Алгоритмдік тілдің негізгі мінездемелері. Алфавиті, ережелері және мәліметтер типтері

1 Программа тілі және оның жіктелуі.
2. Тілдің классификациясы.
3. Тілдің стандартты функцияларының қызметі.
4. Шамалар, мәліметтердің типтері
        
        Алгоритмдік тілдің негізгі мінездемелері. Алфавиті, ережелері және
мәліметтер типтері
1 Программа тілі және оның жіктелуі.
2. Тілдің классификациясы.
3. Тілдің стандартты функцияларының қызметі.
4. ... ... ... ... жоғарғы техникалық колледж (Швецария) профессоры Н.Вирт
өзінің шығарған алгоритімдік программалау тілін ... ... ... ... ... ... программалау тілі Бейсик, Фортран
алгоритімдік тілдеріндей ғылыми- техникалық, инженерлік – математикалық
есептеулерді ... ... ... оның ... және ... кең ... ... Паскаль программалау тілінің мазмұны жеңіл, оқылуы қарапайымдылығы,
тексеруге икемдігі, жүйесіне кіретін ... ... мен ... структуралық (құрылымдық)
программа құру әдістеріне байлылығы – алгоритімдерді детальді өңдеудің
жеңіл, әрі сенімді ұйымдастырылуын қамтамасыз етеді.
Кез-келген тілдің алфавиті ... ... ... тілінің алфавиті
әріптерден, цифралардан, арнайы символдардан құралады.
-Aa, Bb, Cc,……., Zz
-0,1,2,………,9 – араб цифрлары;
- ... ... ... ... = (тең) >’ (≥) . (нүкте)
- (алу) < > (≠) [ ] тік ... : (қос ... ... , ... ... тізімі:
ARRAY, AND, BEGIN, CASE, CONST, DIV, DO, DOWNTO, ELSE, END, FILE, FOR,
FUNTION, GOTO, IF, IN, LABEL, MOD, NIL, NOT, OF, OR, PACKED, ... RECORD, REPEAT, ... TO, TYPE, UNTIL, VAR, WHILE, ... – қандай да болсын объектілерді белгілеу үшін ... ... ... ... ... ... ... берген идентификаторлар болып бөлінеді.
Стандарттық идентификаторлар тілде стандартты объектілерді белгілеу үшін
ендірілген ( ... ... ... функциялар т.с.с.).
Паскаль программалау тілінде әркелкі элементарлық функцияларды ... ... ... ендірілген.
Стандартты функцияларды жазғанда олардың аргументері функция атынан кейін
жәй жақшаларға алынып жазылады;
Функцияның аргументі ... ... ... немесе арифметикалық өрнек
болуы мүмкін.
Паскаль программалау тілінің негізгі түпнұсқаларындағы стандартта
функциялардың тізімі төмендегі кестеде (кесте 1) келтірілген:
Стандартты функциялар
Функция Атқаратын қызметі ... типі ... ... (x) |x|-x ... мәні real; integer; real; ... (x) Х2 real; integer; real; ... (x) Sin x real; integer; real; real;
COS (x) Cos x real; integer; real; ... X ... ... ... real; integer; real; ... Arctg x real; integer; real; ... ex real; integer; real; ... lnx real; integer; real; real;
LOG(x) lgx real; integer; real; real;
TRUND(x) x- ... ... real; integer; integer; ... x- ... ... real; integer; integer; ... ... болса,
FALSE-X-жұп болса integer; Boolean;
ORD(x) 1) х-элементің реттік номерін табу;
2) ORD(x)=x;
3) символ тізбегіндегі символ номерін ондық санау жүйесінде шығарады
Boolean; ... integer; integer; integer; ... ... ... ... символды шығарады integer; char;
SUCC(x) Келесі элементті анықтау integer; Boolean; char; integer; ... ... ... ... integer; Boolean; char; ... Boolean; char; ... TRUE-F ... соңы болса,
FALSE-керісінше болғанда Файлдық; Boolean;
EOLN(F) F файл жолының соңы Файлдық; Boolean;
EOLN TRUE-F жолдың соңы болса,
FALSE-керісінше болғанда Boolean;
Паскаль программалау ... ... ... мына ... ... Айнымалы:
Бүтін- integer; Шектелген-(ограничений); Массив-array
Нақты- real; Санамалы-(перечисляемый); Жиын-set;
Литерлік- char; Жазба-file;
Логикалық- Boolean;
Стандарттық шамалар
1. INTEGER- бұтін типті сандар. Бүтін ... ... ... жазылған кез
келген ондық. Мысалы,14, -357, 0,5390 т.б. Өз мәндері ретінде бүтін ... ... ... да ... ... ... Бүтін типті
берілгендермен төменгі арифметикалық амалдар орындауға болады: +, -, *, DIV-
бөлшек бөлімін алып ... ... MOD- ... ... ... табу.
2. REAL-нақты типті сандар. Нақты сандар кез келген оң немесе теріс ондық
нүктесі бар ... ... ... ... Паскаль тілінде екі түрде: тұрақты
нүктелі және жылжымалы нүктелі түрінде берілуі мүмкін. Мысалы, а) -32.0.01.
-2.76 -.977 (-0,977) тұрақты нүктелі ... б) ... ... сандар
немесе Е-қалыпты сандар. Олар mEp түрінде жазылады. Мұнда m-мантисса: p-
бүтін сан дәрежесі Е – ... ... (Е =10 деп ... керек). 10-дық
дәрежесі арқылы, яғни экспоненциальдық түрде жазылған нақты сандар. Мысалы:
235.988Е-3-235.988 * 10-3 ; -211.Е+5- ... .78Е7- 0.78 * 10 7 ... ... ... ... ... $ ... префиксі арқылы ажыратылады.
Бұл сандардың анықталу аралығы: $ 00000000 ÷ ... CHAR- ... ... ... ...... символымен
қоршалған кез келген символдар тізбегі. Мысалы, ‘Атырау’, ‘С’- символ С.
Символдық типтерге салыстыру амалдары: < ... ... не тең), > ... (тең ... қолданылады.
4. BOOLEAN- логикалық шамалар. Логикалық типтерді- математикалық логика
негізін салушы, ағылшын математигі Д.Буль ... ... ... деп ... (ақиқат) немесе FALSE (жалған) деген мәндерді қабылдайтын шамаларды
логикалық шамалар дейді.
Логикалық типті берілген кейбір шарттардың дұрыс немесе дұрыс еместігін
тексергенде және шамаларды ... үшін ... ... ... , ... не тең), > ... ... қолданылады.
Мысалы, 5 > 3 TRUE – ақиқат нәтиже береді. 5 = 3 FALSE – жалған нәтиже
береді. Сондай-ақ, логикалық берілгендерге OR – ... ... AND ... көбейту; NOT – логикалық терістеу сияқты амалдар қолданылады.
Логикалық шамалдар мәні FALSE < TRUE ... ... ... нәтижелері төменгі кестеде келтірілген
(кесте 2)
Логикалық амалдар
A B NOTA A OR B A AND ... TRUE FALSE TRUE ... FALSE FALSE TRUE ... TRUE TRUE TRUE ... FALSE TRUE FALSE ... ... циклді. Графиктік түрде берілуі
Математикада,экономикада көптеген есептерді шығару кезеңінде бір теідеуді
пайдаланып, ондағы айнымалының өзгеруіне байланысты оны бірнеше рет
қайталап есептеуге тура ... ... де жиі ... ... қайталап
орындалатын есептеу процесінің белгілі бір бөліктерін цикл деп атайды. Осы
бірнеше рет қайталанатын ... бар ... тобы ... ... ... пайдалану оларды кейіннен программаларда цикл
операторы түрінде қысқартып жазу мүмкіндігін береді.Циклдер қайталану
санының алдын ала белгілі және ... ... ... екітопқа
бөлінеді.
Қайталану сандары алдын ала белгілі болып келетін ... ... цикл ... ... ... саны белгісіз циклдер
қадамдық цикл болып аталады. Цикл орындалуы алдында оның ... ... ... ... ие ... керек,сонан кейін қайталану кезеңінде цикл
параметрі белгілі бір шамаға өзгере отырып,ол алдын ала берілген ең соңғы
мәнге дейін жетуі керек.Алгоритмнің орындалу ... х ... ең ... х0 ... ең ... хk ... тұрақты шамаға (dx) өзгеріп отырады.Осының нәтижесінде х мынадай
мәндерді ... x0, ... n ... ... ... ... ... мұнда (…) өрнектің бүтін бөлігі алынатынын көрсетеді.n
әрқашанда бүтін сан болуы тиіс, егер ол ... сан ... оның ... ... ... ... саны ... натуралдық сан болуы
тиіс. Арифметикалық цикл үшін y=f(x) функ.ң есептелу жолы алгоритм ретінде
4.8 суретте көрсетілген. Мұндағы 3ші, 6шы, 7ші блоктар циклді ... ... Олар цикл ... алғашқы мәнін, өзгерту қадамын белгілеп
және оның ең ... ... ... жетпегенін тексереді.Ал 4 және 5 блоктар
бірнеше рет қайталанып ... өзін ... 7 блок ... ... ... ... ... циклдік құрылымын программалау
Циклдік программа – белгілі бір командалардың бірнеше рет қайталанып
орындалуы. Практикада есептерді немесе ... ... бір ... осы әрекеттерді анықтайтын параметрлердің әр түрлі мәндерінде
көп рет ... ... ... ... әрекеттерді жүзеге асыратын
алгоритмді циклдік, ал көп рет қайталанатын әрекеттер тізбегін цикл ... ... ... ... программалардың көмегімен есептеулердің
үлкен көлемдерін орындауға мүмкіндік береді.
Циклдік операторлардың үшін, әзірше және дейін деген ... ... ... неше рет ... керек екені алдын ала белгісіз, бірақ ол
қандай да бір шарт ... ... ... ... ... болады,
сондықтан әзірше циклін қарастыру қажет.
Әзірше циклінің жазылу түрі: WHILE P DO S
Мұндағы WHILE P DO – цикл тақырыбы; WHILE (әзірше), DO ... ... ... (DO ... нүктелі үтір қойылмайды); P – шарт (логикалық
(бульдік) өрнек); S – цикл денесі.
WHILE ... ... рет P – нің мәні ... де, егер мән ... ... ... S орындалып, басқару қайтадан P шартының қайталану
кездегі сақталуын тексеруге беріледі. Егер P мәні FALSE ... ... ... WHILE циклінен соң кездесетін бірінші операторға өтеді.
Мысал: n! мәнін есептеу керек.
Program fakt; uses crt;
var r, n, k : integer;
begin clrscr; write ... readln (n); k:=1; ... ... ... ... Жалпы мүшесі an=a1*qn-1 формуласы арқылы берілетін шексіз кемімелі
геометриялық прогрессияның eps – тен кем емес мүшелерінің ... ... (0 q>0 ... qn-1 ... мәні үшін ... өрнегінің
мәні алынатындықтан, программаны мынадай түрде құруға болады:
Program geomprogr; Uses crt;
{Кемімелі геометриялық прогрессия}
var al, a, q, eps, s : real ; n : ... clrscr; write (‘al, q, ... (al, q, eps); n:=1 ; ... s:+s+a; n:=n+1
until (abs(a) end.
Циклдік параметрдің қайталану саны белгілі болған жағдайда цикл-үшінді
қарастырамыз.
Үшін ... ... ... := TO DO S
FOR := DOWNTO DO S
Мұндағы S FOR…DO – цикл тақырыбы; FOR (үшін), TO ... DOWNTO ...... ... цикл ... – REAL ... басқа кез келген
скалярлық типті айнымалы (көбінесе INTEGER типті айнымалы пайдаланылады);
бастапқы мән, соңғы мән – параметрдің қабылдайтын мәндерінің шектері. ... ... ... де ... ... параметр INTEGER типті болса, оның қадамы 1 не –1-ден басқа
болуы мүмкін емес (FOR – TO ... ... 1 – ге, FOR – DOWNTO ... – 1 –ге тең). ... ... ... WHILE не REPEAT циклін
пайдаланған жөн.
Мысал: FOR циклін пайдаланып, y=x5 функциясының мәнін цикл ... ... ... ... түрде құруға болады:
Program dareje;
Var x, y : real;
Begin write (‘x=?’); readln (x); y:=1;
For k:=1 то 5 do y:=y*x;
Write (‘y=’, ... ... ... FOR ... ... цикл ішінде циклдің жазылу түрі:
For k:=k0 to kn do
For j : = j0 to jn do ... [1..10, 1..10] ... ... ... ... көбейту
кестесінің нәтижелерін шығару керек.
Алгоритмнің сызықтық құрылымын программалау. Тармақталған ... ... ... ... ... ... программалаудың операторларының қызметі.
3. Таңдау операторының қызметі.
Паскаль программалау тіліндегі алгоритмнің сызықтық құрылымына енгізу,
меншіктеу, шығару операторлары ... ... ... және ... яғни адам мен ... ... ... алмасу мақсатында алдын ала
анықталған input, output файлдары қолданылады. Программа берілген мәндерді
input файлынан алады да, ... ... output ... орналастырады.
Стандатты енгізу файлы болып пернетақта, ал шығару файлы болып дисплей
экраны саналады.
Паскаль тілінде мәлімет енгізетін оператор Read (Read ... ... ... Жалпы түрі:
Read(a1, a2,…,an);
Readln(a1, a2,…,an);
Readln;
Мұндағы a1, a2,…,an – айнымалы атаулары.
Алғашқы оператор көрсетілген айнымалылардың мәндері ... бір бос орын ... ... ... соң, ... ... ... Ал readln (read line – қатарды оқу деген сөздің
қысқартылуы) пернелерден мәндер енгізілгеннен кейін курсорды келесі ... ... ... ... ... ... ... мән енгізбей,
тек курсорды келесі қатарға көшіру қызметін атқарады.
Енгізілетін айнымалылардың мәндері integer, real, char, string ... ... ... ... ... ... ... өз типтеріне сәйкес Паскаль тілінің ережесі бойынша енгізіледі.
Егер ол шарт бұзылса (мысалы, а1 типі integer ... ал ... ... мән ... онда экранға енгізу-шығару қатесі шығады, яғни I/O
error XX шығады, мұндағы ХХ – ... сан ... ... ... ... ... ... тілде пайдаланылатын негізгі оператор.
Математикадағы қарапайым теңдеу тәрізді айнымалыларға ... ... мән беру бұл ... меншіктеу операторы деп аталады. Ол
жазылған өрнектердің мәнін есептеп, оны айнымалыға меншіктеу үшін
қолданылады.
Жалпы түрі:
:= ...... ... := – меншіктеу
белгісі, ал – арифметикалық өрнек немесе сан.
Бұл оператор екі міндет атқарады:
- айнымалылардың белгілі мәндері бойынша арифметикалық ... ... ... ... мән ... ... меншіктеледі.
Паскаль тілінде нәтижені экранға шығару Write (жазу) операторы арқылы
бейнеленеді.
Write (a1, a2, ... (a1, a2, ... ... жай ... немесе апострофтармен қоршалған символдар
тобы болуы мүмкін. Шығарылатын мәндердің түрі айнымалалардың типі арқылы
анықталады, олар integer, real, char, string, boolean (true, false) ... ... ... ... ... ... бір-бірімен үтір
арқылы ажыратылып, Write түйінді сөзінен соң жай жақша ішіне жазылады.
Шығару операторында ... ... ... ... экранға шығарылатын мәннің
пішімін – оның алатын орнын, яғни енін толық көрсетуге болады. Бүтін санды
оның енін көрсете ... ... ... ... ... b ... түрдегі мәнін көрсету:
Write (b:n) арқылы жүзеге асырылады. Мұндағы b – айнымалының ... ал n ... ... сан болып келетін тұрақты түрінде берілген орын саны, оны бірден
бүтін санмен де жазуға болады.
Тілдің ... ... ... үшін ... тіліндегі қарапайым
программа мысалын қарастырайық.
Мысалы: үшбұрыштың ауданын Герон формуласы бойынша ... ... ... ... ... программасы төменде келітірілген:
Көшу немесе шартсыз көшу операторы операторлардың рет – ... ... ... ... яғни ... бар операторға көшуді орындайды. Бұл
оператор
goto belgi; ⎨блок соңына көшу⎬
… GOTO (көшу) түйінді сөзінен басталады да, одан ... LABEL ... ... ... ... Көшу ... ... ;
мұндағы – LABEL бөлімінде сипатталған белгінің біреуі.
Бос оператор ешқандай да әрекеттің ... ... ол ... ... – ақ, ... ... ... өткізіп жіберіп, блок соңына
бірден көшетін кезде пайдаланылады. Мұндайда END сөзінің алдына белгі
жазылып, соңына қос нүкте ... ... бос ... begin, end ... немесе ешбір мәнді өзгертпейтін
өрнектен тұрады, мысалы:
А:’А;
10: BEGIN END; мұндағы 10 белгі рөлін атқарады
WHILE A < > ` ` ... ... ... да амал орындамайды. Бос оператор қалдырылып кеткен
(жоқ оператор) оператордың орнын белгілеу үшін пайдаланылады. Әдетте, бос
оператор орнына нүктелі үтір “;” ... ... ... ... жолда орналасқан нүктелі үтір (;) бос оператор мысалы болып
табылады.
Тармақталу процестері бар алгоритмдерді ұйымдастыру үшін шартты
операторлар пайдаланылады. Тармақталу белгілі бір шарттың ... ... ... атқарылады. Кейде бір тармақ ішінде ешбір амал
орындалмай да қала береді. Шарт ретінде логикалық өрнектің ... ... ... екі ... ... бар, олар: if және case.
If шартты операторы. If (егер) операторы программадағы іс – әрекеттердің
орындалу реттілігін ... ... ең кең ... тәсілі болып
табылады.
IF сөзінен соң жазылатын өрнек түрінде берілген шарт ... ала ... ... ... (boolean – ... типте болады. Егер ол шарттың
мәні TRUE (ақиқат) болса, яғни шарт ақиқат болып орындалса, онда THEN
(онда) сөзінен кейін жазылған 1 – ... онда ELSE ... ... 2 – ... ... ... шарт мәні FALSE ... болса, яғни теріс болып орындалмаса,
онда ELSE сөзінен кейінгі 2 – операьор атқарылып, 1 – ... If ... ... ішіне бірі кіріп қабаттасып та
орындала береді.
Әдетте, шарт өрнегін жазу үшін қатынас (салыстыру) белгілері ’, >, >’,

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынды автоматтандыру24 бет
Психологиялық-педагогикалық зерттеуді жүргізудің әдістемесі жайында7 бет
Мәліметтер визуализациясы және зерттеу қорытындылары4 бет
Автоматтар теориясы5 бет
ХХ ғ. басында Қазақстанда латын алфавитіне көшу идеясы56 бет
"резерфорд тәжірибелері. ритцтің комбинациялық принципі. бор-зоммерфольдтің квантталу ережелері. "12 бет
"Тілдің жүйелік, құрылымдық, таңбалық сипаттары"6 бет
"Тілдің танбалық сипаты."6 бет
Autocad графикалық редакторы, оның ерекшеліктері мен артықшылықтары. графикалық редактордың сипаттамасы, меню типтері6 бет
Turbo Pascal тіліндегі мәліметтердің күрделі типтері50 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь