Статистика

Тақырып №1. Статистика теориясына кіріспе
Тақырып №2. Статистикалық көрсеткіштер және бөлу талдауы.
Тақырып №3. Динамикалық қатарлар
Тақырып №4. Ішінара бақылау
Тақырып №5. Экономикалық индекстер
Тақырып №1. Статистика теориясына кіріспе.

1.1 Статистика - мақсаты әр түрлі қоғамдық құбылыстарға жататын мәліметтерді жинақтау, реттеу, талдау және салыстыру болып табылатын қоғамдық ғылым.
«Статистика» термині латын тілінің статус(статус) деген сөзінен шығып, заттың жағдайы, күйі дегенді білдіреді. Бұл сөздің түбірі stato (стато) – «мемлекет» және statista (статиста) – «мемлекет білгірі» деген сөздерінен кейінірек статистика сөзі пайда болды. Бұл терминді алғаш неміс ғалымы Г.Ахенваль 1749 жылы мемлекеттану атты кітабын шығарып енгізді. Статистиканың ғылым ретінде қалыптасуы XYII
болып табылады. Бірінші деңгей – статистиканың жалпы теориясы. Екінші деңгейде экономикалық және әлеуметтік (әлеуметтік-демографикалық) статистика.
Экономикалық статистика экономика саласындағы құбылыстар мен процестерді зерттейді: салалардың құрылымын, үйлесімін, өзара байланысын және қоғамдық өндірістің элементтерін
Әлеуметтік статистика – адамдардың өмірлік қызметі жағдайын және әлеуметтік қатынастың әр түрлі аспектілерін сипаттайтын барлық әлеуметтік құбылыстар мен процестерді зерттейді.
Үшінші деңгейде салалық статистика: экономикалық статистика салалары: өндіріс, ауылшаруашылығы, құрылыс, байланыс, көлік, табиғи ресурстар статистикасы. Әлеуметтік стаистика салалары: халық, саясат, мәдениет, денсаулық сақтау, ғылым, ағартушылық және т.б. статистикасы.
Негізгі ұғымдар:
Статистикалық жиынтық - нақты бір салмақтыққа, бірлікке, бүтіндікке, өзара тәуелділікке ие бірліктердің көптігі.
Жиынтық бірлігі – нақты бір белгіге ие көптің жеке алынған элементі.
Белгі – жиынтық бірлігінің жалпы құрамы, сипаттамасы, ол бақылануы немесе өлшенуі мүмкін.
Сандық белгі – сандық мәнмен көрсетіле алатын белгі.
Сапалық белгі (атрибутивті) – мағыналық мәні бар, сандық көрсетілімге жатпайтын белгі.
Варияция – жиынтықтың жеке бірліктерінің белгісі мәнінің аутқуы, әртүрлілігі, өзгерілуі.
Статистикалық көрсеткіш – зерттелетін объекті құрамының сандық бағасы.
Статистикалық заңдылық – жекеше алып қарағанда кездейсоқ болып көрінетін құбылыстардың көп сан түрінде байқалғанда, оның қажетті құбылыс ретінде анықталуы б.т.
Статистикалық бақылау – бұл жоспарланған, ғылыми ұйымдастырылған, қоғамдық өмірдің құбылыстары мен процестері туралы мәліметтерді жинау, оның мәні әр жиынтық бірліктерінің өз белгілеріне тән топтарға бөлінуі.
        
        «Статистика»
пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі
Тақырып №1. Статистика теориясына кіріспе
Тақырып №2. Статистикалық көрсеткіштер және бөлу талдауы.
Тақырып №3. Динамикалық қатарлар
Тақырып №4. ... ... №5. ... ... №1. ... теориясына кіріспе.
1. Статистика - мақсаты әр түрлі ... ... ... ... ... ... және салыстыру болып табылатын
қоғамдық ғылым.
«Статистика» термині латын тілінің статус(статус) деген сөзінен шығып,
заттың жағдайы, күйі ... ... Бұл ... ... stato ... ... және statista (статиста) – «мемлекет білгірі» ... ... ... сөзі ... болды. Бұл терминді алғаш неміс ғалымы
Г.Ахенваль 1749 жылы ... атты ... ... ... ғылым ретінде қалыптасуы XYII
болып табылады. Бірінші деңгей – статистиканың жалпы теориясы. ... ... және ... ... ... ... саласындағы құбылыстар ... ... ... құрылымын, үйлесімін, өзара байланысын
және қоғамдық өндірістің ... ...... ... қызметі жағдайын және
әлеуметтік қатынастың әр түрлі аспектілерін сипаттайтын барлық ... мен ... ... ... ... ... ... статистика салалары:
өндіріс, ауылшаруашылығы, құрылыс, байланыс, көлік, ... ... ... ... ... ... ... мәдениет,
денсаулық сақтау, ғылым, ағартушылық және т.б. статистикасы.
Негізгі ұғымдар:
Статистикалық жиынтық - ... бір ... ... ... ... ие ... көптігі.
Жиынтық бірлігі – нақты бір белгіге ие көптің жеке алынған элементі.
Белгі – жиынтық бірлігінің жалпы құрамы, сипаттамасы, ол ... ... ... ...... ... көрсетіле алатын белгі.
Сапалық белгі (атрибутивті) – мағыналық мәні бар, сандық ... ...... жеке бірліктерінің белгісі мәнінің аутқуы,
әртүрлілігі, өзгерілуі.
Статистикалық көрсеткіш – зерттелетін объекті құрамының сандық бағасы.
Статистикалық ...... алып ... ... ... ... көп сан түрінде байқалғанда, оның ... ... ... ... бақылау – бұл жоспарланған, ғылыми ұйымдастырылған,
қоғамдық өмірдің ... мен ... ... ... ... оның
мәні әр жиынтық бірліктерінің өз белгілеріне тән топтарға бөлінуі.
Тақырып№2 Статистикалық ... және бөлу ... ... ... ... ... бір белгісі бойынша,
құрамы бойынша сипаттайды, кеңістікпен уақыттағы өзгерісінің жағдайы мен
тенденциясын ... ... ... ... ... мен ... нақты құрамының көрінісі бола ... ... ... ... ... табылады.
Статистика теориясында нақты объектілердің құрамының көрсеткішін және
осы құбылыстың нақты мазмұнына тәуелді кез-келген қоғамдық құбылыстар ... ... ... ... ... Біріншісінде нақты
статистикалық көрсеткішті және көрсеткіш-санатты бөліп қарайық.
Нақты статистикалық көрсеткіш – ... ... ... ... бір ... және нақты бір орындағы көлемін, шамасын
сипаттайды. Егер біз өнеркәсіптегі өнім өндірісі ... ... ... ... онда оны өндңрген кәсіпорынды, орынын және уақытын айтуымыз
керек.
Көрсеткіш-санат – нақты бір статистикалық көрсеткіштің бір түрінің
(орынын, ... және ... ... көрсетпей) жалпы мәнін, ерекшелік
құрамын ... Әр ... ... өнеркәсіп кәсіпорыны өндірісі
көлемі орнымен, уақытымен жіне сандық көрсеткішімен ерекшеленеді, бірақ ол
бір мәнге ие, ол ... ... ... ... ... ... құбылыстар мен процестердің статистикалық құрылымының
көрсеткіші – осы ... ... ... тәуелді емес көрсеткіштер.
Мұндай көрсеткіштерге: ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші және бөлу мінездемесі,
динамиканың құбылмалылығы көрсеткіші және ... ... ...... ... ... ... суреттеуі. Абсолюттік шаманың мәні ... ... ... ... ... ... зерттейтін
құбылыстар мен процестердің абсолюттік шаманы сипаттайды, ал ... ... ... ... аталмыш сан болып табылады. Зерттелетін
құбылыстың әлеуметтік-экономикалық мағынасына ... ... ... ... және ... ... бірліктерімен көрсетіледі.
Жеке абсолюттік көрсеткіштер – ... ... ... ... ... шамасын айқындайтын көрсеткіш, мысалы, нақты
бір жұмысшының көрсетілген айдағы жұмыс өндірімі, нақты бір ... ... ... т.б. Жеке шамаларды тәртіп бойынша статистикалық бақылай
процесінде алады.
Қатысты (қосынды) абсолюттік шамалар –зерттелетін жиынтықтың ... бір ... ... ... ... жеке ... сипаттайды
және нәтижесінде жеке абсолюттік шамаларды бір-біріне салыстырып қойып
шығарады. Қатысты абсолюттік шамасын жеке ... ... және ... ... ... ... – екі сәйкестірілген абсолюттік шамалардың
сандық қатынасын сипаттайтын қорытылған көрсеткіш. Қатысты ... ... ... ... ... бір ... даму
деңгейін байланысы бар басқа бір құбылыстарға қарап бағалайды.
Тақ бөлікке орналсқан абсолюттік көрсеткіш ағымдық және ... жұп ... ... көрсеткіш негіз немесе салыстыру базасы деп
аталады. Қатысты шамалар коэффициентпен, ... ... ... (%000) ... ... ... емес болуы мүмкін егер олар бір атты
шамаларда бөлу нәтижесінде алынса. Аталмыш ... шама деп әр ... ... ... бөлу ... ... шаманы айтамыз. М, халықтың
тығыздығы (тұрғындардың ... олар өмір ... ... ... ... бір ... километрге адамдардың ... ... ... 7 ... ... шамалар бар: құрылымының (бөлудің)
қатысты шамасы, координацияның қатысты шамасы, динамиканың қатысты шамасы,
салыстырудың қатысты ... ... ... ... жоспарды
орындаудың қатысты шамасы және жоспар тапсырмасының қатысты шамасы.
2.4. Орташа шама – ... ... ... ... ... ... ... сипаттамасы. Орташа шаманың мәні ондағы
жиынтықтың барлығына тән және жалпы; ... ... ... бірліктерінің жеке әртүрлілігі өтеледі; ... бір ... ... ... ... ... шама ... береді.
Орташаның ағымдық қатынасы – белгінің сандық мәнінің жиынтық көлеміне
қатынасы.
Орташа шаманың 2 түрі бар:
а) орташа деңгейлі, ... әр ... ... ... ... орташа арифметикалық, орташа квадраттық, орташа үйлесімдік, орташа
геометриялық және т.б. Барлық деңгейлі орташа екі ... ... ... ... орта ... мода және медиана, демек ... ... орта ... ... ... таңдау зерттеу мақсатына, орташа
көрсеткіштің ... ... және ... ... сипаттамасына
байланысты.
Орташа арифметикалық жай есептеледі егер жиіліктер бір немесе бірдей
бірнеше рет кездессе, демек орташа топталмаған мәліметтер ... ... ... =— ... ... жеке ... n ... ... ... ... ... ... егер жиіліктері өзара
бірдей болса — Σx·ƒ
Х= —— ... ƒ- ... және ... ... ... ... ... Интервалды қатардан
орташаны есептеудің бірнеше өзгешеліктері бар. Интервалды қатардан орташа
арифметикалықты есептеу үшін, алдымен әр ... ... ... ал одан кейін қатардың барлығының орташасын анықтау керек. Орташаның
әр интервалы жоғары және төменгі ... ... ... ... ... арифметикалық жайы бойынша.
Орташа үйлесімді салмақтанған - орташа арифметикалықтан қайта
құрылған. Ол ... ... ... ... ... болса
қолданылады. Олар алынған көрсеткіштердің біріне көбейтіліп кіре ... ... ... ... деп ... Ол нақты
салмағы ƒ белгісіз, ал туынды ... ... ... ... ... ƒ·х ... немесе бірге тең (М=1) болса, онда орташа
үйлесімді жай қолданылады, ол мына формуламен есептеледі:
Мұнда х – жеке ... ... ... геометриялық – орта жылдық өсім деңгейін есептеу үшін
қолданылады. Ол ... жеке ... ... ... түбірін
шығарып алумен есептеледі.
2.5. Вариация деп зерттелетін жиынтықтың кез-келген бірлігі белгісі
мәнінің бір кезеңдегі және мезеттегі құбылмалылығын ... ... Оның ... басқа өзгермелі белгілердің сол белгіге әсер ету
деңгейін бағалауға мүмкіндік береді.
➢ Статистикалық ... ... ... өлшемі деп бегінің ауытқушылығын көрсететін абсолюттік және
қатысты көрсеткіштерді айтады. ... ... ... ... ауқымы, оташа ауытқу, дисперсия, орта квадраттық ауытқу жатады.
Вариацияның қатысты ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Дисперсия б2 – бұл орташа арифметикалықтан белгінің жеке мәндерінің
квадраты ауытқуының ... ... ... ... ... ... ... жай және салмақтанған фориулаларымен
есептеледі:
- салмақталмаған ... ... ... (б) деп ... квадратының түбірін
айтады.
- салмақталмаған (жай);
-салмақталған;
Дисперсияға қарағанда орта квадраттық ауытқу жиынтықтағы белгінің
вариациясының абсолюттік өлшемі және ... ... ... ... түрлі белгілердің вариациясы размерін салыстыру үшін, сонымен қатар
бірнеше жиынтықтағы бірдей белгілердің вариация деңгейлерін салыстыру ... ... ... ... ... квадраттық ауытқудың орташа ... ... ... шамасы бойынша белгілердің вариациясы деңгейін айтуға
болады, демек жиынтықтың құрамының бірегейлігі туралы. Шамасы үлкен болған
сайын, ... ... ... мәнінің тасталымы көбейе түседі,
соғұрлым құрамы бойынша жиынтық брегейлігі азаяды.
Вариациялық қатардың құрылымдық сипаттамасына: ... ... ... ... ... деп – зерттелетін жиынтықта басқаларына қарағанда жиі кездесетін
вариантаны айтады.
Дискреттік қатарда мода деп – көп рет ... ... ... Мода
мысалы, сатып алушыларда үлкен сұранысқа ие киім мен аяқ киімінің размерін
анықтау үшін жиі қолданылады.
➢ Интервалды ... ... ... есептеу үшін алдымен мода
орналасқан модальді интервалды анықтау керек, ал одан ... ... ... ... анықтау керек.
Медиана (Ме)- белгілі бір тәртіппен орналасқан, өсуі бойынша немесе
азаюы бойынша реттелген ... ... ... ... Ол мұндай
қатарды ортасынан бөледі. Медиананы табу үшін реттелген қатардың ортасында
орналасқан белгінің мәнін табу ... Тақ ... ... қатардың
медианасы деп ортасында тұрған ... ... ... Тақ қатардағы
реттелген қатардың медианасы номері келесі формуламен есептеледі:
NMe=, ...... ... саны;
Жұп сандағы реттелген қатардың медианасы деп қатардың ортасында
орналасқан екі варианттың бірінің орташа ... ... ... ... ... ... көлемінің ортасынан
асатын жинақталған жиілігін сомасымен табылады.
Вариациялық қатардағы моданы және медиананы тапқаннан кейін қатарды ... 10 және 100 ... ... ... ... мәнің табуға
болады. Бұл шамаларды «децили», «квартили», «перцентили» деп ... ... ... ... - ... ... көлеміндегі жеке
бөліктерінің бөлігін сипаттайтын шама.
Координацияның қатысты шамасы – бір бүтіннің ... ... ... ... ...... сипаттайтын көрсеткіштің осы
құбылыс ........... ортаны сипаттайтын көрсеткіш қатынасы.
Динамиканың ... ...... уақыттағы өзгерісін
сипаттайды.
Салыстырмалы қатысты шама - ... ... ... ... ... абсолюттік шамаларды салыстыру нәтижесін сипаттайды.
Жоспарды орындаудың қатысты шамасы – нақты және жоспарлы ... ... ... тапсырмасының қатысты шамасы – жоспарланған кезеңге бекітілген
көрсеткіштің жоспарланған кезеңде жеткен көрсеткіш шамасына қатынасы.
Орташа арифметикалық жай – ... ... ... ... ... ... ... түрі.
Орташа арифметикалық салмақталған - жиіліктері өзара бірдей болмаған
жағдайда есептелетін деңгейлі орташаның ... ...... ... жағдайда қолданылатын деңгейлі
орташаның түрі.
Вариация ауқымы – белгі мәнінің үлкені және ... ... ...... ... ауытқудың белгінің орташа
шамасының пайыздық қатынасына тең.
Мода – ... көп ... ... ... - реттелген жиынтықтың ортасына келетін белгінің ...... ... 4 бірдей бөлікке бөлетін белгінің мәні.
Децили – реттелген қатарды 10 бірдей ... ... ... ...... ... ... белгінің мәні.
Тақырып 3. Динамикалық қатарлар
3.1 Динамикалық қатардың мәні-қоғамдық өмірдің экономикалық, саяси және
мәдени құбылыстарының даму ... ... және ... ... ... ... статистикалық мәліметтер динамикалық
қатарлар деп аталады.
Динамикалық ... ... ... және орта ... қатарларына
бөлінеді. Уақыт белгісі бойынша абсолюттік шамалардың динамикалық қатарлары
мезетті және интервалды болып бөлінеді.
Белгілі бір ... ... ... ... даму ... сипаттайтын
динамикалық қатарлар интервалды деп аталады.
Динамиканың әр қатары 2 элементтен ... 1) ... ... мезет кезеңі 2)
қатар деңгейі. Динамиканың көрсеткіштер ... ... ... өсу ... өсім ... 1 процент өсімнің абсолюттік мәні;
• өсімнің орта жылдық деңгейі.
Абсолюттік өсім - қатардың ... ... және ... ... ... т - тізбекті
; баз- ... ... ... т - ... баз- ... ... (Өқ)- динамикалық қатардың деңгейлерінің қатынасы, ол
коэффициентпен және ... ... ; Өқ ... ... 2 ... ... абсолюттік өсімнің алдыңғы деңгейге қатынасы: Өсім қ;
немесе базисті: Өсім ... өсу ... мен ... арасындағы әртүрлілігі ретінде: Өсім
ққ-1 немесе өсу деңгейі мен 100% ... ... ... өсімнің абсолюттік мәні (А1%) абсолюттік өсімнің тізбектісінің өсім
деңгейі тізбектісіне қатынасына тең: А1%=;
Бір процент өсімнің ... ... мәні ... ... ... ... ... мына формуламен есептеледі:
А) өсудің тізбекті коэффициентінен орташа геометриялық: қ= ;
Б) соңғы және ... ... ... қ= ... ... ... ... жолмен шығарылады:
___ __ ___ ... ққ-1; Өсім ... ... ... ... ... ... әдісі бойынша,
территориясы бойынша, қамтылған объектінің кезеңінің жалғасуы бойынша,
есептеу бірлігі бойынша және басқа ... ... ... керек.
Динамикалық қатардың салыстырымдылығы – зерттейтін жиынтықтың бірдей
құрамын алу үшін мәліметтерді есептеу әдісі.
Динамикалық қатарлардың ... – ескі және жаңа ... ... ... ... 2 ... ... көрсеткіш
қатарларының бір қатарға бірігуі.
Динамикалық қатарларды бір негізге алып келу – ... ... ... ... және ... ... келе ... құбылыстардың өсу
қарқындылығын алу болып табылады. Бұл әдіс ... ... ... оларды салыстыруға және озу коэффициентін есептеуге ... ... ... ... ... ... ... өзгеру деңгейінің заңдылығын және ... ... ... әртүрлі өзгерістерге ұшырайтын динамикалық қатарларды да
жиі кездестіруге болады және ол құбылыстың дамуының жалпы ... ғана ... ... ... ... тенденцияны анықтайтын бірнеше әдістер
бар:
• интервалды (кезеңді) үлкейту әдісі
• орташаның сырғымалы әдісі
• динамикалық қатарды талдамалы теңестіру.
Орташаның ... ... Бұл ... мәні ірі ... ... ... ... абсолюттік мәліметтерді орташа орташа арифметикалықпен
ауыстыруда. Орташаның шамасы ... ... ... ... ... ... ... сырғу кезеңін ақырын жойып, екінші деңгейді
қосу.
Талдамалы теңестіру әдісі уақыт ішіндегі динамикалық қатардың деңгейі
өзгеруінің ... ... ... ... ... ... ... нақты деңгейлер қисықты анықтау негізінде есептелінген деңгеймен
алмастырылады. Ол уақыт ішіндегі ... ... ... ... көрсетеді.
Талдамалы теңестіру әдісі түзуді теңестіру көмегімен жүргізіледі:
-теориялық деңгей;
- түзудің параметрлері;
- уақыт көрсеткіші (күндер, ... ... ... деп динамикалық қатардың ішіндегі тұрақты жылдың
ішіндегі құбылмалылықты айтады, олар тауарды өндіру және ... ... ... ... ...... индекстермен
сипатталады.
Маусымдық индекс жиынтығы маусымдық толқынды жасайды. ... табу үшін ... ... бірнеше жылдық мәліметтерін алады.
Егер динамикалық қатар дамуда анық көрсетілген ... ... ... ... жылдардағы сәйкес айдың зерттелетін құбылыстың
орташа деңгейінің ... ... ... ... ... қатар дамуда нақты тенденциясы болса, онда маусымдық
индекстер сәйкес ... ... ... ... қатынасынан сол
айлардағы теңестірілген деңгейлеріне орташасымен есептеледі.
Негізгі ұғымдар:
Абсолюттік өсім – ... ... ... ... ... немесе
алдыңғы деңгеймен салфыстырғанда қанша бірлікке өзгергенін көрсетеді.
Өсу коэффициенті – берілген қатарда ағымдық деңгей ... ... есе ... ... ... 2 ... деңгейдің қатынасы.
Өсу қарқыны – 2 салыстырмалы деңгейдің қатынасы (динамикалық қатардың
кейінгі ... ... ... ... деңгейіне), ол ... ...... деңгейі біріншісімен (өсімнің базисті қарқыны)
немесе алдыңғымен (өсімнің тізбекті қарқыны) салыстырғанда қанша пайызға
өзгергенін көрсетеді.
Бір процент ... ... мәні (А1%) – бір ... ... (азаю)
қанша абсолюттік бірлік келетінін көрсетеді.
Озу коэффициенті – бірдей уақыт аралығында 2 ... ... өсім ... ... ... – жеке ... ... жалпы кезең ішінде орташа
деңгейіне пайыздық қатынасы.
Интерполяция – ... ... ... ... мәнін анықтау
тәсілі
Экстраполяция – бақылауға алынбаған құбылыс ... ... оған ... уақытта және келешекте соған ұқсас жиынтықтарды
бақылау кезінде алған нәтижелерін тарату арқылы анықтау әдісі.
Тақырып №4. ... ... ... ... ... емес бақылау, мұнда зерттеуге ... ... ... ... ... ... ... ал
нәтижесінде алынған бірлік бөлігі жиынтықты ... тек ... ... ... ... ... және ... еңбекпен, материалдармен және
ақшалай шығындармен ... ... ... ... мүмкін емес жағдайда жүргізіледі, себебі
кейде ішінара ... ғана ... ... ... ... ... ... бірліктер жойылатын болса;
• жаңа әлеуметтік-экономикалық құбылыстарды алдымен статистикалық
талдау әдісін дамыту үшін ішінара ... ... М: ... ... ... және ... ... жиынтықтың шағын көлемі тіркеу қателегі ... ... ...... ... ... белгісінің орташа мәнін
пайдаланып, жетерлік дәлдікпен сол ... ... ... ... ... ... беру.
Ішінара бақылаудың негізгі мінездемелеріне жатады: іріктеме көлемі,
жалпы жиынтық көлемі, орташа ішінара, жалпы ... ... ... ... бақылау әдістемесі:
А) жалпы жиынтықтан кездейсоқ тәртіппен іріктелген жиынтық алынады.
Б) әр бірлікке зерттелетін ... ... ... ... мәні ... ... мәліметтер негізінде орташа ішінара (сандық белгісі бойынша)
немесе ішінара бөлік ... ... ... ... ықтималдың белгілі бір деңгейімен жалпы орташаның ауытқуы шекарасын
береді немесе ішінара орташадан бөлікті береді.
Іріктеу жүргізу әдісі бойынша қайталанатын және ... ... ... механикалық, кездейсоқ, типтік, сериялық, жинақталған.
Ішінара жиынтық – бұл бас жиынтықтың бөлігі ғана, ... ... ... сипаттамасы ішінараның алынғвн сипаттамасынан бір
шамаға алшақтанады.
Ішінара орташа (бөлік) мен ... ... ... ... ... ... тек белгілі бір ықтималмен айтуға болады, ол сенім
коэффициентіне ... ... ... ... ... ауытқу
ықтималы арнайы кестеде мына фрагментпен беріледі:
|Ықтималдылық, Р |0,683 |0,954 |0,997 |0,999 ... ... Т |1 |2 |3 |4 ... ... ... ... жалпы орташа бекітілген шекте
болатынын көрсетеді.
4.2 Ішінара бақылау қателіктері деп ... ... ... ... ... Олар ішінара бақылау мәліметтері мен барлық
жиынтықтың арасындағы айырмашылық өлшемін ... ... ... және ... болып бөлінеді. Бақылаудың жаппай емес
сипатынан ішінара жиынтық ... ... ... тура ... кездейсоқ қателік туындайды. Олардың көлемі үлкен сандар заңы
және ықтималдар теориясы негізінде тура ... ... қате ... бөліктерін кездейсоқ таңдау принципі бұзылу нәтижесінде пайда
болады.
Іріктеменің орташа қателігі – жалпы орташаның ... ... ... ... ... ... қате негізінде іріктеменің шекті қатесі анықталады, ол жалпы
орташадан ішінара орташаның ауытқу ... ... бір ... деңгейімен
бекітеді.
Негізгі ұғымдар:
Ішінара жиынтық- іріктеп алынған бірліктердің жиынтығы.
Жалпы жиынтық- одан бірліктер алынатын жиынтық.
Іріктеме үлес (бөлік) – ... ... сол ... ие ... ... ... жиынтықтың әр бірлігі оның белгісінің зерттелуінен
кейін жалпы жиынтыққа қайтарылатын және ол тағы да ... ... ... ... ... ... ... бірліктерді таңдау кездейсоқ
болады.
Механикалық іріктеу – жиынтық ... ... бір ... ... ... керісінше топтарға интевалдармен бөлінетін
іріктеу тәсілі.
Типтік іріктеу – ... ... ... ... топтау
негізінде, әр топта бірліктердің ... ... ... ... ... ... ... – жалпы жиынтықтан бірліктер емес , олардың сериялары
кездейсоқ немесе механикалық жолмен алынатын ірктеу тәсілі.
Шағын іріктеу – ... саны 20 ... ... ... ...... ауытқуға ықтималдың әсерін анықтайтын
коэффициент.
Тақырып 5 Экономикалық индекстер
5.1 Статистика практикасында, индекстер орта ... ... ... ... ... сипаттамасы болып
табылады. Индекс- уақыт ішінде, кеңістікте немесе жоспармен кез-келген
әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... ... қатар индекстер бір көрсеткіштердің мәнінің
өзгерісінің басқалардың динамикасына әсерінің ... ... ... ... ... ... ... ауысуының
мәнін есептецді, әр аймақ бойынша көрсеткіштер қатынасын өлшейді және т.б.
Индекс сөзі көрсеткіш деген ... ... ... салыстырмалы көрсеткіштер әртүрлі элементтерден
тұратын құбылыстарды сипаттайды, оларды ... ... ... ... қатысты санмен көрсетіледі.
Индекстер мәні мынада:
- ұлттық экономиканың дамуын толық және жеке ... ... ... мен ... ... ... талдайды;
- маңызды экономикалық көрсеткіштерді құруда жеке факторлардың ролін
зерттейді;
- өндіріс резервтерін айқындайды және т.б.
индексті әдістің өзінің ... мен ... ... ... ... бір ... саны (көлемі);
p-тауар бірлігі бағасы;
z- өнім бірлігінің өзіндік құны;
T- уақыттың жалпы шығыны (Т=p*q) немесе жұмысшыларды саны
П- егіс ... ... ... ... ... ... жалпы құны
z.*q- барлық өнімді өндіруге кеткен шығындар
5.2 Индекстер топтамасы:
құрастыру формасы ... ... ... ... ... ... ауыспалы салмақпен;
зерттейтін объектінің сипаты бойынша:
- сандық көрсеткіштер индексі;
- сапалық көрсеткіштер индексі;
құбылыстың ... ... ... ... ... тұрақты құрам индекстері;
Индекстерді есептеуде салыстырмалы деңгейді және базисті деп аталатын
салыстыру жүргізілетін деңгейді ... ... ... ... ... мақсатымен анықталады.
5.3 Бір аттас құбылыстардың динамикасын зерттеу салыстырудың,
динамикалардың және ... ... ... ... шамалары болып
табылатын жеке индекстер (і) көмегімен зерттеледі.
Салыстырылмайтын элементтерден тұратын жиынтықтарды өлшеу топтық немесе
жалпы индекстер ... ... ... ... агрегатты индекстер және ... ... ... ... ... ... индекстердің арасында өзара байланыс бар, олар ... ... ... индекстерді алуға мүмкіндік береді:
- өнім құны ... ... мен ... ... ... ... өнім ... индексі дегеніміз өнімнің өзіндік құнының индексін
шығарылған өнімнің физикалық көлемінің индексіне шығару;
- тауарайналым индексі – баға ... мен ... ... индексін шығару.
Егер сапалық көрсеткіштер индексі ағымдық кезең деңгейінде алынған
салмақтар негізінде құрастырылған ... онда ... ... ... с.қ. олардың элеметтері бір-бірімен өзара байланысты.
Негізгі ұғымдар:
Жеке индекстер- ... ... ... ... сипаттайды, оны
құратын бөлік тікелей өлшенбейді.
Индекс салмағы – индекстелетін шамалардыөлшеу мақсатына ... ... ...... ... болып саналатын кезең деңгейі мен
ағымдық деңгейді салыстыру арқылы ... ... ... – ағымдық деңгей мен алдыңғы деңгейді салыстыру жолымен
алынатын индекстер.
Орташа индекс – жеке ... ... шама ... ... ... ... ... - әр түрлі уақыт кезеңдеріне жататын
зерттелетін ... ... ... ... ... ... ... индексі - индекстелетін шамалардың өзгеруі есебінен
зерттелетін құбылыстың орташа ... ... ... ... ... ... – зерттелетін құбылыстың құрылымының
өзгеруі осы құбылыстың орташа ... ... ... ... құн ... - өнімнің көлемі және құрылысы өзгермеуі
кезінде өнімге бағаның өзгеруін ...

Пән: Статистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Алматы қаласындағы жер беті озонының статистикалық сипаттамалары»40 бет
«Статистика» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі22 бет
«Құқықтық статистика»11 бет
Əлеуметтік статистика индикаторы6 бет
Атырау облысының статистика басқармасы23 бет
Вариация көрсеткіштері және олардың қасиеттері. Статистикалық талдауда вариация көрсеткіштерін қолдану23 бет
Инвестициялық жобаларды бағалаудың статистикалық әдістері23 бет
Май ауданы бойынша көші-қон халықтарының статистикалық мәліметтерінің бағдарламасын құрастыру46 бет
Макроэкономикалық көрсеткіштерге статистика мәліметтері. Инфляция,салдары,қарсы саясат. Инвестиция түсінігі,маңызы.ҚР-ғы инвестициялық қызмет сипаты14 бет
Математикалық статистика элементтерімен танысу2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь