Кәсіпорынның шаруашылық – қаржылық қызметінің жалпы сипаттамасы. бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы. есеп саясаты


- Кәсіпорынның шаруашылық - қаржылық қызметінің жалпы сипаттамасы. Бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы. Есеп саясаты
«РУ-6» Жауапкершілігі Шектеулі Серіктестігі уранды жер асты ұңғымалары арқылы өндіретін кәсіпорын. Кен өндірісі 1983 жылы іске қосылған. Негізгі атқаратын қызметі - уранды жер асты сору арқылы өндіру және өңдеу болып табылады. [Қосымша-1]
Өндіріс негізгі 2 кен орнында өндіріледі. Олар:
- Солтүстік Қарамұрын - 1986 жылы Москвада комплексті жобасы жасалып, іске қосылған.
- Оңтүстік Қарамұрын - 1999 жылы Степногорскіде жер асты ұңғымалары арқылы сору әдісімен өндіру жобасы жасалған. [Қосымша-2]
Кәсіпорында жұмысшылардың орташа тізімдік саны 476 адамды құрап отыр. Өрт қауіптілігі жағынан ұйым В категориясына жатады.
Жылдық өнімділігі:
- Жоба бойынша - жылына 1000 т
- Тау жұмыстарының жоспары бойынша - жылына 1000 т
- Нақты көрсеткіш бойынша - жылына 1000 т
Кәсіпорын уран концентратын натрий диуранаты түрінде шығарады.
Кәсіпорын бухгалтериясы негізгі екі топқа бөлінеді:
- Өндірістік
- Жалпы
Өндірістік бухгалтерияда кәсіпорынның өндірістік есебін, каоькуляциясын, өзіндік құнын, атқарылған жұмыстар мен қызметтің есебі жүргізіледі. Сонымен қатар салық есебі, банк есебі, дебиторлық және кредиторлық қарыздар есебі жүргізіледі.
Жалпы бухгалтерияда еңбекақы есебі, негізгі құралдар есебі, материалдық құндылықтар есебі жүргізіледі.
Жоғарыда аталғандардан бөлек кәсіпорын касса қызметін де атқарады.
Бухгалтерияда жалпы 9 бухгалтер жұмыс жасайды. Барлығының қызметін Бас бухгалтер бақылап отырады.
«РУ-6» ЖШС-нің есеп саясатында осы саясатты дайындаудың негіздері көрсетілген. Есеп саясатын дайындаудағы мақсаты ұйымның қаржылық-шаруашылық қызметін бухгалтерлік есепте шынайы көрсету, ұйым қызметін тиімді басқаруға қажетті толық, объективті және шынайы ақпаратты қалыптастыру деп көрсетілген.
Ұйымның есеп саясаты 2006 жылдың 1 қаңтарына қатысты қолданыста болған Халықаралық қаржылық есептілік стандарттары негізінде құрастырылған. Кейінгі өзгерістер мен толықтырулар қосымша қосылуға тиісті.
Ұйымда қолданылатын шот жоспардың типтік шот жоспардан ерекшеліктері бар. Мысалы, үлгілік шот жоспарында 1020 шот «жолдағы ақша қаражаты» деп аталса, ұйымда ол 1030 шот. [Қосымша-28]
Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік жөніндегі» заң актісінің негізінде және ұлттық қаржылық есептілік стандарттарын, ұлттық қаржылық есептілік стандарттарының, типтік шоттар жоспарын, жоғарыда аталған құжаттарға қосымша нұсқауларды, серіктестіктің жарғысын және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілікке қатысты заңнамалық, нормативтік құқықтық актілерді басшылыққа ала отырып жасалған.
Бұдан кейін ұйым қызметіне қысқаша сипаттама берілген. Бухгалтерияның ұйымдық құрылымында бас бухгалтер лауазымды қызметі бар. Серіктестік компьютерлендірілген есеп жүйесін қолданады. Бухгалтерлік есепті жүргізуде жұмысшы шоттар жоспарын қолданады. Бухгалтерлік есеп теңге және тиын есебінде жүргізіледі. Қаржылық есептілікті уақыттылы құрастырып, өкілетті ұйымдарға тапсырады, есептілік құрамы халықаралық қаржылы есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес анықталады.
Бухгалтерлік есеп принциптері бойынша кәсіпорынның есеп саясаты деп ұйымның бухгалтерлік есепті жүргізу әдістері мен тәсілдерінің жиынтығын, яғни алғашқы бақылау, құндық өлшеу, ағымдағы топтау мен шаруашылық (жарғылық және басқа) қызметтің фактілерін жинақтап қорытындылау жолдарын айтады.
Бухгалтерлік есепті жүргізу әдістеріне шаруашылық қызмет фактілерін топтау мен бағалау әдістері, активтердің құнын есептеу, құжат айналымын қабылдауды ұйымдастыру, түгендеу (инвентаризациялау), бухгалтерлік есеп шоттарын қолдану әдістері, бухгалтерлік есептің тіркелім жүйесі, мәліметті өндеу мен басқа да сәйкес әдістер мен амалдар кіреді.
Ұйымның өзінің есеп саясатын өндеу мүмкіндігі мен қажеттілігі бухгалтарлік есеп пен басқа екінші деңгейлі нормативтік құжаттар бойынша баптарда (стандарттарда) қарастырылған бухгалтерлік есептің кез келген мәселелерін шешудің көп түрлілігімен анықталады. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» Қазақстан Республикасының заңы мен бухгалтарлік есеп принциптерінде кәсіпорын өзінің есеп саясатын құруы барысында бұйрық немесе жарлық бойынша қажетті құжаттар тізімін бекітуі керек екендігі көрсетілген. Есеп саясатында белгіленген құжаттарының қатарына мыналар жатады:
- бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізуде қолданылатын синтетикалық және аналитикалық шоттарының жұмыс жоспары;
- алғашқы есеп құжаттарының типтік нысандары;
- ұйымның ішкі бухгалтерлік қорытынды есеп құрудағы құжат нысандары;
- актив пен міндеттемелерді бағалау әдістері;
- актив пен міндеттемелер түгендеуін (инвентарзациясын) өткізу тәртібі (реті)
- құжат айналымы ережелері мен есеп ақпараттарын өндеу технологиясы;
- шаруашылық операциялары бақылау тәртібі;
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыруға қажетті басқа шешімдер.
Кәсіпорының қабылдаған есеп саясатын сол ұйымдағы бухгатерлік есептің маңызды мәселелерінің бірі.
ЖШС қызмет ету мерзімі шектелмеген.
Бухгалтерлік жазба шаруашылық операцияларын жасалу деректерін белгілейтін алғашқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Барлық шаруашылық операциялар және басқа Серіктестіктің шаруашылық қызметінің активтерге, жеке капиталға, міндеттемелерге, кіріс және шығысқа әсер ететін басқа да жағдайлар бухгалтерлік есепке алуда көрсетілуі қажет. Бухгалтерлік жазбалар жеке компьютерді пайдалану арқылы автоматтандырылған тәсілмен жүргізіледі.
Алғашқы құжаттардың, есеп тіркелімдерінің, бухгалтерлік есеп және теңгерімдердің сақталуын, оларды ресімдеп және мұрағатқа тапсыруды бас бухгалтер қамтамасыз етеді. Салық есебі бойынша қағазда, электродық немесе магнитті тасуыштардағы құжаттардың сақталу мерзімі « Бюджетке төленетін салықтар мен басқа міндетті төлемдер туралы » Қазақстан Республикасының Кодексімен белгіленген салық кезені аяқталғаннан кейін бес жыл.
ЖШС бір жыл ішіндегі қызметтің нәтижесі бойынша алған таза табысы қатысушысы шешіміне сәйкес бөлінеді. Мұндай шешім қабылдағаннан кейін бір ай ішінде табысты төлеу жүзеге асырылады.
Қатысушы төлемнен таза өнімді немесе оның бір бөлігін алып тастауға шешім қабылдауға құқылы. ЖШС болатын шығындар алдағы жылдардағы таза өнім бойынша жабылады.
Бухгалтерлік жұмыстары автоматтандырылған түрде «Галактика» бағдарламасымен жүргізеледі.
Кәсіпорынның есеп саясаты сол кәсіпорында қолданылатын бухгалтерлік есеп жүйесінің тұтастығын және оны құраушы әдістемелік, техникалық, ұйымдастырушылық жақтардың барлығын қамтиды.
Есеп саясатының әдістемелік жағына мына элементтер кіреді: мүлік пен міндеттемелерді бағалау әдістері, мүліктің әрбір түрлері бойынша амортизация (тозу) есептеу әдістері, табысты (түсімді) есептеу әдістері және тағы сол сияқты.
Бухгалтерлік есептің ұйымдастырылуы
Өндірістік шығындар бухгалтері келесідей қызметтер атқарады:
- Дайын өнім үшін алынуға тиісті шоттардың есебі
- Қайта өндірушілермен есеп айырысу есебі
- Негізгі қызметтен түскен табыс есебі
- Негізгі емес қызметтен түскен табыс есебі
- Алдағы кезең шығыстар есебі
- Қорытынды табыс (шығыс) есебі
- Сатылған тауар, атқарылған қызмет және орындалған жұмыстың өзіндік құнының есебі
- Тауарларды, қызметті, жұмысты сатуға байланысты шығындардың есебі
- Жалпы әкімшілік шығындар есебі
- Қаржылық есептілікті жасау және ұсыну
- Статистикалық есеп жасау
Салық есебі бойынша бухгалтердің қызметіне мыналар жатады:
- ҚҚС бойынша есепті бақылау(оның ішінде салық салынуға жататын айналымды анықтау, ҚҚС-нан босатылған айналым сомасын анықтау, төленген ҚҚС есепке алуды бақылау, ҚҚС бойынша декларацияны толтыру және оның қосымшаларын жинау, ҚҚС бойынша есептілік құрастыру және электронды почта арқылы жіберу, ҚҚС-ның декларациясындағы сату айналымын КТС декларациясындағы табыс айналымымен және 2 есептілік нысанымен салыстыру) .
- Мүлік салығын есептеу(ағымдағы мүлікке салықты есептеу, қаржы басқармасына осы салық бойынша соманы төлеуге өтініш білдіру, компьютерлік бағдарлама арқылы арнайы есептілік жасап, электронды почта арқылы жіберу, ) .
- Көлік құралдарының салығын есептеу(көлік құралдарының салығы бойынша декларация толтыру, осы салық түрін төлеу үшін қаржы басқармасына өтініш жазу, көлік құралдарының салығының есебіне камералды тексеру, ) .
- Жер салығы бойынша салық есебі(жер салығының ағымдағы есебі бойынша есептемесін жасау, ) .
- Қоршаған ортаны қорғау қорына төлемдердің есебін жүргізу(қоршаған ортаны қорғау қорына төлемдерді есептеу және декларация толтыру, қаржы басқармасына осы салықты төлеуге өтініш жазу) .
- Жер телімдерін пайдаланғаны үшін салық есебі(Бас мекеме бойынша жер телімдерін пайдаланғаны үшін салықты есептеу және декларация толтыру, компьютер бағдарламалары арқылы электронды почтамен жіберу) .
- Әлеуметтік салық бойынша есеп жүргізу. Әлеуметтік салық салынатын және салынбайтын айналымның түрлерін дұрыс ажырата білу. Есептік кезеңге әлеуметтік салық бойынша төлемді есептеп, декларация толтыру.
- Жеке табыс салығы бойынша есеп жүргізу. Салық салынатын табыс түрлерін және мөлшерін дұрыс анықтау. Есепті кезеңге салық декларациясын толтыру.
- Зейнетақы жинақтаушы қорларына міндетті зейнетақы салымдарының(МЗС) салық есебі. МЗС салынатын төлем түрлерін дұрыс анықтау.
- Корпоративтік табыс салығы(КТС) бойынша есеп жүргізу. КТС декларациясын тапсырудың алдын-ала КТС бойынша аванстық төлем сомаларын анықтау.
- Статистикалық есеп жүргізу. 4-НҚ формасында жылдық есебін құрастыру.
Негізгі құралдар, материалдық емес активтер, тауарлы-материалды қорлар есебінің бухгалтері мынадай қызметтер атқарады:
- Материалдық емес активтер есебін жүргізу мен амортизациясын есептеу.
- Лицензия есебі мен амортизация есептеу.
- Бағдарламамен қамтамасыз ету мен амортизациясын есептеу
- Негізгі құралдар есебі мен амортизациясын есептеу
- Жер учаскткелерінің есебі
- Құрылыстар есебі мен амортизациясын есептеу
- Жөндеу жұмыстарының есебі
- Машиналар мен құрылғылар есебі және амортизациясын есептеу
- Көлік құралдарының есебі және амортизациясын есептеу
- Аяқталмаған құрылыс есебі
- Тауарлы-материалды қорлар есебі
- Шикізат және материалдар есебі
- Тауарлар есебі
- НҚ, МЕА, ТМҚ бойынша алынуға тиісті шоттар есебі
- Қаржылық есепті дайындау мен ұсыну
- Статистикалық есепті дайындау мен ұсыну
- Ұйымның қаржылық-шаруашылық қызметін салықтық және аудиторлық тексеру кезінде қатысу
- 11-НҚ есептілігін құрастыру
Жұмысшылармен есеп айырысу бухгалтерінің төмендегідей қызметтер атқарады:
- Ұйымның бөлімдерінің жұмысшыларына еңбекақы есептеу
- Еңбек демалысына резерв құру, бонустар есептеу
- Сақтандыру полистерінің есебін жүргізу
- Әлеуметтік салық есебі, жеке табыс салығының есебін жүргізу
- Бұйрықтар бойынша жұмыс жасау
- Аванс есебі
- Еңбек демалысы бойынша төлем сомасын есептеу
- Есептесу құжаттарының есебі
- Ай сайын еңбекақы төлеу қорының мәліметтерін 30-1 формамен және шахматкамен салыстырып отыру
- Еңбек бойынша есеп тапсыру
- Зейнетақы аударымдарын есептеу
Ақша қаражаты есебі мен есеп айырысу бухгалтері мынадай қызметтер атқарады:
- Жұмысшылар мен басқа да тұлғалардың қарыздарының есебі
- Шығыс төлем құжаттарын шығару
- Аванстық есепті жүргізу
- Өкілеттік шығындар есебі
- Есебі берілуге тиісті сомалардың дебиторлық қарыздар есебін жүргізу
- Есепті күнге банктегі қалдық сомалар жайлы мәліметті алып отыру
- Жолдағы ақша қаражаттарының есебін жүргізу
- Есептік шоттағы ақша қаражаттарының есебі
- Алынған аванс есебі
2. Ақша қаражаттары есебі
Банк бойынша жұмыс
- Счет бойынша төлем жасау.
Бухгалтерге бас бухгалтердің, жалпы және құқықтық сұрақтарға жауапты директордың орынбасарының, жоспарлы-экономикалық бөлім бастығының визалары қойылған счеттар алып келеді. Бухгалтер «Галактика» бағдарламасында төлем тапсырмасын теріп, оған счетты тіркеп, қол қойдыруға бас бухгалтерге, содан соң директорға апарамыз. Қол қойылған төлем тапсырмасын электронды почтада теріп, жібереді.
- Банктен ақшаны алу
Кассир бас бухгалтердің сейфінде сақталып тұрған чектік кітапшаны алып, толтырып, бас бухгалтерге және директорға қол қойдырып, содан соң күзетпен банкке барып қолма қол ақшаны алады.
- Еңбек демалысын, материалды көмек, жұмыстан шыққандармен есеп айырысуды және т. б. төлем жасау
Кассирге есеп бухгалтериясынан жұмысшылардың еңбек демалысы хат, материалдық көмек бойынша бұйрық, жұмыстан шыққандармен есептесу қағазын алып келеді. Кассир барлық мәліметтерді, оның ішінде жұмысшының аты-жөні, карточкасының номерін, СТН-і мен оған төлеу керек соманы «РАУ 102» бағдарламасына енгізеді. Бүгінгі күнге құжаттары түскен адамдарды енгізгеннен кейін, кассир төлем тапсырмасын және оған тізімді жасап дискетаға жазады. Төлем тапсырмасына (2 нұсқада) және тізімге (2 нұсқада) бас бухгалтер мен директор қол қояды. Содан соң дәл осындай төлем тапсырмасын «Галактика» бағдарламасында толтырады. Банкке төлем тапсырмасын, тізімді және файлды апарады.
- Алиментті банк арқылы төлеу
Кассир карточкасы бар алимент алатындарға алименттерді банк арқылы карточкаға төлейді, ал карточкасы жоқ болған жағдайда есептік шотқа немесе жинақ кітапшасына аударады. Ол үшін, есеп бухгалтериясынан алынған, бас бухгалтер мен директор қол қойған тізімге сәйкес, төлем тапсырмасын толтырады.
Кассалық қызмет келісім шартына сәйкес, БЭК-офистер әр 10 күнде бір босатылған ақша қаражаттарының реестрін жасап, клиент-кәсіпорындарға жіберіп отырады. Реестрге ақша қаражатын босатуға негіз болатын үкім мен басқа да құжаттардың көшірмесі тіркеліп, өткізіледі.
Ағымдық қызметке байланысты ақша қаражаттарының қозғалысы
Ақша қаражаттарының келіп түсуі (ағымдағы қызмет)
Тауарларды өткізуден:
Бұл бөлімде тауарларды өткізуден түскен ақша қаражаттарының қозғалысы көрсетіледі.
Сәйкесінше бұл қатарға мына операциялардың сомасы түседі:
Дт 1040, 1630 Кт 1211, 1280, 1222, 1232 (тауарларды өткізу бойынша субшоттар)
Операция жүргізген кезде
Дт 1040, 1630 Кт 3322, 3332 (тауарға алдын ала төлем түседі), ақша қаражаттар счетында арналған мақсаты ретінде «Тауарлар» көрсетіледі.
Қызмет көрсетуден:
Бұл бөлімде қызмет көрсетуден түскен ақша қаражаттар сомасы көрсетіледі.
Сәйкесінше бұл қатарға мына операциялардың сомасы түседі:
Дт 1040, 1630, Кт 1211, 1280, 1222, 1232 (қызмет көрсету бойынша субшоттар)
Операция жүргізген кезде
Дт 1040, 1630 Кт 3322, 3332 (қызмет көрсетуге байланысты алдын ала төлем түседі), ақша қаражаттар счетында арналған мақсаты ретінде «Қызмет көрсету» көрсетіледі.
Алынған аванстар:
Бұл бөлімде тауарлардың, жұмыстардың, қызметті сатуды есепке ала отырып, ақша қаражаттарының аванс ретінде келіп түсуі көрсетіледі.
«Басқа өзгелер» жолына мына операциялардың сомасы түседі:
Дт 1040, 1630 Кт 3511, 3512
Өзге де келіп түсулер
Бұл бөлімде филиалдар арасындағы қозғалысқа байланысты, конкурстық тапсырысты қамтамасыз етуге келіп түскен ақша қаражаттары көрсетіледі. Сонымен қатар басқа да келіп түсулер көрсетіледі.
Сәйкесінше жолдарға мына операциялардың сомалары түседі:
Дт 1040, 1630 Кт 3342 (филиалдар арасындағы қозғалыс)
Дт 1040, 1630 Кт 3514, 1618 (конкурстық тапсырысты қамтамасыз етуге)
«Өзге де келіп түсулер» бөлімі жоғарыда көрсетілмеген баптар бойынша келіп түскен ақша қаражаттарын ашу үшін қарастырылған. Сонымен қатар, ақша қаражаттарының қайдан келгенін, не үшін келгеніне байланысты түсініспеушілік болмас үшін, міндетті түрде қолдану мақсатын көрсету қажет.
Кәсіпорында банктегі шоттан белгілі бір аударым жасалуы мүмкін. Осы аударымның қандай мақсатта жұмсалғандығын көрсету үшін арнайы кодтар қолданылады. Ол кодтардың тізімі келесі кестеде көрсетілген.
Инвестициялық қызметтен түскен ақша қаражаттарының қозғалысы
Ақша қаражаттарының келіп түсуі (инвестициялық қызмет)
Ақша қаражаттарының келіп түсуі, барлығы:
Бұл бөлімде негізгі құралды, материалды емес активті, және т. б. ұзақ мерзімді және қаржылық активті сатудан түскен ақша қаражаттарының есебі көрсетіледі.
Сәйкесінше жолдарға мына операциялардың сомалары түседі:
Дт 1040, 1630 Кт 1211, 1221, 1222, 1232.
Сонымен қатар сомалар тиісінше жолдарда көрсетілу үшін, ақша қаражаттарының қолдану мақсатын көрсетіп отыру қажет.
Ақша қаражатының шығысы (инвестициялық қызмет)
Бұл бөлімде негізгі құралдарды, материалды емес активтерді, және т. б. ұзақ мерзімді және қаржылық активтерді сатып алуға шығысталған ақша қаражаттары көрсетіледі.
Сәйкесінше жолдарға мына сомалар түседі:
Дт 3310, 3321, 3322, 3332, 1222, 1232 Кт 1040, 1630
Дт 1611 Кт 1040, 1630 (жылдың басында негізгі құралға алдын ала төлем жасалып, ал счет кейін жіберілген болса)
Сонымен қатар сомалар тиісінше жолдарда көрсетілу үшін, ақша қаражаттарының қолдану мақсатын көрсетіп отыру қажет.
Қаржылық қызметке байланысты ақша қаражаттарының қозғалысы
Ақша қаражаттарының келіп түсуі (қаржылық қызмет)
Ақша қаражаттарының келіп түсуі, барлығы:
Бұл бөлімде жарғылық капиталға салым, алынған қарыздар, қаржылық қызметтен өзге де түсімдер ретінде келіп түскен ақша қаражаттары көрсетіледі.
Ақша қаражатының шығысы, барлығы:
Бұл бөлімде қарыздарды жабуға, дивиденд төлеуге, қаржылық қызметке байланысты өзге де төлемдер үшін ақша қаражаттардың шығысы көрсетіледі.
«РУ-6» ұйымы әрбір 6 ай сайын «Самрұқ-Қазына» ҰҚ-на дебиторлары мен кредиторлары бойынша салыстыру актісін тапсырып отырады. [Қосымша-3]
Ай сайын әрбір шот бойынша айналым ведомості құрылады
Касса бойынша жұмыс.
Қолма-қол ақшаны банктен чек бойынша алу үшін кассалық операцияларды жүргізу бойынша мекеменің кассирі банктен чек кітапшасын сатып алады. Мекемелердің чекті пайдалануы чек бланктерінің нөмірлерінің реттілігін сақтай отырып қамтамасыз етіледі, бұл ретте чек кітапшасы мемлекеттік мекеменің кассасынан тыс шығарылмайды. Банктен чек бойынша қолма-қол ақша алған кезде мекеменің кассирі банктiң бақылаушысының қатысуымен алынған жалпы соманы парақтап санайды және чекте көрсетiлген сомаға сәйкес екендiгiне көзiн жеткiзеді.
Банктен чек бойынша және карт шот бойынша алынған қолма-қол ақша дәл сол күні мекеменің кассасына кiрiске алынады, сол үшiн мекеменің кассирі кассалық кiрiс ордерiн жазып бередi (№ КО-1 нысаны) . Кассалық кiрiс ордерi кассаға берiлгенге дейiн кассалық кiрiс және шығыс ордерлерiн тiркеу журналына тiркейдi . [Қосымша-5]
Бұдан басқа, бас бухгалтердің немесе оны ауыстырушы қол қойылған кіріс ордерінің нөмірі мен күні көрсетіле отырып, чек кітапшасы түбіртегенің арғы бетінде қолма-қол ақшаның кассаға кіріске алынғаны туралы жазба жасалады.
Қолма-қол ақшаны қабылдау кезінде бас бухгалтер немесе оны уақытша ауыстырушы тұлға және мекеменің кассирі қол қойылған кассалық кіріс ордеріне квитанция беріледі.
Мекеменiң кассасынан қолма-қол ақша беру кассалық шығыс ордерлерi (№ КО-2 нысаны ) немесе төлем тізімдемесі бойынша жүргiзiледi, бұл құжаттарға мөртабан басылып, кассалық шығыс ордерiнің деректемелерi толтырылуы керек. [Қосымша-6]
Жекелеген тұлғаға кассалық шығыс ордерi немесе тізімдеме бойынша мекеменің кассирі ақша беру кезінде алушының жеке басын куәландыратын құжат ұсынуды талап етедi, құжаттың атауы мен нөмiрiн, оны кiм және қашан бергенiн жазып алады. Бұл ретте тізімдемеде жеке басын куәландыратын құжаттағы деректер «Ескерту» бағанында көрсетіледі. Қолма-қол ақшаны алушы ақшаны алғанына қол қояды, қолхат алынған сомасын жазумен көрсете отырып, тек шариктi қаламсаптың пастасымен өз қолымен жазылады. Қолма-қол ақшаны тiзiмдеме бойынша алған кезде жазумен сомасы көрсетiлмейдi.
Мекеменiң штаттық санында жоқ тұлғаларға қолма-қол ақша әр тұлғаға жеке-жеке жазылатын кассалық шығыс ордерi бойынша немесе жасалған шарттар негiзiнде жеке тізімдеме бойынша берiледi.
Тiзiмдеменің титул (басты) парағында қолма-қол ақшалай қаражатты беру туралы рұқсат етiлген жазу жазылып, мекеменің басшысы мен бас бухгалтерiнің қолы қойылып, қолма-қол ақшаның берiлген күнi және жазбаша сомасы көрсетiледi.
Есепті ай біткен соң, барлық жүзеге асырылатын операцияларды бухгалтерлік есепке алу шоттарында көрсету және бухгалтерлік есептілікті белгіленген мерзімде жасау мақсатында:
1) тiзiмдемеде төлем төленбеген тұлғалардың тегiнің қарсысына мөртабан басылады немесе «Депозитке салынды» деп қолмен белгi соғылады;
2) депозитке салынған соманың тiзiлiмi жасалады;
3) тiзiмдеменің соңында іс жүзінде төленген сома және депозитке салынуға жататын алынбаған сома туралы жазу жасалады, бұл соманы тiзiмдемедегi жалпы жиынымен салыстырылады және оған өзінің қолы қойылады;
4) кассалық кiтапқа iс жүзiнде төленген сома жазылады және тiзiмдемеге: «№___ кассалық шығыс ордері» деген мөртабан басылады. Бухгалтерлiк қызмет тiзiмдемеде мекеменің кассирі жасаған белгiлердi тексеріп, ол бойынша депозитке салынған және берілген соманы есептейдi.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz