Құқықтың түсінігі

Жоспар

Кіріспе

1.Құқықтың түсінігі , сипаты

2.Құқықтың жалпы әлеуметтік мәні

3.Құқық салалары:

Конституциялық құқық
әкімшілік құқық
Қаржы құқығы
Еңбек құқығы
Отбасы құқығы
Қылмыстық құқық
Экологиялық құқық
Азаматтық құқық
Азаматтық ісжүргізу құқығы
Халықаралық құқық

4.Қортынды
        
        Жоспар
Кіріспе
1.Құқықтың түсінігі , сипаты
2.Құқықтың жалпы әлеуметтік мәні
3.Құқық салалары:
Конституциялық құқық
әкімшілік құқық
Қаржы құқығы
Еңбек құқығы
Отбасы ... ... ... ... ... ... ... (ағылш. 1. law (наука); 2. right) – ... ... ... ... қорғалатын, жалпыға бірдей қоғамдық қатынастарды реттейтін
тәртіп ережелерінің ( нормалардың ) жиынтығы. Құқықтың түсініктері бірнеше,
бірақ мазмұндары біреу-ақ. Құқық мазмұнының ... ... - ... ... мүдде-мақсатын қорғау, орындау; - қарым-қатынастарды
реттеп, басқару; - қоғамды дағдарысқа ұшыратпай, экономикалық, саяси,
әлеуметтік, мәдениеттік т.б. бағытын ... ... - ... ... ... ... реттеп басқару.
«Құқық» терминінің көптеген мәні бар.Ол заң ғылымында , күнделікті
өмірде , ... ... ... ғылымында «құқық» термині бірнеше мағынада қолданылады. «Құқық»-ресми
түрде ... жеке және ... ... ... сүйене отырып әрекет
етуі.Мысалы,азаматтардың еңбек ету бостандығы,білім алу , меншік иесі
болу,кәсіпкерлікпен шұғылдану құқығы.Заңды тұлғалардың да құқықтық
мүмкіндіктері болады.
Субъективтік құқық –тұлғалардың мүддесін қанағаттандыру ... ... ... ... берген құқықтық мүмкіндіктері.
Тұлғаның құқығы құқықтық қатынасқа қатысушы басқа тұлғаның құқығымен
байланысты болғандықтан , екі ... да ... ... пайда болады.
Мысалы, әр азаматтың оқып , білім алуға құқы ... ... ... ішкі ... ... бағдарламасын
орындауға міндетті.
Азаматтық құқық нормаларымен реттелетін қоғамдық қатынастар
азаматтар арасында, ұйымда, мемлекет пен әкімшілік - ... ... ... ... тұлға терминімен қатар, жеке тұлға термині
қолданылады. Азаматтық кодекстің 12 - бабына сәйкес жеке тұлғаға
Қазақстан Республикасының азаматтары, шетел азаматтары және азаматтығы ... ... ... жеке ... ... ... қатынастың
субъектісі болып танылуы үшін онда құқық қабілеттілік пен әрекет
қабілеттілік болуы міндетті. Құқықтық ... ...... ... ие ... оны ... асыру мүмкіндігі. Құқық қабілеттілік
азамат туған кезден басталып, қайтыс болғанда ... ... ... ... ... жатады: меншік
құқығында мүлікті иеленуге, Қазақстан Республикасы аумағында және
шекарасынан тыс ... ... ... ... ... ... алуға,
мүлікті мұраға қалдыруға, тұрғылықты жерін таңдауға, республика аумағынан
тыс жерге кетуге, заң ... ... ... кез – ... ... айналысуға, кез – келген мәмілелер жасауға, интелектуалдық меншік
құқығында өнертабыстарға, ... ... өнер ... ... ... қатар, материалдық, моральдық зиянның орнын толтыруды
талап етуге және басқа мүліктік және жеке құқықтарға ие бола ... ... , ... ... ...... ... арқылы қоғамдық
қатынастардың байланысын, орындалу жолдарын, бағыттарын анықтап отыру.
Құқықтың қорғау функциясы – нормативтік актілердің қоғамдағы қарым-
қатынасқа ықпалын, әсерін күшейту, жаман ... ... ... айтылғандай, құқық – жалпыға бірдей міндетті, мемлекет қамтамасыз
ететін, қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардың жиынтығы. Құқықтық
норма – құқықтың бір клеткасы, ... ... ... ... ... болады. Ол адам істерінің, жұмысының, тәртібінің шеңберін анықтап,
олардың бостандығын және қарым-қатынасын реттеп, басқарып отырады
Құқықтың түсініктері бірнеше, бірақ мазмұндары біреу-ақ.
Құқық ... ... ... ... және адамдардың мүдде-мақсатын қорғау, орындау;
- қарым-қатынастарды реттеп, ... ... ... ұшыратпай, экономикалық, саяси, әлеуметтік,
мәдениеттік т.б. бағытын дамытып, нығайту;
- мемлекеттік органдардың, ұйымдардың құзіретін, ара-қатынасын ... екі ... ... ... ...... ... қоғамның обьективтік дамуына сәйкес жаңа қатынастардың
қалыптасуы; екіншісі – құқықтың субьективтік түсінігі обьективтік
қалыптасқан қатынастарды реттейтін, ... ... ... ... ... ... функциясы – нормативтік актілердің қоғамдағы қарым-
қатынасқа ықпалын, әсерін күшейту, жаман қатынастарға тыйым салу.
Жоғарыда ... ...... бірдей міндетті, мемлекет қамтамасыз
ететін, қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардың
жиынтығы. Құқықтық норма – ... бір ... ... ... ... үлгісі деуге болады. Ол адам істерінің, жұмысының,
тәртібінің шеңберін анықтап, олардың бостандығын және қарым-қатынасын
реттеп, басқарып отырады.
Құқықтық нормалардың белгілері:
1.Норма мемлекеттік органның ... ... ... оның заңды күші
бар. Мұндай нормалардың қоғамдағы тәртіптің үлгісіне айналады, өйткені ол
нормаларды халықтың ... ... ... орындайды.
2.Нормада субьектілердің құқығы мен міндеттері, орындалу жолдары толық әрі
нақты көрсетіледі. Егер көрсетілмесе, субьектілер өз еркімен іс-әрекет
етуге, тек заңға нұсқан ... ... ... ... ... мемлекет орындатуға мәжбүр етеді.
4.Құқықтық нормалардың жүзеге асырылуын, орындалуын мемлекет қамтамасыз
етеді.
5.Құқықтық норма адамдардың, қоғам тәртібінің кепілдігі ретінде жұмыс
істейді.
Сонымен, құқықтық ...... ... субьектілердің құқықтары мен
міндеттерін реттеп, басқарып отыратын жалпыға бірдей ... ... ... нормалардың элементтері бірігіп, оның құрылымын
қалыптастырады. Құрылымы жөнінде құқықтық нормалар ... ... ... ... және ... ережелерінің нормалары.
Негізгі заңды нормаларда элементтердің мазмұны норманың кіріспесінде
немесе бірінші бабында толық көрсетіледі. Мысалы, ҚР салық кодексінде
номалардың элементтері 1-ші ... ... ... ... нормаларында элементтер нормативтік кесімдердің
баптарында, бөлімдерінде толық көрсетіледі.
Құқықтық ... ... ... ... санкция(жаза,шара).
Диспозиция – қатынастың мазмұны мен субьектілердің құқығы мен
міндеттерін көрсетеді. Мысалы, екі немесе көп ... ... ... тұлғалардың міндеттері мен құқықтары айқын көрсетілуі.
Гипотеза-Құқықтық норманы қолдану,қолданбау ұшін қажеттіөмірдегі
мән-жайлардың бар екенін көрсететін құқықтық норманың бөлшегі.
Санкция-құқықтық норманың ... ... ... жағымсыз шараны көрсететін құқықтық норманың бөлшегі. Құқықтың
реттеу функциясы – нормативтік актілер ... ... ... ... ... бағыттарын анықтап отыру.
Құқықтың қорғау функциясы – нормативтік актілердің қоғамдағы
қарым-қатынасқа ықпалын, әсерін күшейту, жаман қатынастарға тыйым салу.
2.Құқықтың жалпы әлеуметтік ... ... ... ... мойындай отырып,оған мынадай
анықтама беруге болады: Құқық бұл-жалпыға бірдей міндетті,мемлекет күшімен
қамтамасыз етілетін,қоғамдық қатынастарды реттейтін , заңда және басқа да
ресми ... ... ... ... жиынтығы. Құқық
бірнеше бөліктен тұратын жүйелі құрылыс.Оның бір бөлігі –табиғи құқықтың
мазмұны адам мен қоғамның ... ... ... ... ... теориясы өте күрделі. Сондықтан ол осы уақытқа
дейін өз деңгейінде қалыптаса алмай келеді, өйткені, ғалымдардың арасында
бұл мәселе бойынша ... ... ... әлі ... ... ... таластар әлі күнге дейін қызу жүріп жатыр.
Әлеуметтанушылардың пікірінше, құқық әлеуметтануы жалпы
әлеуметтанудың белгілі бір ... ... ... ... ... юриспруденция ұғымдары әр түрлі мағынада болып, олар әлеуметтану
мен құқық ғылымдарына қолданылады. әлеуметтік құқықтың юриспруденция ұғымы
құқық ғылымдары дамуының ... ... ... анықтаса, құқық
әлеуметтануы (юридикалық әлеуметтану) ұғымы жалпы әлеуметтану ғылымынң жеке
саласындағы әлеуметтік-құқықтық зерттеулерді белгілеп анықтайды. Сонымен,
бұл екі ұғымның мазмұны мен ... ... ... екеуі де жалпы
әлеуметтанудың қоғамдағы құқықтың саласымен айналысатын өз алдына жеке
бөлімдеріне ... ... ... ... ... ... негізінде үш мағынада қарайды.
Біріншіден, құқық –бұл міндетті түрде орындалатын әлеуметтік
ережелердің жиынтығы. Екіншіден, құқық белгібір қызметті атқаруда
адамның, ... ... ... ... ... ... Мысалы, еңбек етуге, демалуға рұқсат беруді айтады.
Үшіншіден, құқық куәлік ретінде де қолданылады. Мысалы, машина жүргізу
құқықығы, т.б.
Құқық ғылымының да жоғарыда көрсетілгендей ... ... бар. ... орай ... ... ... ... пен құқықты
қондырманың бір түрі ретінде қарап, оларды қоғамның барлық салаларымен,
әсітесе, ... ... ... ... оған ... әсер етіп отырыатынын көрсетеді. әлеуметтану ғылымы жеке қоғамдақ
және гуманитарлық (оның ішінде ... ... ... ... болып, олардағы құбылыстарды, үдерістерді, көкейтесті
мәселеллерді, ой-пікірлерді, істің мәні мен мазмұнын әлеуметтану тұрғысынан
жан-жақты, терең зерделеуге, тұжырымдауға тырысады.
Ал, жалпы құқық ... ... ... ... ... оның теориялық заңдылықтарын, әдістемелік нұсқау, бағдарламаларын,
құқықтық құбылыстар мен процестерді зерттеудің ғылыми әлеуметтік әдістерін
әр уақытта қажыт етіп отырады, оларды кеңінен қолдануға ... ... ... әлеуметтану мен жалпы құқық
ғылымының тығыз байланыстары, әсіресе, әлеуметтану құқық ғылымына кең
енуіне (кіруіне) байланысты әлеуметтанудың арнаулы салалық теориясы- құқық
әлеуметтануы ... ... ... құқықты біртұтас, бірыңғай жүйе, ерекше бір
әлеуметтік құрылым ретінде қарайды. Ал, мұндай құрылым әр уақытта
әлеуметтік шеңберде қаралуы ... ... орай ... ... ... қатынастар жүйесінде алатын орны мен атқаоатын қызметін
(функциясын), оның шығуы мендамуын, өзгеру тетігін, құқықтық (юридикалық),
ережелердің құрылымын, олардың қоғамдағы ... ... т.б. ... ... ... да ... ... байланыстарын, ықпалын зерттейді.
Құқық әлеуметтануы әр түрлі қоғамдық қатынатар жүйесінде,яғни құқық пен
құқықтық сананың әр уақытта ... ... ... ақыр аяғында құқықтық
экономикалық қатынастармен шарттас, тікелей байланыста, дұрысы, оларға
біршама тәуелді екенін көрсетеді, сонымен ... ... ... ... ... ... бақылауды қамтамасыз етуді және қоғамдық
өмірді ұйымдастыруды зерттейді.
Қоғамдық қатынастар жүйесінде құқықтық әлеуметтік ережелердің
дамуы, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... құқықтық сананы және құықтық шығармашылықты
қалыптастыру үдерісі ретіндежәне құқықтық, юридикалық ережелерді қоғамның
барлық деңгейінде әлеуметтік тәртіпке ... ... ... Осыларға орай жалпы құқық деген не, оны әлеуметтік тұрғыдан
қалай түсіну керек, деген заңды сұрақтар туады. Жоғарыда көрсетілгендей,
құқық – ... ... ... ... бұйрық-жарлықтардың, талап-
тілектердің жиынтығы.
«Норма» деген термин латын тілінен алынған ұғым, ол ... ... шама ... ... ... Жай ... ... «ереже» сөзі
басқарушы деген жалпылама мағынада қолданылады.
Әлеументтік ереже дегеніміз, белгілі бір адамдар ұжымының
мүддесін көздей отырып ... және ... әрі ... бір-біріне
өзара қатынасының тиісті тәртібі .Бұл тиісті ,міндетті тәртіп қоғам
тарапынан жасалған алуан түрлі іс-шаралармен қорғалып ,сақталынып отырады.
Құқықтық ереже әлеументтік ереженің бір ... ... ... ... ... белгілері ,қасиеттері кірген.Сондықтан
құқықтық ереже әлеументтік ережені қайталап отырады .Бұл екеуінің
арақатынасы бүтін мен жартыға тең Сонымен ,жоғарыда ... ... ... ... шығарған және бекіткен, орындалуы мемлекеттік
аппараттың күшімен қамтамасыз етіліп отырылатын ... ... ... ... ... ереженің сапалы болуы, оны жасайтын адамның өрісімен
танымына,мақсатына байланысты. Оның шығатын көзі – мемлекет. Сондықтан
құқықтық ережелер жалпыға бірдей міндетті, ... ... бола ... ... ... ... ... мен топтарына, жіктерінен
оны бұзбауды, сақтауды, орындауды, қорғауды,талап етеді. Жалпыға міндетті
ережелерге айнала отырып, құқық ережесі ... ... ... қайталанып отыратын қоғамдық қатынастармен байланыста болады.
осықайталанатын қатынастар, бір жағынан құқық ережесімен реттеліп отырса,
екінші жағынан қайталанатын қатынастар құқық ... ... ... ... ... орындамаушылық, тәртіп бұзушылыққа қарсы
мемлект тарпынан еріксіз, мәжбүр ету, т.б. шаралары қолданылады.
Сонымен, өзінің түрі жағынан құқық – бұл ... ... ... ... орнатуы, көндіруі немесе санкциясыарқылыжүзеге
асыралып отырады.
Құқықтық және нақтылы қоғамдық ... ... білу ... ... ... ережелер (нормалардың) ондағы
индивидтердің (адамдардың), әлеуметтік топтардың, жіктердің мұң-мұқтажы,
талап-тілектерінің жанама ... ... ... ал ... ... ... ... қоғамда құқық жүйесінің жалпы өмір сүруін қамтамасыз
ететін бірден бір шарт болып ... ... ... ... ... ... т.б. әр ... өзіне тән, ерекше талап-тілегі, мұң-
мұқтажы, мүддесі болғандықтан қоғам әр қилы “Әлеуметтік кеңістіктегі”
күштердің жиынтығынан ... ... ... ... ... Сондықтан
бұлардың әр қайсысы әлеуметтік өмірде әр түрлі орында, ортада, жағдайда
болып, әлеуметтік ... ... ... саясатта, өнерде, т.б.)
теңсіздікте болады. Әлеуметтік ресурстардың негізгі бір түрі ... деп ... ... ... ... мынындай мәселеге
ерекше назар аударуы мүмкін. Қандай кезеңдерде немесе жағдайларда ... ... ... ... жоғары және көптеген әлеуметтік
ресурстармен қамтамасыз етілген жеке адамдар мен топтар әрекет, қызмет етіп
отырған құқықтық ережелерді ... ... ... бар ... ... ... жұмысын біршама тоқтата ала ма немесе кейбір
құқық ережесі (нормасы) басқа бір адамдардың, топтардың мұң-мұқтажына,
талап-тілегіне қарсы тұрып, кедергі ... ала ма ... ... ... адам ... топ бола ма, ... бекітілген құқықтық актілер ережелердің (нормалардың)
жиынтығы десек, онда құқық таза ... ... ... ... ... ... ... салалары
Құқық саласы-өздерінің реттейтін біртектес қоғамдық
қатынастардың ортақ болуы арқылы біріккен құқықтық нормалар мен
институттардың бөлектенген тобы.Сондықтан оларды жіктеп,дербес топтарға
бөлу қажет.
Мемлекеттік немесе ... ... ... ... ... ... ... Республикасының қоғамдық
құрылысы мен саясатының ,Қазақстан азаматарының құқықтық
жағдайын,бостандықтары мен ... ... ... ... ... –құқықтық нормалардың жиынтығын
құрайды.
ХХI-ғасырдың бірінші он жылдығы Қазақстанда конституциялық
құрылыстың жаңа кезеңімен атап өтілді. 2007 жылғы 21 ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы”
Заң қабылданып, онда ел үшін қағидаттық маңызды жаңалықтар ... ... ... тезінен өткен мемлекеттік құрылыстың Қазақстандық үлгісінің
өлшемдері негізінен сақталды.
Конституциялық реформа барысында осы үлгі аясында Парламент
палаталарының рөлі мен ... ... ... қатынастарының жүйесі
жаңғыртылды, олар бүгінде мемлекеттегі істің жай-күйіне бұрынғыдан да үлкен
жауапкершілік алады.
Азаматтық қоғам ... ... ... ... ... қатынастарының үйлесімділігі бағдарының нәтижесінде мемлекеттік және
қоғамдық институттардың неғұрлым белсенді өзара іс-қимылына конституциялық
тыйымдар мен шектеулер алып ... ... ... ... ішкі ... ... толықтай сай келетін жергілікті өзін-өзі басқару жүйесі
жаңартылды.
Сот төрелігін іске асыру кезінде соттардың тәуелсіздігін ... ... ... жаңа ... конституциялық деңгейде
қарқын берілді. Өлім жазасын қолдану аясы қысқартылып, адамдардың өлімімен
ұштасатын террористік қылмыстармен және соғыс уақытында жасалған аса ауыр
қылмыстармен ғана ... бұл ... ... өлім жазасының іс
жүзінде жойылғанын білдіреді. Соттың қамауға алуға санкция беруі енгізілді,
прокуратура мен соттың тергеу жүргізу мүмкіндігіне конституциялық тыйым
алып тасталды.
Жүргізілген ... ... ... пен қоғам институттарын
одан әрі демократияландыруға бағытталған. Конституцияда танылған осы ... ... ... ... ағымдағы заңнамасында одан
әрі іске асуға тиіс.
Норма түзушілік қызметтің тиімділігін арттыру мақсатында
қолданыстағы заңнаманы жүйелеу, ... ... ... одан ... оны ... және ... нормалардан арылту, құқықтық
реттеудегі олқылықтардың орнын толықтыру, қолданыстағы құқықтағы ішкі
қайшылықтарды жою; ... ... ... анық баяндалуы керек.
Конституцияға сәйкес заңнамалық актілер қабылдана алатын мәселелер тобы
шеңберінде тікелей қолданылатын ... ... ... ... жұмысты жалғастыру қажет.
Нормативтік құқықтық актілерді бағалаудың халықаралық стандарттары
енгізілетін ... бұл ... ... мен ... мүдделерін
неғұрлым толық ескеруге, құқық нормаларының тиімділігін, үнемділігін және
ұтымдылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... ... ... ... айқындамаларда қамтылған жасампаз әлеуетінің
жүзеге асырылуы төңірегінде шоғырлануы тиіс.
Заңнаманы ... ... және ... қолдану қызметі барысында
Конституцияның үстемдік принциптерін және төменгі деңгейдегі актілердің
жоғары ... ... ... ... ... ... заңдылық режимін және құқықтық жүйенің тұрақтылығын да,
сонымен қоса қолданыстағы Конституция шеңберінде ... ... ... да ... ... ... шаралар қажет. Құқықтық саясатқа кешенді
көзқарас барлық нормативтік-құқықтық базаны мемлекет ... ... ... оның ... ... ... және есептілік
принциптерінде, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын, қоғам мен
мемлекеттің мүдделерін қамтамасыз ететін мемлекеттік басқарудың сапалы ... ... ... ... ... береді.
Конституциялық құқық — Қазақстан Республикасы құқық жүйесі
салаларының бірі. Ол өзінің ішкі ... ... ... ... білдіреді және басқа құқық жүйесінін нормаларынан
ерекшеленеді. Ішкі тұтастық конституциялық нормалардағы қоғамдық
қатынастардың ... ... ... ... ... жал-пы
белгілердің болатындығын білдіреді. Конституциялық құқық нормаларымен
реттелетін қоғамдық қатынастар оның пәнін құрайды.
Конституциялық құқық пәнінің өзіндік ... ... ... нормаларымен реттелетін қоғамдық қатынастар мемлекет
және қоғам құрылымының негізін құрайды және мемлекеттік биліктің жүзеге
асуымен тікелей байланысты жүргізіледі.
. ... ... ... білмейінше оның нормаларын қолдану саласында
анықтау мүмкін емес. Өйткені, нақты құқықтық әрекеттерді
талдау кезінде, ең алдымен қай саланың нормасын қолдану қажеттігін анықтап
алу ... Ал ол ... ... ... ... табылатын қоғамдық
қатынастар сипатын белгілеу қажет.
Конституциялық құқық нормаларымен реттелетін қатынастар аясы
мейлінше кең. Ол мемлекет пен қоғам өмірінің барлық ... ... ... ... және басқа салаларды қамтиды. Әрине,
конституциялық құқық нормалары ... ... ... көріністері бойынша
және жан-жақты реттемейді. Ол аталған салаларда тек ең негізгі, базалық
қабаттарды ғана реттейді. Бұл қабаттар мемлекет пен ... ... ... ... ... әлеуметтік, діни байланыстардың негізін
қалайды.
Конституциялық құқық, тұтас алғанда, құқықтын реттеу әдістері деп
аталатын белгілі бір тәсілдер мен ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттеу
үшін төмендегідей: 1) міндеттеу әдісі; 2) тыйым салу ... 3) ... ... 4) тану ... ... ... әдісі мемлекеттік органға
сияқты, жеке тұлғаларға да қатысты, олардың барлық қызмет саласында
қолданылады. Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдары әрбір азаматқа өзінің құқықтары мен мүдделеріне
қатысты құжаттармен, шешімдермен және ақпарат көздерімен танысу мүмкіндігін
қамтамасыз ... ... деп ... ... ... ... бұл әдісті қолданудың тағы бір мысалы болып
табылады. Яғни: "Меншік ... ... оны ... сонымен қатар қоғам
игілігіне де қызмет етуге тиіс». Аталған қағида мемлекеттік меншікке
сияқты, жеке меншікке де ... ... ... ... ... да, жеке меншік иелерін де меншікті тек өз мүддесіне
ғана емес, сондай-ақ қоғам мүддесіне де ... ... ... ... салу әдісі де кең қолданылады. Бұл
әдіс, көбіне мемлекеттік органдарға, қоғамдық құрылымдарға ... ... салу ... ... қатысты шектеулі жағдайларда ғана
қолданылады.
Әкімшілік құқық-мемлекттің басқару аясында мемлекет органдарын
ұйымдастыру және олардың атқарушы-өкім ету қызметінің барысында ... ... ... ... ... органдарының
құрылымы мен күзіретін белгілейді.
Осылайша, прокурорлық қадағалаумен қатар атқарушы биліктің ... ... ... ... ... мәжбүрлеу шаралары
жағдайларын қолдана отырып, бағынысты емес субъектілерге – азаматтар мен
ұйымдарға қатысты жүзеге асыратын, әкімшілік заңнамамен реттелетін ... ... ... қамтамасыз ету мақсатындағы әкімшілік
қадағалаудың болуы заңдылық.
Яғни азаматтар мен ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін қатаң
сақтау ... ... ... ... ... құқықтық режимді
сақтауды қамтамасыз ету.
Мемлекеттік бақылау мен қадағалауды ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлерге ғана емес, сонымен қатар құқықтың басқа да субъектілеріне
қатысты бақылау-қадағалау өкілеттіктерінің ауқымын реттеумен және
қысқартумен;
- әкімшілік-қадағалау ... ... ... деңгейін арттырумен
байланысты.
Мемлекеттік қызмет саласындағы қатынастар да әкімшілік құқықты
реттеудің нысаны болып табылады. Оның дамуының ... ... ... ... ... және әкімшілік қызметтің аражігін неғұрлым нақты
ажырату;
- мемлекеттік қызметте адам ресурстарын басқарудың жаңа институттарын
қалыптастыру және жұмыс істеп тұрғандарын жаңғырту;
- мемлекеттік қызметке ... және жеке ... ... ... жаңа
әдістерін енгізу;
- еңбекке ақы төлеудің және ынталандырудың жаңа принциптерін енгізу;
- мемлекеттік қызметшілердің түпкілікті нәтижеге бағдарланған ... ... ... ... ... күтіледі.
Әкімшілік құқықтың маңызды құрамдас бөліктерінің бірі даму
перспективасы әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнаманы ... ... ... және ... ... мен ... тікелей қолданыстағы мәнін, мазмұнын анықтайтын және заңдарды
қолданумен конституциялық нормаларды тану жатуға тиіс – әкімшілікделиктілік
құқық болып табылады.
Әкімшілік ... ... ... ... ... ... келтіруге, әкімшілік-құқықтық шаралармен қоғамдағы құқықтық
жанжалдардың алдын алуға барынша бағытталуы тиіс. Бұл ретте әкімшілік-
құқықтық санкцияларды қалыптастыру кезінде олардың қоғамдық ... мен ... ... ... сәйкестік принципі мүлтіксіз сақталуы
тиіс.
Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді қарау жөнінде сот
және соттан тыс инстанциялар арасындағы өкілеттіктердің ... яғни ... ... ... және ... тыс ... ... нақты тұжырымдамасын айқандаған жөн. Бұл ретте соттың
әкімшілік жаза
қолдану жөніндегі өкілеттігін кеңейту мүмкіндігі, сондай-ақ әкімшілік сот
өндірісіндегі жарыспалылық қағидатын ... ... ... өзекті күйінде
қала береді.
Әкімшілік-деликтілік құқық үшін әкімшілік-деликтілік заңнамамен
қорғалатын құқықтық қатынастар ауқымын неғұрлым нақты анықтау және тиісінше
әкімшілік-құқықтық және қылмыстық-құқықтық санкциялардың ... ... ... ... ... ... бір маңызды бағыт әкімшілік-іс жүргізу құқығын дамыту болып
табылады, оның ... ... ... ... ... болар еді.
Бұл ретте әкімшілік-іс жүргізу заңнамасының реттеудің нысанын нақты анықтау
қажет. Бұл тұрғыда әкімшілік құқық бұзушылықтар ... ... ... ... ... ... мәселелері өзектілігін сақтайды.
Сондай-ақ әкімшілік-іс жүргізу құқығын дамытумен байланысты
мемлекет пен ... ... ... ... ... ... ... дауды шешетін әкімшілік әділет мәселесін қараған
жөн. Яғни, іс жүргізу оқшаулау мен жариялы-құқықтық сипаттағы жанжалдарды
шешу тәртібінің заңдылығы ... ... ... ... сот ісін ... қылмыстық және азаматтық іс
жүргізумен қатар сот төрелігін жүзеге асырудың толыққанды нысаны болуы
тиіс.
Қылмыстық құқық дегеніміз – құқық саласының негізгі түрлерінің
бірі ретінде ... ... мен ... қылмыс үшін қылмыстық
жауаптылықтың негізі мен шектерін, сондай-ақ қылмыстық жауаптылықтан және
жазадан босатудың шарттарын айқындайтын құқықтың нормалардың жиынтығы.
Жалпы қылмыстық құқықтың ... ... - ... ... және ... ... алу ... болдырмау; қылмыстардың
профилактикасы) болып табылады.
Заң әдебиеттерінде қылмыстық құқықтың тәрбиелік міндеттерді жүзеге
асыратындығы туралы ... ... ... ... келісуміз керек.
Себебі: азаматтардың бойына заң құрметтешілік дағдысын, мораль ... ... ... қалыптастыру барлық құқық салаларының алдында тұрған
міндет. Сондықтан, қылмысты ...... ... тағы басқа да
құқық салаларындай тәрбиелік мәні бар әсер ету шаралары ... ... ... ... ... ескіру мерзімі өтпеген
немесе соттылығы жойылмаған не алынып тасталмаған немесе қылмыстық жауапқа
тартылу заңға сәйкес тоқтатылмаған екі не одан да көп ... ... ... ... ... деп танылады.
Бір ғана тұлғаның бірнеше рет қылмысқа баруы – қоғам үшін аса
қауіпті болып табылады. Біріншіден, қылмыстық құқықтық қорғауындағы
қоғамдық ... ... зиян ... ... ... арта ... бір тұлғаның жасаған қылмыстары әртүрлі объектілерге қиянат
келтіретін болса, зиян келетін қоғамдық қатынастардың қатарының өзі де
кеңейе түсуі мүмкін. Және де, бір ... бір ғана ... ... қылмыс
жасауының өзі әдетте, бұл қылмыскердің бойында тұрақты түрде қоғамға қарсы
бағыт ... ... ... өзі ... тең ... бұл ... неғұрлым қатал қылмыстық – құқықтық ықпалдың
қолданылуын талап етеді. Сонымен қатар, бір
тұлғаның бірнеше қылмыс жасауы, оның ... ... ... де ... ... 3 түрге ажыратылады:
1қылмыстың бірнеше мәрте жасалуы;
2Қылмыстардың жиынтығы;
3 қылмыстың қайталануы
Экологиялық құқық
Қоршаған табиғи ... ... және ... ... ... ... ... даму барысын жетілдірудің міндетті шарты. Біздің
елімізде табиғатты ... және оның ... ... ... қоғамның
дамуының конституциялық қағидаларына енгізілген. Ол әрбір адамның парызы
ретінде ... ... ... ... болып табылады. Экологиялық
құқық бұл осы кезеңмен болашақтың адамдарының мүдделері үшін қоғам мен
табиғат ... ... ... ... қатынастарды
реттейтін жаңа құқық салаларының бірі болып табылады.
Табиғатты қорғау – қазіргі кезең және болашақ ... үшін ... ... ... байланысты қоғамның экологиялық даму мүддесі болып
табылады. Құқықтық ... бұл ... мен ... ... байланысынан
туындайтын қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардың жиынтығы. Құқықтық
экологияның анықталуының бірі болып – ... ... ... ... ... бұл қазіргі және болашақ ұрпақ үшін қошаған ... ... ... ... ... ... мен ... қарым-
қатынасын анықтайтын қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардың жиынтығы.
Экология құқығы құқық саласы ретінде адамдардың мүдделері үшін қоғам мен
табиғат арасындағы
үйлесімді байланыстарға жету ... ... ... ... ... арнайы тәсілдерді реттейтін құқықтық номалардың жүйесін
құрайды.
Экология құқықтың әдістері қоғам мен табиғат арасындағы үйлесімді
байланысқа ... ... олар ... да, қоғамға да қатысты
заңдылықтардың құқықтық реттелуінің сақталуына негізделеді.
Қазақстан Республикасы экология құқықтарының ... ...... ... қорғау, оны пайдалану, сапасын арттыру және табиғи ресурстар
жөніндегі қоғамдық қатынастарды реттейтін нормативтік актілер жатады.
Кейбір ... ... ... заңдардың құрамына кірмеуі де
мүмкін. Мысалы: Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі – экологиялық
заңдарды ... үшін ... ... ... ... ол ... ... қайнар көзіне жатады, бірақ экологиялық
заңдылықтардың құрамына кірмейді, өйткені қылмыстық заңдардың құрамына
кіреді, сол сияқты Азаматтық кодекс, ... ... ... ... де ... ... қайнар көздеріне жатады, бірақ экологиялық
заңдардың құрамына кірмейді. Сондықтан «Экологиялық құқықтың қайнар
көздері» деген ұғым «Экологиялық заңдар» деген ұғымнан ... ... ... ... ... ... үшке бөлінеді:
кешенді;
ресурстық;
әлеуметтік - экологиялық.
Экология құқықтарының ресурстық қайнар көздеріне нормативтік актілер, егер
құқықтық реттеудің объектісіне жеке ... ... ... ... ... ... Су кодексі, Орман кодексі және т.б. жатады.
Экология құқықтарының әлеуметтік –экологиялық қайнар көздеріне
адамдардың өмір сүруіне қолайлы ортаны ... ... ... ... Оған ... ... халық денсаулығын сақтау
туралы», «Семей облысындағы ядролық полигон туралы» заңдарды жатқызуға
болады.
1) ... ... ең ... ... ... ... ... жатады. 2) Экология құқықтарының қайнар көзіне «Айналадағы
табиғи ортаны қорғау туралы» Қазақстан Республикасының заңы жатады. Бұл заң
қазіргі және ... ... ... ... айналадағы табиғи ортаны
қорғаудың құқықтық, экономикалық және әлеуметтік негіздерін белгілеуге және
адам қызметінің осы табиғи ортаға зиянды ықпал жасауына жол ... ... 3) ... ... ... көздеріне
министрліктер мен ведомстволардың нормативтік – құқықтық актілері жатады.
Министрліктер мен ... ... ... ... ... құқығы
Отбасылық қатынастарды реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығы отбасылық
құқық деп ... ... ... реттейтін негізгі нормативтік
құқықтық акт Қазакстан Республикасының "Неке және ... ... Заңы ...... ... ... ... табылады. Ерлі-зайыптылар арасындағы
мүліктік және мүліктік емес жеке қатынастарды туындататын отбасын кұру
мақсатымен, заңда белгіленген тәртіппен тараптардың ерікті және толык
келісімі жағдайында жасалған ... пен ... ... тең ... — неке деп ... ... арасында некеден, туыстықтан,
бала асырап алудан, отбасына тәрбиелеу үшін бала ... ... ... ... деп ... Бірақ отбасындағы
қатынастардың бәрі бірдей құқық жөнімен реттеле бермейді. Отбасындағы
қатынастар, негізінен, адамгершілік, игілік-өнегелік нормалары негізінде
реттеледі. Бұл өзара ... ... ... және имандылық
қолдаудың көрінісі. Отбасылык өмір қалыбы, көбінесе ұлттық дәстүрлер мен
әдет-ғұрыптарға сүйенеді (үлкендерді қадірлеу, отбасын қамтамасыз ету оның
басшысы ретінде толықтай ер ... ... ... қадірлеп,
құрметтеу).
Отбасының ішкі мәселелері отбасы мүшелерінің өзара келісімі
бойынша шешіледі. Егер ол мәселелер ... ... ... болса, оны шешуге балалар да қатыстырылады. Құқықтық нормаларга
араласу отбасылық қатынастар бұзылганда қажет. Жеке ... ... ... ... қатынастар құқық арқылы егжей-тегжейлі
реттеледі, өйткені бұл қатынастардың объектісі материалдық игілік болып
табылады. Отбасылық ... ... ... ... ... Мәселен,
отбасылык құқықпен реттелмеген отбасы мүшелерінің арасындағы мүліктік және
жеке мүліктік емес қатынастарды реттеуге ... ... ... ол ... ... мәніне қайшы келмейді.
Туыстық және туысқандардың түрлері
Отбасылық құқық тек шартты түрде ғана отбасылық деп атауға болатын өзге де
қатынастарды реттейді. Мәселен, немерелері мен ... ... ... ... ... ... тұратын кемелетке толған ағалары
мен қарындастарының арасындағы қатынастар. Бұл көрсетілген қатынастардың
негізіне көбінесе туыстық жатады, сондыктан да ... ... ... деп атау ... ... ... бір
негізден немесе ортақ бір атадан тарайтын қандас адамдардың байланысы
түсініледі. Туыстықтың екі тармағы болады: тікелей және жанама ... ... ... бір ... ... ... Туыстық
жоғары және төменгі тармаққа ажыратылады. Туыстықтың жоғары тармағы
ұрпақтан арғы атаға қарай тарайды (әкеге, шешеге, атаға, атаның атасына
және т.б.), ... ... — арғы ... ұрпақтарына карай тарайды (балаға,
немереге, шөбереге және т.б.).
Азаматтық құқықта заң бойынша мүлікке мұрагерлік ... ... ... алыс ... та есепке алынады. Бүгінгі күні мұрагерлердің алты
кезектілігі аныкталған. Оларға: балалары, ерлі-зайыптылар мен ата-
аналарынан баска (бірінші ... мұра ... ... ... ... емес туыс ... ағалары мен қарындастары, сондай-ақ оның
әкесі жағынан және шешесі жағынан келетін атасы мен әжесі ... мұра ... ... ... мен ... (үшінші
кезектілік), мұра қалдырушының алтыншы атасына дейінгі өзге де туыстары
(төртінші кезектілік), егер олар мұра ... бір ... кем ... жыл ... тұрса туыс ағалары мен қарындастары өгей әкесі мен өгей шешесі
(бесінші кезектілік), мұра қалдырушының еңбекке жарамсыз асырауында
болғандар (алтыншы кезектілік) жатады. Заң ... ... ... ... ие ... ... бойынша мұрагерлер де болады.
Туған ағалары мен қарындастары толык туыс және толык емес туыс ... ... ... - бір ... ... тарайтын аға-іні, апа-
қарындастар. Егер әкесі мен шешесінің біреуі ғана ортақ болса, онда ағасына
іні-қарындастар толық емес туыс деп ... емес туыс ... ... ... некелерінен
немесе некеден тыс туған туыс аға-қарындастармен шатастыруға
болмайды. Олардың ортақ әкелері де шешелері де жок, демек, олар туыс ... ... деп ... Ері мен оның ... бір жағынан, әйелі мен
оның туыстары — екінші жағынан, бұлар да сүйек жақындар. Өгей ... өгей ер бала мен кызы да ... ... деп ... ... және ... емес ... болады. Толык отбасында ата-
анасы, балалары және әдетте, әкесі жағынан да және шешесі жағынан да ... ...... мен ... болады. Толық емес отбасы балалардың ата-
анасының біреуінің ғана болуымен сипатталады. Соның өзінде балалардың ата-
аналары ... ... ... ... ... ... ... екінші
жағы балаларды және еңбекке жарымсыз ерлі-зайыптыны бағып-қағу үшін ... Егер ... ... ... болып, екіншісінің
қарамағында кәмелетке толмаған балалары қалса, онда оған мемлекет жәрдемақы
ретінде материалдық көмек көрсетеді. Сөйтіп, толык және ... емес ... тең ... заң және ... ... ... мен ... қорғау екі түрде жүзеге асырылады: юрисдикциялық
және бейюрисдикциялық. Біріншісінде — отбасының ... ... ... ... ... жөніндегі өкілетті мемлекеттік органдарды
қатыстыру арқылы жүзеге асырылады. Бұлар сот, прокурор, азаматтық хал
актілерін ... ... ... қамкоршылык органдары, ішкі істер
органы.
Екінші түрі — отбасының құқықтары мен мүдделерін қорғау жөніндегі азаматтар
мен ... ... ... бұл ... ... ... ... өздері іске асырады. Мұндай іс-
әрекеттерді — кұқығын өзі қорғау деп ... ... ... ... ата-анасы тәртіп бұзушы баланың ата-анасымен кеңесіп, оған
кешірім ... ... ... және ... ... қорғау — отбасы құқығын қорғаудың бір түрі болып
табылады. Бұл істе прокуратура, ішкі істер органдары, АХАТ органдары,
тәрбиелік мекемелер, ... ...... ... рөл ... ... ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалардың
құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау шараларын қолға алуға, ондай
балаларды есепке алуды ұйымдастырып, оларды отбасыларға орналастыруға көмек
көрсетуге міндетті. Ішкі ... ... ... ... тартып алуға, сондай-
ақ алимент төлеуден жалтарып жүрген адамдарды іздестіруге байланысты
шешімдерді күштеп ... ... ... ... ... labour law) - Жалдамалы жұмысшылардың еңбегін
реттейтін құқық саласы.
Еңбек құқығы:
жұмыскермен ... ... ... ету ... ... ... ... әрекет ететін әкімшілікпен қатынасын реттейді;
өндірісті басқаруға жұмыскердің қатысу, еңбек жағдайын тағайындау мен
қолдану жағдайы бойынша әкімшіліктің еңбек ... ... ... ... бойынша қатынастар;
еңбекті қорғау және бірқатар басқалары бойынша қатынастар.
Қаржы құқығы мемлекеттің дамуының әрбір нақты ... ... мен ... үздіксіз атқарылуын қамтамасыз ету үшін
мемлекеттің қаржылық қызметінің барысында пайда болатын қоғамдық
қатынастарды ... ... ... ... қаржылық қызметі түрлі әдістердің көмегімен іске асырылады.
Осындай әдістердің бірі ақшалай қаржы жинау, яғни жеке және заңды
тұлғалардың табысының, пайдасының бір бөлігі ... ... ... мөлшерде мемлекеттің бюджетіне түседі. Бюджетке аталған түсімдердің
уақытында төленуін мемлекетҚаржылық ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің қазынасын қатаң сақтау
мен бақылауға бағытталған маңызды бір бөлігі. Қаржылық бақылау барынша
күрделі жүйе және ол ... ... ... ... 1) бақлыау
субъектісі; 2) бақылау объектісі; 3) бақылау заты (тақырыбы); 4) бақылаудың
максаты; 5) бақылауды іске асырудың әдістері.
Қаржылық ... ... ... ... ... іске ... бар арнайы мемлекеттік не мемлекеттік емес органдар, лауазымды
адамдар табылады. ... ... ... қаржылық бақылаудың
субъектісі, ал тексерілуші объектісі болады.
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың объектісіне осы бақылаудың шеңберіне
ілінген тұлғалар, нақты айтсақ: 1) мемлекеттік органдар; 2) мемлекеттік
заңды ... 3) ... емес ... ... 4)азаматтар жатады.
Бюджеттік құқық негіздері
Материалды мағынасында бюджет мемлекеттің ақша қоры. Осы тұрғыдан
қарағанда ... ... ... ... мен функцияларын іске
асыруды қаржымен қамтамасыз етуге арналған орталықтандырылған ақша қоры.
Бюджет ... ... ... ... ... деп ... жоспарлау, қарау, бекіту, атқару, нақтылау, түзету жөніндегі,
бюджеттің атқарылуы бойынша бюджет ... мен ... ... ... ... ... ... гранттарды жоспарлау
мен пайдалану жөніндегі Қазақстан Республикасының бюджет заңдарымен
реттелген қызмет бюджет үрдісі деп аталады.
Бюджеттер және Қазақстан Республикасы Ұлттық қоры, ... ... мен ... ... ... жүйесін құрайды.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі төмендегідей түрлер мен
деңгейлерге бөлінеді. Бюджеттердің түрлеріне: 1) ... ... ... 3) нақтыланған бюджет; 4) мемлекеттік бюджет;
5)жергілікті бюджеттер жатады. Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... мемлелкеттің
қаржылық актив түріндегі, сондай-ақ, материалдық емес активтерді
қоспағанда, өзге де мүлік түріндегі аквтитері Қазақстан Республикасының
Ұлттық қоры болып ... ... қор ... және ... жүзеге асырады.
Азаматтық құқық
Құқықта — аталмыш елдің азаматтығын алған, конституцияда көрсетілген
құқықтар мен міндеттердін барлық жиынтықына ие адам. Бұл - өз ... ... және ... мәдениетті меңгерген, «отанының лайықты ұлы»
атағына сай және ... ... ... бағынатын әнегелі адам.
Қазақстан Республикасы өзінің мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... алдында жауапты, ал Қазақстан
Республикасының азаматы Қазақстан Республикасы алдында жауапты. Ол
Қазақстан ... ... мен ... ... ... ... оның аумақтық тұтастығын қорғауға, мемлекеттік
тіл мен оның аумағында тұратын барлық ... ... ... ... қарауға, Қазақстан Республикасының күшкүдіретін,
егемендігін және тәуелсіздігін нығайтуға жәрдемдесуге міндетті.
Азаматтың қоғамның саяси, әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... негізі. Сонымен бір дерлікте, негізгі азаматтық құқықтар мен
бостандыкқтар, қоғамдастық пен халықаралық ұйымдардың, бәрінен бұрын БҰҰ-
ның қалт етпейтін назарында болады.
Азаматтық іс ... ... іс ... ...... істерді сотта қараудың шешудің
тәртібін, сондай – ақ соттардың және басқа да кейбір органдардың қаулыларын
орындау тәртібін реттейтін құқық саласы. Оның ... ... ... және ... ... қатысушысының қызметін реттейді; сондай –
ақ олардың құқылары мен міндеттерін ... ... сот ... ... ... ... іс ... заңдарымен бірге, бұл
ұғым өзімен аттас ғылымды, әрі оқу пәнін де қамтиды.
Республикада жүргізіліп жатқан құқықтық реформа сот қызметін жетілдіруге,
сот ... ... оған ... заң шығарушы және атқарушы бөлікпен
қатар үшінші билік рөлін беруге бағытталған.
Сот билігі Қазақстан Республикасының атынан жүзеге асырылады және ... мен ... ... бостандықтары мен заңды мүдделерін
қорғауды, Республика Конституциясының, заңдарының, өзге де нормативтік
құқықтық актілерінің, халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етуді
мақсат етіп қояды ... ... ... 76 ... ... ... іс жүргізудің азаматтық, қылмыстық және заңмен
белгіленген өзге де нысандары арқылы жүзеге асырылады (Конституцияның 75
бабы).
Қазақстан Республикасында сот ... тек сот қана ... ... ... істердің көпшілігі азаматтық істер болып табылады. Бұлар-
азаматтық, отбасылық, еңбек, тұрғын үй, ... ... ... ведомстволық бағыныстағы соттардың қарастылығына жатқызылған басқа да
құқық қатынастарынан туындайтын даулар.
Азаматтық істерді қарау мен шешу тәртібі азаматтық сот ісін жүргізу туралы
заңдармен ... ... ... соттарында азаматтық істерді
жүргізу тәртібі азаматтық іс жүргізу құқығының нормаларымен белгіленеді.
Азаматтық іс жүргізу құқық қатынастарының субъектілері арасында іске
қатысушы тұлғалар ... ... ... ... ... іс жүргізу кодексінің 44 бабына сәйкес оларға мыналар: тараптар,
үшінші тұлғалар, прокурор, мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттерін
қорғайтын басқа да қоғамдық ұйымдар жатқызылған. Олар іске өз атынан
қатысады, өздерінің субъективті құқықтары мен ... не ... ... мен ... ... Бұлар-өздерінің іс жүргізу
әрекеттерімен істің қозғалуына, істің бір сатыдан екінші сатыға өтуіне және
істі жүргізудің ... ... ... ... іс ... ... ... әдісі императивтік-диспозитивтік
сипатта болады. Соттың іс жүргізу әрекеттері билік сипатында жасалады, олар
өздері арнап шығарылған тұлғалар үшін ... ... ... ... ... ... және ... күші бар құқық нормасына негізделген.
Іске қатысушы тұлғалар ... іс ... ... ... ... ... іс ... қоюшының талап-арыздан бас тарту туралы арызы
бойынша немесе тараптардың бітісу келісімін жасауы ... ... ... істің өзіндік ерекшелігі осында.
Азаматтық іс жүргізу құқығы жалпы және ... ... ... ... сот ... ... ... істердің сотқа
қарастылығы, сот құрамын, қарсылық білдіруді, іске қатысушы тұлғалардың
құрамын, олардың іс жүргізу құқығы мен міндеттерін дәлелдеу, ... қою ... ... ... ... енеді.
Азаматтық іс жүргізу құқығының ерекше бөлігі-құқықтың осы саласының
жекелеген институттарын, ... ... ... ... жиынтығы.
Азаматтық іс жүргізу соттың, іске қатысушы тұлғалардың және процеске басқа
да қатысушылардың, сондай-ақ сот қаулыларын орындайтын органдардың
азаматтық іс жүргізу құқығының нормаларымен ... ... ... іс
жүргізу дегеніміз, іс жүргізу құқық қатынастары пайда болуының, дамуының
және тоқтатылуының ... ... ... ... ... бұл қатынастар
іске мүдделі барлық тұлғалардың белсене қатысуымен азаматтық істер бойынша
сот әділдігін жүзеге асыру жөніндегі сот қызметі процесінде ... ... және ... не олар ... істің шын мән-жайын анықтауына
жәрдемдеседі.
Азаматтық сот ісін жүргізудің міндеттері Азаматтық іс жүргізу кодексінің 5
бабында белгіленген. Сот азаматтардың және ... ... мен ... ... мақсатында азаматтық істерді дұрыс және мерзімінде шешуі
тиіс. Осы негізгі міндетті ... ... ... сот ісін ... ... ... пен құқық тәртібін нығайтуға, әлеуметтік
әділеттілікті орнықтыруға, құқық бұзушылықтардың алдын алуға, азаматтарды
заңдарды дәл және мүлтіксіз орындау, ... ... ... ... ... ... ... құрметтеу рухында тәрбиелеуге
жәрдемдесуге тиіс. Азаматтық процесс жеке сатылардан тұратын үдемелі
қозғалыс болып табылады. Процесс мынадай сатыларға ... ... ... ... ... ... әзірлеу;
3)істі бірінші сатыдағы сотта мәні бойынша қарау;
4)істі апелляциялық тәртіппен қарау;
5)заңды күшіне енген сот шешімдерін, ұйғарымдарын, ... ... ... ... ... ... ... ұйғарымдарды, қаулыларды жаңадан ашылған
мән-жайлар бойынша қайта қарау;
7)атқару ісін жүргізу;
Азаматтық іс жүргізу құқығы құқықтың басқа салаларымен, әсіресе материалдық
салаларымен ... ... Онда ... ... ... сотқа
қарастылығын анықтайтын азаматтық іс жүргізу сипатындағы нормалар болады.
Сот іс бойынша шешім шығаратын кезде даулы ... ... ... құқық нормаларын қолданады.
Халықаралық құқық
Халықаралық құқық – бұл халықаралық құқықтың субъектілері туындататын және
халықаралық құқықтың субъектілері (мемлекеттер, өз ... ... ... ... ... ... сонымен қатар кейбір
жағдайларда, жеке және заңды тұлғалар қатысатын) арасындағы қатынастарды
реттейтін халықаралық- құқықтық қағидалар мен нормалардың ... ... да өз ... пәні бар. ...... пәні ... табылатын қатынастарды екіге бөлуге болады:
а) мемлекеттер арасындағы қатынастар;
б) мемлекеттер мен өз тәуелсіздігі үшін күресуші ұлттар арасындағы
қатынастар. Халықаралық құқықтың нормалары , ең ... ... ... ...... арасындағы қатынастарды
белгілеуге бағытталған. Бастапқыда халықаралық құқық мемлекететр арасындағы
құқық ретінде қалыптасқан болатын.
Бірақта, халықаралық құқық мемлекеттер арасындағы емес сипаттағы
қатынастарды да, яғни ... ... ... ... ... мемлекет
мүлде қатыспайтын қатынастарды да реттеді. Қазіргі уақытта, халықаралық
келісімге қатысушылардың ауқымы ... ... және ... ... ... көптеген қатынастар мемлекеттердің ортақ мүдделерінің
сферасына көшті.
Мемлекеттер арасындағы емес ... ... ... пен ... ... ... ... ұйымдар арасындағы;
в) бір жағынан мемлекететр, халықаралық ұйымдар, екінші жағынан жеке және
заңды тұлғалар арасындағы;
г) жеке және ... ... ... ... – бұл ... ... ... болып табылады. Ғылым және оқу
пәні болып табылады.
Халықаралық ... ... ... ... барлық мемлекететрдің, барлық
адамзаттың иглігі болып табылады, ол барлығына біреу. Бірақ та халықаралық
құқық ғылымы ... ... ... бола ... ... ... ... құқық ғылымы болады,мысалы, халықаралық құқықтың
қазақстандық ғылымы.
Халықаралық құқық, кез келген мемлекеттің ұлттық құқығы сияқты ... ... ... ... ... ... белгілі
бір тобын реттейді және халықаралық –құқықтық институттар мен нормалардың
жиынтығы болып табылады. Мысалы,
Халықаралық қауіпсіздік ... ... ... пен ... ... ... ... Халықаралық ұйымдар құқығы
халықаралық ұйымдарды құру мен қызмет ету тәртібін реттейді.
Халықаралық құқықта мынадай салалар қалыптасқан:
1) Халықаралық құқық субъектілік ... ... ... ... ... гуманитарлық құқық;
4) Халықаралық теңіз құқығы;
5) Халықаралық әуе құқығы;
6) Халықаралық ғарыш құқығы;
7) Халықаралық атом құқығы;
8) Халықаралық экономикалық ... ... ... ... ... Халықаралық келісімшарт құқығы;
11) Халықаралық қоршаған ортаны қорғау құқығы;
12) Халықаралық қауіпсіздік құқығы.
Халықаралық ...... ... ... өзін ... керек екендігі жөніндегі келісімшарт нормаларының жиынтығы болса,
дипломатия – сыртқы саясатты жүргізу амал-тәсілдердің жиынтығы, ал сыртқы
саясат – бұл ... ... ... үшін ... ... ... негізгі бағыттары.
Қортынды
Барлық заңдық нормалар бір-бірімен тығыз байланысты, өзара тәуелді,
өзара негізделген және бірыңғай жүйе құрайды. Құқық жүйесі — нақтылы ... ... ішкі ... ... институты — бірыңғай қоғамдық
қатынастардың жеке, шартты түрде дербес түрлерін реттейтін құқық
нормаларының жиынтығы.
Қазақстан зайырлы мемлекет болып табылады, онда конфессияаралық ... ... ... ... ... сенушілермен қатар атеистік көзқарасты
ұстанатын азаматтардың да құқығы құрметтеледі. Мемлекет діни қызмет
саласына араласпайды, алайда конфессиялармен өзара ... ... және ... діни ... ... ... қорғауы тиіс, ол үшін
осы салада тиімді мемлекеттік саясат қалыптасып келеді. Діни сенім
бостандығы туралы заңнаманы миссионерлік қызметті реттеу, діни ... діни ... ... бөлігінде одан әрі жетілдіру, сақтау
және біркелкі қолдану қажет.
Қазіргі жағдайларда мемлекеттік және қоғамдық өмірде ... ... мен ... тең ... мен тең ... ... ету
факторы айтарлықтай рөлге ие болуда.
Қазақстанның өмір сүру сапасының стандарттары жоғары, серпінді, қазіргі
заманғы мемлекет ретінде қарышты да орнықты дамуы адами әлеуетті,
азаматтардың ... ... ... қоғам институттарын нығайту
негізінде ғана мүмкін болады.Осыған байланысты азаматтық қоғам
институттарының дамуына және азаматтық бастамаларды іске асыру мүмкіндігіне
қосымша қарқын беретін ... ... ... емес ... ... ... керек, құқықтық реттеу
тетіктері үкіметтік емес ұйымдар қызметінің ерекшеліктерін, сондай-ақ
қоғамдық бірлестіктерді мемлекеттік қолдауды қамтамасыз етуді ескеруі
тиіс.Ақпарат мәселелерін ... ... ... ... ... Осы ... және оның құқықтық реттелуі тұтас алғанда
кепілді сөз бостандығына, адамның жеке ... жеке және ... хат ... ... ... сөйлесу және өзге де алысқан
хабарларының құпиясына қол сұғылмауына конституциялық ... ... ... ... ... заңнама талаптарының
сақталуын ескере отырып, заңда тыйым салынбаған тәсілдермен кез келген
ақпаратты еркін алуға және таратуға бағытталуы тиіс.
Азаматтық бастамаларды дамыту жергілікті ... ... ... ... ... пен азаматтық қоғам тоғысындағы бұл институт
өзін нығайту мен дамытуды ... ... Атап ... жинақталған
тәжірибені ескере отырып, мемлекеттік басқару мен жергілікті өзін-өзі
басқару функцияларының аражігін ажыратып қана қоймай, сонымен қатар
жергілікті өзін-өзі басқару органдарын ... ... бар ... іске ... кең ... ... қажет.
Дәстүрлі түрде жеке өзіндік құқыққа жеке тұлғалардың мүдделерін қамтамасыз
етуге жұмылдырылған салалар жатқызылады ... ... ... ... және ... құқыққа мемлекттік, әкімшілік және қылмыстық құқықтар
жатқызылады.
Қазіргі қоғамның құқықтық жүйесі мынадай ... ... ... ... ... ... бұл елдің қоғамдық және
мемлекеттік негізін белгілейтін құқық саласы, азаматтардың, ... ... ... ... ... және ... ... Әкімшілік құқық мемлекеттік оргаандардың атқарушылық- басқарушылық
қызметін жүзеге асыру барысында жинақталатын қоғамдық ... ... ... ... ... саласындағы қоғамдық қатынастарды
реттейтін нормалардың жиынтығын білдіреді.
4. Жер құқығы адамзат қоғамының өмір сүруінің материалдық негізі болып
табылатын жерді, оның ... ... ... ... мен қорғау
саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді.
5. Азаматтық құқық-әр түрлі мүліктік және сонымен сабақтас жеке мүліктік
емес қатынастарды ... ... ... ... Негізгі заңында көрініс тапқан идеялар мен принциптер ... ... ... бағыттары мен даму тетіктерін, оның ішінде
конституциялық құқықты ұзақ мерзімді перспективада айқындайды. Яғни
Конституцияның принциптері мен нормаларын, ең алдымен, мемлекеттік билік
органдары мен оның ... ... ... ... іске асыру,
бұл ретте Конституцияны тікелей қолданумен қатар ағымдағы заңнама және
құқық қолдану арқылы оның ... ... ету ... міндет болып
табылады.
Біздің мемлекетіміздің Конституциясында бекітілген Республика
қызметінің түбегейлі принциптерін (бұл: қоғамдық келісім мен саяси
тұрақтылық, барша халықтың игілігі үшін ... ... ... мемлекеттік өмірдің неғұрлым маңызды мәселелерін демократиялық
әдістермен шешу) сақтау мен іске асыру елдің орнықты әлеуметтік-
экономикалық және саяси-құқықтық дамуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... жеріне немесе кез келген өзге
жағдаяттарға қатыссыз құқықтары мен бостандықтарының теңдігіне кепілдік
беретін жағдай жасау болып табылады.
Осы орайда ... ... ... мен ... ... ... бірлігін қамтамасыз етуде құқықтық тетіктердің рөлі арта түсетін
болады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері Алматы,2003.
2.Құқықтану- ... ... ... ҚР ... 30 ... 1995 ж. – ... Жеті ... Мемлекет және құқық негіздері. Оқулық. Алматы., 2001.
5. Н. Дулатбеков., С. ... А. ... . ... және ... ... ... Н.А. Ағыбаев. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Алматы., 2001
7. ҚР ... ... . А. ... ... «Жеті Жарғы»., 2001.,
I-II том

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтың түсінігі және жүйесі13 бет
Азаматтық құқықтың түсінігі, пәні және әдісі78 бет
Азаматтық құқықтың қайнар көздері түсінігі мен түрлері27 бет
Конституциялық құқықтың түсінігі11 бет
Экологиялық құқықтың түсінігі, пәні, жүйесі22 бет
Қылмыс құқықтың пәні,түсінігі,міндеттері мен принциптері18 бет
Қылмыстық құқықтың ерекше бөлімінің түсінігі, жүйесі, мәні10 бет
Қылмыстық құқықтың пәні, түсінігі, міндеттері мен қағидалары81 бет
Қылмыстық құқықтың түсінігі, түрлері және белгілері10 бет
Құқықтың түсінігі және мазмұны12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь