Хадис туралы

Алхамдулла, біз мұсылманбыз Дініміз Ислам бұған ешбір шәк шүбәміз жоқ. әрине бұған мақтаныш етеміз. Мұсылман болғандығымыз үшін аллаға қаншалықты шүкіршілік етсекте аз: екінші бір мақтаныш етеін жағдай әлемге әйгілі Хадис ғылымы Мұхаммед Исмайл ия тихат имамы Абдулмансур Матуриды бізден шыққан тағы Ибинсина Фараби қожа Ахмет Иассауи, Махмут қашқари және Юсуф хас Хажиб сияқты дүние бойынша машқұр ғаналымдар бізден шыққан киелі жер. Хадисте Сахих Бухарих фиқһи да мухтасар выкая, пидая тәрізді кітаптар жазылатын болған Бүгінде де, Бұхара қаласы сол сәулетті күмбезерді мен зәулім мұнаралары және Түркістандағы Хазрет Хожа Ахмет Иасауидің мазары сол алтын дәуірдің мәңгілік айғағы біздерге мен мұндалап тарихымызды ескертуде.
Екінші қазан қаласы әуел басты Құран кәрім тәпсмрлер болып барлық діни кітаптардың басып тарапатын орталық болған еді. Ал бүгін ол баспаханалар жоқ. Соның салдарынан діни медрессе діни баспасөз болмағандықтан да мұсылмандар діннен діни мінез құлықтан махрұм қалды. Міне бүгін дінге бейімделіп мойындағандар діни ерекшелерді орындау үшін оқитын құран кәрім және басқа кітап таба алмауда. Сондай ақ діни баспа сөздерге тиым салумен тұрмай дінге қарсылық дін дұшпандығы қатаң жүгізіліп әр түрлі жолмен дінді қорлайтын дінді төмендететін үгіттер жүргізілді. Сондықта мұсылмандар діни үгіттерге аса ынтық өте құштар еліміздің бұл діни керегін қозлдға ұстай отырып таңдаулы Ахлахи хадистерді түсінуді жөн көрдім.
Сіздерге ұсынатын хадистерді шынайы ынтамен оқып көңілге тоқып хаурет пайғамбарымыз ғалай хиссаламның хадисы бойынша хамал қылсаңыздар сіздерді алла да жақсы көреді пайғамбар да сүйеді сондай ақ ел арасында да сүйкімді болып абройға ие боласыздар, сонымен қатар о дүниеде де ғазірет пайғамбарымыз ғалайхисаламның шапағатына бөленген құлдары боласыздар .

Хадистерге байланысты түсініктер.
Хазірет пайғамбар ғалайқиссаламның Хадистері өте- мөте құрмет
        
        Хадис туралы
Алхамдулла, біз мұсылманбыз Дініміз Ислам бұған ешбір шәк ... ... ... ... етеміз. Мұсылман болғандығымыз үшін ... ... ... аз: екінші бір мақтаныш етеін жағдай әлемге
әйгілі Хадис ғылымы Мұхаммед Исмайл ия ... ... ... ... ... тағы ... ... қожа Ахмет Иассауи, Махмут қашқари және
Юсуф хас Хажиб сияқты дүние бойынша машқұр ғаналымдар бізден ... ... ... ... ... ... да мухтасар выкая, пидая тәрізді кітаптар
жазылатын болған Бүгінде де, Бұхара қаласы сол ... ... ... мұнаралары және Түркістандағы Хазрет Хожа Ахмет Иасауидің мазары сол
алтын дәуірдің мәңгілік айғағы біздерге мен мұндалап ... ... ... қаласы әуел басты Құран кәрім тәпсмрлер болып барлық діни
кітаптардың басып тарапатын орталық болған еді. Ал ... ол ... ... ... діни медрессе діни баспасөз болмағандықтан да
мұсылмандар діннен діни мінез құлықтан ... ... Міне ... ... ... діни ... ... үшін оқитын құран кәрім
және басқа кітап таба алмауда. Сондай ақ діни ... ... тиым ... дінге қарсылық дін дұшпандығы қатаң жүгізіліп әр түрлі жолмен дінді
қорлайтын дінді төмендететін үгіттер жүргізілді. Сондықта ... ... аса ... өте ... ... бұл діни ... қозлдға ұстай
отырып таңдаулы Ахлахи хадистерді түсінуді жөн көрдім.
Сіздерге ұсынатын хадистерді шынайы ынтамен оқып көңілге ... ... ... хиссаламның хадисы бойынша хамал қылсаңыздар сіздерді
алла да жақсы көреді пайғамбар да сүйеді сондай ақ ел арасында да ... ... ие ... ... ... о ... де ғазірет
пайғамбарымыз ғалайхисаламның шапағатына бөленген құлдары ... ... ... ... пайғамбар ғалайқиссаламның Хадистері өте- мөте ... ... не ... ... (жолдастары) дереу
жаттап алып бір-біріне жалғастыратын болған екінші ... ... ... дұрыс жалғастыру тым елеулі міндет деп
есептелінеді. ... де ... ... тиіс ... даусыз аз да болса
бұрмалау ауыстыру өте зор күнә ... ... Алла ... ... ... ... ... пайғамбар ғалаки салам біреу маған көмекші
боламын деп мен айтылған ... ... десе оның орны ... деп бұйырған.
Үшінші жағынан хадисті пайғамбар ғалакисаламның ... ... ... кісі оны жаттап алушы қатар оның кімнен естігенін аты-
жөнін пайғамбар ғалакисаламнан естіген кім соны ... ... ... ... пайғамбар ғалакисаламның мүбарак аузынан шыққандығы
дәлелдесу қажет болса, соны ... ... ие ... ... бір ... ... алуға ерекше қабілеті бар еді ... ... ... ақындардың ұшан теңіз өлеңдерін жаттап
алатын болған. Сондай-ақ ру шежірелерін жаттап ауыздан –ауызға ... ... ата ... ... дінін қабылдағаннан кейін сахабалатдың мінез-құлықтары мейілінше
өзгеріп бұынғы құран сайттар жайылып құран ... ... ... ... ... ... ... салт-санасы орнап діни
ерекшелерге зор маңыз берілген.
Сондықтан хазрет пайғамбар ғалакйыссаламның мүбәрак сөздеріне, қасиетті
әрекеттеріне мейлінше мән ... міне ... ... ... ... ұқыпты түрде аса сақтыкпен зерттелген. ... ... ... ... материалды зерттеп жинактауға ұксамайтын, өз
алдына өзгеше. ерекшеліктері болған.
Қорыта айтқанда, мұсылман ғалымдары ... ... оның ... ... ерекше көніл бөлген. Сондыктан карапайым тарихи
жағдайларды зерттеу. мен Хадистерді жинақтаудағы ... ... ... ... риуаят етушілердін егжей-тегжейлі жағдайлары
ерекше көз алдыға ұстала отырып, ... ... ... Хадистерді
айтушылардын мінездері, сенімділіктері, сондай-ақ әртүрлі жағдайлары өте
толық зерттелген. Тікелей ... ... ... ... жана
әдістер, колданылған түрлі шаралары тұрғысынан адам ... ... рет ... асырылды деу-ге болады.
Ислам дініне байланысты мәлімет алғысы келгендердің пайдаланулары ... ... ... ... бар. ... ... томенде баян
етілетін алты Хадис кітапты өте ... деп ... ... ... ... ... деп ... Сахихул Бұхари. Бұл Құран Кәримнен кейіигі екі тура кітапты
жинақтаушы (Габдолла ... бін ... ... ұлы ... ... имам ... деп ... (194—256 һ. 816—878 м.) имам Бүхари он
алты ... ... ... үшін Шам, ... және араб ... ... екі
рет, Бас-раға төрт рет сапар жасады. Хижазда алты жыл ... ... ... Бағдатқа барды. "Сахих Бұхари" атыкдағы бұл кітабын он алты ... 600 мың ... ... ... ... ... бұл ... бірге 7275 Хадис жазған. Бұл Хадистердік әрбірін тандап
жазарда әуелі ... ... екі ... ... етеп Алла ... ... ... озі айтқан. ... ... ... ... ... ... дәлелдерін ол Хадисті пайғамбар
ғалайкыссаламнан тартып ... ... ... рауилердің жағдайларын
толық зерттеп, олардын шынайы дұрыс, толық сенімді кісілер екендігіне
қанағат ... ... ... бүкіл Хадис ғалымдары, ммам
Бүхаридың "Сахихұл Бүхари" атындағы кітабын Құран ... ... ең ... ... Бұл ... төрт ... Сахих Мұслим екінші дүрыс ... ... Бүны ... ... Әл ... ұлы ... Хорасанның ... ... ... ... ... 7200 Хадис бар. Бұда
Бүхаридай күшке ие.
3. ... Әбу ... ... ... ... ... ... һ) 480 Хадис бар. Бұл ... ... ... ... жннакталған.
4. Жамиғұл ... ...... Ғайса ұлы
Мұхаммед ... һ) имам ... ... Имам ... ... ... Хорасанға бұл тәрізді басқа ғалым болмаған.
Несайи. Жинақтаушы — ... ұлы ... ... һ). ... деген жерінде туылып, Ремла деген жерде қайтыс болған.
Сунани ибни ... ...... Мажа ұлы ... һ). Бұл алты Хадис кітаптын ек ... ... ... жағынан жинақталған. Бұл алты ... ... ... үш қітап та бар:
Кітап муатта. Жинақтаған Әнас ұлы ... ... ... бін ... ... ... ... дегеніміз ... ... ... Ғалайкыссаламнын өз
сөздері. ... ... ... түсінігі. Исламнын
негізгі ережелері төртеу Оның ... ... ... ... ... ... Үшіншісі бұл ... ... ... ... ең ... ... Ислам
ғалымдарының Аят хадистердегі соған жақық дәлелдерге суйене отырып берген
фәтуаларат-Төртіншісін ... ... ... деп ... ... үмметтін бірлесуі,
Ғалымдар Хадистерді "Суннат" деп те атаған, Және Хадистерді немесе
сукнаттарды ... ... және ... деп үш түрге бөлген.
Хадис қаули: пайғамбар галайкиссаламның айтқам мубәрак ... ... ... ... ... істері.
3. Хадис такрири: сахабалар бір істі істегенде, не бір сөз ... ... ... үндемеген болуы, ашып айтқанда: пайғамбар
ғалайкиссалам осы істі көре, ол сөзді ести тұр оған бір ... ... ол ... ... ... ол істін немесе ол сөздік дұрыстығын
дәлелдеп, сүннатқа ... Тағы да ... ... де, ... ... өз ... ... Хадистер.
Хадис Қүдси. Оның мағынасы Алла тағалаға тән ... ... ... Хадистер. Бұндай хадиси күдсилер: Алла айтты деп ... ... ... ... ... сөздер үш түрге айырылады.
1. ... ... ... әрі ... ... да Алла ... ... болып, жәбірейіл галайһыссалам
аркылы уахи етіліп барып, пайғамбардың
мүбәрак аузынан ... ... ... болып жалғастыруға
ғана міндетті.
Хадис қүдси: Алла тағала ... ... ... ... пайғамбар өз сөздерімен баян еткен ... ... ... де, ... да пайғамбар өз сөздерімен
баян еткен ... 3—4 ... "ол өз ... ... ... көкейіне
салынған уахи ғана" делінген бейнедегі ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ескертіледі. Ал және 75-сүренін 16—19
аяттарынын: "Әй Мұхаммед! Құран уахи етілген сәтте, онан ... ... Шын ... оны ... оқу ... ... Ал біз оны окығанда
оның окылуына ілес, сонсоң оны түсіндіру бізге тән" ... ... ... ... Кәримнің пайғамбардың сөзі емес, Аллатағаланың сөзі
екендігі өте ашық түрде баян етіледі.
Хадистерді жинақтаушыларды мұхаддис, жалғастырушыларды ... ... ... Сондықтан жоғарыдағы сегіз Хадис кітаптарын жинақтаушылардың
барлығы Мұхаддис деп аталады. Ал ... ... ... ... машһур және ахади. Мұтауатыр Хадис пайғамбарға дейін
жалғасуда ... ... ... ... ... 2—3 ... ... болып танылған Хадистер. Хадис
Ахади. Бір ... бір ... ... ... еткен Хадистері және мауғут Хадис деп
негізсіз сөздерді айтады. Жоғарыда айтылғандай Хадистер ... ... ... екі ғасырдай заманда жинақталған.
Бұл таңдаулы Хадистер, Түркия діни ... ... ... 383
Хадис 18 тақырылта басылған. Хазреті пайғамбарымыз ғалайһыссаламның істері
мен сөздері ... әр ... жол ... ... болған. Сондықтан
Хадистерін зерттеп, өте қымбатты өсиеттеріне сәйкес әрекет ету бізді Аллаға
жақындатады. Адам баласы әр салада ... ... ... және тура ... ... ғана ... таба алады,
Хадистер бізге иман жане ғибадаттың негізін көрсетумен қатар сондай-ақ
ахлактық негізін де елеулі түрде үйретеді. Сол ... ... ... ... көп ... ... Сондықтан Хадистерді жинактап аса
кұнды енбектер жазған. Бұлардая "Қүтубүсітте" ... ... ... ... Әбудауыдың, Несани және Ибни Мажа) алты ... ... ... ... ... мәні бар. ... өзге Ахмед Ибни
Ханбелдің Маснеді, имам ... ... ... ... де ... ... ... анық.
ҚАЙЫР-САДАҚА
Қайырды ең алдымен өзіңе, содан соң отбасыңа бер, бұдан ... ... ... одан артылғанын алысырак, ағайындарыңа, яғни ... ... ... ... жарты құрма беріп болса да, өзіңізді от азабынан қутқарыңыз.
Түсініктеме: Жақыбайларға мейірімді ... ... ... дені сау кезінде, дүниеге қызығушылығы мен
ашкөздігін жоғалтпаған, ұзақ өмір ... ... және ... кезінде берілгені.Қайыр беруді ең соңғы күнге дейін, сенің
"анаған мунша бер, ... онша бер" ... ... көп мән ... ... ... доғарма, ақтық сәтте байлыққа билігің де жоғалады.
148/К,айырдың жақсысы-бай адамдардың саналы түрде бергені. ... ... ... ... жақыныңнан баста.
149/Қайырдың ең тамашасы-шөлдегеннің шелін басу.
150/Қайырдың жақсысы-әлдебір мұсылман баласының оқып,білім алуы,содан
сон, өз білімін ... ... ... ... ... қол ұшын ... жандарды
жақсы көреді.
327/Кімде-кім қайыр-садақа.зекет берсе.қонақтарын сыйласа, қатерге тап
болғандарға көмектессе-сараңдықтың ... ... ... ең жақсысы-сенің отбасыңның, тәуелді адамдарыңның,
жақындарыңның / дәулетін арттыратыны. Қайыр беруші алушыдан ... ... ... ... өэіңнің ең қарыздар деген адамыңнан баста.
436/Науқасты қайыр-садақамен емдеңдер.
Түсініктеме: Дәрі-дәрмек бүкіл денеге ... ... ... ... ... ... сөз бен қайыр-садақа да сондай игі ықпалын тигізеді.
438/Жұмақтың кіре беріс ... ... ... ... түсті: "Қайыр
бергенің үшін он сауап, ал ... ... ... ... ... ... Жебірейілден сұрағанымда ол: "Қайыр-садақа кедейге де, ... ... ... ал ... тек ... ... Сол себепті қарыздың сауабы
қайырдың сауабынан көбірек",-деп жауап қайырды.
516/Туысқанға берілген қайырдын, сауабы ... үшін және ... үшін ... ... ... берілген қайыр-садақа Алланың қаһарын басады.
526/Қайыр-садақа жаман елімнен сақтайды.
528/Қонаққа сый-құрмет пен ілтипат көрсету-үш күндік, одан арғысы-қайыр
беру. Кез-келген игілікті іс-қайырға ... ... ... қайыр беруге міндетті. Кімде-кім қолында
беретін ештеңесі болмаса.өз еңбегі мен өзіне пайдалы іс жасасын; егер ... ... өз ... ... көмектесуге жұмсасын немесе сөзі мен
көмектессін;егер ол қолынан келмесе.басқаларды ізгілікке шақырсын;егер мұны
да жасай алмаса.онда өзі ... ... ол ушін ... бірдей
болмақ.
613/Халыққа қаскунемдік жасама.шын мәнінде, ол сен үшін қайыр-садақамен
бірдей,
624/Қандай рахым болсын-қайыр садақа.
643/Кімде-кім көзінің тірісінде бір ... ... ... ... ... жүз ... ... әлдебір мұсылман дән сепсе немесе ағаш отырғызса және ... ... ... мен ... ... бәрі ол үшін ... ... саналады.
745/Адамдарға кішіпейілдік білдіру-қайыр беру деген сөз.
КӨРШІЛЕР, ҚОНАҚТАР МЕН ТОЙ
5/Шақырылсаңыз, шақырған жерге барыңыз!
31/Шақырған жерге барыңыз, тартылған сыйды ... ... ... ... ... мезгілде баршалық жандар қол сала
аларлықтай ас.
85/Көршілеріңнен өзің туралы ... ... ... Тағаланың алдында
жақсы іс атқардым дей бер. Егер сен туралы көршілерің ... ... ... алдында күнәһармын деп ойла.
268/Үйге кіру үшін міндетті ... ... ... ... тату-тәтті өмір суруді өсиет етемін.
320/Үйге кіру үшін үш мәрте руқсат сурау керек, егер бұдан кейін руқсат
берілсе кіріңіз, егер рұқсат ... ... ... ең жаманы-байларға ас тартылып. кедейлердің ұмыт
қалуы.
330/Қонақтарын жарқын жүзбен қабыл алмайтын халық-халықтардың ішіндегі
ең сорақысы /адамдар да осы ... ... мен ... ... ... Алла ... өйткені даладағы көршілер көшіп-қонып жүреді.
500/Тамақтанудың ең жаманы-қарны тоқтар шақырылып, аштар мен ... ... ... адамға арнап дайындалған ас екі адамды тойдырады. Екі адамға
әзірленген тағам төрт адамға ... ал төрт ... ... ... ... ... ... шыққан ас-пайдалы жақсылық, ал сараңның тамағы-
дерт.
532/Үйлену ... ... ... сый ... - ... екінші күнгі-
артық ас. Үшінші кунгі сый-жасанды жылтырақтық пен атақ үшін ғана ... ... ... ... тоқ, ... аш ... сен дінге толық сенген адам емессің.
631/Өзіңннің көз алдыңда адал бауыздалған малдың /не ауланып өлтірілген
аң-құстың /етін же; егер ... ... ... ... ... ... ... тойдырса, ол ешқашан да
тозақтың отына түспейді.
871/Кімде-кім Аллаға және ақырет күнінің болатынына сенсе, ... ... ... ... ... жақсы сөздер айтсын немесе
үндемесін.
916/Пайғамбар,тыныштық тілейміз оған, ас үстінде бірден екі құрма ... ... ... ... оған, өз еркіңмен жападан жалғыз
кезбелікке салынуға рұқсат етпейді.
919/Пайғамбар, тыныштық тілейміз оған, сізге қонақ күту үшін ... ... ... ... (ең ... жылы жүзбен қарсы алып,
қолдағы ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ішіндегі қырықтан аса адам әлденеге куәлік етер ... ... ... ... ... ең ... түстерді ойдан шығарып айту.
309/Өтірік айтудан аулақ болыңыз. Өйткені өтірік пен ... ... ... ... ... ... отар ... бетке алған екі аш қасқырдан гөрі дүние қоңыз әрі
атақ құмар адамның дінге тигізген зияны анағурлым қауіптірек.
719/Кімде-кім ... ... ете ... өз ісін әділ ... ... оны ... ... қаратып тозаққа жібереді. Халық арасында әділ
төрелік жасамаған қазылар-аса қауіпті.
725/Оннан көп адамнан ... ... ... болған кез-келген адам
ақырет соты күні Алланың алдында екі қолы желкесіне қайырыла ... ... Тек өз ... ... ... ... ғана оның қолдарын
босата алады. Басшылық-ең алдымен жекіру, одан соң өкіну.ал ... ... ... ... ... ... ... ортасында сауда жасауы-үлкен
кемшілік.
763/Кімде-кім кепшілік арасында қазы ... ... сол үшін ... ... Алла ... оған ерік береді алайда қазылық ісіне
көмектеспейді. Егер біреуді халық ... қазы ... онда ... ... ... бағыт сілтеу үшін бір періштесін көмекке жібереді.
Түсініктеме: Егер адам ... пара ... ... алу ... ... ... да халыққа пайдасын тигізбейді. Өзінің білімі мен тақуалығына ... ... ол ... ... ... Тағаланың ашу-ызасын тудыратын іс жасау арқылы султанды ... адам ... ... ... ... ... одан да ... жандар бола тура бір қауымның
басшысы етіп ... сол ... адам Алла ... және дінге сенушілердің алдында қылмыс жасаған болып табылады.
824/Егер біреуді ... ... етіп ... оны ... ... Қазы ... адал ... және ақиқаттан аттамауға тиіс.
Булай болмағанда екі дүниеде де маэаққа ушырамақ.
847/Кімде-кім басшыға адамдардың үсақ-түйек ... ... ... ... ... жақсы болмағаны немесе осыған уқсас болғаны.
850/Кімде-кім Алланың ризалығын алмаған сұлтанға ісімен көмек ... ... ісін Алла ... ақырет күні аумалы-төкпелі етеді.
944/Діннің басында білікті адам отырғанда дін үшін алаңдамаңдар; бірақ
дін басында ... адам ... ... ... /патшаны/ секпеңдер, өйткені ол-Алланың жердегі көлеңкесі.
Түсініктеме: Халқы қандай ... ... ... өзі ... жанға бағынуға болмайды.
977/Қай жерде Алла алдында күнә жасау қаупі туса, кім ... ... ... ... ... ... ... етушіге бағынуға болмайды.
КӨП ҚҰДАЙҒА ТАБЫНУШЫЛЫҚ, ЫРЫМШЫЛДЫҚ,
БАЛГЕРЛІК ПЕН НАДАНДЫҚ
103/Жылтырақтың ішіндегі жаманы-өзгенің пікірін, тұжырымын ... ... ... Өлең ... айтылғандардың бәріне
жатады.
122/Ақымақтар мен көргенсіздерден аулақ жүр!
258/Егер ырымға сенуге болатын болса, онда бұл үшін ең ... өз ... ... ... қатыны, үйі мен аты.
Түсініктеме: Ислам діні бойынша ырымға сенуге болмайды-ол көп құдайға
сенушіліктің белгісі. ... бос ... ... өту, қара ... ... сияқты белгілерге сенуге тыйым салынады.
279/Қайғы үстінде кімде-кім шашын жулып, киімін жыртса, ... ... ... ... боламын.
358/Ешбір қауым мынадай үш кеселден ... ... ... біреу
туралы жаман пікір және ырымшылдық. Олардан арылудың жолын айтып берсем ... Егер ... ... ... пікір қалыптасса, муны дәл осылай екен деп
ойлама; Егер біреуге қызғанышың пайда болса, оған ... ... ... да бір істе ... ... ... ... сен де ісіңді
жалғастыра бер.
360/Менің қауымымда үш құбылыс өмір сүріп береді, олар:өз тегін айтып
мақтану, ... ... ... иен ... ... ие бола ... болжамдаумен айналысушылық.
383/Бір нәрсені құлай сүю сені көз бен ... ... ... ... жасалмайтын/шын журектен тәубаға келсе/
түрі бар; енді бір турі ... ... ал ... күнә ... ... ... бар деп ... көп қүдайлылық;
адамдардың бір-біріне жасаған яғни өзара күнәлары ұмытылмайды; ал кешірім
жасалатын күнәлар-адамдардың Алла ... ... ... ... заңдарын бұзумен байланысты күнәларды кешіру үшін
шын жүректен өкіну қажет. Ал ... ... ... ... ... ... ... сұрау, содан соң ғана барып Алланың алдында ... ... ... ... ... ... Аллаға қызмет еткен болып
көрінушілік көп құдайға сенушілікпен пара-пар.
545/Ырымшылдық белгілі бір ... көп ... ... ... ... және ... жөніндегі түстерге байланысты
ырымдарға сену, не болмаса ... ... бал ... ... оларға тыйым салынады.
655/Ата-анасына тіл тигізген, сондай-ақ Алланы ... ... ... адам Алла ... ... ... ... таңба, белгі салдырған адамды Алланың қарғысы атсын.
687/Бал ашушылар мен өзі туралы ашқызушылар, көріпкелдер мен оларға
сенушілер, ... мен ... ... жат яғни бізден емес.
821/Кімде-кім Алладан басқа біреуден көмек күтсе, Алла ... оны ... ... ... ... ... Алланың еркінен тыс аудару, құстың ұшуы мен
дыбыстауына байланысты, айлардың аттарына немесе жындардың зияндылығына
сенуге ... ... ... ... кейбіреулер жолын қарға кесіп өтсе.немесе жапалақ
яки тауық шақырса, ісім оңға баспайды ... ... ... бір ... шығуға немесе саяхатқа аттануға болмайды деп ... ... ... ауырғанда немесе басқа да ... ... оны ... ... түріне тыйым салады. Бәріне орай Алланың еркі мен заңы
бар. Заңдарды үйреніп, дұрыс қолдану кажет.
ХАЛЫҚТАР, ... ... ТЕҢ ... ПЕН ... ... басқа халықтың қастерлі адамы келсе, оған ... ... ... ... ат басын бұрып келген болса, оған сый-құрмет
жасаңыз.
84/ "Адамдардың ... ... деп ... сөз айтқан жанның өзінің
шаруасы біткен ... ... бой ... болмайды, қашанда халыққа
лайдалы жақсы іс істеп, соның мұның мұңдауға тырысу қажет.
285/Зер сал, ойлан! Сенің қараторыдан не ... ... еш ... ... ... құдайға жалбарынуыңда ғана.
308/Көпшілік арасында толқу тудыратын сөз сөйлеуден сақтаныңыз.
434/Барлық халықтар Алла Тағаланың құзырында! ... ... ... ... ... жасай алатындарына Алла ... ... ... ... ... мен ... ... діні бөтен адамды жәбірлесе, мен оны айыптаймын. Егер ... күні ... ... міндетті түрде жеңіп шығамын.
Түсініктеме: Мұсылман ... ... ... ... құқыктары тең: діні басқа адамды жәбірлеуге тыйым салынады; ұждан
бостандығы мен азаматтардың құқын ... ... ... ... ... белгілі-бір қауымға халыққа еліктесе, өзі де ... ... ... ... ... ұнататыны және кімге еліктейтіні
оның нақты ісінен көрінеді. Ақырет күні де ол осы ... ... ... ... ... ... көзі шалса, оны қолымен
түзесін. егер өз күшімен түзеуге мүмкіндігі болмаса, онда бул істің ... ... ... егер ... да ... ... онда бул істі іштей
жоққа шығарып, ренішін білдірсін, бірақ мұндай күйге түскен адамның иманы
өте әлсіз болғаны.
841/Кімде-кімнің ... ... ... өз ... азапқа салады. Қайғы көп
болса, тән де аурушаң. Егер ... көп ... ол ... үшін ... одан ел ... біреу мқсылмандармен тату-тәтті өмір сүріп жатқан адамды
өлтірсе, ол жұмақтың иісін де сезе ... 40 жыл ... де ... ... ... бөлек және өмір салтының өзгеше болуына қарай
біреуге қастық жасауға, тіпті тіл тигізу мен ... ... ... ... ... тұтқиылдан шабуыл жасай алмайды, бірақ ... ... ... ... ... ... ... дейін аямауға тиіс.
864/Мұсылмам патшасымен бейбіт келісім жасаған адамды өлтірген адам,
келісімнің мерзімдік күні ... ол адам ушін ... ... ... ... діннің адамын жәбірлесе, ақырет күні дүреге
тартылады.
Түсініктеме: Діні бөтен ... ... ... өзінің діні
бойынша өмір сүріп жатқан адам.
914/Пайғамбар, Алла Тағала жарылқай берсін оны, ... ... ... ... мұсылманды жәбірлемеңдер.
ДОСТЫҚ ПЕН ҚАСТЫҚ
34/Алла алдында мақтанарлық іс-Алла Тағаланың разылығы үшін сүю немесе
Алла Тағаланың разылығы үшін ... ... және оның ... ... ... тым ... дос ... балкім ол душпаның шығар. Душпаныңмен
тым шайқасып кетпе, бәлкім ол досың шығар.
68/Сіздердің біреулеріңіз әлдекімді жақсы көрсе, не сондай ойда ... ол өз ... одан ... екі ... ... ... ... алса, онда өлтірген
де, өлген де отқа ... ... ... сол ... ... берген
денсаулығына алғысын білдіріп, күнәсын кешіруді тілесе, олардың күнәлары
кешіріледі.
90/Мұсылман ... ... қару ... ... ... ... ... қаруын тастағанша қорғайды.
142/Сәлемге жомарт бол, араларыңызда сыйластық жүреді. ... ... ... тамаша нәрсе адамдармен достастықта өмір сүру
болып табылады.
Түсініктеме: Достыққа тек қана еңбек ... ... ... қол ушын беру, өзара қамқорлық жасау арқылы ғана жетуге болады.
223/Алланың жүзі үшің ... ... ... ... күні ... ... ие болады
269/Әңгіме үстінде жаман не жақсы адаммен серік болу иіс су, иіс ... ... мен ... тері жағып қыздырған устаның жанында отырғанмен
пара-пар: ... ... бір ... ... да хош ... ал ... ... иіс жүқтырасың не киіміңді күйдіресің.
Түсініктеме: Даналар былай деп бекер ... ... ... ... артады, оңбағанмен сөйлессең азғындай бересің!"
Сәбилер берілген нәрсені жастайынан-ақ ойланбастан, сорғыш ... ала ... ... оны жаман тәрбие мен жаман достардан
сақтандырған жөн.
344/Біріңе бірің ұрпақ таратыңдар ... ... ... ... кірі кетеді.
345/Сыйлықты бір-біріңе таратыңдар, араларыңдағы достықты нығайтады,
сонымен қатар жаныңызды жамандықтан тазартады.
437/Будан бурын ... ... екі ... ... ... мураға
қалған: қызғанышпен алакөздік, бул кеселдер сендердің түк ... ... ... ... Өзім қулы ... ... ... атымен ант
өтемін, сендер дінге бүтіндей ... ... ... ал ... дос ... ... жете ... мен сендерге бір ... ... Егер ... ... араларыңа сыйластық пайда ... ... ... өз ... ... ... ... үқсас, әркім өз
досының әдеттері мен мінез-қулқына назар салсын.
465/Бір адам езге ауылда тұратын бауырына ... ... ... ... ... оған бір ... ... Періште оның қайда ... ... адам ... бауырына бара жатқанын/діні бір/ айтады.
Періште: "Сен оның рахымшылдығына пейіліңді білдіруге бара жатырсың ... ... ... әлгі адам ... жүзі ушін бара ... ... "Мен Алланың елшісімін, Алла Тағала мені саған сен бауырыңды
қаншалықты жақсы көрсең, Өзінің де сені ... ... ... айту ушін
жіберді"-депті.
520/Өзіңнен безген адамдарға жақындаса түс. Олардың жағдайымен таныс.
Жамандыққа жақсыльқпен жауап бер. Өзіңе зияны тисе де ... ... ... басы.
595/Кеэдескен кезде мұылмандардың бір-біріне кол беріп амандасуы басқа
халықтардың сүйіскені тәрізді.
615/Бір мүсылман үшін ... ... оның ... ... мен
қанына тыйым салынады. Күнәһар болу үшін діні бір мусылман бауырықды уятқа
қалдыру жеткілікті.
732/Егер екі мүсылмаи ... қол ... ... Алла ... екі ... ... ... кешеді.
750/Әкеңнің достарымен дос болу-жақсы нәрсе.
809/Қарсы келген адамға кім бүрын сәлем берсе, Алла мен ... ең ... адам сол ... ... адам ... досы болып табылады. Сондай-ақ ол да
адамдардың достығын қабыл алады. ... ... ... ... ... ... онда ізгілік қасиеттің болмағаны. Адамның жақсысы-
адамдар үшін неғұрлым пайдалысы.
937/Жалғыздык, жаман жолдастан артық.
Жақсы жолдас жалғыздықтан артық. Жақсы ... айту ... ... ... сөз сөйлегеннен жақсы. 938/Қастықтың әкеден балаға
берілгені сияқты халықтар /тайпалар/арасындағы достық та әкеден балаға
беріледі.
948/Алладан душпаныңмен кездеседі. тілеме, егер ... ... ... біл.
591/Алла Тағала айтады: "Кімде-кім Мен ушін ... ... ... ... қурса, байлықты бірге жумсаса, бір-біріне ... ... ... турса-ондайлар Мен міндетті түрде құрметтеймін
жақсы көремін.
ЖАҚСЫ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ
153/Кімде-кімнің мінез-құлқы жақсы болса, ... ... ... Сен мені ... ... етіп жаратқансың, менің мінез-
құлқымды да дәл солай ет.
202/Алла Тағала әр ісін жеңіл атқаратын жандарды ұнатады.
221/Мінез-құлқы жағымды ... Алла ... ... ... дін ... ... тұтып, түнде намаз оқитын жанға пара-пар.
266/Мен мінез-құлықтың тамашалығын жарқырата көрсету үшін ... ... ... бен ... үшін Алла ... алдындағы ең жеңіл қызмет
туралы айтайын ба? Ол-үндеместік және ... ... ... пен ... діндар адамның бойында сыйыспайды.
417/Сендердің араларыңда кімнің мінезі жақсы болса және кіммен ... ... ... адам,
480/Асығыс жүру діндар адамның беделін түсіреді.
606/Адамды сыйлауына қарай оның имандығы көрінеді. Мәдениеті, ақыл-
парасаты, ... оның ... ... байқалмақ.
676/Ерлік-күрес үстіндегі жеңіс емес, ашу үстіндегі ұстамдылық таныта
білу.
714/Егер бір нәрсені көптің көзінше істегің келмесе, оны ... ... ... ... ең ... ... тәрбие.
765/Егер сендердің іштеріңде біреулерін, бір адамды жаксы жағынан ... ол үшін ... ... ... Егер сіз сол ... жаман жағынан
есіңізге алсаңыз, сөзсіз оған тозақ тиіс болады. Өйткені сіз ... ... ... ... ... ... іс жасау арқылы
халықты разы қылған адамның ісі халықтың талқысына салынады. Егер ... ... іс ... ... ... ... онда Алла Тағала оны
халықтың қаһарынан қорғайды.
862/Кімде-кім соқыр адамды қырық қадамдай жетектесе, ол ... ... ... ... ... жол ... мәні жоғары, ал ақиқат жолын,
жанды тазарту жолын, Алланың жолын нұсқау одан да ... ... және ... ... ... мұсылман баласына залал
жасамасын.
МҰСЫЛМАН ДІНДАРЛАРЫ
83/Егер сен өзіңнің жақсы істеріңе қуанып, келеңсіз істеріңе қайғыратын
болсаң, онда дінге ... адам ... ... ... ... көп ... ... арам
істеріне қуанады.
154/Нағыз мұсылман деп мінез-құлқы қолындағысын сатқанда да, ... да ... ... сондай-ақ қарыз алғанда да, қарызын қайтарғанда ... ... ... айтамыз.
169/Адамдардың ең қастерлісі-тыйым салынған нәрседен ... ... ... іске бой ұратындар. Басқаша айтқанда, ең ізгі адам-Қудайдан
қорқатын ... ... ... ... ... ... ... 231/Менің алдымда
мынадай мұсылмандарға қызыға қарауға болады: бағымында адамы аздарға,
тиісті намазын оқитындарға, Аллаға ... ... ... атқаратындарға,
көзден таса жерлерде де Алланы умытпайтындарға, ... ... ... ... кункөрісі бар және соны қанағат
ететіндерге, ... ... ... мурасы да аз, ... көз ... ... ... ... ... ... дінге сенетіндер
бір-бірінің қайғысына күйзелуге міндетті.
242/Алла Тағала адамдарды жаратқанда өзінің сезімтал көзқарасымен және
сезгіштігімен адамның жағдайын тез түсінетіндерді де ... ... ... ... ... ... ... сұрауға бейім түратын құлдар да бар. Бұл адамдар ... ... ... ... ... жатқа оқыса және өз білімін
өзгелерге үйретсе, сол ең ... ең ... адам ... ... ұзақ өмір ... адам-сендердің іштеріңдегі ең
тәуір адам.
424/Қолы мен тілі өзге мұсылмандарды ... ... ... ... ... пайдасын тигізсе, адамның жақсысы сол.
432/Қазына-мүлікті күзету кімге тапсырылса, сол-нағыз мұсылман. Егер
қазына-мулік қожайынның нусқауымен бір адамға жайдары қалыпта ... ... адам өз ... ... үлестіріп жатқан жанға ұқсайды.
Түсініктеме: Адалдығы мен тәртіптілігі ушін мұндай адам Алла ... ие ... ... адам әр ... ... ... арқылы және өзгеге
тәуелді болмас үшін барлық кушін жұмсап өмірлік игілікке ие болу ... ... жете ... ... біле ... ... ... жария етуге
асықпаған адамға, дәулетінің артылған ... ... ... ... үшін ... ... адамға көп қуаныш келсін. Ол ... ... жоқ, оны ... етіп ... ... ... ал ... /менің қағидаларыма қайшы келетін істер/ аяқ басқан ... ... ... ол ... ... ... Сені
жұпар иіске бөлемесе де, одан саған жағымды иіс жуғады.
741/Бірін-бірі сүйетін, құрметтейтін және бір-біріне жандары ... бір ... ... ... Егер ... бір мүшесі ауырса,
бұл кесел дереу бүкіл денеге де әсер етеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Халифа ... ... ... ... : Берен шк 12б.
2. Мұхаммед пайғамбардың өсиет ... ... Ы. ... ... 96бет 320 ... ... пайғамбар хассасы Хадислар Тошкент:камалак, 1991304б.
4. Мұхаммед пайғамбарымыздың ... . Ауд Н. ... ... 1993 ... Ал-Бухори Абу Абдуллох Мұхаммед ибн Исмайл.
6. Хадис 4 ... 1-к ... ас ... ... ...... Бош Тахриярти 1991 560б. (Мух)10с.

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұхаммед Пайғамбардың хадистері және оның маңызы23 бет
Хадистер4 бет
Хадистер туралы6 бет
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
XVI-XVIII ғасыр лингвистикасы. в.ф.гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары12 бет
Арабша - қазақша құқық терминдері131 бет
Жұма күнінің әдептері7 бет
Ислам дінінің қоғамдағы орны мен ролі64 бет
Ислам дінінде ақыретке сенудің қоршаған ортаға тигізетін әсері6 бет
Ислам дініндегі мәзһабтар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь