Сәрсен Аманжолов

Қазақ тіл білімінің туып, қалыптасуы, дамуы бүгінгі кемелденген шағына жетіп, биіктерге көтерілуі оның ірге тасын қалап, қазақ тілін ғылым ретінде қалыптастырған ардақты есімдермен тығыз байланысты. Қазақ тіл білімінің тарихында оның ғылыми-теориялық негізін салған ғалымдардың әрқайсысының орны ерекше.
Артына қалдырған мол мұрасын арнайы зерттеуді лайық ететін біртуар ғалымның бірі-филология ғылымының докторы, профессор Сәрсен Аманжолов (1903-1958). Қарап отырсақ, ғалым С.Аманжоловтың әрбір тілді зерттеуі диалектикалық даму көзқарастарымен ұштасып отырады. Бұдан тілдің қалпын дамуымен тығыз байланыста зерттеудің, тіл жүйесінің әр элементін қолдданыста қарастырудың ұтымды болатынын байқауға болады.
Тіл біліміндегі сөйлемдер жүйесінің бүгінгі дамуы мен оның өзекті мәселерін танып білуде профессор С. Аманжоловтың ғылыми тұжырымдарын, атап айтқанда, сөйлем теориясының негізгі грамматикалық сипаттары, жай сөйлем мен құрмалас сөйлемнің ара жігін айқындату, сөйлем мүшелері түрлерін ажырату критерийлері, үйірлі мүшелі конструкциялардың жаратылысын тану, сөйлемдерді топтастыру мен олардың жіктелу принциптері, сөйлем теорясының даму жолдарына қатысты тұжырымдарын зерттеудің маңызы зор.
Профессор С.Аманжоловтың ғылыми мұрасы бүгінгі ұрпақ үшін де ғылыми мәнін жоймаған, бағдарламалық мәні бар, игі пікір мен зерттеуге лайық, көптеген ғылыми еңбектерге жолбасшы болатын дүние деп танимыз. Ғалымның синтаксис теориясы жөніндегі көзқарастарының кейінгі ғылыми және теориялық тұжырымдарға негіз болғанын көрсету, оның ғылыми мұрасын бүгінгі күнгі теориялық тұжырымдармен салыстыра отырып, жан – жақты талдау оның білімділігін танытады.
С.Аманжоловтың тиянақтауында құрмалас сөйлемдер салалас, сабақтас, аралас болып болып алғаш рет үш түрге жіктеледі. «Бірнеше сөйлем күрделі
        
        Сәрсен Аманжолов
Қазақ тіл білімінің туып, қалыптасуы, дамуы бүгінгі кемелденген
шағына ... ... ... оның ірге ... ... ... тілін ғылым
ретінде қалыптастырған ардақты есімдермен тығыз байланысты. Қазақ тіл
білімінің ... оның ... ... ... ғалымдардың
әрқайсысының орны ерекше.
Артына қалдырған мол мұрасын арнайы зерттеуді лайық ететін біртуар
ғалымның бірі-филология ғылымының докторы, профессор ... ... ... Қарап отырсақ, ғалым С.Аманжоловтың әрбір тілді ... даму ... ... ... ... тілдің қалпын
дамуымен тығыз байланыста зерттеудің, тіл жүйесінің әр ... ... ... ... ... ... ... сөйлемдер жүйесінің бүгінгі дамуы мен оның өзекті
мәселерін танып білуде профессор С. Аманжоловтың ғылыми тұжырымдарын, ... ... ... ... ... сипаттары, жай сөйлем
мен құрмалас сөйлемнің ара жігін айқындату, сөйлем мүшелері ... ... ... ... ... ... тану,
сөйлемдерді топтастыру мен олардың жіктелу принциптері, сөйлем теорясының
даму жолдарына қатысты ... ... ... зор.
Профессор С.Аманжоловтың ғылыми мұрасы бүгінгі ұрпақ үшін де ғылыми
мәнін жоймаған, бағдарламалық мәні бар, игі ... мен ... ... ... ... жолбасшы болатын дүние деп танимыз. ... ... ... ... кейінгі ғылыми және теориялық
тұжырымдарға негіз болғанын көрсету, оның ... ... ... ... ... ... ... жан – жақты талдау оның
білімділігін танытады.
С.Аманжоловтың тиянақтауында құрмалас сөйлемдер ... ... ... ... алғаш рет үш түрге жіктеледі. «Бірнеше ... ... ... үшін ... ... кейде біріне-бірі бағынып барып
ұласады. Кейде әрі бағынып, әрі тең боп ... ... ... ... 1940 жылы 5-7 сыныптар үшін жасалған бағдарламада да ... ... ... синтаксисін ғылыми тұрғыда зерттелген 1940
жылғы шыққан еңбегінде құрмалас сөйлемге мынадай анықтама берген: «Құрмалас
сөйлем ... – екі я ... ... яғни ... ... ... ... я сөздер тобының жиынтығы». [1;175-бет]
С.Аманжолов салалас құрмаласты, жалғаулықты, жалғаулықсыз деп бөлген
еді. С.Аманжоловқа дейін А.Байтұрсынов салалас құрмалас ... ... ... ... 1939 жылы ... және орта ... ... тілі грамматикасының» синтаксис бөлімі жарық көрді. ... ... ... ... ... арқылы да, жалғаулықсыз да
жасалатынын айта келіп, оның жеті ... ... ... ... ... ... ажыратуда жалғаулықтардың ыңғайымен талдап отырған, мысалы:
тіркесті салалас (да, де) жалғауымен келген сөйлемдер, ... ... ... да, т.б) жалғауларымен, үдетпелі салалас (әрі жалғаулығымен),
талғаулы салалас (я, яки, ... ... ... ... жалғаулықтарымен), кезектес ... ... ... ... ... (құй, ... жалғаулықтарымен) келген
сөйлемдер.
С.Аманжолов салалас құрмаластың ... ... ... ... ... ... ... бөлек болғанымен, мағына жағынан
бір-бірімен байланысып жатуы керек. Күрделі ұғымды беру ... екі ... ... ... бір ойды ... Салаласқа енген жай сөйлем
бірыңғай мүшелермен форма жағынан ұқсас келеді, ал ... ... бар. ... құрмалас сөйлемдер біріне-бірі тіркесіп, мағына
жағынан бағынады да, ... ... ... бағынбайды. Ондағы жай
сөйлемдер бірімен-бірі тіркесіп, ойдың тұтастығына ие болады да, ... ... ... ... ... ... та бар ... айта
отырып, былай ескертеді: «Бұл бастауыш пен баяндауыштың қиысушылығы, мұнда
кейде мезгілдік жағынан қиысады, кейде қиыспайды,» - дей келіп, ... ... екен ... етістіктер - әлсіз етістіктер: бұлар салалас сөйлем
жасаудағы негізгі дәнекерлер,» - дей келіп, «Ол ... еді, таба ... ... ... ... ... - ге ... сөйлемді мүлде бөліп тастауға
болмайды, себебі бұл – тиянақсыздау етістік. Салаласқа енген ... да ... ... ... әрбір жай сөйлемнің тиянақтылығы ... ... ... ... ... сөйлемдердің компоненттерінің бір-бірімен
құрмаласуының он түрлі жолын көрсетсе, профессор С.Аманжолов өз ... ... ... он ... ... ... ... айыруға
болатындығын көрсетеді.
Ғалымның пікірлерін қорыта келгенде, салалас сөйлемнің жетеуі шылаулы
(жалғаулық), он ... ... ... ... қарым-қатынас
арқылы жасалатынын білуге болады:
1) Екі я бірнеше жай сөйлемдердің бірі объектіге я ... ... ... ... екенін көрсетеді. Мысалы: Биылғы
егін жақсы шықты, біз ерте жиып ... Бұл ... екі ... ... ... ... ... байланысты. Оның әрқайсысы жеке
тиянақты сөйлем болып тұр. Логика жағынан да, ... ... да ... жеке ... бола ... да, ... мағына жағынан бір-бірімен өте
тығыз байланысты болғандықтан, бөліп тастауға ... ... ... ... ... Мысалы: Біз мектепке
барып едік, тәрбие сабағын өткізіп қайттық. Мұндағы біз деген ... ... ... Біреуіндегі я бірнешеуіндегі да, де, та, те жалғауларын ... ... Ол да ... біз де ... Ол да ... ... мен де
болдым.
4) Пысықтауыш қызметіндегі біріне-бірі қарсы ... ... ... Қазақстанда ауыл шаруашылығы басым еді, қазір өндіріс кәсібі
басым болды. (бұрын, қазір)
5) Екі жағында ... ... я ... ... ... Мысалы: Ол кімнің есінде болсын, бәрінің есінен шығып кетіпті.
6) Баяндауыштарының бірыңғайлықтарын көрсетеді. Мысалы: Берік ... ... ... ... ... бірге болды. (Бұл сөйлемде шақ жағы
ғана бірыңғай болып келген)
7) Басқы сөйлемнің бастауышының ... ... ... көрсетеді. Мысалы: Жаздым, өзім оқып шықтым. Қапаш жазып ... өзі оқып ... ... мүшенің мүшесінің екіншіге ауысып түсуі де мағыналық
жақындықты көрсетеді. Мысалы: ... ...... ... ит, сол ит он ... ... алып ... Алдыңғысын артқы анықтау реті де көрсетеді. Мысалы: Оны айту –
менің міндетім, ... ... ... ... Біріне-бірі теңелу ретінде айтылу жолы да көрсетіледі. Мысалы:
Елімнің қуанышы бар, менің қуанышым бар ... Сен ... ... ... ... Біз биыл бірсыпыра жаңалықтар таптық – ... ... сол ... ... ... ... түрде айтылып ортақтасуын да көрсетеді.
Мысалы: Қарап отырмайық, біріміз шабайық, біріміз жинайық, біріміз оларды
қораға таси берейік. ... ... леп ... ... ... реті ... ... арқылы). Мысалы: Жамбыл –
көпті көрген адам әрі оның шығарудағы ... ... ... мағыналы салалас беріледі. Мысалы: Егін күзетіне
кейде Сақай барады, кейде мен ... ... ... бірде шылаулары
дәнекер болады).
14) Бейтарап жасау реті де көрсетіледі. Мысалы: Сағапты құй ал, құй
алма, онда менің ... ... ... жолы да ... ... Біз ... ... өйткені (себебі) жұрт жиылып қалған шығар деп ойладық.
16) Қарсылық мәнді жалғаулықтары бар салаластар сөйлем мен ... ... ... ... ... ... (бірақ, сонда да, ал,
дегенмен,алайда). Мысалы: Таң жақындап қалды, бірақ түн әлі ... ... ... ... ... ... ... Жаңбыр
не таңертең жауады, не бүгін жауады, не бүгін түнде жауады.
18) Ыңғайластық шылауларды көрсетеді. Мысалы: Қар да жауды. Мұз ... ... ... арқылы тиянақталған шартты райлы етістік
дәнекерлігі көрінеді. Мысалы: Қар кетсе ... ... ... ... ... ... ... мынаны айтуға болады: салалас
сөйлемнің жетеуі шылаулы (жалғаулық), он екісі ... ... ... ... жасалатынын айқын айтады.
С.Аманжолов сабақтас құрмалас сөйлем жасаудың алты түрлі жолын
көрсеткен: көсемшелер ... ... ... ... қосу ... ... райы ... есімдік арқылы, жай етістікке ... ... ... деп ... ... ... ... жасалатын сөйлем түрлері анықталған:
а) Есімшеге жалғанып, сабақтас жасайтын ...... ... ... ... Біз ... олар кетті. Біз келгеннен, олар
кетті. Біз ... олар ... ... я ... етістікке жалғанған жалғау үстіне қосылатын
жалғаулар мыналар: гөрі, бұрын, бері, басқа, ... соң ... ... ... келеді), қарай, лайық, таман, бола, дейін, шейін ... ... ... ... ... де ... ... жалғауды керек
қылады), орнына, алдына (ілікті ... ... ... Әшім ... гөрі, Хасен жасағаны тәуір. Әшім баяндама жасамастан ... ... Әшім ... ... бері, өндіріс ісі оңалды. Әшім
баяндама жасағаннан басқа, біраз ... іске де қолы ... Әшім ... ... жұрт ... ... баяндама жасағаннан соң, сақай шығып сөйледі. Әшім баяндама
жасауына қарай, жұрт көп жиналды. Әшім баяндамасы ... ... біз ... ... Әшім баяндама жасаумен бірге, өзі ән-күйді басқарады. Әшім
баяндама жасағанмен де, жұрт жалыққан жоқ. Әшім баяндама жасаудың ... ... ... Әшім ... жасаудың орнына, әңгіме айтып кетті.
Жалғаусыз есімше я тұйық етістік шылаудың я жұрнақтың ... ... ... ... ... сайын, бойынша, кезде, мезгілде,
түгел, шақта, күнде, ... ... Әшім ... жасаған сайын, жұрт көп
келеді.
Әшім баяндама жасаған шақта (кезде, уақытта, күнде, мезгілде), біз
жақсы ... Әшім ... ... ... ... конспект жасай
алмайды»- деп берген [1;189-бет]. Автордың ... ... ... арқылы құрмалас сабақтас сөйлем жасайтын бір бөлек, жалғаулы
есімшенің ... ... ... ... ... ... бір бөлек,
жалғаусыз есімше шылаудың я жұрнақтың жәрдемімен сабақтас жасайтынын бір
бөле ... ... ... ... ... ... ... тілінің байлығы –
сабақтас сөйлемнің осы формасында, бұлар басқа түркі тілдерінде де бар.
Бірақ түркі тілдерінде бұл ... жете ... ... ... үстеу сөздер арқылы болатын сабақтастың ... ... ... ... ... Мысалы: Келген соң дегендегі соң
– шылау. Соң келеді.(мұнда соң-үстеу)», деп ... ... ... айта келіп, автор қазақ тілінде сабақтас құрмалас сөйлемнің он
үш түрлі бағынқы түрі бар деп ... ... ... ... ... ... себеп-салдар бағыныңқылы сабақтас, мезгіл
бағыныңқылы сабақтас, қимыл-сын бағыныңқылы сабақтас, мақсат бағыныңқылы
сабақтас, ұқсату ... ... ... ... сабақтас, аяулы
бағыныңқылы сабақтас, қыстырмалы бағыныңқылы сабақтас, сілтеу бағыныңқылы
сабақтас, ... ... ... ... бағыныңқылы сабақтас.
Бұл еңбекке автор сабақтас құрмаластың алдыңғы сегіз түріне қоса
аяулы, қыстырмалы, сілтеулі, үстемелі, ыңғайлас ... деп ... ... ... ... ... ... табыс түрлері толық
мағынада сабақтас сөйлем жасай алмайды. Өйткені, олар ... ... ... ... ... ... есімшетерге тәуелдік жалғауы жалғанады.
Мысалы: Ол айтқанның мен айтқаннан бөлек жоқ – Оның ... ... ... жоқ. ... пікірінше, есімшеге жалғанып, сабақтас
сөйлем жасайтын жалғаулар: жатыс, шығыс, көмектес. ... Біз ... ... Біз ... олар кете ... Біз келгенмен, оларды
көрмедік.
Есімдіктер арқылы жасалатын ... ... ... зерттеуінше, біріншісі – 3-жақ жіктеу ... ... ... ... келуі арқылы жасалады.(Бұл талаптың өз алдына тамаша
жері сол, ол адамдарды бірлікке шақырды).Сонымен ... ... ... ... жасауда кейбір егеспелі сөздердің рөлі де бар дейді.
Егеспелі ... көбі ... ... неғұрлым-соғұрлым, қанша-сонша,
кім-сол, нені-соны, қалай-солай, т.б. «Алайда бұлардың рөлі ... ... тек ... дәрежеде екі сөйлемнің бірін-бірі тәуелді етудегі
ролі зор. Егеспелі сөздер шартты райлы сөйлемдерде көп ... ... ... ... ... ... ... жақсарады»,- деп
көрсетеді.[1;199-бет]
Кейбір түркі тілдерінде, мысалы, ... ... ... ... ерте кезден-ақ, ал қыпшақ, ... ... ... ... ... Бұдан соңғы тілдерде бұрынғы сөйлем болмаған
деп тұжырымдауға болмайды. Бұл тілдердегі ... ... ... ... ... ... жасаған.
Тіл білімі салаларының ішіндегі синтаксис бөлімі қай ... ... ... тыс ... ... жоқ. Ол - өте ... сала, сондықтан
әлі де зерттеуді қажетететін ... ... ... ... ... ... ... құрлысында құрмалас сөйлем түрі
барын ескертіп: «Аралас құрмаластың ... ... ... өз ... жатқан бөлімдерге, жіктерге бөліп, жасау формаларын ... ... деп ... ... С.Аманжоловтың осыдан жарты ғасыр бұрын
ғалымдар алдына қойған ... ... ... ... ... қазіргі
күні де еш өзгермегеніне оны зерттеу барысында көз жеткізуге болады.
Түркі халықтарының кітаби ... ... рөлі ... ... ... Олардың жалпы түркілік сөздік ... қала ... ... ... толып жетілуіне себепті
болғаны шындық. Бұл туралы С.Аманжолов: «Мұны ешкім де ... ... және ... ... өзі ... ... еді, өйткені бұл
категориялар бүгін, тек совет дәуірінде ғана ... ... ... ... қалыптасқан. Сол сияқты түркі тілдері де, соның ішінде
қазақ тілі де өте әріде қалыптасты. ... ... ... ... ... ... және ... құрмалас сөйлемдер кездеседі,» -
дейді.[1;17-бет].
С.Аманжолов 1941 ... ... ... синтаксис мәселелері» атты
мақаласында құрмалас ... ... үшке ... ... Бұл ... ... кейінгі монографиялық еңбектерінде де жандандыра ... ... ... ... ... ... біз де ... Ғалым: « .
. . ... ... ... ... берген мысалдары – ның
кейбірі тіпті салаласқада, сабақтасқа да ... ... ... ... кетпей болмайды,» - деп анықтайды.[1;184-бет].
Одан бергі уақыттарда аралас ... ... ... тек ... ғана ... С.Аманжолов көрсеткендей, басқа түркі тілдерінде де
зерттеу обектісіне айналады. Демек, ... ... : «Ол ... бұл ... ... жоқ ... ... бізде болған формалар туыстас,
тілдері жақын елдердің ... де ... ... оған ... шүбәлануға
болмайды» деген ой – тұжырымы шындыққа ұласты деуге ... ... ... ... ... ... жай сөйлемдердің
байланысу тәсілі салалас, сабақтас ... ... ... ... ... атап ... «Бір ... салалас, бір жағында сабақтастық
элементі ... ... ... ... ... ... ... деп
атаймыз, - дей отырып, - Бұл ... осы ... ең ... ... Бұл неше ... ... та келе береді. Алдыңғы сөйлемде сабақтас
сөйлем болып, артқы жағы ... ... ... де ... - ... ... ... қорытынды: аралас құрмалас сөйлемнің құрамындағы жай
сөйлемдер әрі салалас, әрі ... ... ... байланысады.
С.Аманжолов мынадай анықтама береді: «Мағынасы жағынан тұтас, ... ... ... басыңқы, бағыныңқы, бірі өз алдына тиянақты болып)
келген сөйлемдер ... ... ... ... ... ... құрмалас сөйлемге байланысты пікірлері әр жыл сайын
дамытылып отырды. Оның ... ... «Бұл ... ... ... да өз алдына тиянақты баяндауышы бар жай ... ... ... дегеннің өзі аралас құрмалас компоненттерінің орын
тәртібіндегі екінші бір ... де ... ... ... ... ... ... құрмаласса, оған «тиянақты тұлғалы жай
сөйлемдер» салаласа ... ... ...... аралас
құрмалас сөйлем түзіледі. Мысалы: ... күн ... ... ... тұр еді, ... бір топ ... ... (Ә.Нұрпейісов).
С.Аманжоловтың «Кейбір араластың аяғында екі тиянақты ... ... ... - деп меңзегені де осындай құрылымды сөйлемдер екендігінде дау
жоқ.[1;297-бет].
Ғалым бұл ... ... ... ... ... ... төл сөз ... араласып барып жасалады» деген-ді. Біздің
ойымызша да, аралас құрмалас сөйлемді төл сөзді және төл ... ... ... ... оның ... төл ... ... рөлін танығанымыз әлдеқайда
дұрыс болар еді.
Қазіргі ... ... ... ... төл ... сөйлемдері бар
аралас құрмалас сөйлемдер жөнінде де ... жүр. ... ... ... «... бір ... де екі сөзбен де айтылуы
мүмкін, сол сияқты бір сөйлеммен де, көп сөйлеммен де айтылуы мүмкін.[1;230-
бет].
Сонымен, қорыта ... ... ... ... ... түрі аралас
құрмалас сөйлем жөнінде де ой толғаған. С.Аманжоловтың айтуынша: ... ... ... жағынан аралас (бірі басыңқы, бірі бағыныңқы, бірі
өз ... ... ... ... сөйлемдер шумағын аралас құрмалас сөйлем
дейміз. Қазақ тіліндегі салалас, сабақтастан құрылысы ... ... да ... жайы ... ... жағы да ... ... сөйлемдер
бар. Ол аралас құрмалас сөйлем» дегенді ғалым ... 1930 ... ... ... ... ... ... Оның айтуынша,
салалас құрмаластағы жай сөйлемдердің арасы екі ... ... ... және ... ... қатар профессор С.Аманжолов төл сөзден жасалған ... ... ... ... ... еді» ... де ... аша білді. Ғалымның айтуынша, ... ... рөлі зор. Ол ... ... ... ... бірде
тиянақты етіп тұрса, енді бірде алдыңғы ... ... деп ... ... ... бір-ақ сөйлем есебінде» айтылады.
С.Аманжоловтың еңбегінде құрмалас сөйлемнің ... түрі сөз бола ... ... ... ... ... ғалым былай деген: «Қазақ тілінің
тағы бір ... ... бірі – онда ... ... ... ... құрмаластан да басқа, сабақтастық тиянақты басыңқысыз түрінің де
болуы. Бұлардың ... ... бәрі ... ал жеке мағынасына
қарасақ, әрбір суреттің үзігі сияқты әрбір ерекше тиянағы бар. Бұл ... ... көп ... ... айтуды керек деп таптық».
Мысалы:
«Жаздыгүні шілде болғанда,
Көкорай шалғын бәйшешек,
Ұзарып өсіп толғанда,
Күркіреп жатқан ... ауыл ... ... ... ... келіп, С.Аманжолов
мынаны ескерткен: «бұл сияқты тиянағы жалпы ... ғана ... ... сөйлемі жоқ, ылғи көсемше, есімше шартты райлы ... ... көп деп, ... ... ... ... қамтамасыз етілетіндігін ескертіп, мынадай ерекшелігін атап
өткендігін айта кетуді жөн көрдік. ... ... ... көсемшелі,
шартты райлы, есімшелі бағынқылардың бәрін сабақтас ... ... ... деуі ... Ол ... жатпайды. Тіпті мағынасы
жағынан өз алдына жеке болғанымен, есімше, көсемше, шартты ... ... ... саласы болмайды. Өйткені олар бір уақытта айтылмайды,
тек басқа сөйлемнің сүйемелінде, қатысында ... деп ... ... ... жеке алып қарастырған жөн.
Профессор С.Аманжолов құрмалас ... ... ... бірі ... ... табиғатымен тығыз байланысты екенін ерекше
аңғарып, алғашқылардың бірі ретінде оларды жай сөйлем қатарында таниды және
мағыналық принципті алғаш рет ... ... ... ... ... ... қазақ тілінің өзіндік ерекшелігі, төл табиғаты тұрғысынан
алғаш рет ... тағы бір ... ... ... ... деп ... сабақтас, ыңғайлас бағыныңқылы сабақтас деген терминдерді
жіктей келе, «сыйыстыру проблемасы» деген ... ... ... ... ... ... ... танытудағы, оның негізгі
белгілерін көрсетудегі, ... ... ... ... ... ... ... құндылығымен
ерекшеленеді.
С.Аманжолов еңбектеріндегі құрмалас сөйлем мәселесіндегі ... да ... ... ... ... ... ... мынандай жаңалықтар қосты: ол сөйлемнің аралас құрмалас ... ... және ... бұл түрі ... ... ... ... сөйлемнің төртінші түрі тиянақты бағыныңқысыз сабақ –
тастар термині: бұл – ... ... ... сөйлем түрі, оны
қазіргі грамматикамызда тиянақты бағыныңқысыз демей, көп ... ... ... ... ... ... ... синтаксисіндегі даулы
мәселелердің бірі ... ... ... ... ... екенін ерекше
аңғарып, алғашқылардың бірі ретінде оларды жай сөйлем қатарында таныды ... ... ... рет ... ... ... сөйлем синтаксисіне
тән заңдылықтарды қазақ тілінің өзіндік ... төл ... ... ... ... Аманжолов С."Қазақ әдеби тілі ғылыми синтаксисінің қысқаша
курсы". "Санат" баспасы. Алматы -1994ж.
2. Аманжолов С. ... ... ... ... Аманжолов С. «Қазақ тілі ғылыми синтаксисінің қысқаша курсы»
Қолжазба ретінде. Алматы -1940ж.
4. Аманжолов С. ... тілі ... ... ... Алматы-2002ж.
5. Аманжолов С. «Тіл және жазу». С.Аманжолов атындағы ШҚМУ
баспасы. Скемен-2005ж.
6. Аманжолов С, ... А. ... ... ... ... ... -1985ж.
7. АманжоловС, Әбілқаев А, Ұйықбаев И, «Қазақ тілінің грамматикасы»
Синтаксис бөлімі, ҚазмемОПБ. Алматы -1956ж.
8.Аманжолов С., ... ... И. ... ... ... ... ... арналған. 20-басылым. «Мектеп» баспасы.
Алматы -1966ж.
9. ... С., ... Ғ. ... ... ... Синтаксис
бөлімі. «Мектеп» баспасы. Алматы -1948ж.
10. Аманжолов С., Сауранбаев Н. «Қазақ тілінің грамматикасы» Синтаксис
2-бөлім. Орталау және орта ... ... ... ... ... -1939ж.
11. Байтұрсынов А. «Тіл тағылымы»., «Ана тілі» баспасы. Алматы -1992ж.
12. Балақаев М., Қордабаев Т. «Қазіргі ... ... ... ... ... ... -1971ж.
13. Жұбанов Қ. «Қазақ тілі жөніндегі зерттеулер». Қазақ ... ... ... ... ... Н. ... қазақ тілі», «Құрмалас сөйлем синтаксисі»
бөлімі Қазақ ССР. Ғылым Академиясының баспасы, Алматы -1954ж.
15. Сауранбаев Н «Қазақ тіліндегі ... ... ... ... ... ... баспасы, Алматы -1948ж.
16. Сауранбаев Н «Основные способы связи составных частей ... ... ... ... ... ... -2000ж.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сәрсен Аманжолов - әдеби тіл тарихын зерттеуші ғалым42 бет
Сәрсен аманжолов өмірі68 бет
Сәрсен Аманжолов- Дұрыс сөйлей, дұрыс жаза білудің шарттары (1903-1958)4 бет
Орта жүз шежіресі14 бет
Халықтың тәрбиелік дәстүрлері10 бет
Ықылас Дүкенұлы өмірі12 бет
С. Аманжолов: өмірі, қоғамдық қызметі, шығармашылық мұрасы147 бет
Алтынбек Сәрсенбайұлы - публицист70 бет
С. аманжоловтың синтаксис саласына қатысты зерттеулері28 бет
Қaсым Аманжолов өмірі мен шығармашылығы49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь