қалдықтарын, жарғылық капитал көлемiмен
салыстырады. Олардың ... ... ... қалай толтырылғандығы туралы
ақпарат бередi;
• қандай жағдайда жарғылық капитал көлемi кемiген және ... ... ... ... ... капитал» бабы бойынша алуға болады;
• жарғылық капиталға құрушылармен енгiзiлген, негiзгi құралдар,
материалдық емес активтер қаншалықты шын бағаланған.
2.3. Аудиторлық қорытынды
Капитал — бұл ... ... оның ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркеуден өткен кезде оның қатысушылардың
салымының сомасына немесе акцияға жазылудан түскен сомаға тең ... ... ... ... ... капиталдың мөлшерi, бiр
акцияның тұрақты құны, жай және артықшылықты акциялардың ара қатынасы,
«Алтын акцияның» болуы акционерлер ... ... және ... ... тiркеледi.
Егер бүрын жарияланған көлемiн қатысушылар толығымен төлемеген болса,
жарғылық ... ... ... ... ... ... ... капиталды азайту туралы шешiмге несие берушiлер наразылық бiлдiре
алады. Жарғылық капиталы салымдарды ... үшiн ақша ... ... қоса ... материалдық емес активтер, «Ноу-хау»,
негiзгi құралдар, жер иелену құқығы және басқа активтер қабылданады.
Жарғылық қор өткiзiлген акциялардың тұрақты құны ... ... ... ... ... ... ... артуы /құрылтай
және эмиссиялық табыс / жеке көрсетiледi және акцияларды, олардың тұракуы
құнынан төмен ... ... ... ... ... ... ... пайда
болатын айырмашылыктың өтемiне пайдаланылады.
«Капитал мен резервтер» бөлiмiнiң шоттары ... мен ... ... арналған. Берiлген бөлiм мынадай кiшi бөлiмдердi қамтиды:
5000 — «Шығарылған капитал»,
5100 — «Эмиссиялық ...... ... жеке ... үлестiк аспаптар»,
5300 — «Резервтер»,
5400 — «Бөлiнбеген кiрiс (жабылмаған шығын)».
5000 «Шығарылған капитал» кiшi ... ... ... есепке
алуға арналған және шоттардың мынадай топтарын қамтиды:
5010 — «Жарияланған капитал», мұнда акционерлiк қоғамның төленген
эмиссияланған қарапайым, артықшыльқты акцияларының ... ... ... ... ... капиталына салымдар мен жарналар көрiнiс
табады
Аудитор осы жарғылық капитал бойынша есептiң қаншалықты дұрыс
жүргiзiлгендiгiне өз қорытындысын бередi.
Қорытынды
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексте ... ... ... және ... ... ... ... шаруашылық серiктестiгi жарғылық капитал
құрылтайшыларының (қатысушылары) ‚үлесiне (салым ақшасы) ... ұйым ... ... ал ... ... ... ... немесе құрған мүлiк жеке меншiгiне жатады. Шаруашылық
серiктестiктiң жарғылық капиталындағы салым акшаға ақшалай қаражат, құнды
қағаздар,заттар, ... ... оның ... ... меншiгi
(интеллектуальная собственность) және басқа нәрселер жатуы мүмкiн.
Жарғылық капиталы- айқындалған және негiзiнен ... ... ... ... ... ... ... субъектiлерiнiң және басқа да түрлерiнiң) салымдарының есебiнен
түскен түсiмдердiң бастапқы сомасы.
Жарғылық капитал мемлекеттiк органдарға субъектiнiң қайта ... ... ... ... ... ... мына баптар бойынша өзгертiлуi
мүмкiн: Азаматтық Кодекстiң (27.12.94 ж.) 42-бап, 6-тармак; 74- бап, 3-
тармак; ... ... 89, 90 ... және «Акционерлiк қоғамдар туралы»
(М 415-11 КРЗ 30.05.2003 ж.) Заңның 1 1-бабы, 3-тармағы.
Жарғылық капиталды аудиттеу кезiнде аудитор тексередi:
• жарғылык ... ... ... сәйкес келедi ме;
• жарғылық капитал өз уақытында қандай қаражат есебiнен толықтырылған.
Акционерлiк қоамдарға жарғылық капиталды толықтыру үшiн, ... ... ... ... қолданылуы мүмкiн. Басқадай жағдайларда
сыртқы құрушылар жарнасының есебiнен толықтырылуы тиiс. Бұл үшiн аудитор
«Төленбеген капитал» бабы бойынша қалдықтарын, қаржылық ... ... ... ... ... ... ... толтырылғандығы туралы
ақпарат бередi;
• қандай жағдайда жарғылық капитал көлемi кемiген және қанша сомаға, бұл
туралы ақпаратты ... ... бабы ... ... ... ... ... құрушылармен енгiзiлген, негiзгi құралдар, материалдық
емес активтер қаншалықты шын бағаланған.
Аудиторлық тексеру ... ... ... ... болып келесiлер
табылады:
• жарғылық капиталдың құрамы, олардың пайда болу көздерi туралы мәлiметтер;
• бухгалтерлiк есеп регистрлерi;
... ... ... ... 2002 ... 24 ... №329 ... Республикасы Президентінің
«Бухгалтерлiк есеп және қаржылық есеп беру туралы» заң күшіндегі
жарлығы.
2. ... Ә., ... ... есеп принциптері және қаржылық
есеп беру.Алматы 2005
3. Бухгалтерлiк есептiң ... ... ... есеп берудің халықаралық стандарты. М.Акери 1999.
5. Бухгалтерлiк есептiң типтік шоттар жоспары.18 қыркүйек,2002ж.№438
6. ... И. ... ... ... учет ... Вуд Ф. ... учет для ... М., Аскери, 1999
8. Ержанов М.С., Ержанова С. «Есеп ... ... ... ... Е.П. ... есеп ... Москва 1996
10. Кеулімжаев Қ.Қ. «Қаржылық есеп» Алматы, 2001
11. Кеулімжаев Қ.Қ «Корреспонденция счетов» Алмат, БИКО ... ... В.К. ... В.В., ... О.Ю. ... учет ... ... Радостовец В.К., Тасмағанбетов Т. және басқалар « Қаржылық есеп»
Алматы.1998
14. Рахман Э., Шеремет А. « ... ... ... ... ... ... Н.П. Бухгалтерский учет и внутренний аудит в
2- частях М: ... ... ... ... ... М: Сафин 1994 ж
17. Дюсембаев К.Ш. Тория аудита- Алматы ... ... ... К.Ш Сущность аудита и его роль в условиях рыночной
экономики Алматы, Вестник КазГау 1996ж.
19. Ержанов М.С. Теория и практика аудита ... ... ... Б.Е., ... А.А. ... теориясы. Алматы:1999.
21. Энциклопедия общего аудита Т.2М.1999

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Алматы газ тармағы» жшс-нің жарғылық капиталын қалыптастыру мен есебін ұйымдастыру18 бет
Жарғылық капитал аудитінің есебі38 бет
Жарғылық капитал есебі: шығарылған акционерлік капитал; салымдар мен пайлар12 бет
Жарғылық капитал – корпарациясының өзіндік қаражатының негізгі қайнар көзі4 бет
"Бухгалтерлік есеп."31 бет
«Kaz Commerce Egineering» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалпы сипаттамасы11 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Акционерлік капитал есебі және талдауы71 бет
Акционерлік қоғамның қаржылық жағдайына жүргізілген талдау4 бет
Акция және Облигация15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь