Сайлау жүйесі

1 Мажоритарлық сайлау жүйесі
2 Пропорционалды сайлау жүйесі
3 Қазақстан Республикасының сайлау органдары
4 Сайлау комиссияларының құқықтары мен міндеттері
5 Сайлау округтері
6 Сайлау учаскелері
7 Пайдаланған әдебиет
        
        Сайлау жүйесі
Сайлау жүйесі ұғымы әдетте екі -- тар және кең мағынада қолданылады. Кең мағынада ... ... ... -- ... ... ... ... мен ұйымдастыруға байланысты туындайтын қоғамдық қатынастар жүйесі. Оған сайлау комиссияларын құру мен ... ... ... округтерін, учаскелерін құру, сайлау алдындағы үгіт-насихат, сайлаудың ... ... т. б. ... Tap ... ... ... ... -- сайлауға қатысқан кандидаттардың немесе ... ... ... ... ... ... ... әлемде мажоритарлық және пропорционалды сайлау жүйелері кең тараған.Мазмұны
1 Мажоритарлық сайлау жүйесі
2 Пропорционалды сайлау жүйесі
3 Қазақстан ... ... ... ... ... ... мен міндеттері
5 Сайлау округтері
6 Сайлау учаскелері
7 Пайдаланған әдебиет
Мажоритарлық сайлау жүйесі
Мажоритарлық жүйе (фр. majorite -- ... ... ... ... ... -- ... ... көпшілігі дауысын берген кандидат сайланған болып саналатын сайлау жүйесі. Ол көптеген (АҚШ, ... ... т.б.) ... ... ... депутаттарын сайлауда қолданылады.
Пропорционалды сайлау жүйесі
Пропорционалды сайлау жүйесі дегеніміз -- сайлауда ұсынған партиялық тізімге сәйкес саяси партия Парламентте ... ... ... иеленетін сайлау жүйесі. Қазақстан Республикасында мажоритарлық және пропорциоиалды сайлау жүйелері қолданылады. Президент, Парламент депутаттарын сайлауда мажоритарлық ... ... ... ... сәйкес:
дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың (тандаушылардың) 50%-дан астам дауысын алған (мұндай жағдайда қайта дауыс беру өткізілмейді);
қайта дауыс беру кезінде басқа ... ... ... ... қатысқан сайлаушылардың (таңцаушылардың) дауыс санының көпшілігін алған кандидат сайланған болып есептеледі.
Пропорционалды сайлау жүйесі Парламент Мәжілісінің он ... ... ... сәйкес пропорционалды өкілдіктер жүйесі бойынша және біртұтас жалпы ұлттық округтің аумақтары бойынша сайлауда қолданылады. Мәжіліс ... ... ... ОСК ... ... қатыскан сайлаушылар санының жеті және одан да көп ... ... ... ... ... ... партияны жақтап дауыс берген сайлаушылар дауысының жиынтығы онда -- ... ... ... округтің аумағы бойынша бөлінетін депутаттың мандаттар санына бөлінеді. Бұл нәтиже таңдап алынған алғашқы бөлінді сан (квота) болып ... ... ... ... жинаған дауыстардың саны квотаға (жеке санға) бөлінеді. Санды бөлу ... ... ... ... -- партиялық тізім кұрған тиісті саяси партия алатын депутаттын мандаттар саны болып табылады. Депутаттық ... ... ... ... тізімге орналастырудың ретінде қатаң бөлінеді. Партиялық тізімдерді құраған саяси партиялар арасындағы депутаттық мандаттарды ... ... ... ... мерзімінен бұрын шығып калған жағдайда, оның мандаты Орталық сайлау комиссиясының каулысымен сол партиялық тізім бойынша сайланған келесі ... ... ... ... ... кандидаттар калмаған жағдайда Мәжіліс депутаттарының келесі сайлауына дейін мандат бос калады. Саяси партияны ... ... ... ... ... тоқтату осы партияның партиялық тізімі бойынша сайланған ... ... ... ... үшін ... ... ... Республикасының сайлау органдары
Еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар, сайлау комиссиялары болып табылады. Олардың біртұтас ... ... ... ... ... ... сайлау комиссиялары;
округтік сайлау комиссиялары;
учаскелік сайлау комиссиялары.
Сайлау комиссиясының өкілеттілік мерзімі -- бес жыл. ҚР-ның Орталық сайлау комиссиясы сайлау комиссиясының ... ... ... ... ... ... ... төрағасы мен мүшелерін Республика Президентінің ұсынуы бойынша Парламент Мәжілісі ... ... және ... ... Орталық сайлау комиссиясы тұрақты жұмыс істейтін және еліміздің барлық аумағында ... ... ... ... ... ... ... асыратын орган болып табылады. ОСК Президент және Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауын әзірлеу мен өткізуді ұйымдастырады, Парламент Сенаты депутаттарының ... ... мен ... басшылық жасайды, Президент және Парламент сайлауының еліміздегі ... ... ... ... және Парламент депутаттарын тіркейді, заңда керсетілген басқа да өкілеттіліктерді жүзеге асырады. Саяси партиялардың ұсынысы негізінде жергілікті мәслихаттар құратын, ... ... ... ... ... сайлау комиссиялары аумақтық сайлау комиссиялары деп аталады. Олар Президентті, Парламенттің және мәслихаттардың депутаттарын, жергілікті өзін-өзі ... ... ... сайлауды әзірлеу мен өткізуді қамтамасыз етеді. Округтік ... ... ... ... ... негізінде жергілікті мәслихаттар сайлайтын орган, ол сайлау ... ... ... және ... ... ... ұйымдастыру мен өткізуді камтамасыз етеді, сайлау округтерінде Мәжіліс депутаттары мен мәслихат депутаттары сайлауын өткізуді тікелей ұйымдастырады. Учаскелік ... ... ... ... үйлестіріп отырады, учаскелік сайлау комиссияларынан дауыс берудің нәтижелері туралы хаттамаларды алады, солардың негізінде округ бойынша сайлау нәтижелерін аныктайды, бұл ... БАҚ ... ... ... ... ... ... мәслихаттар саяси партияларды ұсынысы негізінде сайлайды. Олар сайлау учаскелерінде Президент, Парламент ... ... және ... ... басқару органдарының мүшелерін сайлау жөніндегі шараларды жүргізеді (сайлау ... ... ... ... ... күні сайлау учаскесінде дауыс беруді ұйымдастырады).
[өңдеу]
Сайлау комиссияларының құқықтары мен ... ... ... мемлекеттік органдардың өкілдері болып табылады және мемлекеттің қорғауында болады. ... ... ... ... мен ... өз ... ... тұрақты негізде жүзеге асырады. Сайлау комиссиясының басқа мүшелерін сайлау өткізу кезеңінде олардың келісімінсіз жұмыс берушінің ұйғарымы бойынша жұмыстан шығаруға ... ... ... ... жол ... ... комиссиясының мүшесі сайлау комиссиясының отырысында сөз сөйлеуге, тиісті сайлау комиссиясының ... ... ... ... ... ... комиссия құжаттарымен танысуға құқылы. Заңда сайлау комиссиясы мүшелерінің міндеттері нақты көрсетілген. ... ... мен ... ... жұрт таныған әдеп нормаларын сақтау;
азаматтардың сайлау құқықтары мен занды мүдделерінің ... және ... ... ... қабылдау кезінде әділ және тәуелсіз болу;
кандидаттар мен партияның тізімі ... ... ... ... ... баға ... ... болу;
аталған комиссия орналасқан әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында тұруға міндетті.
Сайлау округтері
Сайлауды өткізу үшін еліміздін әкімшілік аумақтық бөлінісі және сайлаушылардың ... ... ... ... сайлау округтері құрылады. Сайлау округтерінің -- бір мандатты, көп мандатты, біртұтас жалпыұлттық деп аталатын үш түрі бар. ... ... ... тек бір ғана ... ... ... -- бір ... сайлау округі деп аталады. Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің 67 депутаты осы жүйе бойынша сайланады. Осыған сәйкес Қазақстанның барлық аумағы 67 ... ... ... ... ... ... ... мүшесі сайланатын округ -- көп мандатты округ деп аталады. Мұндай округтер ... және ... ... ... қамтиды. Қазақстан Республикасының барлық аумағын қамтитын, Президент, сонымен қатар партиялық тізімдер негізінде 10 Мәжіліс депутатын ... ... -- ... ... сайлау округі деп аталады.
Сайлау учаскелері
Аудандар мен қалаларда дауыс беруді өткізу және дауыстарды санау үшін тиісті өкімдердің ... ... ... ... сай ... учаскелері құрылады. Олар сайлаушыларға барынша қолайлы жағдайлар туғызу мақсатында, жергілікті және өзге де мән-жайларды ескере отырып құрылады ... ... ... ... орындарында, соттарда, тергеу изоляторларында, ҚР-ның шетелдердегі өкілдіктерінде (елшіліктерде), т.б. Сонымен, еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар -- ... ... ... ... Олар біртұтас жүйе құрайды. Бірыңғай сайлау комиссиясының жүйесіне ҚР-ның Орталық сайлау комиссиясы басшылық етеді. Парламент Мәжілісінің және ... ... ... ... ... ... мүшелерін сайлау кезінде ОСК және аумақтық сайлау комиссиясы сайлау округтерін құрады. Сайлау округтерінің: бір мандатты, көп мандатты, біртұтас ... ... ... деп ... үш түрі болады. Аудандар мен қалаларда дауыс беруді өткізу және дауыстарды санау үшін тиісті өкімдердің ... ... ... ... сай ... ... құрылады. [1]
Пайдаланған әдебиет
↑ " Құқықтану: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған окулық /А. Ибраева, Г. Өлібаева, Қ. ... -- ... ... ... 2006. ISBN 9965 -- 33-638-5
Қазақстан Республикасының сайлау жүйесі
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... басты принципі еркін сайлау және референдум арқылы жүзеге асырылатынын, ал, ... ... ... ... ... ... ... сайлау - негізгі саяси-құқықтық институт. Демократия саяси сайлау процесінен, яғни азаматтар үшін заңмен белгіленген мерзім ішінде олардың мүдделерін ... ғана ... ... ... ... ... дербес даму саясатын жүргізуге ниетті әртүрлі тұлғалар, партиялар арасынан таңдауды мүмкін деп қарастыратын және ... ... ... мүмкіндігін қамтамасыз ететін процестен тыс іске асырыла алмайды.
Заң шығарушы (өкілді) мемлекеттік органдарды сайлау кезінде негізгі екі сайлау жүйесі ... ... Олар - ... және ... ... ... ... бір үйлесімі негізінде дауыс берудің аралас жүйесі қалыптасады.
Қазақстанда қазіргі кезде Қазақстан ... ... ... 98 депутатын сайлауда барабар сайлау жүйесі қолданылады.
Мәжілістің 9 ... ... ... ... ... жүйе ... ... партиялық тізімдер үшін дауыс беру дегенді білдіреді. Барабар сайлау жүйесінің негізгі мақсаты ... ... ... барабар өкілдігін қамтамасыз ету болып табылады. Сайлау партиялық тізімдер бойынша ... Бұл ... ... өту үшін ... ... ... алуы тиіс ... дауысының проценті түріндегі заңнамалық тосқауыл қолданылады. Қазақстанда ол 7% құрайды.
Мінсіз сайлау жүйесі жоқ. Кез келген жүйенің өз ... және өз ... бар. ... ... ... да ... сайлау жүйесін таңдау бойынша қандай да болмасын талаптар қоймайды.
Қазақстанда сайлауларды және ... ... ... ... мен ... ұстанымдары ең алдымен Қазақстан Республикасының Конституциясымен, Конституциялық заңмен, ... ... ... ... ... ... сайлау комиссиясының қаулыларымен белгіленеді.
Атап айтқанда, Қазақстан Республикасы Конституциясының 33-бабында ... ... ... және өз ... арқылы мемлекет ісін басқаруға қатысуға, мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлауға және оларға сайлануға, сондай-ақ республикалық ... ... ... ... Сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында отырған азаматттардың сайлауға және ... ... ... ... қатысуға құқығы жоқ.
Қазақстан Республикасында сайлау азаматтардың өзінің ... және ... ... ... жүзеге асыруына негізделген. Бұл ретте Президентті, Парламен Мәжілісі мен мәслихаттар депутаттарын, ... ... ... ... ... мүшелерін сайлау жалпыға бірдей, тең және төте сайлау құқығы негізінде ... ... беру ... ... асырылады. Республика Парламеті Сенатының депутаттарын сайлау жанама сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру арқылы жүргізіледі.
Республика азаматтарының сайлауға қатысуы ... ... ... Азаматтарды сайлауға қатысуға немесе қатыспауға мәжібүрлеуге, сондай-ақ оның ерік білдіруін ... ... ... жоқ.
Сайлау құқығының түрлері:
Жалпыға бірдей сайлау құқығы - Қазақстан азаматтарының он сегіз жасқа толғаннан кейін тегіне, ... ... және ... ... ... ... ... тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне қарамастан, немесе кез ... өзге ... тыс, ... ... ... ... ... сайлау құқығы - Қазақстан азаматтарының, оларға қойылатын талаптарға сәйкес келген жағдайда, Қазақстан Республикасының Президенті, Қазақстан ... ... ... депутаты, немесе жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшесі болып сайлану құқығы.
Тең сайлау құқығы дегеніміз сайлаушылардың Президентті, Республика Парламенті ... мен ... ... сайлауға тең негізде қатысады және олардың әрқайсысы тиісінше бір ... ... ... бір ... ие дегенді білдіреді. Сайлаушылар жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерін сайлауға тең ... ... және ... ... тең дауыс санына ие. Кандидаттар Конституциялық заңмен белгіленген ... ... ... ... сайлау құқығы - Президентті, Республика Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттары депутаттарын, жергілікті өзін-өзі басқару органдары мүшелерін азаматтардың ... ... ... ... - ... Сенаты депутаттарын сайлауға таңдаушылардың - мәслихаттар депутаттары болып табылатын ... ... ... ... ... тең ... қатысады және олардың әрқайсысы бір дауысқа ие.
Президентті, Парламент пен мәслихаттар депутаттарын, жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... беру ... ерік білдіруіне қандай да болмасын бақылау жүргізілуіне жол берілмейіндей жасырын болып табылады.
Дауыстарды санау жүйесі
Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы>> Конституциялық заңның деп ... ... ... Президентті, Парламент Сенаты депутаттарын және Қазақстан халқы Ассамблеясы сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарын ... ... ... ... ... ... ... беруге қатысқан сайлаушылардың (таңдаушылардың) елу процентінен астамының дауысын алған;
қайта дауыс беру кезінде басқа кандидатқа қарағанда дауыс беруге ... ... ... ... ... көпшілігін алған кандидаттар сайланған болып саналады.
Парламент Мәжілісінің ... ... ... ... депутаттары біртұтас жалпыұлттық сайлау округі бойынша партиялық тізімдер бойынша сайланады.
Мәслихаттар ... ... ... ... кандидаттарға қарағанда дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың дауыс санының көпшілігін алған кандидат сайланған болып саналады.
Өзге де жергілікті өзін-өзі басқару органдарының ... ... ... ... беруге қатысқан сайлаушылардың көпшілігі жақтап дауыс берген кандидаттар сайланған болып ... ... ... ... құқығын ерікті жүзеге асыруына зорлық-зомбылық, алдау, қоқан-лоқы көрсету, пара беру ... ... ... да бір ... ... ... тұлғалар заңмен көзделген жпуапкершілік тартады.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақш президент сайлау жүйесі, ерекшеліктері10 бет
Жергілікті өкілді органдар, олардың жүйесі міндеттері, сайлау тәртібі31 бет
Орта Азия мен Саха (Якутия) тұрғындарын сайлаушылар есебінен атымен шығарып тастауы8 бет
Президенттік сайлау жүйесі7 бет
Сайлау жүйесі жайлы13 бет
Сайлау жүйесі туралы13 бет
Сайлау жүйесінің ұғымы5 бет
Сайлау жүйесінің ұғымы туралы12 бет
Сайлау науқанында саяси маркетинг пен PR-тің қолдану тәжірибесі55 бет
Сайлау технологиялары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь