Европаның жер бедері мен пайдалы қазбалары

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.ТАРАУ. ФИЗИКАЛЫҚ.ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ОРНЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕЛУ ТАРИХЫ
1.1. Физикалық географиялық орны. Жағалары және орографиясы ... ... ... ...4
1.2. Географиялық зерттелу тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.ТАРАУ. ЖЕР БЕДЕРІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ ДАМУЫ
2.1. Жер бедерінің қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.2. Геологиялық даму тарихы және пайдалы қазбалары ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.3. Тектоникалық құрылымы және рельефтің негізгі ерекшеліктері ... ... ... .23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...............................................3
1-ТАРАУ. ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ОРНЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕЛУ ТАРИХЫ
1.1. Физикалық ... ... ... және
орографиясы...............4
1.2. ... ... ЖЕР ... ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ ДАМУЫ
2.1. Жер ... ... ... ... даму ... және ... ... ... және ... негізгі
ерекшеліктері.............23
Қорытынды...................................................................
.........................................26
Пайдаланылған ... жер ... ... ... тарихы оның табиғатының барлық
компоненттеріне әсерін тигізді. Еуропа үшін жер ... ... ... және ... типтерінің болуы тән.
Қазіргі материктің құрамына кіретін платформалық облыстардың дүние
бөлігінің қалыптасуы мен ... ... ... ең зор ... ... ... ... Еуропа және Сібір платформалары. Солардың
төңірегінде Еуразия құрлығының онан әрі ... ... олар осы ... өзінің тұтастығын және дамуының платформалық типін сақтаған. Олардың
рельефінің ... ... ... ... ... ... процестер үлкен роль атқарған.
Европа платформасы Европа жерінде Скандинавия түбегінің шығысын және
Финляндияны алып жатқан ... ... және ... ... ТМД ... ... ... батыс шетінен тұрады. Рельефі жөнінде оларға Швеция
мен Финляндияның жазықтары мен таулы үстірттері, сондай-ак Ютландия, ... ... ГФР ... ... және ... ... қамтитын Орта Европа қат-қабатты ... сай ... ... барлығы соңғы мұз басу шекараларының ішінде ... ... ... Мұз басу ... ... орналасқан және неоген-
төрттік кезенінде жарылуға ұшыраған Балтық ... ... түп ... ... түрлерімен сипатталды. Балтық және Солтүстік теңіздердің
жағаларында, мұздықтардан кейінгі трансгрессиялар нәтижесінде пайда болған
аккумуляциялык жазықтар ... ... ... ... ... едәуір қоры шоғырланған: архей және ... үшін ... ... хром (Скандинавия, Кривой -Рог)
рудаларының сондай-ақ кейбір түсті және сирек ... бар ... ... ... ... ... ... мұнай мен тұз бар.
1-ТАРАУ. ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ЗЕРТТЕЛУ ТАРИХЫ
1.1. Физикалық географиялық орны. Жағалары және орографиясы.
Еуропа (грек. Europe, ... ... ... ... да Эгей
теңізінің батысындағы жерлер осылай аталған)- дүниенің бір ... ... ... ... солтүстігінде Солтүстік Мұзды мұхит және оның Кара, Баренц, Ақ,
Норвег теңіздерімен, батысы мен ... ... ... және оның
Балтық, Солтүстік Ирландия, Жерорта, ... ... Азов ... ... мен ... оның ... ... Орал
тауының шығыс етегі мен Жем өзенін бойлай Каспий теңізіне ... одан ... және ... ... ... ... сағасына дейін жетеді. Еуропаның
материктегі қиыр ... ...... мүйісі, 71°08' солт.
ендік; оңтүстігінде — Марроки мүйісі, 36° ... ... ... — Рока
мүйісі, 9°34' бат. бойлық; шығысында — ... ... таяу ... ... жақ етегі, 67°20' шығ. бойлық. ... ... арал ... ... ... ең ... Жаңа Жер, ... Жері
(Рудольф аралындағы Флигели мүйісі — Еуропаның ең қиыр солтүстік ... ... ... ... ... ... ... Зеландия,
Балеар аралдары, Корсика, Сардиния, Сицилия, ... ... ... жері 10 млн. ... ... ... ... 730 мың км2-дей.
Жағалары. Дүниенің басқа бөліктеріне қарағанда Еуропаның жағалары тым
қатты тілімделген: жағаның 1 км-ге 246 ... жер ... ... ... 38 мың ... ... ішкі ... теңізден ең алысы
1600 км. ... 25%-ке ... ... (Канин, Кола, Скандинавия,
Ютландия, Бретань, Пиренеи, Апеннин, Балқан, Қырым) үлесіне ... ... және ... ... ... ... көбірек кездеседі; Ақ теңіздің шығысы, Баренц теңізінің оңтүстік-
шығысы және оңтүстік ... ... ... ... теңізінің
оңтүстігі, Солтүстік теңіздің батысы, ... және ... ... ... ... ... Жерорта және Қара теңіз
жағаларының көпшілігі ваттық типтес (теңіз жағалауындағы ... ... ... ... ... ... ... біршама биіктеу келеді.
Кола түбегінің жағасы қатты тілімделген; Пиренеи түбегінің солтүстік ... ... ... ... ... ... бөлігінің жағаларында,
Шотландия мен Исландия жағалауында ертедегі мұз басудың әсерінен пайда
болған ... мен ... көп; ... ... түбектерінің, Ирландияның
батыс бөлігінің, Пиренеи түбегінің солтүстік.-батыс жағалары, ... ... ... риас ... ... тар шығанақтары бар)
келеді.Орографиясының басты белгілері. ... ... ... (300 ... және ең жоғары биіктігі (4807 м, Альпідегі Монблан тауы) жөнінен
дүниенің басқа бөліктерінің бәрінен ... ... ... ... 60%-ке ... ... 200 -м-ден төмен (ішінара мұхит
деңгейінен де төмен: Каспий теңізінің жағалауы 28 м, Солтүстік және ... ... ... 24%-і 200 ... 500 м-ге ... ... м-ден 1000 м-ге дейінгі, 6%-і 1000 м-ден жоғары ... ... ... ... ... биіктікте жатыр. Бұл Еуропаның жер бедері негізінен
жазық екенін көрсетеді. Шығыс ... ... ... және Орта ... ... ... ... (Орыс) жазығы және оның батыс. бөлігі — Орта
Европа ... алып ... ... ... жері ... Басқа
аудандарда жазық жерлер тау аралықтарында (Орта Дунай, ... ... ... ... ... ... ... Скандинавия таулары
жатыр. Орта Еуропаның оңтүстік. бөлігінде Францияның Орталық тау ... ... ... Рейн ... ... ... ... оңтүстігінде
Еуропадағы ең биік таулар — Альпі, Карпат бар. Еуропаның оңтүстік бөлігінде
таулы ... ... ... ... ... ... Динар,
Родоп, Пинд таулары т. б.).
1.4. Географиялық зерттелу тарихы.
Еуропа материгін зерттеу б. з. б. 16 ... ... ... ... ... және ... ... мен Пелопоннес түбегінің
жағасын айналып шығуынан басталады. Б. з. б. 9 ғ-ға ... ... ... ... ... ... ... Сицилияны,
Сардинияны, Балеар аралдарын ашты, ... ... ... ... Тахо, Дуэро өзендерінің салаларына) жетті,
Гибралтар бүғазы арңылы ... ... ... Б. з. б. 1-мың ... ... ... гректер Оңтүстік Еуропаны түгел ашып болды: олар Эгей
теңізінен солтүстік-шығысқа қарай жүзіп, Қара ... ... және ... (Дунайдың, Днестрдің, Днепрдің сағалары және Қырым түбегінің
жағасы), Азов теңізінің жағалауын түгел ... ... Ион және ... ... ... ... ... және Апеннин түбектерін түпкілікті
анықтады, Корсика ... ... ... рет болар), Лигурияны ... ... ... ... ... жетті. Б. з. б. 320 ... грек ... ... ... шығанағынан Солтүістік теңізге
дейінгі батыс жағасын, Ұлыбритания аралын ашты, Ирланд теңізін оңтүстігінен
солтүстігіне қарай кесіп өтті.
Б. з. б. 3 ғ-да ... ... ... ... қарай өтіп (Ган-
нибалдың жорықтары кезінде), Орталық Кордильера және Иберия тауларымен
танысты. Б. з. б. 2 ... ... мен ... ... ... Пиренеи түбегінің таулы қыраттары мен өзендерін, Орт. Француз
массивін, Рона, Гаронна, Луара, Сена, Рейн ... ... ... б. з. б. 35 ж. мен б. з. 9 ж. ... Орт. Е-ға ... б. ... ж. Британияны жаулап алды, Уэльс тубегін, Уайт, Мэн, Англси ... ... ... ... ... зерттеуді негізінен
аяқтады, 8 ғасырда олар Фарер аралдары мен ... ... рет ... ... бұл аралдарды нормандар екінші рет ашып, отарлап алды. Скандинавия
және Кола түбектерін ... ... ... Ақ ... ... ... мен ... айналып өтіп, Балтық ... ... ... Фин ... ... ... шыңқан, ондағы ірі
аралдарды ашқан да ... ... 7—8 ... ... ... ... ... Еуропаның оңтүстік-шығыс және шығыс жағында Жем, Жайық
өзендерімен, Каманың сағасына дейінгі Волга бойымен танысты.
Шығыс ... ... ... Ақ теңіз бен Балтық ... ... ... ... ... ... ... және
зерттеген — орыстар. Орыс князьдарының жорықтары кезінде (9—12 ғасырларда)
Днестр, Днепр, Дон ... ... Бат. ... мен Неман бойы, Ильмень,
Чуд, Псков, Ладога, Онега, Ақ келдері, ... ... және орта ... ... ... ... өзендері ашылды. 13 ғасырда олар Ақ
теңіздің жағасын түгел айналып шығып, Кола түбегінің ... ... ... ғасырда Оралдан асты. 15—16 ғасырда орыс теңізшілері ... ... ... Жаңа Жер, ... аралдарын ашты. 16 ғасырдың 2-
жартысында Шығыс Еуропаның өзендері, ... ... ... ... ... ңоса ... Поморье, Колгуев, Вайгач аралдары («Үлкен чертеж
кітабына» жинақталған) картаға ... 18 ғ-да орыс ... (В. ... П. И. ... т. б.) Орта жэне Оңт. Оралды, Бугульма-Белебей қыраты
мен Жалпы Сыртты, Каспий мацы ойпатын, Кума-Маныч ойысын зерттеді, ... ... ... Орта ... Днепр маңы, Волга маңы т. б.
қыраттарды ашты. 19 ғ-да орыс ... (Э. А. ... Н. ... П. И. ... А. П. Карпинский т. б.) ... ... ... ... П. К. ... ... пен В. А. ... Жаңа Жер аралын зерттеді. 1865 ж. орыс ... Н. Г. ... мен Жаца ... ... арал ... ... (кейіннен ол
Франц-Иосиф Жері аталды) болжап айтты. Совет өкіметі тұсында Кола түбегін
(1921 ... ... және ... ... Орыс ... ... ... Еуропаның т.б. аймақтарын зерттеуде, олардың жер қойнындағы
мол байлығын ел игілігіне жаратуда зор ... қол ... ЖЕР ... ... ЖӘНЕ ... Жер бедерінің қалыптасуы мен дамуы.
Еуропада платформалық құрылымдардың көптігі жазық ... ... ... ... байқалады. ІІІығыс Еуропа платформасының
солтүстік-батыс бөлігінде негізді жыныстардан ... ... бар. ... ... ... бетінің ұзақ уақыт (палеозойдан бастап)
денудацияға ұшырауынан (мүжілуінен) ... ... Кола ... ... оңтүстік және шығыс бөліктеріндегі
жазықтар да осы типтес. Мореналық жалдары, кырқалары, аласа жоталары ... ... көп ... ... ... ... м-ге дейін) жиі ... ... ... ... мен бұйраттар (Смоланд, ... Бат. ... ... Белдеу бұйраты, Кейва), аласа жоне биіктігі
орташа таулар (Ловозер Тундрасы, Хибин таулары) тектоникалық көте-рілулер
едәуір көп ... ... өте ... ... жер ... ... жатқан
аймақтарда кездеседі. Орыс плитасы (Орыс платформасының бір бөлігі, онда
шөгінді ... ... ... ... фундаментті жауып жатады) мен
Шығыс Европа платформасы ... оған ... ... ... ... жазықтар бар. Биіктігі 300—400 м-ге дейінгі қыраттар
(Орта Орыс, Валдай, Волга маңы, ... ... ... ... мен ... ... ... Қара теңіз маңы, Печора, Каспий маңы,
Орта Европа жазығы т. б.) бір-бірімен ұштасып жатады. Плейстоценде қабат
жазықтардың ... ... ... және су-мұздық әрекеттеріне ұшырап,
жазықтар қалыптасқан. Соңғы (валдайлық) мұз басу ... ... ... жақсы сақталған; оларда жаңа пайда ... ... ... ... Валдай қыраты т. б.), мореналық төбелер, көл-мұздықты
ойпаңдар бар.
Мұз басу ең көп қамтыған жерлер мен соңғы мұз басудың ... ... ... мұздықтан кейінгі эрозияға және денудацияға көп ұшыраған;
мұнда мореналық төбешікті ... мен ... ... ... ... ... жазығы, Орта Европа жазығының оңтүстік өңірлері) көбірек ұшырайды, көне
мореналық жалдардың ... ... ... ... ... ... кездеседі. Мұз басу жетпеген аймақтардың көпшілік бөлігін
су-эрозиялық қабат жазықтар алып жатыр. Орта ... ... ... ... маңы қыраттары өзен аңғарларымен, сай-жыралармен көбірек ... ... ... Дон, ... ... бұйраттары — эрозиялық-
денудациялық қыраттар, Днепр маңы және Азов маңы ...... ... ... ... жыныстардан түзілген жазықтар.
Скандинавия түбегінің батыс бөлігінде кайта көтерілген қатпарлы-жақ-
парлы және жақпарлы Скандинавия таулары бар. Герциндік қатпарлы ... ... ... ... биіктігі орташа таулар пайда
болған. Рельефтің бұл түрі Орал ... ... ... ... ... ... ... созылып жатыр, олар бірі-бірінен өзен
аңғарларымен бөлінген. Поляр және Поляр маңындағы Оралда рельефтің таулық-
мұздық түрлері мен осы ... ... ... ... ... европлық
герцин аймағында қатпарлы-жақпарлы, жақ-парлы аласа және биіктігі ... мен ... ... массив, Арморикан қыраты, Кембрий, Вогез,
Шварцвальд, Рейн Тақта тасты тау-лары, ... ... ... т. ... ... ... ... және олар жазық учаскелермен
алмасып отырады.
Альпі қатпарлы аймағының рөльефі алуан ... ... ... және
жақпарлы-қатпарлы биіктігі орташа және биік жоталар ұзына бойына ... ... ... су ... ... бөктерлері анық байқалады.
Олардың ішіндегі ең биігі — ... оныц ... ... ... — Юра, ...... (ал одан ары ... оңтүстік-шығысында — Динар, Пинд таулары, Пелопоннес түбегі мен
Крит аралындағы таулар, оңтүстігінде — Апеннин таулары. ... ... ... да осы ... Бұл аймақтағы таулардың екінші типі — жақпарлы
биіктігі орташа және аласа жоталар мен ... ... ... Рила,
Македония мен Шығыс Греция таулары, Калабрия Апеннині, Корсика мен ... ... ... ... түбегіндегі Орталық Кордильера,
Кантабрия таулары т. б.). Орта Дунай, Тем, ... ... ... ... Жаңа және Ескі Кастилия үстірттері едәуір жерді алып
жатыр. ... жер ... ... ... ... әр ... ... сөнген және әрекетті вулкандар бар.
2.2. Геологиялық даму тарихы және ... ... ... Eуропаның геологиялық негізі — Шығыс Еуропа
(Орыс) және жорамал Эриа платформалары. Шығыс ... ... ... және ... ... алып жатыр. Жорымал Эриа платформасы
Шотланднядан Гренландияға ... ... ... ... ... осы көне платформалардың ортасындағы ... ... ... ... ... ... ... Шығыс Гренландияға дейін (материктегі Брабант массивін ... ... ... ... түзіліп біткен герцин қатпарлығы
Испанияны, Францияны, Англияны, Полышаны, Германияны, ... ... және ... ... ... ... Альпі, Карпат, Кавказ,
Қырым тауларын, Апеннин, Балқан түбектерін, ... Қара ... ... альпі қатпарлығының жерортатеңіздік белдеуі Еуропаның
оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... Орталық Англия мен Гебрид аралдарында ... ... ... жер ... ... ... Архей мен төменгі
протерозойда түрлі құрамды интрузиялар қиып ... ... ... жыныстар коне платформаларда кең тараған. Рифейдің алдындағы
кеп қатпарлану әрекеттерінен платформалар аумағында биік ... ... ... ... ... палеозойда каледондық геосинклиналь
аймақтарындағы теңіз түбіне қалың ... ... ... тас, құм ... ... жыныстар, аздап әк тасты тұнбалар шөкті. Теңіз Шығыс
Европа платформасының тек ... ... ... ... ... Грампиан геосинклиналы орнында каледондық қатпарлы таулар
жаралғанда теңіз бүл өлкеден және Шығ. ... ... ... ... ... ... ... оқиғалар Еуропаның
қалыптасуына елеулі дәрежеде әсер етті, оны ... ... ... үлкейтті, Платформалық облыстарды теңіздің ... ... ... ... ... тау пайда болуымен алмасты.
Тау құрылу процестерінің масштабы силлурдың ... ... ... ... арта ... Еуропа және Солтүстік Америка
платформаларын біріктірген Каледон ... ... ... нәтижесінде Солтүстік-Атлант материгі ... ... ... ... каледон қозғалыстары елеулі өзгеріске
ұшыратпады, ... ... ... ... ... геосинклиналдық зоналар шегінде рудалану және интрузиялар түзілумен
қоса жүреді. Каледон қатпарлығы салдарынан континенттік жағдай мен ... ... ... ... мен ... ... ... тау
ғимараттары көтеріле түсті, ол қарқынды эффузивтік әрекетпен қоса жүрді.
Тау ... ... ... ... ... толған иіндер
пайда болды, онда мұнай, боксит, ... ... ... ... ... геосинклиналдық облыстарды каледон қозғалыстары елеулі өзгеріске
ұшыратпады, гсосинклиналды ... ... ... ... ... ... ... рудалану және интрузиялар түзілумен
қоса жүреді. Каледон қатпарлығы салдарынан континенттік жағдай мен ... ... ... ... мен ... ... ... тау
ғимараттары көтеріле түсті, ол қарқынды эффузивтік әрекетпен қоса ... ... ... ... ... ... ... иіндер
пайда болды, онда мұнай, боксит, темір рудаларының ... ... ... ... осы ... төменгі және ортаңғы ... ... ... ... ... ... қалған аймақтары мен Орал силур,
девон кезеңдерінде, темени карбонда ... түбі ... ... девоннан
бастап теңіз Шығыс Европа платформасына жайылып, қазіргі ... ... Осы ... Рейн ... мен ... шығыс бетінде вулкан
атқылауынан аралдар пайда болды. Жоғарғы ... ... Орт. жэне ... ... герцин қатпарлығының таулары көтерілді, интрузиялар
пайда болды, ... ... ... ... ... ... Солтүстік жарты шардағы платформалар бірігіп, біртұтас Лавразия
материгі жаралды. Тетис ... ... су ... ... Альпі-Гималай
белдеуінде ғана сақталды. Триастан бастап жазыққа айнала бастаған Батыс
және Орталық Еуропаға мезозой-кайнозойда ... ... ... бірнеше рет
жайылды. Жоғарғы бор мен орта палеогенде осы теңіз кемеліне жеткенде ... ... ... ... ... мен белестер пайда
болды. Бордың ортасы мен аяғындағы ... ... ... ... ... су ... ... қырқалы аралдар
тізбегін құрады. Палеогеннің аяғынан бастап Альпі, Карпат, Кавказ, ... ... ... ... ... ... мен тау ... бөктерлік ойпаңдар қалыптасты. Бұл ойпаңдарда қалың моласса
формациясы, ... және тұз ... кең ... Плиоценде үлкен
грабендер (опырылыстар) пайда болды (Эгей, Адриат, Гибралтар ... ... ... ... ... ... Рейн грабені
сияқты үлкен құрылымдар жаралды, осы күнгі ... ... ... ... ... ... ... болды. Жерортатеңіздік белдеу
бойында күшті жер сілкінулер болып тұрады. Мұнда әрекетті ... ... ... ... ... төрт рет мұз ... Ең ... Днепр мұз
басуы кезінде Скандинавиядан тараған қалың мұз қабаты Солтүстік ... ... ... Киев, Харьков, Волгоград тұрған жерлерге дейін ... ... ... Ақырғы валдай мұз басуы шамамен бұдан 10 мың жыл бұрын
аяқталды.
Пайдалы ... ... ірі кен ... көп және әр ... ... ... ... кварциттерінде темір қоры мол (Кривой
Рог, Курск магнит аномалиясы, Белгород, Швеция). Темірдің ірі ... ... ГФР ... ... ... жәнө Керчь
түбегінде. Тас көмір қоры жөнінен Еуропа алдыңғы ... ... ... ... ...... Рур, ... Силезия, Донбасс, Москва маңы
(Кама, Кизель бассейндері), пермь (Печора бассейні), палеоген-неоген
( ГФР, Польша, Украина) шөгінділерінде шоғырланған. Мұнай, газ, ... тас кен ... ... ... ... мен оған жапсарлас
бөктерлік ойпандарда Австрия, Румыния, ... ... ... ... Екінші Баку, Каспий маңы синеклизасы, Тиман, Днепр-Дон ойысы,
Белоруссия, Балтық бойы. Кейінгі ... ... ... ... газ бен
мұнайға бай екені анықталды. Ас тұзы мен ... ... ең ірі ... аймағы, Каспий ойысы, Донбасс, Белоруссия, Страсбург, Эльзас) девон
тұнбаларында, пермь мен триастың қызыл түсті және ... ... ... ... ... ... ... кендері көптеген
елдерде бар. Кола түбегінің сілтілі әффузияларындагы Хибин апатит кені —
дүние жүзіндегі аса ірі ... ... ... аса ірі Никополь марганец
кен орны бар. Түсті және сирек ... ... ... ... ... бай. ... жылдары Шығыс Еуропа платформасының әр жерінде
және Оралда алмас кездесетіні анықталды.
2.3. Тектоникалық құрылымы және ... ... ... ... ... ... оның табиғатының барлық
компоненттеріне әсерін тигізді. Бірақ ол күрделілігімсн, алуан түрлілігімсн
және Жер бөліктерінде ... ... ... ... ... ... айқын көрінді. Еуропа үшін жер шарындағы
белгілі тектоникалық ... және ... ... ... болуы
тән.
Алғы бөлімнен қазіргі материктің құрамына кіретін ... ... ... ... мен дамуы процесінде әр түрлі ... ... ... ең зор ... негізін құрған Еуропа және
Сібір платформалары. Солардың төңірегінде Еуразия құрлығының онан ... ... олар осы ... дейін өзінің тұтастығын және дамуының
платформалық типін сақтаған. Олардың ... ... ... ... құруға жеткізген, тектоникалық жандану үлкен роль
атқарған.
Еуропа ... ... ... ... Скандинавия түбегінің
шығысын және Финляндияны алып жатқан Балтық қалқанынан және негізгі ... ... ... ... ... батыс шетінен тұрады. Рельефі жөнінде
оларға Швеция мен Финляндияның ... мен ... ... ... Дат ... Польша, ГДР, ФРГ солтүстік бөліктері және Нидерланд
территориясын түгелдей қамтитын Орта Еуропа қат- қабатты жазығы сай келеді.
Бұл аудандардын, ... ... ... ... мұз басу ... ... ... рельефінен байқаймыз. Мұз басу орталығына жақын
орналасқан және неоген-төрттік кезенінде жарылуға ұшыраған Балтық ... түп ... ... ... ... ... Балтық
қалқанының шеткі бөліктерінде жәнс Орта Европа ... ... ... ... ... — соңғы
мореналық жаса-льшдар, озалар және т. б. ... ... және ... ... мұздықтардан кейінгі трансгрессиялар нэтижесінде
пайда болған аккумуляциялык жазықтар ... ... ... ... ... ... едәуір қоры
шоғырланған: архей және протерозой құрылымдары үшін ... ... ... Кривой -Рог) рудаларының сондай-ақ кейбір түсті және ... бар ... тән. ... ... жер койнауында алтын,
алмас және асыл тастар бар. Платформалардың ежелгі кристалды ... ... ... ... ... (мысалы, Балтық қалқанының
граниттері) болып есептеледі. Еуропа платформасының ... ... ... мен тұз бар. ... ... ... ... көмірдің ірі кен орындары байланысты.
Еуразия материгінің кенбайтақ кеңістігі құрылымдарының өте ... жане ... бойы даму ... әр ... ... ... ... ғимараттарға жатады. Советтер
Одағының жерінде палеозой жасындағы қатпарлылык Урал тауы ... ... ... ... бар. ... Еуразияда ерте және соңғы палеозой
ғимараттары Еуропаның ... және орта ... ... ... ... ... таралған. Бүл территориялар үшін ... да, ... ... етек алуы тән. Жер ... калыптасуында үлкен роль
атқарғандар бірнеше рет ... ... ... мен ... ... әр ... дәрежеде көрінген неоген-антропоген
кезіндегі тектоникалық жандану. Европада каледон қатпарлығы ғимараттарынын,
орнында пайда болған ... тау ... және ... ... үрдіс кетерілу нәтижесі болып есептеледі. Рельефтің ... ... ... массивінің Иберия және Кантабр тауларында ... ... ... ... көрінісі Орта Европадағы, Британия аралдарынан
Орта Польшаға дейінгі қайта жаңарған тауларға тән. Онда ... әр ... ... ... соған байланысты казіргі рельефке
сипаттама ... ... ... ... ... (Бретон қыраты,
Корнуэлл түбегінің ма.ссивте-рі, ... ... ... кіші жақпарлы
таулар, Гарц, Рудалы таулар, Судет, Вогез, Шварцвальд, Орталық ... ... және т. б.), ... ... ... ... ... тақта тасты таулары, Орталық массивтін солтүстік бөлігі).
Кейбір блоктардың көтерілу процестерінде жарылулар ... ... ... ... және Орталык, массивте, Рудалы тауларда және т. ... ... ... қатар болды.
Тау массивтері герцин қатпарлығындағы синеклизаларға және тектоникалық
жарылулар зоналарына сай ... ... ... ... әр ... ... ... калып және қайта қүрғап отырды: олардың қазіргі
рельефі мен геологиялық құрылысы әр түрлі. ... ... ... ... ... Швабия-Франкония облысы, Тюринген бассейні куэстік
рельеф типі тән еңіс жазыктар болып ... ... ... (Гаронна
ойпаты), Луара және Фландрия ойпаттары, Орта Ирландия ... ... ... ... ... ... Шағын аккумуляциялык
жазықтар опырықтардың түбінде орналасқан (Вогез бен Шварцвальд арасындағы
Жоғарғы Рейн жазығы, Орталық ... пен ... ... ... ... ... негізінен Солтүстік тропиктің оңтүстігінде, одан да
ертеректе зор суперплатформа Гондвана ... ... мен ... ... және Қытай) платформалары аралығында ... ... ... үш платформаның оңтүстігінде Альпі-Гималай
геосинклиналдық белдеуі созылып жатты. Ол ... ... ... ... ... және ... қарай созылып, солтүстік
платформаларды Гондванадан бөліп тұрды. Бұған солтүстік платформаларды бір-
бірінен ... ... ... ... және ... ... солтүстіктен қосылып жатты. ... ... ... ... ... геосинклиналдық
сақинаның бөлігі) меридиандық бағытта созылып жатқан ... ... ... ... алғашқы жартысындағы оқиғалар Европа ... ... ... әсер етті, оны геосинклиналдық ... ... ... Платформалық облыстарды теңіздің бірнеше рет
басуы геосинклиналдық белдеулер шегінде тау пайда болуымен алмасты.
Тау құрылу ... ... ... ... ... қатпарлығы) ерекше арта ... ... және ... ... біріктірген. Каледон геосинклиналы кұрлыққа айналды.
Соның нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... геосинклиналының орнында да түзілді. Сибирь
платформасымен жаңадан қалыптасқан тау ... ... ... ... болды. Басқа геосинклиналдық облыстарды каледон қозғалыстары
елеулі ... ... ... ... бұрынғыша сақталды.
Тектоникалық әрекет геосинклиналдық зоналар шегінде рудалану ... ... қоса ... Каледон қатпарлығы салдарынан
континенттік жағдай мен жер бедерінің тілімденуі күшейді. Платформалар мен
жаңадан ... ... тау ... ... түсті, ол қарқынды эффузивтік
әрекетпен қоса ... Тау ... ... қалың қабатты
шөгіндіге толған иіндер пайда болды, онда ... ... ... ... ... ... екінші жартысы мен Пермьде Европада жаңа тектоникалық цикл
(герцин) өтті. ... ... ... ... ... ... ... Урал-Тянь-Шань, Монғол-Охота (шығыс бөлігінен
баска) геосинклиналдық облыстары және Альпі-Гималай ... ... ... ... яғни ... болған бүкіл дерлік
қазіргі тау жүйелерінің (Пиреней, Альпі, Карпат, ... және т. б.), ... ... ... ... көне ... бәрі ... Қазіргі Евразияның үлкен бөлігі мен Солтүстік Американы қосқан
зор материк ... ... Бұл ... материкті геологтар Лавразия деп атады.
Герцин циклі өте ұзақ болды ол ... да және ... де ... ... фазаларға бөлінді. Тым ... ... ... ... ... ... Герцин тауларында қалыптасты.
Сонымен бірге Европа платформасында және тегістелген каледон ғимараттары
тараған облыстарда ... ... ... тау ... негізі салынған иіндерде өсімдік калдықтары шоғырланып, тас. көмір
кен ... ... Тау ... одан арғы ... қоса ... енді және ... байқалды. Пермь дәуірінде қатпар құрылу
процестерімен қатар платформалар жалпылай көтерілді және Перьмнің соңында
Лавразияның ... ... ... ... оның шегінде ертеде пайда
болған таулар мүжіле бастады және ыстық, басында ылғалды, кейін бірте-бірте
құрғап бара жатқан ... ... ... ... жиналды.
Лавразияның консилидациялануымен (нығаюымен) қатар оңтүстікте Перьмнің
аяғында Лавразиядан жерортатеңіздік геосинклиналмен бөлінген Гондвана
ыдырай ... ... ... ... ... ... облыстарда әлсіз тектоникалық әрекет триас кезеңіне ... ... ... ... оны екі ... ... және шығыс)
бөліп түрған Үнді мұхитының қазан шүңқыры қалыптаса бастады.
Юра дәуірінің ... ... ... бөлігін трансгрессиялар
қамтыды, олар Европа ... және ... ... ... ... Үнді мұхиты облысының шөгуі жалғасты және кеңейе түсті.
Юра дәуірі бойы ... ... ... ... ... ... Құрлықтың
теңіздер және көлдер ... ... ашық ... ағаш ... басым өсті. Көптеген келдердің ... ... ... ... ... ... қабаттары, Еуропаның
батысында — шөгінді темір рудалары пайда болды.
Юраның аяғында және бор ... ... ... ... ... сол кезде Еуразия дербес материк ретінде қалыптасады және қазіргі
табиғат жағдайы қалыптасады. ... ... ... ... ... ... субэрасы басталған кезде болған. Содан соң Юра
дәуірі бойы жеке жарылулар мен әлсіз қатпарлық деформациялар ... ... ... тау ... ... ... геосинклиналдық белдеудің
шығыс бөлігін және Монғол-Охот геосинкли-калын ... ол ... ... тарихын аяқтады. Батыс Тынық мұхиттық қатпарлы белдеу
шегінде айтарлықтай қозғалыстар ... Олар ... ... ... ... ... әкеп соқты. Батыста, Еуропада,
осы кезде, ежелгі платформада да және герцин ... ... ... да трансгрессиялар пайда болды. Юрада және теменгі борда көбінесе
кұм, тасты, сазды шөгінділер, жоғарғы борда ізбестас, мергель және ... ... ... ... ... ... Лавразияны екі бөлікке
бөлген иіннің негізі салына ... ... енді ... ... ... ... ... пішіні қазіргіге жақын, өзінше бірыңғай
материктік массив болып ... ... ... ... одан ... ол ... ... біртұтас емес Гондванадан бөліп жатты.
Одан Африка-Аравия, Үндістан және ... ... ... шықты.
Олардың қалыптасуы кең базальт жамылғылардың пайда ... ... Үнді ... тән, ... ... вулкандық әрекетпен қатар
жүрді.
Бор дәуірінің екінші жартысында Еуразияның батысы. мен ... ... ... ... ... ... аяғында
таулар кұрылуымен және жалпы көтерілулермен байланысты теңіз шегінді.
Бор дәуірінде Еуропаның органикалық ... ... ... ... ... болды. Палеозойда көп таралған ежелгі ашық
тұқымдылармен жоне папоротниктермен қатар, ... ... ... ... тұқымды өсімдіктер дамыған. Жануарлар дүниесінде
алғашқы құстар мен сүт ... ... ... сондай-ақ
балықтардың дамуы назар аударады. Құстар мен сүт қоректілер ертеде ... ... ... басты.
Материктің пішіндерінің ақырғы түзілуі, оның қазіргі ... ... ... ... қазіргіге жақын климаттық жағдайда
калыптасуы кайнозой дәуірі ішінде болды, сондықтан оның тарихын толығырақ
қарастыру қажет.
Кайнозойдың басына ... ... ... солтүстік бөлігінің көп
жерінде нығайған тұтас құрлық болды. Ол өзара жалғасқан байкал, ... ... ... ... кейінгі процестермен күшті өзгерген
және ... ... ... ... ... ... және ... тым ежелгі құрылымдарға - мезозойдың тау
ғимараттары жанасты. Бұл күрделі құрылған ... ... ... сол кездің өзінде ... ... ... ... ... Оны ... және онтүстік-шығыста әбден қысқара түскен
Жерорта теңіздік (Альпі-Гималай) геосинклиналды белдеу шектеп жатты. ... ... ... оңтүстік және оңтүстік-батыста сақталған
учаскелерінен (Африка, ... ... және ... ... ... Батыс-Тынық мұхиттық геосинклиналдық белдеу Еуропаны Тынық
мүхиттың орталық бөлігінде жатқан Жер шарының ең ескі ... ... ... ... ... регрессиясы палеогеннің басында да
жалғасты, бірақ дәуірдің ортасында ол Европаның едәуір ... ... ... онтүстік бөлігін, Орта Азия мен Батыс Сібір жазықтарын, шетелдік
Еуропаның палеозойлык көтерілулерін бөліп жатқан жазық учаскелерін ... ... ... ... ... ... теңізі және
Батыс Тынық мұхит геосинклиналдық белдеулері шегінде қатар дами бастаған
тектоникалық процестер неоген бойы ... ... мен ... ... ... ... ... жатқан бөлігінде, кайнозойда, мезозой
дәуірінің аяғынан гөрі өзгеше болды. Оңтүстікте климат ыстық, салыстырмалы
ылғалды, ... ...... жылы және ... да ... ... жағдайда бай, ағаштары басым, кептеген қазір кездесетін тұқымдастар
мен туыстардан құралған жабық тұқымды өсімдіктер флорасы ... ... ... әр түрлілігіне байланысты қылқан жапырақтылар аралас
өскен еменнен, шамшаттан, грек ... ... ... ... ормандар болды. Оңтүстікте пальмалар, ... ... ... ... ... Шөптесін өсімдіктер әлі кеңінен
таралмады. Бір уақытта қалыптаса баста-ған ... ... ... ... ... ішінде жыртқыштар (кейін ... ... ... ... ... ... ... құстар келе бастады. Бұл
флора мен ... ақыр ... ... ... ... мен ... ... оңтүстікте климаттық жағдай жөнді өзгермеді.
Онда мезозойдан кейін палеотропиктік флораның бастамасы болған ... және ... ... фаунасы түзілген фауна қалыптасты. Ол үшін
палеогенде шыққан алғашқы өзын тұмсықтылар мен приматтар тән ... ... бар ... ол ... ... қалыптасқан осы эр түрлі
орталықтардың арасында түрлер алмасуына- кедергі болды. ... ... ... оның ... ... ... ... атқарды.
Палеоген дәуіріндегі тектоникалық әрекеттердің нәтижесінде
Жерортатеңіздік және Батыс ... ... ... ... ... тау ғимараттарының есебінен, Еуропа құрлығы әжептәуір үлкейді.
Зонд архипелагы материкпен жалғасқан ... ... ... ... Кіші ... бірікті, Еуропа а қазіргі Гибралтар бұғазы ауданында
Африкамен жағасты. Солтүстік батыста Еуразия тағы да ... ... ... ... те, ... Тынық мұхиттық та геосинклиналдар
аудандары күшті тартылғанмен әлі де сақталды.
Палеогеннің екінші жартысында ... пен ... ... ... де әсер ... ... ... айырмашлығы
күшейді: оңтүстік бөлігінде пальмадан, папоротниктен, лавр, ... ... ... ... ... ... және
басқа да ағаш тұқымдастардан тұратын тропиктік және субтропиктік полтава
флорасы қалыптасқан. Ол ... онша ... емес ... сай ... Ол
негізінен жапырақ түсіретін ағаш тұқымдардан –талшын, шамшат, үйеңкі
ликвидамбра ежелгі секвоя, батпақ ... және ... ... ... ағысын және Янцзының төменгі ағысын қосатын сызықпен өтті, ... 50 с. е. ... ... ... ... ... салқындауының
нәтижесінде полтава флорасы жойылып және шегіне бастады, оңтүстікке және
батысқа ... ... ... ... орын берді. Онан әрі салқындауға
байланысты торғай флорасы да солтүстіктен ... ... ... ... ... ... түсті. Материктің қиыр ... ... ... ... ... пайда болды.
Неоген бойы Еуропаның геосинклиналдық облыстарында тау құрылу одан әрі
дамыды, ол жерортатеңіздік геосинклиналдық жабылуына және ... ... ... ... тау ... ... қалыптасуына
әкеліп соқты. Геосинклиналдық белдеудің дамуының ... ... ... ... ... қоса қамтыған геосинклиналдық көтерілулердің
ұлғаюымен қатар, ерте пайда болған әр түрлі құрылымдарға орналасқан, ... ... ... ... Бұл тауаралық ойыстардың шекаралары,
жанданған ... ... ... ... құрды. Альпі-Гималай
қатпарлы белдеуінің шеттерінде, платформалармен шекарада, біртіндеп поллас
типтегішөгінділермен толтырылған, шеткі иіндердің ... ... ... және ... ... ... – Гималай қатпарлы белдеуінің
шетіндегі, сондай-ақ оның сыртындағы тау ... ... ... ... Карпат, Апеннин, Андалузия таулары көтерілді; Бірақ олардың
барлығы ... ... екі есе ... таулары әжептәуір көтерілуге ұшырады, Балтық кристалды қалкан
мен Европаның орта бөлігіндегі жоғарғы ... тау ... ... ... ... ... Көтерілулер зор алаңдардың төмен түсуімен
және тау алды иіндердің толтырылуымен сай келді. Бұлардың ... ... ... ... біржола қалыптастырды.
Атлантиканың солтүстік бөлігін және Солтүстік ... ... ... аудандарын қамтыған су деңгейінің төмендеуі Еуропаны Солтүстік
Америкадан ... ... және ... ... ... ... ... Британия аралдар тобы бөлінді, Гибралтар
бұғазы мен жерортатеңіздік батыс бөлігінің терең қазан ... ... ... теңіз бассейнінің шығыс бөлігінде, Эгей теңізінің орнында су
деңгейінің төмендеуі байқалды. ... ... мен Қіші ... ... ... ұшырады, Эгей және Қара теңіздер аралығындағы бұғаздар, Мрамор
теңізінің қазан шұңқыры пайда болды. ... ... ... ... ... ... ... және геосинклиналдық режим күшейді.
Материктің оңтүстік-шығысында Азия мен Австралияны ... ... ... Зонд ... пайда болды. Сонымен кейбір ішкі және шеткі
теңіздер шегінде мұхит типіне сәйкес жер қыртысы бар ... су ... ... ойыстар Жерорта, Қара, Жапон, Оңтүстік Қытай теңіздерінде
және Тынық мұхиттың материкпен көршілес бөліктерінде бар.
Неогеннің аяғы ... ... ... ... ... ... ... осы кезде Қызыл теңіз ... ... ... Африкадан бөлінді. Альпі-Гималай белдеуінің
көтерілуі мен ... және ... тау алды ... ... ... мен Үнді ... Еуропа материгіне қосылуы қатар болды.
Неотектоникалық процестер және олармен байланысты болған Европа
континентінің жер ... мен ... ... климаттық жағдайларды
едәуір өзгеріске түсірді. Палеогеннің ... ... ... бүкіл
солтүстік бөлігі біртіндеп салқындай бастады, ол органикалық дүниені
дифференциациялануға және солтүстік пен ... ... ... ... ... және жылу сүйгіш флора мен фаунаның жойылуы
немесе ... ... және ... түрлердің біртіндеп енуі,
материктің ішкі аудандарының құрғақтануы мен ... ... ... ... ... процеспен байланысты шығыста және әсіресе оңтүстікте
көтерілген ең зор тау ... ... ... ішкі бөліктерін
Тынық және Үнді мұхиттарынан келетін ылғалды ауа ағындарынан ... ... ... ... ... және ... ... жағдайлар кеңінен
таралған зор ... ... ... ... сай органикалық дүние
қалыптаса ... ... және ... ... ... ... орнына
құрғақтыққа бейімделген жануарлар мен есімдіктердің түрлері таралды.
Тек қана материктің қиыр онтүстігі мен оңтүстік-шығысында және ... ... ... ... ... ... бері ... өзгеріске
ұшырамады. Онда ораниганикалық дүниенің қалыптасуы процесі ... ... ... ... ... ... жүрді. Примат тар зволюциясының
үлкен маңызы болды, ол тар мұрындылардың, ... соң ... ... ... ... әрі қарай дамуының салдарынан
қазіргі адамның арғы тегі — ... ... ... ... ... ... ... атамекені ретінде қарастырады.
Климаттың одан әрі салқындауы Европаның ... ... ... ... және материк тау-ларының түгелдей мүз астын-да
қалуына ... ... ... ... ... мен ... ... Батыс Сібірде етегін кеңінен (В. Е. Хайн
бойынша) жайды.
Өсімдік ... және ... ... ... таралуымен
байланысты. Мұздықтардың шеткі жиегінде климат қүрғақтана бастады және
оңтүстікте нағыз ... ... ... мен ... ... ... ... ландшафтар пайда. болды. Бүл аудандарда
лёсстар және лёсс тәрізді жыныстар пайда болды және өзіне тән фауна дамыды,
ол ... ... ... біткен (моманттан, жүндес мүйіз ... ... ... емір ... ... ... ... ақ түлкіден,
леммингіден) не жарым-жартылай ... ... және ... далалық
(жылқылардан, бөкендерден, бизондардан, бүғылардан) жануарлар түрлерінен
тұрды. Материктің мұз басуға және мұз ... ... ... тым оңтүстік және ішкі аудандарында, мұз басу ... ... ... деп ... байланысты болды, ол уақытта
өзендер мен көлдер ... ... ... органикалық дүниенің баюы
байкалды. Торғай флорасынын қал-дықтары климаттық жағдайлар аз дәрежеде
өзгерген жерлерден ... ... ... ... ... баспанасы» Қиыр
Шығыста, Манчжурия-Корея таулары облысында және батыста Дунай бассейні мен
Европаныц атлант маңы ... ... Тым жылу ... ... ... дерлік жойылып бітті. оның тек кана кейбір ... ... ... ... ... ... құрамында сақталған.
Материктік мұз басу бірнеше дүркін қайталанды, бірак шетелдік Еуропаның
рельефінде және төрттік шөгінділерінің стратиграфиясында максималды, орта
плейстоцен және ... ... ... мүз ... ізі ... ... мұз басу кезінде мұздықтар екі ... ... ... және ... ... ... ... Одағынан
тыс жерде мұз Еуропаның бүкіл Солтүстігін Орта ... ... ... етегіне дейін қамтыды. Олардың таралуынын. оңтүстік шекарасы
Рейн өзенінін төменгі ағысынан Британия ... ... ... ... ... ағысы ауданына өтті. Сөйтіп, мұздар ... және ... ... ... бөліктерін жапты. Максималды мұз
басудың шекарасы дөңбек тастар мен мореналық шегінділердің ... ... мүз басу ... шағын территорияны қамтыды. Оның шекарасы
рельефте жақсы байқалатын және соңғы мореналық Балтык қырқасы деп аталатын
соңғы мореналық ... ... басу ... ... жүзілік мұхиттың деңгейі төмендеді және соған
сай кұрлықтың беті өсті. Соған ... ... ... ... рет ... ... ... солтүстігіндегі материктік қайраң
жалаңаштанды, Беринг буғазының орнында ... мен ... ... ... пайда болды. Бүл ... ... екі ... ... ... ал ... мүз ... аяғында Азиядан Солтүстік Америкаға
адам етті.
Қазіргі адамдардың арғы тегі, оңтүстік, тропиктік ішкі аудандардан
біртіндеп таралып, ... ... ... және ... орта ... мұз басу ... ... және мұздар біржола шегінгеннен кейін олар
Еуропа мен Азияның солтүстігіне, онан әрі солтүстік Америкаға жетті.
Соңғы мұз дәуірінің ... ... ... ... ... ... едәуір зорырақ болды. Бұл «көпірмен» Австралия мен арада түрлер
алмасты және Австралияғa адам қоныс тепті.
Мұздық кезеңнен ... ... ... ... ... жалпы көтерілуі
байқалды, және осыған байланысты Еуропаның ... мен ... ... мұз
басу кезеңімен салыстырғанда біраз өзгерді, материктің солтүстігі ... ... өтті және ... пен ... ... ... ... пайда болды, солтүстік-шығыста Солтүстік Америка
мен оңтүстік шығыста Австралиямен құрлық арқылы байланыс біржола үзілді.
Сондай-ақ ішкі ... Қара ... ... мен ... ... ... ... бассейні де оқшауланды.
Мұздардың жоғалуы және климаттың біртіндеп жылынуы арктикалық флора мен
фаунаның солтүстікке шегінуіне, сондай-ақ ... ... ... ... аударуына себепші болды. Қиыр шығыстағы орманның «тіршілік
баспанасынан» флора мен фауна қиыр солтүстік аудандарға ... ... ішкі ... онда ... ... ... сай
органйкалық дүниенің ксерофиттік екілдері қоныстанды. Голоценнін ішіидс
Европада климаттық жағдайлардын. өзгерісі бірнеше рет ... ... ... мүз ... ... сонша ... ... ... ... ЖӘНЕ РЕЛЬЕФТІҢ НЕГІЗГІ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Еуропа қалыптасуының күрделі тарихы оның табиғатының ... ... ... ... ол күрделілігімсн, алуан түрлілігімсн
және Жер бөліктерінде қайталанбайтын қарама-қарсылығымен өзгешеленетін жер
беті құрылысының ерекшеліктерінде айқын көрінді. Еуропа үшін жер ... ... ... және ... ... ... ... бөлімнен қазіргі материктің құрамына кіретін ... ... ... қалыптасуы мен дамуы процесінде әр түрлі роль
атқарғанын көрдік. Жердің ең зор контитентінің ... ... ... ... ... ... ... Еуразия құрлығының онан әрі
ұлғаюы байқалды, олар осы ... ... ... тұтастығын және дамуының
платформалық типін сақтаған. Олардың рельефінің қалыптасуында, ... ... ... ... ... ... ... роль
атқарған.
Европа платформасы шетелдік Европа жерінде Скандинавия ... және ... алып ... ... қалқанынан және негізгі бөлігі
ТМД елдері жерінде жатқан плитаның батыс шетінен ... ... ... ... мен ... ... мен ... үстірттері, сондай-ак
Ютландия, Дат аралдары, Польша, ГДР, ФРГ солтүстік бөліктері және Нидерланд
территориясын ... ... Орта ... қат- ... жазығы сай келеді.
Бұл аудандардын, барлығы максималды, ішінара соңғы мұз басу ... ... ... ... ... Мұз басу орталығына жақын
орналасқан және ... ... ... ... ... ... түп жазығы, мұздык. экзарация ... ... ... ... ... жәнс Орта ... ... қат-қабатты
морфоқұрылымға қондырылған мұздық-аккумуляциялық формалар — соңғы ... ... және т. б. ... ... және ... ... ... кейінгі трансгрессиялар нэтижесінде пайда болған
аккумуляциялык жазықтар таралған.
Еуропаның ежелгі платформасы шегінде пайдалы қазбалардың ... ... ... және ... ... үшін ... марганец, хром
(Скандинавия, Кривой -Рог) рудаларының сондай-ақ кейбір түсті және ... бар ... тән. ... ... жер койнауында алтын,
алмас және асыл ... бар. ... ... кристалды ядросының
көптеген жыныстары құнды өңдеу ... ... ... ... ... ... ... платформасының шөгінді жамылғысыныц
жыныстарында мұнай мен тұз бар. Үндістан платформасының гондвана сериясымен
тас көмірдің ірі кен ... ... ... ... ... ... өте ... жане мезокайнозой бойы даму сипатының әр алуандығымен
ерекшеленетін палеозой ... ... ... ... Советтер
Одағының жерінде палеозой жасындағы қатпарлылык Урал тауы жүйесінде және
Батыс Сібір ... бар. ... ... ерте және ... ... ... ... және орта бөліктерінде, сондай-ақ ... ... ... ... Бүл ... үшін таулы да, жазық ... етек алуы тән. Жер ... ... ... роль
атқарғандар бірнеше рет ... ... ... мен ... сондай-ақ әр түрлі дәрежеде көрінген ... ... ... ... ... ... ғимараттарынын,
орнында пайда болған Скандинавая тау қыраты және ... ... ... ... ... болып есептеледі. Рельефтің күрделілігі
Пиренеи түбегіндегі Галиссия массивінің Иберия және Кантабр тауларында да
аз ... ... ... ... Орта ... ... ... Польшаға дейінгі қайта жаңарған тауларға тән. Онда тектоникалық
жандану әр ... ... ... ... ... ... ... болатындар инверсиялық рельефті аласа массивтер (Бретон қыраты,
Корнуэлл түбегінің ма.ссивте-рі, Силезия ... ... кіші ... ... Рудалы таулар, Судет, Вогез, Шварцвальд, Орталық массивтін
үлкен бөлігі және т. б.), ... ... ... ... ... ... тасты таулары, Орталық массивтін солтүстік бөлігі).
Кейбір блоктардың көтерілу процестерінде жарылулар пайда болды, ... ... және ... ... ... ... және т. ... таулар құрылу қатар болды.
Тау массивтері герцин қатпарлығындағы синеклизаларға және тектоникалық
жарылулар зоналарына сай ... ... ... ... әр ... суының астында калып және қайта қүрғап отырды: олардың қазіргі
рельефі мен ... ... әр ... ... бассейні, Онтүстік-шығыс
Англия, сатыланып жатқан Швабия-Франкония облысы, Тюринген бассейні куэстік
рельеф типі тән еңіс жазыктар ... ... ... ... ... ... және Фландрия ойпаттары, Орта Ирландия жазығы қат-қабатты
аккумуляциялық тегіс жазық рсльефпен сипатталады. ... ... ... ... ... ... бен Шварцвальд арасындағы
Жоғарғы Рейн жазығы, Орталық массив пен Альпінщ ... ... ... ... ... ... дейінгі кезеңнің соңында үш
көлемдік ... ... ... ... және ... ... тропиктің оңтүстігінде, одан да ертеректе зор суперплатформа
Гондвана қалыптасты. Еуропа мен ... ... ... және Қытай)
платформалары аралығында геосинклиналдық белдеулер орналасқан. Солтүстік үш
платформаның оңтүстігінде Альпі-Гималай геосинклиналдық ... ... Ол ... ... Еуразиянның үлкен бөлігін қамтыды және оңтүстік-
шығысқа қарай созылып, солтүстік платформаларды Гондванадан ... ... ... ... ... ... ... сақинаның бөлігі) меридиандық бағытта созылып жатқан Батыс
Тынық мұхиттық белдеуімен жалғасты.
Палеозойдағы оқиғалар ... ... ... әсер ... ... ... есебінен едәуір үлкейтті, Платформалық облыстарды
теңіздің бірнеше рет басуы геосинклиналдық белдеулер шегінде тау ... ... ... қозғалыстың нәтижесінде Альпі-Гималай (Жерорта
теңізі) геосинклиналінің қазіргі тау ... ... ... ... және т. б.), орны ... құрлыққа айналды. Нәтижесінде көне
ғимараттардың бәрі ... ... ... ... ... ... ... Американы қосқан зор ... ... ... Бұл ... ... ... деп ... адамдардың арғы тегі, оңтүстік, тропиктік ішкі аудандардан
біртіндеп таралып, ... ... ... және ... орта ... мұз басу ... ... және мұздар шегінгеннен кейін олар Европа
мен Азияның солтүстігіне, онан әрі солтүстік Америкаға жетті.
Мұздық кезеңнен кейін Дүние жүзілік ... ... ... ... және осыған байланысты Европаның мөлшері мен пішіні соңғы мұз басу
кезеңімен салыстырғанда біраз өзгерді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Власова Т.В. Материктер мен ... ... ... ... ... 1984 ... Власова Т.В. Материктер мен мұхиттардың физикалық географиясы. Оңтүстік
Америка, Солтүстік ... ... және ... мен ... аралдар.
Алматы, 1984 ж
3. Т.Ю.Притула, В.А.Еремина, А.Н.Спрялин Физическая география ... ... ... 2004 г
4. А.Г.Исаченко, А.А.Шляпников Ландшафты. Москва, «Мысль» 1989 г
5. В.П.Максаковский ... ... ... ... І, ... 2003г
6. Смирнова Н.П., Шибанова А.А. Материктер мен ... ... ... ... ... ... 1983 ... Смирнова Н.П., Шибанова А.А. Материктер мен елдерде. Оңтүстік ... ... ... ... 1983 ... В.В.Вольский Социально-экономическая география зарубежного мира. Москва,
2003 г
9. Қазақ Совет энциклопедиясы. Алматы, 1974 ж
10. ... ... ... ... 2006г
11. Географический энциклопедический словарь. ... ... 1989 г

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуразия климаты13 бет
Оңтүстік-Шығыс Азия7 бет
Жер асты кен қазу6 бет
Франция4 бет
Аграрлық сектордағы пайдалылық көрсеткіштерін есептеудің теориялық негіздері41 бет
Геологиялық барлау жұмыстарына және пайдалы қазба кенорындарына өнеркәсіптік игеруге салынған инвестицияларының инвест жобаның тиімділігін бағалау39 бет
Геологиялық құрылысы мен жер бедері19 бет
Еуразияның жер бедері3 бет
Жер бедері25 бет
Жер бетінің бедері26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь