Прокуратура органдарының құрылымы


№1 Дәріс
Тақырыбы: Қазақстан Республикасындағы прокурорлық қадағалаудың мәні. Оқу курсының түсінігі, пәні және жүйесі.
Жоспар:
1. Курстың түсінігі, пәні, жүйесі, құрылымы және өкілеттігі. ҚР Конституциясы және 21. 12. 95 ж. Прокуратура органдары туралы «Прокуратура туралы» ҚР Заңы. Прокурорлық қадағалау мемлекеттік қызметінің ерекше түрі ретінде.
2. «ҚР прокурорлық қадағалау» курсының басқа заң пәндерімен ара қатынасы. Прокуратура органдарының мәні мен міндеттері.
Қолданылатын әдебиеттер тізімі:
1. Нәрікбаев С. М., Өтебаев Г. К., Әлиев М. М. ҚР прокурорлық қадағалау. Оқу құралы. Алматы ҚазГЗУ, 2009ж.
2. Жүрсімбаев С. К. Прокурорский надзор в Казахстане. Учебник, Алматы 2004ж.
3. Әлиев М. М. ҚР-ң Соты және құқық қорғау органдары: оқу құралы. Алматы: Жеті Жарғы, 2003ж.
2. 1995 жылғы 30 тамыздың Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы.
3. 1995 жылғы 21 желтоқсанның «Прокуратура туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.
4. «Нормативтік құқықтық актілер туралы» ҚР Заңы, 24 наурыз 1998ж., 17 қазан 2001ж. өзгерістер мен толықтырулар енгізілген. 6 наурыз 2002ж.
1. Прокуратура барлық мемлекеттердің саяси жүйесінің маңызды да бөлінбейтін белгісі болып табылады.
«Прокурор» деген сөз латын сөзі, «қамқорлық жасаймын, қамқор боламын» немесе «басқарамын» деген мағынаны білдіреді. Көне Римнің өзінде прокурорлық қызмет болып, прокурорлар азаматтардың соттағы істеріне қатысып, олардың сот ісіне байланысты шаруашылықтарын басқарған.
Тергеу мен сот істерінің заңдылығын қадағалау органы болып прокуратура бірінші рет 13-14 ғасырларда Францияда құрылған. Қазақстан прокуратурасының тарихы Ресей прокуратурасының тарихымен тығыз байланысты. Ресейде прокуратура 1 Петр тұсында дүниеге келген. Ол мемлекетте заңдардың қолданылуына қадағалау жасап, қылмыспен күресті іске асыратын бір органның қажеттілігін ескеріп, 1712 жылы 12 қаңтардағы Жарлығымен прокуратура органын құрған. Осы жылдың 27 сәуіріндегі Жарлығы «Бас прокурор қызметі» деп аталып, прокуратураның мақсаты мен міндетін айқындап, оны «мемлекеттің көзі» деп тжырымдаған. Осы Жарлыққа байланысты 1722 жылы орталықтандырылған, заңдардың орындалуына жоғарғы қадағалау жасайтын арнайы мемлекеттік орган болып құрылады. Бас прокурор, губерния прокурорларын императордың өзі тағайындауы және олардың осы қызметке белгілі бір мерзімге емес, өмірлікке тағайындалуы, олардың заңдылықты қадағалаудағы қызметтерін жергілікті шенеуліктерге тәуелсіз атқаруымен ерекшеленеді.
Прокуратураның мемлекеттік құқықтық институт ретінде бірегейлік қасиеті 1775 жылдың 7 қарашасында қабылданған «Губернияны басқару мекемелері» атты заң актісінде ерекшеленеді.
Тарихта белгілі 1864 жылы сот реформаларына арналған заң актілерінен кейін прокуратураның құрылымында үлкен өзгеріс болып, прокуратура өзінің жалпы қадағалау қызметінен айрылды. Мұның басты себептерінің бірі кейбір мемлекеттік органдардың прокурорлық қадағалаудан құтылу әрекеттері болды.
1917 жылы Патша үкіметі құлап, жеңіске жеткен Кеңес мемлекеті патшалық сот-тергеу, прокуратура, адвокатура органдарын жойып, бес жылдай бұл органдар болмаған, сол сияқты прокуратура Қазақстанда да болмады.
Қазақстан прокуратурасының құрылуының алғашқы сатысы 1922 жылдың 13 шілдесінен, яғни сол күні Орынборда Қазақ Автономиялық Республикасы Орталық атқару Комитетінің 3-сессиясы қаулысымен «Прокурорлық қадағалау туралы Ереже» бекітіліп, Әділет халық комиссариатыны құрамына енген прокуратураның құрылуынан басталады. Ол шешімге сай Халық әділет комиссары республика прокуроры міндетін де атқарады.
Қазақстан прокуратурасының дамуының екінші сатысы 1933 жылы оның қызметінің кеңеюінен басталады деп тұжырымдауға болады. Сол жылы прокуратура Әділет халық комиссариатында қызметі жағынан тәуелсіз, дербес басқарма ретінде құрылып, бірінші рет Әділет халық комиссариаты мен прокуратура қызметі жеке дараланады.
1936 жылдың 5 желтоқсанында Кеңестер одағының жаңа Конституциясы қабылданып, Қазақстан автономиялықтан Одақтың тәуелсіз бір республикасы болып құрылды.
1937 жылы Қазақ Социалистік Республикасы өзінің Конституциясын қабылдады. Осы уақыттан бастап прокуратураның нығаюының үшінші сатысы басталды. Ол Әділет халық комисариатынан мүлдем бөлініп, өз алдына прокурорлық қадағалау қызметін атқаратын жеке дара құқық қорғау органдарының бірі болып құрылды.
Қазақ елінің бірінші прокуроры Сулеймен Есқараевтың 11 қараша 1936 жылғы бұйрығымен прокуратура Әділет халық комиссариатынан бөлініп, тек Кеңстер Одағының Бас прокурорына бағынатын болды. Прокуратураға мемлекеттік мекемелердің, қоғамдық және жеке мекемелердің, жеке адамдардың іс-әрекеттерінің заңдылығын қадағалайтын, әрі тергеу, анықтау органдарына бақылау жасау міндеті жүктелді.
Мемлекетте жүргізілген теріс саясаттың әсерінен прокуратура өзіне жүктелген міндеті толық орындай алмаған кезеңдері болды. Жаппай қуғын-сүргін, репрессия жылдары талай прокуратура қызметкерлері де жұмыстан шығарылып, заңсыз сотталып кетті.
Ұлы Отан соғысы жылдарында прокуратура қатарынан көптеген адамдар соғысқа аттанып, елді қорғауда ерлік көрсетті. (Атырау облысы Мақат аудандық прокуратурасының халық тергеушісі Мұса Бамұқанов 18. 03. 1945 жылы майданда қаза болған. )
1960 жылы Қазақтың Кеңестік Социалистік Республикасының Қылмыстық істер жүргізу кодексі қабылданып, ол бойынша тергеу жүргізу құқығы прокуратура, Ішкі істер және мемлекеттік қауіпсіздік Комитеті органдарына заңмен берілді.
2. Қазақстан мемлекетінің дамуына байланысты прокуратура органдарының мемлекеттік органдар арасындағы орны мен ролі өзгеріп, оның қызметі жаңарып, толықтырылып отырғанымен, оның негізгі заңдылық пен тәртіпті ары қарай нығайтуға, мемлекеттің мүддесін, азаматтардың саяси, әлеуметтік және жеке құқықтары мен бостандықтарын қорғау, құқықтық бұзушылықты жоюға бағытталған мақсаттары мен міндеттері өзгерген емес.
Мемлекеттің барлық даму сатысында прокуратураның рөлі жоғарылап, оның алдында әрбір азамат өзінің конституциялық құқығын, қорғауда прокуратура бірінші көмекшісі екенін біліп, түсінуіне бағытталған жұмыстарды атқару тұрды.
Қазақстан егемендік алғаннан кейін прокуратура органы елде орнаған ахуалға байланысты заңдылықтың үстемдік етуін жеделдетуге бағытталған ізденістер мен жұмыстарды іске асыра бастады.
Елдегі және заңдардағы өзгерістер ең басты қазына адам және оның конституциялық құқықтары екендігін бекітті. Осыған байланысты прокуратураның да басты міндеті - азаматтардың құқықтарын қорғау болып саналады.
1991 жылдың 6 желтоқсанындағы Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Жоғары кеңесінің «Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының прокуратура органдарының біртұтас жүйесін құру, тәуелсіздігі мен еркіндігін қамтамасыз ету жөніндегі» Қаулысымен Қаз. ССР Бас прокурорына бағынатын біртұтас прокуратура органдары жүйесі құрылды.
17. 01. 1992 жылы ҚР Жоғарғы Кеңесінің Қаулысымен қабылданған «ҚР-ндағы прокуратура туралы» Заңмен прокуратура Жоғарғы кеңеске есеп беретін, заңдардың қолданылуына жоғарғы қадағалау жасайтын орган болып қалыптасты. Бұл заң прокуратура органының құқықты қорғауға бағытталған қызметіне қолайлы жағдай жасады.
Мемлекет құрылысының дамуы құқықтық салаға өзгерістер жасауды талап етті. 21. 12. 1995 жылы Заңды күші бар «ҚР-ғы прокуратура туралы» Президент Жарлығында бекітілді.
ҚР Конституциясының 83 бабында прокуратура бірыңғай орталықтандырылған жүйені құрап, өз өкілеттігін асыруда тәуелсіз екендігін көрсетті. Осы Конституция негізінде тергеу прокуратурадан бөлінді.
Прокуратура билік жүйесінің үш тармағына да жатпайды. Прокуратура мемлекет атынан Республиканың аумағында заңдардың, ҚР Перзиденті жарлықтарының және өзге де нормативтік құқықтық актілердің дәлме-дәл әрі біркелкі қолданылуына жоғарғы қадағалау жасай отырып, ҚР Президентінің Республика халқы мен мемлекеттік биліктің бірлігінің, Конституцияның өзгермейтіндігінің, адамдар мен азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының кепілі ретіндегі өз қызметін асырудағы құқықтық тетігі болып табылады.
09. 08. 2002 жылдан «Прокуратура туралы» ҚР Заңы болып аталады. Осы заңға сәйкес ҚР Бас прокурорының прокурорлық қадағалау салаларына байланысты бұйрықтары мен нұсқаулары, ережелері, нұсқаулықтары қайта қабылданып, оларды барлық прокуратура органдары орындауға мемлекеттілік жүктелді.
№2 Дәріс
Тақырыбы: Прокуратура органдарының қалыптасуы және дамуы.
Жоспар:
1. Прокуратура органдары реформалауының тарихи шарттары. Прокурорлық қадағалау туралы ереже. 1992 ж. ҚазОАК 2 шақырылысы. Прокурорлық қадағалау туралы ереже 1933 ж.
2. «Прокуратура туралы» ҚР Заңы. 1992 ж. ҚР прокуратура қызметшілерінің әскери атақтары және кластық шендері туралы, прокуратура органдарында қызметті өту туралы ереже. 1992 ж. «Прокуратура туралы» ҚР Заңы, 1995 ж. 2002 жылғы 9 тамыздағы «Прокурорлық қадағалау мәселелері бойынша ҚР кейбір заң актілеріне толықтырулар мен өзгертулер енгізу туралы» ҚР Заңы.
Қолданылатын әдебиеттер тізімі:
1. Нәрікбаев С. М., Өтебаев Г. К., Әлиев М. М. ҚР прокурорлық қадағалау. Оқу құралы. Алматы ҚазГЗУ, 2009ж.
2. Жүрсімбаев С. К. Прокурорский надзор в Казахстане. Учебник, Алматы 2004ж.
3. Әлиев М. М. ҚР-ң Соты және құқық қорғау органдары: оқу құралы. Алматы: Жеті Жарғы, 2003ж.
2. 1995 жылғы 30 тамыздың Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы.
3. 1995 жылғы 21 желтоқсанның «Прокуратура туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.
4. «Нормативтік құқықтық актілер туралы» ҚР Заңы, 24 наурыз 1998ж., 17 қазан 2001ж. өзгерістер мен толықтырулар енгізілген. 6 наурыз 2002ж.
1. ҚР-ның прокуратурасына жақында 80 жылға толады. Оның тарихында, бәрінен бұрын үш маңызды кезеңді атап өткен жөн. Қазақ АССР прокуратурасы 1922 жылы 13 шілдеде, Қазақ Атқару комитетінің 2-ші шақырылған 3-сессиясының «Прокурорлық қадағалау туралы» Ережесі деген қаулысымен бекітіліп, құрылды. Әділет халық комиссары бір мезгілде республика прокурорының міндеттерін онымен сәйкестікте атқарды.
Тарихи маңызы бар бұл құжатпен, Әділет халық комиссариатының құрамына кіретін прокуратураға барлық билік тармақтарының, шаруашылық мекемелерінің, қоғамдық және жеке ұйымдардың, жеке тұлғалардың кінәлігіне қарсы қылмыстық қудалауға іс қозғау жолдарымен және заңға қайшы қаулыларға наразылық білдіру; анықтама мен тергеу органдары қызметіне тікелей қадағалау және қылмысты ашу саласында тергеуге бақылау жасау; сотта айыптауды қолдауды; күзетпен қамауға алынғандардың жағдайының (дұрыс) тығын бақылау әрекеттерінің заңдылығын мемлекет атынан қадағалауды жүзеге асыру жүктелген болатын.
Автономды республика прокуратурасы Республиканың ОАК-мен тағайындалды және таратылды, осы республика аумағында шекте барлық жоғары құқықтарды иемденді. Жалпы федералдық заң шығару мәселелері бойынша Қазақ Автономды республика прокуратурасы РСФСР прокуратурасына бағындырылды және оған есеп берді. Республиканың тұңғыш прокуроры болып әділет халық комиссары Бекмұхамедов Шафқат Мұхамеджанұлы тағайындалды. «Прокурорлық қадағалау туралы» ережені қабылдаған соң, Ш. Бекмұхамедов 1922 жылы 2-тамызда әділет халық комиссары мен республика прокуроры міндеттерін бір мезгілді атқару туралы бұйрыққа қол қойды. Архивтік деректерге сәйкес, ол республика прокуратурасының негізін қалаушы болып табылады.
Қаз ОАК-ке жасалған прокуратураның 1-ші есебінде «Орынбор, Ақмола губернияларының прокурорларын бекіту туралы» қаулы қабылдаған еді. Ш. М. Бекмұхамедовтің ұсынысы бойынша РСФСР Қылмыстық кодексіне қалым, құн және барымта мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
1922 жылы 15 қырқүйекте ғана ҚазОАК-тің алқалар шешімімен көптеген авторлар Қаз АКСР-дің алғаш прокуроры деген деп есептейтін, Әділет халық комиссары мен республика прокуроры болып Мырзақұл Атаниязов тағайындалды. Ережеге сәйкес, әрбір губерния ме облысқа республика прокуроры орталық қызметкерелері санынан, сондай-ақ жерлікті органдар кандидаттарынан прокурорларды тағайындады. Прокурор лауызымынан босату, ауыстыру және шеттету мүмкіндігі тек республика прокурорымен ғана жүзеге асырылатын. Губерниялық прокуратура жанында сол губернияның не облыстың республика прокурорымен тағайындалды және қайта шақырылатын көмекші прокурорлары өткізілетін. Олардың арасында губерния мен облыс шегінде міндеттері бөлінетін. Республика прокурорына жүктелген болатын:
барлық халық комиссарларының, мекемелер мен ұйымдардың қызметтерінің заңдылығын бақылау және олар шығарған заңға сәйкес, келмейтін өкімдер мен қаулыларға өзгерістер мен алынулар туралы ұсыныстар енгізу;
Халық комиссарлар Кеңесіне және Қаз ОАК-нің Төралқасына көрсетілген өкімдер мен қаулыларды алып тастау мақсатында наразылық білдіру (прокурормен наразылық білдіру наразылық білдірілген қаулыны жүзеге асыруды тоқтатпады) ;
Республика прокуроры көмекшілерінің қызметіне басшылық пен бақылау, сондай-ақ жерлікті прокурорлар мен олардың көмекшілері және олардың қызметінде туындаған барлық мәселелер бойынша түсінік беру;
Республика прокуроры қажет деп тапқан жағдайда прокурорлар қызметін тікелей жүзеге асыру.
Жерлікті прокурорлардың біршама міндеттері ережеде келесі жағдайда белгіленген болатын;
А) атқомға не оларға бағынышты органдарға заңға сәйкессіз өкімдер мен қаулыларды өзгерту не алып тастау туралы ұсыныспен кіруге;
Ә) жоғарыда аталған өкімдер мен қаулыларға Республика прокуроры арқылы Қазаткомға не ОАК-нің Төралқасына наразылық білдіру. Прокурормен наразылық енгізу тең жағдайда наразылық білдірілген қаулыны жүзеге асыруды өткізу тоқтатылмайды. Прокурорға жерлікті аткомдардың барлық отырысына кеңесушілік дауыспен қатысу құқығы берілген болатын.
Прокурор өкілеттігі шегінде Ережеде іс жүзінде губерния мен облыстағы барлығынан, әкімішілік мекеме мен лауазымды тұлғалардан қажетті деректер мен материалдарды талап ету құқығы қарастырылды. Прокурорға өз өкілеттігін өзі жеке не өзінің көмекшілері арқылы жүзеге асырады. Мемлекет саясат басқармасы органдары алдын ала ерекше ескерту жағдайында, аса құпия сипаттағы сол не басқа істі мойындай отырып, істі таныстыру тікелей прокурордың өзі жүзеге асыруын талап етуге құқылы болды.
«Прокуратура туралы» ережеде губерниялық прокурорлардың республика прокуроры мен губаткомның алдында әр кварталдық есебі қарастырылды. Қаз ОАК қаулымен прокурорлық қадағалау туралы қабылданған ережеге байланысты, осы уақытқа дейін губерниялық халық соттарына жүктелген барлық міндеттер, 1922 жылдың 1-тамызынан прокуратураның ерекше жүргізілуіне берілді.
1923 жылдың соңына таман Қаз КСР әділет халық комиссариатының прокуратура бөлімінде 4-бөлімше ұйымдастырылған еді.
жалпы басқару (ұйымдастырушылық-инструкторлық) ;
жалпы қадағалу;
анықтама мен тергеудің заңдылығына қадағалау;
мемлекеттік айыптауды мен соттық қадағалау (Жоғарғы сот жанындағы прокурорлар) .
Прокуратура бөлім құрылымының жетілмегеніне қарамастан, әлдеқашан сол уақытта оның бөлімшелерінің бөліну негіздеріне прокурорлық қадағалаудың басты бағыттары, жалпы алғанда (дұрыс) белгіленіп, жатқызылған болатын. Прокуратура қызметінің жетілдірілуі оның құрылымдық дамуынсыз мүмкін емес еді. 1934 жылға дейін прокуратура органдарының құрылымы прокурорлық қадағалаудың басты қызметтерін кеңейту бағытында өзгертілді. 1934 жылы 25 наурызда «КСРО прокуратурасы бойынша Орталық және жерлікті прокуратура аппаратын қайта құру туралы» бұйрық шығарылған еді. Бұл бұйрықпен ҚСРО прокуратурасындағы іс жүзіндегі бөлімдердің орнына (жалпы қадағалау, соттық қадағалау және т. б. ) өндірістік іс бойынша, ауыл шаруашылығы, сауда, кооперациялық, қаржылық, су көлігі істері бойынша, сондай-ақ әкімшілік-сот істері бойынша секторлар және мәдени-құрылыстағы және сот-тұрмыстық істері бойынша секторлар құрылған болатын. Осындай ұйымдастыру өндірістік салалық қағидалар бойынша кеңестік және автономды республикалық, аймақтық және облыстық прокуратураларда шығарылған еді.
Прокуратура алдына қойылған жаңа мәселелерді орындау оның құрылымын қайта құруды талап етті. Ұйымдасқан кемшіліктерді жою мақсатында 1936 жылы 5-қарашадағы ҚСРО халық комиссарлар Кеңесінің қаулымен бұрынғы іс жүргізудегі ҚСРО прокуратурасы Орталық аппаратындағы бөлімдер жойылып, оның жаңа құрылымы бекітілді. ҚСРО прокурорына кеңестік және автономды республикалық, аймақтық және облыстық прокуратуралардың жаңа құрылымын бекіту ұсынылған еді; олардың секторлар мен бөлімдерге бөлінуі жойылды; өндірістік-салалық қағидалар бойынша жаңа бөлімдер құрылды; жалпы қадағалау, қылмыстық-соттық, азаматтық-соттық, арнайы істер бойынша тергеу, қамауға алынған жерлердегі қадағалау бойынша, арыздар мен кадр бөлімі бойынша.
Іс жүзіндегі бұл құрылым біршама өзгертілген түрде осы уақытқа дейін сақталды. Прокуратура органдарының қызметі көрсеткендей, прокуратураға жүктелген қадағалау өкілеттігінің жетістікпен орындалуы үшін, оның бөлімшелері бұл қадағалаудың негізгі функциялары бойынша құрылуы қажет.
Прокуратура өміріндегі белгілі бір кезең, жоғары мемлекеттік билік органдарымен мойындалып, 1-ші кезекке жазалау мекемелерінің беделі қойылған, сөйтіп құқық қорғау органдары қызметін қалыптастырмаған дәуірімен байланысты. Тек 50-ші жылдардың ортасында ғана заңдылықты бекіту бойынша, яғни мемлекеттегі дамытудың құқықтық базасын құру бойынша талпыныс жасалды. Прокуратураны дамытуда кезекті маңызды кезең 1955 жылы 24 мамырда «ҚСРО-да прокурорлық қадағалау туралы» ережені қабылдау болып табылады. Онда мемлекеттегі заңдылықтың тағайындалуы және оны бұлжытпай қамтамасыз етудегі прокурорлық қадағалау органдарының ролін дамыту және заңдастыру туралы идеяларды бекітті. Ережеде прокурорлық қадағалаудың мақсаттарын, прокурорлардың өкілеттіктері, қылмыстық және азаматтық сот ісін жүргізуде кездесетін заң бұзушылыққа прокурорлық құралдардың реакциясы белгіленген болатын. Ережедегі көптеген нормалар нәтижесінде қылмыстық және азаматтық сот ісін жүргізуі, еңбекпен түзеу заңдардың негізіне кіргізілді.
Әскери прокуратура органдарының да алғашқы құрылуы болды. Оның жүйесі мен құрылымы, әскери прокурорлардың өкілеттіктері, олардың функцияларының аймақтық прокурорлардың қызметтерінен өзара байланысты- осының барлығы 1966 жылы 14-желтоқсанда бекітілген «әскери прокуратура туралы» ережеде көрінісін тапты. Мазмұнынан күтілгендей, әскери прокуратура кеңестік прокуратура органдарының жүйесіне кіргізілді және КСРО Бас прокурорына есеп берді.
Заңдылықты қамтамасыз етуге жүктелген қадағалаудың келесі бір адымдары 1977 жылы қабылдаған КСРО Конституциясына байланысты. Оның ішінен, КСРО прокуратурасы туралы заңды жетілдіру туралы шешімі болды. Мұндай заң 1979 жылы 30 қарашада 10-ші шақырылған КСРО Жоғарғы Кеңесінің 2-ші сессиясында қабылданды. Онда кеңестік прокуратура органдырының қызметі мен ұйымдастырылуы қағидаларының негізгі болжамды құқықтық регламентациясы, оның қызметінің негізгі бағыттары бекітілді.
70-ші және 80-ші жылдары прокуратура органдарына, оның негізгі заңдылықты қадағалау функциясын елеулі түрде 2-ші кезекке ығыстырған, прокурорлық қадағалауға тән емес көптеген міндеттер (егін егу, егін жинау, аңшылық кампаниясы және т. б. ) жүктелген еді. Прокурорларға қосымша өкілеттіктер берілген еді, бірақ нәтижесніде олар прокуратура алдында тұрған барлық мәселелерді шеше алмады, әсіресе құқық қорғау және азаматтардың заңды мүдделерін қорғау саласында.
2. Прокурорлық қадағалау теориясы мен практикасына «ҚР-ның прокуратурасы туралы» заңы, 1992 жылы 17-қаңтарда қабылданған, көптеген жаңалықтар енгізді. Прокуратура заңдардың орындалуына, Республиканың Жоғарғы Кеңесіне есеп беретін жоғары қадағалау органы деп танылды. Қазақстанның прокуратура органдарының жүйесіне енді әскери прокуратура енгізілді.
Прокуратура алдында тұрған мақсат ҚР-нда заң үстемдігін, заңдылықтың дәл және бірыңғай қолданылуын қадалағау мен құқық тәртіпті күшейту мен қамтамасыз ету. Ол өзінің барлық қызметтік мүмкіндігімен азматтардың құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуге, ҚР-ның егемендік құқығын, оның саяси және экономикалық жүйесін, өндіріс, мекеме, ұйымның құқығын бағыныштылығына, тәуелдігіне және меншік нысанына қарамастан кез келген кемсітушіліктен қорғауға, лауазымды тұлғалар мен азаматтардың құқықтық мәдениеті мен құқықтық санасын көтеруге міндеттенді. Бұл заң прокуратураның құқық қорғау қызметін жақсартуды өзінің қанағаттанарлық ролін ойнады. Алайда, еліміздің нарықтық экономикалық жолмен қозғалысы, демократияның кеңейтілуі құқықтық жүйені қалыптастыруда жаңа әдісті талап етті. Осыған байланысты ҚР-сы Президентінің қаулысымен 1994 жылы 12 ақпанда прокурорлық қадағалаудың мақсаттары мен прокуратураны реформалаудың негізгі қағидалары белгіленген, ҚР-нда құқықтық реформаның Мемлекеттік бағдарламасы бекітіліп, өзінің жаңғырығын ҚР-ның жаңа Конституциясында және ҚР-сы Президентінің 1995-жылы 21 желтоқсандағы ҚР «Прокуратура туралы» Заңында тапқан. Прокуратураның құқық қорғау ролін арттыру мақсатында оған 1-ші рет конституциялық қадағалау фукнциясы жүктелді- Конституция мен республика заңдарына қайшы заңдарға наразылық білдіру құқығы берілді.
№3 Дәріс
Тақырыбы: Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдар жүйесінде прокуратура органдары.
Жоспар:
1. ҚР мемлекеттік органдарының жүйесінде прокуратураның орны және рөлі. Прокуратура және заң шығару билігі.
2. Прокуратура және атқарушы билігінің органдары. Прокуратура және сот. Прокуратура органдары және бақылауды іске асыратын органдар.
Қолданылатын әдебиеттер тізімі:
1. Нәрікбаев С. М., Өтебаев Г. К., Әлиев М. М. ҚР прокурорлық қадағалау. Оқу құралы. Алматы ҚазГЗУ, 2009ж.
2. Жүрсімбаев С. К. Прокурорский надзор в Казахстане. Учебник, Алматы 2004ж.
3. Әлиев М. М. ҚР-ң Соты және құқық қорғау органдары: оқу құралы. Алматы: Жеті Жарғы, 2003ж.
2. 1995 жылғы 30 тамыздың Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы.
3. 1995 жылғы 21 желтоқсанның «Прокуратура туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.
4. «Нормативтік құқықтық актілер туралы» ҚР Заңы, 24 наурыз 1998ж., 17 қазан 2001ж. өзгерістер мен толықтырулар енгізілген. 6 наурыз 2002ж.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz