Шәкәрім Құдайбердіүлы

Шәкәрім Құдайбердіұлы . XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың бас кезінде өмір сүріп, қоғамдық, әлеуметтік, рухани, мәдени, әдеби өмірге белсене араласып, адамгершілік, ағартушылық идеяларды уағыздаған қазақтың ұлы ақыны. Ол . сондай.ақ, прозашы, аудармашы, тарихшы және философ. Кейбір деректерде оның есімін "Шаһкәрім" деп те көрсетеді. Туған жері . қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданындағы Шыңғыстау бөктері. Шәкәрімнің әкесі Құдайберді Құнанбайдың үлкен бәйбішесі Күнкеден туған, Абаймен әкесі бір, шешесі бөлек. Шәкәрім сонда Абайға немере іні болып келеді.

Әкесінен жеті жасында жетім қалған Шәкәрімді атасы Құнанбай өз тәрбиесіне алады. Көңіліне қаяу түсірмей, бетінен қақпай, еркелетіп өсіреді. Ол жөнінде ақынның өзі: "Қажы марқұм мені "жетім" деп аяп, қысып оқыта алмай, жетімді сылтау етіп, ойыма не келсе, соны істеп, ғылымсыз өстім" деп өкіне еске алады. Алайда ақылды бала өсе келе тез ес жиып, білім.ғылымның қадір.қасиетін кештеу болса да жете түсініп, өз бетімен оқып, үйреніп, рухани қазыналарға үңіледі.

Өз елінің сөз мұрасына қоса, басқа жұрттың да асылдарына ден қояды; жаратылысты, адам қоғамын Абайша тануға, болмыстағы шындықтарды Абайша бағалауға тырысып, үлкен мектептен өтеді. Абайдың ақыл.кеңесімен өлеңдер шығара бастайды. Қазан төңкерісіне дейін.ақ ол қазақ зиялыларымен, орыс интеллигенциясымен жақын танысып, пікірлес болады, олармен бірге қоғамдық маңызы бар істерге араласады.

Барлық өткен жолын, көргені мен білгенін жырға айналдырғандықтан, оның шығармаларынан өзінің дүниеге, табиғатқа, сан салалы құбылыс.көріністерге, дінге деген көзқарастары анық көрініп отырады. Меккеге барып, "қажы" атанғанымен, ол ешқашан дінге берілген фанатик те, өмірдің қуаныш.рақатынан аулақ болуды уағыздаған тақуа да, бәрін жоққа шығаратын нигилист те болмаған.
        
        Шәкәрім Құдайбердіұлы
(1858-1931)
Шәкәрім Құдайбердіұлы - XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың бас
кезінде өмір сүріп, қоғамдық, әлеуметтік, рухани, мәдени, әдеби өмірге
белсене ... ... ... ... ... ... ... Ол - сондай-ақ, прозашы, аудармашы, тарихшы және философ. Кейбір
деректерде оның есімін "Шаһкәрім" деп те көрсетеді. Туған жері - ... ... ... Абай ... ... бөктері. Шәкәрімнің
әкесі Құдайберді Құнанбайдың үлкен бәйбішесі Күнкеден туған, Абаймен әкесі
бір, шешесі бөлек. Шәкәрім сонда Абайға немере іні ... ... жеті ... ... ... ... атасы Құнанбай өз тәрбиесіне
алады. Көңіліне қаяу түсірмей, бетінен қақпай, еркелетіп өсіреді. Ол
жөнінде ақынның өзі: "Қажы марқұм мені ... деп аяп, ... ... ... ... ... ойыма не келсе, соны істеп, ғылымсыз өстім" деп ... ... ... ... бала өсе келе тез ес жиып, білім-ғылымның қадір-
қасиетін кештеу болса да жете ... өз ... ... ... ... ... ... сөз мұрасына қоса, басқа жұрттың да асылдарына ден қояды;
жаратылысты, адам қоғамын Абайша тануға, ... ... ... ... ... ... ... Абайдың ақыл-кеңесімен өлеңдер
шығара бастайды. Қазан төңкерісіне дейін-ақ ол қазақ зиялыларымен, орыс
интеллигенциясымен жақын танысып, пікірлес болады, олармен ... ... бар ... ... өткен жолын, көргені мен білгенін жырға айналдырғандықтан, ... ... ... ... сан ... ... деген көзқарастары анық көрініп отырады. Меккеге барып, "қажы"
атанғанымен, ол ешқашан дінге берілген фанатик те, ... ... ... ... тақуа да, бәрін жоққа шығаратын нигилист те
болмаған.
Шәкәрімнің поэзиялық шығармалары мазмұнға бай, сан салалы болып келеді.
Онда азаматтық лирика да, махаббат лирикасы да, ... ... ... ... да, ... сонет, тарихи баллада, халықтық қара
өлең үлгісі де баршылық. Осындай жан-жақтылық оның прозасына да тән. Оның
тарихи, ғылыми, философиялық шығармалары қазақ прозасының ... ... ... ол ... ... ... ... әдебиетімен байланысты
дамуына зор үлес қосты. Араб, парсы, түрік, орыс ... ... ол осы ... ... бойы ... қазыналарына
еркін бойлап, солардың озық үлгілерін қазақшаға аударып, халқының игілігіне
айналдырды. Бірақ өмірден көргені мол, қабілет-қарымы тегеурінді ақыл-ой
иесінің жиған-тергенін халқына ... ... ... ... саясаты
мүмкіндік бермеді.
Заманға жағынған, күндік тірлігінің құлы болған, ойы таяз белсенділер
түртпектеп ... ... ... 72 ... ... шағында "Елу бес
жыл жинаған қазынамды, оңашада қорытам ойға салып" деп, табиғат тыныштығы
аясында өмір ... бел ... ... ... ... ... онда да
тыныштық болмайды. Жан баласына жазығы болмай, тауда жалғыз жүрген жетпіс
үштегі қарт ақынды Қызылдың жендеттері атып ... ... ... Бірақ оны халқы ешқашанда ұмытқан жоқ. Ел тәуелсіздігін алысымен,
халқы оның жарқын есімімен қайта табысты
Балығы тайдай ... ... ... ... түйе ... ... жылқы жаптырмас,
Бақасы мен шаяны
Кежідегі адамға
Түн ұйқысын таптырмас
Қайран менің Еділім!
Он алтыншы ғасырда қазақтардың Еділ ... ... ол ... ... ... ... дәлел! Рас, бақа шаяннан белсенді болса керек, бір шумаққа
екі рет ... Хош, ... ... көз салайық. Мына Қытайдың өткен
ғасырында түрменің талқанын татпаған қазақ ... аз. ... ... Шабданұлында болса, көген басында Ақыт қажы Үлімжіұлы тұр. Аса
сауатты және алғыр ақын. Әттең, жоқтаушысы келіспей жүр, біздің
топшылауымызша, Шәкәріммен ... ... ... ... орыс, моңғол
тілдерін білген. Мына орыс пен қытайдың шекарасы ... ... ... ... ... көп ... ... пен Қазан
баспаларынан кітаптар шығартқан. «Сейфүл Мәлік –Бәдіғұл Жамал» дастанын
аударып бастырған. Өзінің бірнеше дастаны шыққан. Орысша білетіндігінің бір
мысалы: «Айқап» ... ... ... «А. Алтайский» деген лақап
ат пайдаланған. Меккеге қажылыққа барған. Жиырмасыншы ... ... ... ... елінің қазысы, қазіргіше соты болып сайланған. 1939 жылы
Гоминдан билігі тұтқындап, 1940 жылы азаптап өлтірген. Айтыңызшы: тағдыры
қай жағынан Шәкәрімнен кем ... Жыры ше? Жыры ... 1960 ... ... ... ... жолы» совхозында қой баққан Көкен Қалибаев
деген қария сол Шәкәрім мен ... ... ... Екі ... біз – жас шопан, екі тау арасындағы өрісте естіп едік. Қойшы
Көкеннен естіген жырларымызды «Қазақ ... ... 2000 ... «Екі мың ... дала ... атты ... ... жолықтырдық.
Анда құлақпен тыңдадық, мұнда көзбен оқиық:
Бір Құдайдан басқаға
Бас кессе де бас ... ... ер ... ... ... ма?
«Жаным, жаным» десе де
Жат қотырын қасыр ма?
Жігерің болса, жігіттер,
Жігіңді бөліп ашылма!
Бұдан бір ғасыр бұрынғы ... жыр әлі ... ... ... ... ... ұранына лайық. Сол Ақыт қажыны оқи отырып біз шаянды да таптық:
Малым көп деп қуанба
Есеп қылар күн болар.
Қайыр-зекет ... ... күн ... ісің ... ... күн ... мал – жылан мен
Шаян болар күн болар.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
А.С.Пушкиннің шығармаларын аударудағы Шәкәрім Құдайбердіұлының шеберлігі80 бет
Абайдың ақын шәкірті шәкәрім құдайбердіұлы24 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлы ( 1858 – 1931 )10 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлы (1858-1931)7 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлы шағармашылығындағы дүниетанымдық мәселелер11 бет
Шәкәрім құдайбердіұлы шығармаларының поэтикалық ерекшеліктері27 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлы өмірбаяны6 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлы – қазақтың көрнекті ақыны19 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлынің өмірбаяны5 бет
Шәкәрім Құдайбердіұлының би ретіндегі қызметі123 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь