Плебейлердің патрицийлермен күресі


Жұмыс түрі:  Курстық жұмыс
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 27 бет
Таңдаулыға:   

ЖОСПАР

Кіріспе2

1. Рим қаласының негізделуі2

2. Ертеректегі Рим республикасының орнауы3

2. 1 Рим патрицийлік республикасы3

2. 2 Плебейлердің патрицийлермен күресі4

2. 3 XII таблица заңдары5

2. 4 Рим армиясы және оның ұйымдары12

3 Римнің Италияны жаулап алуы және рим құл иеленушілік конфедерациясының құрылуы14

4 Римнің Карфагенмен күресі (1 және 2-ші Пуни соғыстары) 15

5 Рим республикасының Жерорта теңізінің аса күшті державасына айналуы. Үшінші Пуни соғысы17

6 Римдегі республикалық құрылыстың дағдарысы19

7 Республикалық құрылыстың құлауы20

Қорытынды25

Қолданылған әдебиеттер тізімі27

Кіріспе

Ертедегі Римнің тарихы антикалық құлиеленуші қоғамдар тарихының бір бөлегі болып саналып және ертедегі Жерорта теңіздік дүниенің ең үлкен, ең маңызды құлиеленуші мемлекетінің шығуын, дамуын және апат болуын зерттейді.

Жалпы алғанда мың жылдан артатын, бірнеше заманды қамтитын Рим тарихының мысалынан, ең дамыған, классиктік формадағы құлиеленуші қоғам мен мемлекеттің тууын, дамуын және кері кетуін көруге болады.

Ертедегі Римнің тарихы антикалық құлиеленуші қоғамдар тарихының бір бөлегі болып саналып және ертедегі Жерорта теңіздік дүниенің ең үлкен, ең маңызды құлиеленуші мемлекетінің шығуын, дамуын және апат болуын зерттейді.

Рим бүкіл дүниежүзілік тарихи маңызға бірден ие болған жоқ. Мұның басталған кезі ертедегі Шығыстың көптеген құлиеленуші мемлекеттерінің өмір сүре бастағанына талай мың жылдар өткен заманға тура келеді. Кейіннен дүние жүзі мәдениеті тарихынан ерекше орын алған Грецияның мемлекет-қалалары шыққан кезде, Тибр өзенінің бойындағы көп адырды мекендейтін диханшылар мен бақташылар, өздерінің мекендерін жаңа ғана біріктіре бастаған еді және Roma деп аталған кішірек орталық түзген еді.

Бұл кезде Апенин түбегінде және Сицилияда гректердің отарлары болды, ал Жерорта теңізінің оңтүстік жағалауында (Африка жағалауында) финикиялықтардың мекендері болды, бұларды кейін Карфаген күшті теңіз державасына біріктірді. Бұл Тартессаның Пиреней түбегінің оңтүстігіндегі күшті мемлекеттің гүлденіп тұрған кезі еді. Рим өзінің дамуының ертеректегі сатысы кезінде Жерорта теңіздік дүниенің басқа құлиеленуші орталықтарымен және сол кездегі дүниежүзілік уақиғалармен байланысты болмады, оның саяси қуаттылығы тек біртіндеп көтерілді.

Міне біз қарастырып отырған кезең Рим тарихының өте қомақты да қызықты тұсын қамтиды.

1. Рим қаласының негізделуі

Лация қалаларының ішінде Рим қаласының маңызы ерекше үлкен болды. Оның қалай пайда болғаны туралы ешқандай анық мәліметтер сақталмаған. Италия мен Сицилия гректерінің арасында Италияның өткендегісін аңызды грек тарихымен байланыстыратын әңгімелер ерте уақыттарда-ақ кең таралған болатын. Одиссейдің Италияда болғандығы туралы аңыз шығады.

Трояндық Энейдің Италияға сапар шегуі туралы аңыз, әсіресе, көп жайылады, бұл туралы этрус дәстүрі де білгені, жоғарыда айтылып өтті, кейін бұл әуелі грек жазушыларының, сонан соң Рим жазушыларының ең сүйікті сюжеті болып кетеді.

Римнің негізделуі туралы аңыз былай дейді. Эней ұрпақтарының бірі Нумитор патшаны, інісі Амулий тақтан түсіреді. Амулий Нумитордың баласын өлтіріп, ал оның қызы Рея Сильвияны, заңды тақ мұрагерін тууы мүмкін деп қауіптенгендіктен, некесіз өтуге серт беретін абыз қыздарға бағыштайды. Бірақ Сильвия Марс деген құдайдың өзінен Ромул және Рем деген егіз ұл табады. Мейірімсіз Амулий олардан құтылу үшін, оларды Тибрге таста деп бұйрық береді. Ағайынды егіз бала бір ғажайып себеппен өлімнен аман қалады. Оларды толқын жағаға шығарып тастайды және олар аштан да өлмейді, өйткені оларды қаншық қасқыр асырап, өсіреді. Балаларды патшаның малшысы тәрбиелейді, егіз бала өсіп ержеткенше соның үйінде тұрады. Ақырында, бақытты бір жағдайлардың нәтижесінде, Ромул мен Рем өздерінің шыққан тегін біліп, Амулийді жазалайды да, өздерінің қарт атасын қайтадан таққа отырғызады. Ал өздері бір жаңа қала орнатады, оны "екі егіз баланың үлкені құрметіне Рим (Roma) деп атайды: Бірақ ағайынды екеуінің арасында жанжал шығып, сол жанжал кезінде Ромул Ремді өлтіреді.

Қаланың орнаған уақыты жөнінде ертеде бірыңғай пікір болған емес. Бұл жөнінде әртүрлі уақыттар көрсетілген, олардың ішінде Римнің орнауын біздің эрамызға дейінгі 754 - 753 жылдарға алып баратын Варрон қабылдаған уақыт, әсіресе, көп жайылған.

2. Ертеректегі Рим республикасының орнауы

2. 1 Рим патрицийлік республикасы

Этрус династиясы патшасын қуып жібергеннен кейін этрускілер мен күрес жағдайында және маңындағы қалалармен қатынасы белгісіз, тіпті қарама-қарсы жағдайда тұрған кезде, Римде республика орнайды. Мемлекеттің басында екі консул отырды. Бұл кейбір латин қалаларындағы сыяқты ең жоғарғы қызмет орны болғандықтан, оларды претор немесе «жетекші» және судья деп атайды (Praetor деген Praeitor деген сөзден шыққан- алдыңғы қатарда жүруші; гректер преторларды «стратег» немесе әскер бастығы деп атаған) . Жоғарғы өкімет комицийлардың қолында болды, бұрынғыша сенат - қарттар кеңесі жұмыс істеп отырды. Республиканың алғашқы жылының (510-509) консульдары дәстүр бойынша Луций Юний Брут пен Публий Валерий Попликол болды делінеді.

Б. э. дейінгі V-IV ғасырлар бойында партицийлік аристократиялық республика конституциясының бірте-бірте қалыптасып, даму процесі жүріп жатады. Тек патрицийлерден ғана сайланған барлық магистраттар (қызмет бабы адамдары) сенатқа бағынды. Ақсақалдар кеңесінен сенат бірте-бірте өзінің құрамы жағынан патрицийлік, үнемі жұмыс істейтін мемлекеттік органға айналады.

Сөйтіп, құрылып отырған республикада саяси өкіметтің барлық органдары патрийцийлердің қолында болып шығады. Рим плебсі патша кезіндегідей экономикалық және саяси жағынан правосыз болып қала береді. Патрицийлік құл иеленуші республиканың жариялануы қоғамдық құрылысты елеулі өзгеріске жеткізбеді.

Рим ерте республикалық кезеңде полис, яғни еркін құл иеленушілерден тұратын азаматтық қауым болып қалды. Құрамына туысқандық тораптармен байланысқан адамдар және құлдар кіретін семьялардың (fomilia) Рим қауымының өміріне зор қоғамдық және шаруашылық маңызы болды. Семья басы семьялық меншікке жарлық етті, үй тәртібінің абызы міндетін атқарды, семья мүшелерінің тағдырын шешетін (құлдыққа сатып, өлтіре де алатын) бірден бір төреші болды. Мемлекет семья ісіне араласа алмады, семья басының әрекетін қайткенде де бақылай алмады.

Рим халқы егіншілікпен, мал шаруашылығымен және қолөнермен шұғылданды. Римдіктер астық дақылдарын, жүзімдер зәйтүндерді егіп өсірді, бақша шаруашылығымен шұғылданды. Диқаншылар темір еңбек қаруларын қолданды. Олар ірі және ұсақ қара мал, шошқалар өсірді.

Патшалық басқару кезінің өзінде-ақ басталған қолөнердің ауыл шаруашылығынан бөлінуі б. э. дейінгі V-IV ғасырларда ұласа түсті. Музыканттардың, алтын істері шеберлерінің, құрылысшылардың, былғарышылардың, етікшілердің, жезшілер қышшылардың және қолөнер коллегиялық мекемелерінің құрылуы қолөнер дамуы туралы дәлелдейді. Рим қауымы территориясындағы археологиялық ізденістер Этрурияға тән болып келетін көп қола және темір бұйымдарды тапты. Сірә, темір Этруриядан әкелінсе керек, өйткені бұл Лациумда болмаған еді. Жаппай керамикалық материалдың болуы қыш өндірісінің дамуыи көрсетеді. Римде үлкен құрылыс жұмыстары жүргізілді: аумақты қабырғалар, храмдар (Юпитер Капитолийдің храмы, Сатурн храмы т. б. ) тұрғызылды, қалалық канализация жүйесі салынды.

Сауданың дамуы қолөнердің ауыл шаруашылығынан бөлінуінің салдары еді. Форум - Римнің басты алаңы апта сайынғы базар орнына айналды. Қалада мал және құлдар сататын арнаулы орындар пайда болды. Жыл сайын діни мерекелер күндерінде жәрмеңкелер ұйымдастырылды. Италияның ең көп кеме жүретін өзені Тибр үстінде Римнің орналасуы римдіктерге латын қалалары, этрускілер, финикийлер мен гректер арасында делдалдық саудамен шұғылдануға мүмкіндік берді. Ақша системасы туды. Салмағы Рим фунтының бөліктеріые тең болып келетін мыстың, кейінірек қоланың кесектері алғашқы ақша баламасы - малды ығыстырды. Біраз уақыттан кейін түрлі жануарлар бейнесі немесе металдың тазалығына кепілдік беретін белгілі бір таңбалары бар құйылған шомбалдар пайда болады. Күміс ақша соғып шығарудың басталуы б. э. дейінгі III ғасырдың орта кезіне жатады.

2. 2 Плебейлердің патрицийлермен күресі

Плебейлер барған сайын көптеп шұғылдана түскен қолөнер мен сауданың дамуы І Рим плебсінің жіктелуіне әкеп соқты. Плебейлер арасынан сауда, қолөнер шонжарлары шықты. Екінші жағынан, мүліксіз плебейлер саны өсті. Патрициан рулық ұйымдарынан тыс бола отырып плебейлер жеке меншік праволарында өте шағын жер учаскелерін иеленді. Соғыстар, егіннің шықпай қалуы, жаулап алған аймақ тұрғындарының бір бөлігінің Римге қоныстануы, Рим жер тапшылығы жағдайында халықтың табиғи өсімі жерсіз плебейлер санын өсіре түсті. Бұлардың көбі жерін алыпсатарларға кепіл ретінде өткізді, бұл рулық аристократияға жиі тиісті болып келетін еді. Төлей алмайтын борышкер жерді меншіктену правосынан айрылады, ал егер кредитордың ырқы бойынша бұрынғы жер учаскесінде қала берсе, өзінің жеке басының еркіндігін кепілдік етіп арендатор ретінде ғана болады. Патрицийлер, сондай-ақ бай плебейлер өз борышкерлерін кіріптарлыққа түсірді. Олар бұларды Тибр сыртына, яғни Рим қауымынан тыс жерге құлдыққа сатуға праволы болды.

Плебейлердің осылай жіктелуі тап күресінің шиеленісуіне әкеп соқты.

Б. э. дейінгі V-IV ғасырдағы Рим плебсі бүкіл рим қауымына тиісті болып келген жердің қоғамдық танабын бөлуге, еркін кіруге рұқсат алуға ұмтылады. Қоғамдық танап жегілген халықтардан римдіктер тартып алған жер есебінен өсіп отырды. Алайда патриций ғана оккупациялай, яғни жердің қоғамдық танабын ала алатын еді. Оккупациялаудың осындай правосын алу үшін плебейлер саяси праволарда патрицийлермен теңдікке жетуге тиіс болды.

Сонымен плебейлердің патрицийлермен экономикалық тұрғыдағы күресі жер үшін күрес болды. Бұл кедейленген плебей аграрлық мәселелерді борыштық кіріптарлығымен қоса талаптары арқылы қиындай түсті.

Б. э. дейінгі V-IV ғасырларда плебейлер экономикалық және саяси қатынастарда патрицийлермен теңдік жолындағы ұзақ күреске кірісті. Олар патрицийлер ие болып отырғандай азаматтық праволарды: магистратураларды, сенаттан орын алу праволарын талап етті. Дәстүр бойынша плебейлердің патрицийлермен күресінің басталуы б. э. дейінгі 494 жылға жатады. Эквалармен соғыс кезінде борыш ауыртпалығын тартқан плебейлер рим әскерлерінде қызмет етуден бас тартты. Римді тастап кетіп Әулие тау үстіндегі лагерьде тұрды. Плебейлердің Рим армиясын әлсіретіп, кетіп қалуынан шошынған патрицийлер кеңшілік етуге бой ұрды. Плебейлердің дербес ұйымдасу правосы танылды. Олар өз ортасынан б. э. дейінгі 493 жылдан бастап жыл сайын екі лауазымды адам - халық трибундарын сайлай алды. Трибундар, плебстердің мүдделеріне қайшы келетін, сенат пен магистраттардың шешімдеріне тыйым (veto) салу правосын алды. Сонымен, олардың міндеті плебстерді патрициан магистраттары мен сенаттың жүгенсіздігінен қорғау болып табылады. Алғашында 2 трибун, содан соң 4 (қала трибтарының санына қарай), ал кейінірек 10 трибун сайланды.

Аграрлық мәселелерді шешуге жасалған плебейлердің алғашқы әрекеттері б. э. дейінгі V ғасырдың бірінші жартысына жатады. Б. э. дейінгі 486 жылы консул Спурий Кассий соғыс кезінде басылып алынған жерлерді плебейлер арасында бөлгісі келді. Патрицийлер консулды зорлыққа ұмтылды деп айыптады. Алайда б. э. дейінгі 456 жылы халық трибуны Пцилий Авентин төбесіндегі жерлерді жарлы-жақыбай арасында бөлу туралы келісім жүргізді.

2. 3 XII таблица заңдары

Плебейлер б. э. дейінгі V ғасырдың ортасында үлкен жеңіске ие болды. Олар қолданылып жүрген правоны тіркеуді қорғап қала алады. Б. э. дейінгі 451 жылы 10 патрицийлерден (децемвирлерден) комиссия сайланды, бұл заңдардың жазба жинағын құрастыруға тиіс болды. Алайда ол мұны бір жыл ішінде жасай алмады да, б. э. дейінгі 450 жылы тағы да 10 децемвирлер сайланды (патрицийлерден - 5, плебейлерден-5), бұлар қолданылып жүрген праволық нормаларды жинап жүйеге келтірді. Б. э. дейінгі 449 жылы 12 мыс тақталарға ойылып жазылған заңдар форумға қойылды.

XII таблица заңдарын қабылдау Рим плебсінің үлкен жеңісі болды. Патриций мен плебске ортақ заңдар плебейлерді патрицийлердің жүгенсіздігінен қорғауға тиіс болды.

XII таблица тексінің түпнұсқасы сақталмаған. Текст цитат және неғұрлым кейініректегі авторлардың айтып беруі бойынша қалпына келтірілді. Дегенмен б. э. дейінгі 451-450 жылдардың заң жобалары әлі де болса рулық құрылыс нормаларының табы жатқан ертеректегі Рим республикалық қоғамының әлеуметтік, экономикалық қатынастары туралы ұғым беретін бағалы түп дерек болып табылады.

Жер мен жылжымалы мүлік заңдарда жеке меншік ретінде алынып қаралды, бұл өсиет бойынша мұраланып беріле алатын еді. Бірақ осындай-ақ жеке статьяларда рулық меншіктің кейбір сипаттары тіркелгенді. Мәселен, егер римдік азамат өсиет қалдырмай өліп кететін болса, онда когнаттар мұрагері болып қалады. Егерде олар жоқ болса, онда агнаттарға, ақырында агнаттары да жоқ болса, онда меншік туыстарына ауысады. Заңдар квириттік меншіктің, жердің, жемістердің қол сұғылмайтынын ескертіп, бұзушыларды, қатаң жазалады. Бөгденің өңделген егісін түнде таптап кеткені үшін айыпты өлім жазасына кесілді, күндіз ұрланғаны үшін айып салынды. Сондай-ақ заңдар қоғамдық жер пайдалануды қорғады: учаскенің меншік иесі қолдан суару жүйелерін тұрғыза алмады да, осы арқылы табиғи су ағысын өзгерте алмады.

Жер меншігіне қатынасты статьялардың ортақ сипаты б. э. дейінгі V ғасырдағы жерге ұсақ меншіктің басымдылығының кепілі болып табылады.

Заңдар қатал борыш правосының әрекетін тұжырымдайды. Кредитор өзінің борышкерін қауымнан тыс жерге, Этрурияға сата алатын. Сөйтіп борышкер өмірінің ақырына дейін жат жерде құл болуға мәжбүр болды. Бұдан басқа борышкерді өлтіруге де болатын. Заң жобалары құлдар мен құлдардың құрамына кірмейтін тәуелділер, еркін жіберілгендер, клиенттер сияқты адамдардың жеке категорияларының арасында нақтылы айып орнатуға мүмкіндік бермеді. Мысалы, құлдың мүшесін зақымдағаны үшін төленетін айып еріктінің мүшесін зақымдағаны үшін төленетін айыптың жартысына тең, яғни құл мен ерікті адам біршама тең жағдайға қойылды. Басқа статья да осындай сипатта болды, мұнда зақымның орнын толтыру оның иесіне емес, құлға салынады. Бірақ заң жобаларда иесінің жүгенсіздігінен құлды қорғап қалатындай статьялар жоқ еді. Ол оның мүшелері қақында семья басының шектеусіз билігін орнықтыра берді. Ол ру ішіндегі аға адам сияқты бұлардың өміріне билік етіп, семьяның барлық мүшелерін, сондай-ақ құлды да теріс қылығы үшін жазалай алатын. Осылай, әкесі өзінің ұлын құлдыққа үш рет сатуға праволы болды. Осыдан кейін ғана ол, оның билігінен азат бола алатын. Рим семьясында әйелдер мүлде правосыз болды. Сонымен б. э. дейінгі 450 жылғы заң жоба құлдықтық патриархалдық сипаты туралы мәліметтер еді.

XII таблица заңдары рим азаматының праволарын қорғады. Оны сотсыз жазалауға тыйым салды: элем жазасы туралы тек центуриат комицияларында ғана шығарыла алатын. Азаматтық және қылмыс праволары заңдары алдында патриийлер мен плебейлердің теңдігі орнатылды, әйтсе де сословиелік қатынастар өте аз қозғалған болатын.

XII таблица заңдары басталғаннан кейін плебейлердің патрицийлермен күресі жаңа күшпен сабақтаса түсті. Б. э. дейінгі 449 жылы Валерий мен Гораций консулдар кезінде плебейлер саяси жаңа праволар алған жаңа заңдар қабылданды. Өлім жазасына кесілгендер әрбір адам халық жиналысына өтініш арыз бере алатын. Халық трибундарының жеке басының дербес праволылығы арта түсті.

Б. э. дейінгі 445 жылы халық трибуны Канулей ұсынған заң қабылданды, бұл заң бойынша патрицийлер мен плебейлердің арасындағы ескі неке тыйымы жойылды. Плебейлерге жоғары магистратура - консулдыққа жол берген Канулейдің екінші заң жобасы қабылданбай қалды. Бірақ б. э. дейінгі 444 жылдан бастап-ақ консульдік билігі бар әскери трибундар сайлана бастайды. Жаңа магистраттар тең коллегиялық билікке ие болады.

Б. э. дейінгі V ғасыр аяғында IV ғасырдың басында плебейлердің патрицийлермен күресі біраз уақыт жітілігінен айрылды, өйткені Рим этрускілерге, вольстерге, экваларға қарсы шабуыл соғыстар бастады. Б. э. дейінгі IV ғасырдың басында Римге орталық Италияны қаңыратып кеткен галлдардың шапқыншылығына төтеп беруге тура келді. Галлдар кеткеннен соң римдіктер соғыс жолымен Лациумде және оңтүстік Этрурияда өзі ықпалын қалпына келтірді.

Соғыстар үлкен бөлігі бөлінбей қалған мемлекеттік жер қорын көбейтті. Рим азаматтары бұл жерлерді еркін икемденуге (оккупациялауға) право алды, бұның негізінде патрицийлердің қолдарында болған ірі иеліктер өсіп отырды.

Ұсақ меншіктердің жұтауымен, борышкерліктің, кіріптар құлдықтың өсуімен қосарланған жер иеленудің шоғырлануы б. э. дейінгі 376-367 жылдарда плебейлер мен патрицийлер арасындағы күрестің жаңа шиеленісуін тудырды. Рим дәстүріне сәйкес халық трибундары Лициний мен Секстий жыл сайын күрестің барысын көрсететін заң жобаларын енгізіп отырды. Б. э. дейінгі 367 жылғы халық жиналысында қабылданған, сенат бекіткен, жаңа заңдарға айналған бұл жобалар қоғамдық танапқа иелікті шектеді. 500 югерден (125 гектар) артық жерді ешкім иемденіп, қоғамдық жайылымға 100 бас мүйізді ірі қара мен 500 бас ұсақ малдан артық ешкім шығара алмады. Борышкерлердің жағдайы біраз уақыт жеңілдеді. Борышкер төлеген проценттер борыш есесіне кірді. Қалған борыш үш жыл бойында төленетін болды. Екі консул сайлауы қалпына келтірілді. Консулдардың бірі міндетті түрде плебейлерден сайлануға тиіс болды. Бірақ бұл заң, плебей жарлы-жақыбайларының қолдауын таппады.

Аграрлық заң қоғамдық жердің негізгі ұстаушылары патрицийлерге қарсы бағытталды. Борыштар кешірілуі туралы заң ең алдымен плебей кедейлеріне тиімді еді. Алайда соңғы жылдарда плебейлер борышы үшін процент мөлшерін төмендетуді талап етіп талай рет бой көрсетті.

Б. э. дейінгі 326 жылы плебейлер жаңа заңды бекіттіріп алды, бұл заң бойынша «борыш үшін оның денесі емес, борышкердің мүлкі жауап беруге тиіс болды». «Рим азаматтарын борышы үшін құлдыққа сатуға мүлде тыйым салынды. Неғұрлым дамыған құл иеленушілік қатынастарға, басқа жерлік құлдарды қанауға көшу тездей түсті. Алайда бірқатар ғалымдар б. э. дейінгі 326 жылы тек тайпаластарды ғана құлдыққа сату жойылды, ал іс жүзінде борыштық кіріптарлық кейінгі республика, тіпті империя кезінде де өмір сүрді деп санайды.

Плебейліктердің сауда-қолөнер тобы үшін б. э. дейінгі 31 жылғы цензор Аппий Клавдий Слепойдың қызметінің маңызы болды (цензорлар азаматтарды центурия, триба бойынша бөліп отырды, сенаторлар тізімін жасады, кейінгі заманда адамгершілік тазалығын қадағалады) . Аппий Клавдий саудагерлер мен қолөнершілердің мүдделерін көздеп жер меншігі жоқ азаматтарға қалалық және селолық трибаларға тіркелуге рұқсат етті. Бұл шара ақша цензісін жер цензісіне теңестіру деген сөз еді. Қалалық плебс пен еркін жіберілгендер өздеріне жер тиісті ме, жоқ па оған қарамастан мемлекеттің саяси өміріне қатынасуға право алды.

Саудагерлер мен плебстің қолөнерші жіктерінің көмегіне сүйене отырып, Аппий Клавдий Римнен Капуяға дейінгі жолды (мұның стратегиялық және саудалық маңызы болды) және Римге келіп отырған он бес километрлік ішетін су құбырын салды.

Б. э. дейінгі IV ғасырдың аяғына қарай плебейлер барлық қызметті, соның ішінде абыздықты да атқара алатын болды. Бірақ плебейлердің зкономикалық және саяси праволар жолындағы күресі тек б. э. дейінгі 287 жылы ғана аяқталды. Бұл жылы Яникуль төбесінде (Тибрдің оң жақ жағалауы) плебейлердің ақырғы сецессиясы болды. Плебейден шыққан диктатор Квинт Гортензий халықты тыншыту үшін, трибут комицияларының шешімі жалпы мемлекеттік заңдар болып табылатындығын тағы да растайтын заң жүргізеді.

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Ертеректегі Рим республикасы
Рим мемлекеті
Рим мемлекетінің пайда болуы
Рим қаласы тарихының пайда болуы және ежелгі кезеңі
Рим құқығындағы 12 кесте заңдары
Шетелдердің мемлекет жəне құқық тарихы
Ежелгi Римнің саяси ой-санасы
Шет елдер мемлекеті мен құқық тарихы пәнінен дірістер
Ежелгі Греция
Рим заңгерлерінің құқық туралы ілімі
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz