Гигиеналық факторлар


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ТАРАЗ МЕМЛЕКЕТТІК ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
«Педагогика» факультеті
«Мектепке жасына дейінгі білім беру жене тәрбиелеу» кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы : Гигиеналық факторлар
Білімгер : Букешова Наргиз
Жетекші : Шыниева Роза
Топ : ДОВ 19-1
Тараз 2020
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ . . . 3
1. БАЛАЛАР ГИГИЕНАСЫ ПӘНІ, МАЗМҰНЫ, МІНДЕТТЕРІ, ДАМУ ТАРИХЫ
1. 1 Балалар организмінің даму және өсу заңдылықтары, олардың гигиеналық маңызы . . . 4
1. 2 Гигиеналық тәрбие берудің бағдарламасы . . . 6
1. 3 Ойыншықтарға қойылатын гигиеналық талаптар . . . 8
2. ГИГИЕНАЛЫҚ ТӘРБИЕ ЖҰМЫСТАРЫН ЖҮРГІЗУДЕГІ
ІС-ӘРЕКЕТ
2. 1 Балалар гигиенасында қолданылатын зерттеу әдістері . . . 10
ҚОРЫТЫНДЫ . . . 14
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ . . . 15
КІРІСПЕ
Зерттеудің өзектілігі: Балалар гигиенасы денсаулық сақтау жүйесінің тәжірибелік саласы ретінде өсіп келе жатқан ұрпақтардың денсаулығын сақтап, нығайтуға арналған профилактикалық шараларды өндеп, негіздеуге арналган ғылым. Бұл пән дамып келе жатқан организмге қоршаған ортаның әр түрлі факторларының әсер етуін зерттеумен және болашақта осы факторлардың организмге әсерін болжаумен айналысады. Сонымен қатар ғылыми мәліметтер негізінде санитарлық, гигиеналық және санитарлық-гигиеналық індетке қарсы нормалар мен ережелерді өндеп, организмнің қызмет қабілетін жоғарылатуға, аурушандықты азайтуға, , балалардың қалыпты дамуына арналған салауаттандыру және емдеу профилактикалық шараларын қарастырады. Балалар гигиенасы санитарлық-эпидемиологиялық кызметтің құрамына кіре отырып, гигиена ғылымының жеке бөлігі болып табылады.
Гигиена басқа ғылым саласына қарағанда балалар гигиенасы өзіне тән ерекшеліктерімен сипатталады, себебі бұл ғылым гигиеналық талаптар мен нормативтерді және кешенді сауықтандыру шаралары өсіп - жетілуі әлі аяқталмаған организмге арнап дәрістейді, ал ересек организмге қойылатын гигиеналық талаптар балаларға арналған болып табылады. Сол себепті қоршаған орта факторларына сауықтандыру нормалары мен шараларын гигиеналық тұжырымдауда, дамушы организмнің әр жас кезеңіндегі психологиялық, морфологиялық, физиологиялық ерекшеліктерін ескеру керек. Біздің елде балалар гигиенасы денсаулық сақтаудың өз алдына бөлек саласы болып бөлініп отыр, себебі республика халқының 40% қоғамның маңызды бөлігі балалар үлесіне тиеді.
Зерттеу мақсаты: денсаулығы мықты өскелең ұрпақты тәрбиелеу және оңтайлы гигиеналық жағдайлар жасау.
Зерттеу обьектісі: балабақшадағы балалардың гигиенасы.
Зерттеу пәні: мектеп жасына дейінгі гигиена
Зерттеу болжамы: балаларды гигиеналық шараларға үйрету.
Зерттеу міндеттері: гигиеналық факторлар жайлы талдау жасау, гигиеналық шаралардың даму деңгейі мен сапалық құрылымын анықтау.
Зерттеу әдістері: ғылыми зерттеулер, бақылау, байқау, ата-анамен сұхбат жасау.
Зерттеудің теориялық-әдіснамалық негіздері: балалар гигиенасының факторларын зерттеу және алдын алу шаралары негіз болды.
Зерттеудің практикалық мәнділігі : балабақшадағы балалардың гигиеналық факторлар ұғымының мәнін аша отырып, оның дамуы мен қалыптасуы сипатталады.
I . БАЛАЛАР ГИГИЕНАСЫ ПӘНІ, МАЗМҰНЫ, МІНДЕТТЕРІ, ДАМУ ТАРИХЫ.
1. 1 Балалар организмінің даму және өсу заңдылықтары, олардың гигиеналық маңызы
Балалар гигиенасы болашақ ұрпақтың денсаулығын сақтау және нығайту барысындағы ғылым. Бұл ғылым организмнің қоршаған ортаға қойылатын гигиеналық талаптар мен нормативтерді зерттеп, қоршаған орта факторлары әсеріне байланысты өзгеруін тұжырымдайды.
Бұл ғылымның негізгі мақсаты болып көңіл - күйлері ауқымды, денсаулықтары мықты балаларды тәрбиелеуіне керекті оңтайлы гигиеналық жағдайларды жасау саналады. Бірақ осындай мүмкіндіктерді жасау тек балалардың дамуының әр кезеңдеріндегі функционалдық және морфологиялық мүмкіншіліктеріне байланысты қоршаған орта факторларына бейімделуімен ғана шектелмейді. Бұл сонымен қатар, балалардың өсіп - жетілуіне, оларды функционалдық мүмкіншіліктері мен жұмыс қабілеті, иммунологиялық және жалпы реактивтілігін жоғарлатуына, бейімделушілік жағдайларын кеңейтуге белсенді әсер етуін қамтамасыз етеді. Балалар гигиенасы профилактикалық медицина саласына жатып, бала жасына қатысты тағам гигиенасының, еңбек гигиенасының, коммуналды гигиенасының және эпидемиологиялық мәліметтерін қолданатын кешенді ғылым болып табылады.
Балалар гигиенасы балалар контингенттерінің белгілі бір ұжымдағы қатынастарының гигиеналық ұсыныстарын дәрістеумен айналысады да, өзінің сипаты бойынша жай профилактикалық ғылым болып қана қоймай, қоғамдық сипаттағы ғылым болып табылады. Дәл осындай деректерді балалар гигиенасының іргетасын қалаушылар А. П. Доброславин мен Ф. Ф. Эрисман берген еді.
Гигиенаның жекелеген жағдайлары әртүрлі континенттерде өте ерте кездердің өзінде белгілі болса да, өз алдында бөлек ғылыми пән болып дамығанына 150 жылдай ғана уақыт болды деп есептелінеді. Ресейдің ең алғашқы гигиена кафедрасы 1871 жылы Петербург қаласындағы Әскери медициналық Академия базасында құрылған болатын. Кафедраның ірге тасып қалаушы А. Л. Доброславин өзінің мектеп гигиенасы деген бөлімі бар ең алғашқы гигиена оқулығын шығарды .
Екінші осындай кафедра еліміздегі мектеп гигиенасының негізін салушы болып есептелінетін Ф. Ф. Эрисманның басқарумен Мәскеу университетінде ұйымдастырылған болатын.
Гигиена ғылымындағы балалар гигиенасының әлеуметтік гигиеналық маңызы:
1) Халықтың өмір жасының ұзақтығы өсіп келе жатқан балалар денсаулығымен байланысты.
2) Келешекте тұрғындардың жұмыс қабілеті қазіргі сәттегі балалардың оқу сапасы мен тәрбиесіне байланысты.
3) Балаларға қоршаған орта өз әсерін тигізеді, қоршаған ортаның әсерін қалпына келтіру биологиялық, физиологиялық жағдайына және балалардың жасына байланысты болып келеді.
Балалар гигиенасы мектеп жасына дейінгі физиология және морфология деректері бойынша құрылып, мектеп жасына дейінгі гигиена болып табылады. Гигиенаның бұл саласы өзіне тән гигиенаның нормалаудың төменде көрсетілген теориялары түрінде құрылады.
1) Қоршаған орта факторларының қандай да болсын әсеріне дамушы организмнің морфологиялық-функционалдық дайындығы міндетті түрде керек.
2) Балалар гигиенасындағы нормалар барлық балалар үшін бірдей болмайды, ол балалардың жасына сәйкес жасалады.
3) Балалар гигиенасының гигиеналық нормалауының мақсаты, тек балалардың денсаулығын сақтап, оны нығайтумен шектелмей, сонымен қатар дамушы организмнің өсіп өнуіне оңтайлы жағдай жасау.
4) Балалар гигиенасы қоршаған ортаның әртүрлі факторларын бағалау, олардың организмнің даму процесіне тигізетін әсерімен анықталады.
Гигиеналық нормалау организмге қоршаған ортаның тигізетін әсерін көрсететін физиологиялық реакцияларды зерттеуге негізделген. Шет елдердегі ғалымдардың пікірі бойынша гигиеналық норма ретінде организмнің функциясы “норма және патология” негізінде болатын шама алыну қажет.
С. М. Громбах балалар гигиенасының нормаландыру принциптерін осылай көрсетіп берді.
- Қоршаған орта факторларының әсер етуінің дұрыс нормасын қалыптастыруда өсіп келе жатқан организмнің функционалдық дайындығы болып табылады.
- Осыған байланысты балалар гигиенасының нормалары тұрақты болмайды және жас кезеңдеріне байланысты өзгеріп отырады.
- Гигиеналық нормаландырудың міндеті тек денсаулықты нығайтып, сақтау ғана емес, сонымен бірге балалардың дұрыс естіп, дамуына да жағдай жасау болып табылады.
Ал біздің еліміздің гигиенистері бұл көзқарасқа қарсы, олардың көз - қарасы бойынша, гигиеналық норма кез келген фактордың заңдылығын анықтамай, олардың зиянсыздық дәрежесін анықтауы керек. “Норма” - барлық маңызды функциялардың қалыпты жүруіне оңтайлы жағдай жасайды. Онымен қоса гигиеналық нормалау әртүрлі факторлар “рұқсат етілген” шегін айқындайды. Ол организм жағдайын патологиядан алыс шамада ұстауы қажет.
Сонымен қатар, егер қоршаған ортаның табиғи факторларының тиімді көрсеткіштері жас бойынша ажыратып беруді талап етпесе де олардың рұқсат етілген нормадан ауытқу шамасы бала жасы аз болған сайын азая түседі. Осы көрсеткіштер қоршаған орта факторларын балаларға қарасты гигиеналық нормалаудың қатаң тәртібін көрсетеді.
1. 2 Гигиеналық тәрбие берудің бағдарламасы
Әлем жұртының көп бөлігі балалар мен жасөспірімдер болып табылатындықтан, оларға дұрыс көңіл бөлу сол қоғамның маңызды міндеті болып есептеледі. Балаларға әрдайым дұрыс тәрбие беру, оларға дұрыс көңіл бөлу қажет. Тәрбие берудің 90% өте ерте жастан басталады.
Гигиеналық дағдылар мен гигиеналық білім беру баланың денсаулығын нығайтуға ғана емес, сонымен қатар баланы саналылыққа, әдептілікке, сыпайылыққа, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуге баулиды. Гигиеналық тәрбие берудің негізі балаға балабақшадан басталады, содан кейін мектепте тереңірек оқытылады.
Жалпы алғанда балаларға гигиеналық тәрбие беру бағдарламасы төмендегідей бөліктерден тұрады:
1) Денешынықтыру мен шынығудың салауаттандырудағы маңызы
2) Балалардың ақыл-ой еңбегінің гигиенасы
3) Тамақтану гигиенасы
4) Қоғамдық және жеке бас гигиенасы
5) Политехникалық оқытудың гигиенасы
Бұл саладағы ең маңызды мәселе тақырыптарды балалардың қажетті жас мөлшеріне қарай бөліп алуы болып табылады. Балалардың жас мөлшері жалпы алғанда 7 топқа жіктеледі:
1) Бөбек жас (туғаннан бастап 1 жасқа дейін)
2) Ерте жас (1-2 жастағы балалар)
3) Кіші жас (2-3 жастағы балалар)
4) Мектепке дейінгі кіші жас (3-4 жастағы балалар)
5) Мектепке дейінгі орта жас (4-5 жастағы балалар)
6) Мектепке дейінгі ересек жас(5-6 жастағы балалар)
7) Мектепке дейінгі ересек жас (6-7 жастағы балалар)
Балалардың өздерінің жас мөлшеріне сәйкес келетін бөлімдерге гигиеналық баулу - тәрбиенің негізгі принципі. Балалардың жасы өскен сайын гигиеналық тәрбие туралы түсініктері тереңдей түседі.
Денешынықтыру тәрбиесінің тақырыбына дене тұлғасының қалыптасуы туралы мәліметтер кіреді. Бұл жерде балалалар іс-әрекеттің дене тұлғасының нағаюына әсерін, қимыл-қозғалыстың, денешынықтыру жаттығуларының, шынығудың организмнің қалыптасуына тигізетін пайдасымен танысады. Балаларды таңертеңгілік гимнастика жаттығуларын жасауға әдеттендіру бала үшін маңызды гигиеналық дағды болып саналады.
Ақыл-ой еңбегі гигиенасы тақырыбына балабақша және үйдегі гигиена, демалыс тәртібі мен ұйқы гигиенасының мәселелері, күн тәртібі кіреді. Балалар жас мөлшеріне қарай өздерінің күн тәртібін өмірде дұрыс пайдалана білуі және элементтердің дұрыс ұзақтығын білуі қажет. Барлық жастағы балалардың ата-анасы түнгі ұйқының сапасы мен ұзақтығын дұрыс бағамдай білгені дұрыс.
Кішкене жастағы балалардың тамақтану гигиенасы дастарқан басында қалай дұрыс отыру, ыдыс-аяқтарды, салфеткаларды дұрыс пайдалана білуден тұрады. Бұл жерде асықпай тамақ ішу, тамақ уақытысында сөйлемей, алаңдамай отыру дағдыларына қалыптасады.
Көптеген ғалымдар салауатты өмір-салтын ұстану, рационалды тамақтану, зиянды әдеттерден бас тарту, жеке бас гигиенасын және күн тәртібін сақтау өмір сүру ұзақтығын 7-10 жылға ұзартады деп есептейді. Жеке бас гигиенасынның ережелерін сақтамау, тек баланың ғана емес, сонымен бірге маңайындағы қарым-қатынас жасаған балаларға да қолайсыз яғни зиянды әсерін тигізуі мүмкін.
Мектеп жасына дейінгі балаларды мына тәсілдерге оқытып, дағдыландыру қажет:
-қолдарын уақытында (сырттан келген кезде, тамақ ішер алдында, жануарлармен ойнағаннан кейін, әжетханаға барғаннан соң) мұқият жуу;
-аяқтарды және денені белге дейн жуу;
-күнделікті тісті жуу, оған күтім жасау;
-тырнақтар пен шаштың тазалығын сақтау;
-бөлмелерді күнделікті желдетіп отыру.
1. 3 Ойыншықтарға қойылатын гигиеналық талаптар
Бала өмірінде де, тәрбие прлцесінде де ойыншықтардың маңызы өте зор болып табылады. Ойыншықтар арқылы бала қоршаған ортамен танысады, көңіл-күйі көтеріледі. Тәрбиелік құрал ретінде ойыншықтармен ойнау балалардың жас ерекшеліктеріне негізделеді. Ойыншықтарға арналған баланың жасы ойыншық қорабының қағазында немесе қораптың сыртында көрсетіледі. Ойыншықпен қоса берілетін нұсқаулық қағаздағы ескертпелер ойыншыққа арналған жас тобындағы балаларға түсінікті болуы қажет және ойыншықты пайдалану (залалсыздандыру, жуып-тазалау) ережесі жазылуы қажет.
Бір жасқа дейінгі балаларға әзірленген ойыншықтар балалардың есту, көру жағдайларын, дене тұлғасын, дыбыс реакцияларын өзгертуге арналған және қимыл-қозғалыстарын (тұру, отыру, қолдарымен әр нәрсені қармап ұстау) дамытуға арналған. Бұл жастағы балалар үшін ең көп таралған ойыншықтар түрі әртүрлі шылдырмақтар, полимерден жасалған дөңгелектер және тағы басқа ойыншық түрлері болып табылады. Олар мейлінше үлкен, ашық түстермен боялған, дыбыс шығаруы белгілі дәрежеде және қармап ұстауға ыңғайлы болуы қажет. Екі жасқа таяғанда аңдар, машина, ойыншық әткеншектер, қуыршақ тағы басқа ойыншықтар қолданыла бастайды.
Содан кейінгі кезеңдерде бала қоршаған ортаны тереңірек танып біле бастайды, тілі дамып, қимыл-қозғалыстары реттеле бастайды. Сол себепті осы кезеңдерде біраз қиынырақ, түсініп білу үшін ойлануды керек ететін әртүрлі кубиктер мен таяқшалар, мозайкалар, дамыту ойыншықтары қолданылады. Мектепке дейінгі жастағы балалар белгілі роль атқаратын ойындарға (апа, әже, дәрігер, мұғалім, отбасы, тағы басқа) көше бастайды, бұл жастарда көбіне топтық ойындарға арналған ойыншықтар қолданылады.
Балалардың білім, интеллектуалдық, морфофункционалдық деңгейлеріне, ерекшеліктеріне сәйкес, ойыншықтар меү ойындар мен үлкен 5 топқа жіктеледі: бір жасқа дейінгі сәбилерге (ерте жас) арналған ойыншықтар; бір жастан үш жасқа дейінгі (ясельдік жас) ; үш жастан алты жасқа дейінгі (мектепке дейінгі жас) ; алты жастан он жасқа дейінгі (бастауыш мектеп жасы) және оннан он төртке дейінгі аралық (орта мектеп жасы) деп бөлінеді.
Ойыншықтардың қауіпсіздігіне санитарлық деңгейде Денсаулық сақтау Министірлігі бақылау жасайды. Оның функциясына ойыншық жасаудағы техникалық нормалық құжаттарды бекіту, сонымен бірге материалдарды, шикізаттарды тексеру, келісім беру жатады. Көбіне, экспертті баға беру ірі СЭС-ға және ғылыми зерттеу институтына тағайындалады. Ойыншықтарға күнделікті қадағалауды СЭС жүргізеді және ойыншық шығаратын зауыттар мен оларды халыққа үлестіретін дүкендерді бақылап отырудан тұрады.
Ойыншықтарға қойылатын санитарлық ережелердің негізі гигиеналық талаптары төмендегідей болып табылады:
1. Өндіріс пен тарату үлгілері мен нормативтік-техникалық құжаттамаға тек санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің қорытындысы бар ойыншықтар кіреді;
2. Ойыншықтар өндірумен айналысатын жұмысшыларға, сумен жабдықтау, тамақ өнеркәсібі мекемелерінің қызметкерлеріне қойылатын талаптар қойылады. Жұмыс кезінде олар дәрігердің жалпы қарауынан өтіп, туберкулезге тексеруден өтуі қажет, содан кейін жылына бір рет медициналық тексерістен өтуі қажет;
3. Дүкен иелеріне ауызға тигізетін ойыншықтарды тексеруге тыйым салынады. Мұны істеу үшін ауаны үрлейтін арнайы құрылғы керек болады;
4. Сатылған ойыншықтар ақауын қоспағанда, қайта қабылданбайды;
5. Ойыншықтарға арналған шикізат бекітілген нормадан артық химикаттар шығармауы керек. Ойыншықтар өндірісінде өтемақы қолдануға тыйым салынады;
6. Үш жасқа дейінгі балаларға ойыншық әйнектен, түкті резеңкеден және металдан жасауға тыйым салынады;
7. Ойыншықтың ішін және ойыншықтарды жасау үшін қолданылатын басқа жүн мен теріні толтыруға арналған материалдар стерильденген болуы қажет;
8. Балалардың ернін тигізетін ойыншықтардың бөліктері де тез зарарсыздандыратын материалдардан жасалуы қажет;
9. Ойыншықтың шеттері ашық, сынған, өткір болмауы қажет. Өткір бұрыштар мен жиектер дөңгелектенуі қажет;
10. Ойыншықтың салмағы өте үлкен ойыншықтарды қоспағанда 7 жасқа дейінгі балаларға арналған 400 грамм, 7 жастан 10 жасқа дейінгі балалар үшін 800 граммнан аспауы қажет;
11. Ойыншықтарда бейнеленген
суық қарулардың өткір немесе үшкір бөліктері болмауы қажет;
12. Түссіз лакпен боялған ойыншықтар қапталған болуы қажет. Олардың беті жарылмаған және тегіс болуы қажет;
13. Жеті жасқа дейінгі балаларға үшін электрлік ойыншықтар 12 ватттан, ал 7 жастан асқан балаларға 18 ваттан аспауы қажет.
Жаңа материалдардан ойыншық дайындау үшін рұқсаттама қағазды Республиканың Мемлекеттік Санитарлық Эпидемиологиялық қызмет Басқармасы береді. Санитарлық қызметпен келісімге келмеген ойыншықтар жедел түрде өндірістен шығарылып тасталуы керек. Балабақшаларда топтық жекелендіру принципін қатал сақтау керек және де ойыншықтарды бір топтан екіші топқа тасымалдауға қатаң тиым салынады.
II . ГИГИЕНАЛЫҚ ТӘРБИЕ ЖҰМЫСТАРЫН ЖҮРГІЗУДЕГІ ІС-ӘРЕКЕТ
Балалар гигиенасында қолданылатын зерттеу әдістері
Балалар гигиенасы қоршаған ортаны ғана емес, қоршаған орта жағдайындағы балаларды зерттейді. Сондықтан қоршаған орта жағдайын гигиеналық бағалаудың тірегі болып факторлар әсеріне байланысты организмнің жауап реакциясының даму сатысындағы сипаты және осы реакция дәрежесінің қалыпты организм мүмкіншілігіне сәйкес емес немесе сәйкес екендігі алынады
Балалар бөліміндегі гигиеналық білім және тәрбие үш негізгі бөлімнен тұрады: ұйымдастырушылық, әдістемелік және гигиена саласындағы білім беру.
Ұйымдастырушылық жұмыс келесі мәселелерді қамтиды:
- Балалар гигиенасы кафедрасының санитарлық дәрігерлерінің тұрғындарды гигиеналық оқыту мен тәрбиелеудің кешенді жоспарын жасауға қатысуы. ҚОҚ, ЕҚ және ҚТ бақылауымен объектілерді гигиеналық оқытудың жылдық жоспарларын қарастыру және бекіту;
- Балалар гигиенасы бойынша кейбір мәселелерді жоғары ұйымдардың қарауына дайындау және қарау. Мұнда жұмысшылардың гигиеналық сауаттылығының төмендігіне байланысты кемшіліктерді анықтау қажет.
- Гигиеналық оқыту мен тәрбиенің тиімділігі мен құрылуын бақылау.
Әдістемелік жұмыс мынадай міндеттерді қамтиды. Халықтың санитарлық мәдениетін үш негізгі көрсеткіш бойынша зерттеу. Олар: халықтың гигиеналық, экологиялық денсаулық, мінез-құлқы,
санитарлық салауаттылық.
Зертханалық бақылау динамикасы арқылы қоршаған ортаның денсаулығының жай-күйін анықтайды. Нысандардағы санитарлық тазалық деңгейі гигиенаның нашарлығынан болатын санитарлық қателіктердің пайыздық есебімен анықталады. Ұйымдастырудың санитарлық деңгейі гигиеналық оқытудан өткен адамдар арасындағы кемшіліктердің пайыздық есебімен анықталады.
Халықтың гигиеналық сауаттылығы келесі бөлімдерден тұрады:
- Нұсқаулар жұмысқа қабылданар алдында беріледі, содан кейін өтініш берушінің санитарлық кітабына белгі қойылады. Одан кейін оқыту мекеменің медициналық қызметкерлерін жалғастырады.
- Сонымен қатар, медицина қызметкерлері балалар мен жасөспірімдер гигиенасы туралы білімді насихаттайтын басылымдар дайындайды.
Тақырыбы: «Түрлі-түсті машиналар»
Мақсаты: балалардың ойын арқылы көңіл-күйді көтеру, денсаулығына деген ынтасын дамыту, дене қимылдарын, ойын, балалардағы бұлшық еттерін жақсарту. Ептілікке, ойын ойнауға үйрету, шапшаңдыққа, ойынға белсенділік пен қызығушылықты арттыру. Жол ережесін біліп, орындауға үйрету. Ойын шарттары: балалар алаңның бір жағында, көліктер екінші жағында тұрады. Балалар жолда ойнайды. Біз көліктер жүретін кезде балалар орындарына баруымыз керек. Мұны жасамаған бала ойыннан шығады.
Спорттық құралдармен ойналатын эстафеталық және сергіту түріндегі ойындарда бар :
Тақырыбы: «Бірінші бол»
Мақсаты: балалардың физикалық қимылдарын, бұлшық еттерін жақсарту, олардың денсаулыққа деген құштарлығын дамыту, ойын ойнау, балалардың ойын арқылы көңіл-күйлерін көтеру. Ептілікке, шапшаңдыққа, ойынға қызығушылық пен белсенділікті арттыру, ойын ойнауға үйрету. Спортпен шұғылдануға үйрету. Ойын шарттары: сызық ойын алаңының бір жағында салынған. Екінші жолда жалаулар 10 метр қашықтықта орналастырылған. Балалар тудың сол жағында бір-бірінен 1 метр қашықтықта тұрып, сол қолымен шеңбер құрап тұр. «Дайын» белгісіне сәйкес, балалар, сол қолымен шеңберді ұстап, тудың бағыты бойынша жерге жатқызады, оң қолы ілмектің ішіне түсуге дайындалып жатыр, 1, 2, 3 зымырандар оң қолымен алақанмен соғып, оны туға көтереді. Алдымен келген балалар басына жалауша көтереді. Бірінші жалауды көтерген адам жеңеді.
Балалар мекемелеріндегі қызметкерлердің және ата-аналардың санитарлық сауаттылығы нашар болған жағдайда, өсіп келе жатқан балаларға гигиеналық тәрбие берудегі белсенді жұмыстардың өзі керекті тиімділікті бере алмайды. Бұл сұрақты дұрыс шешу, балаларды гигиеналық тәрбиелеу - жанама түрде, яғни олардың ата-аналарына да әсерін тигізеді.
Бұл жұмыс бала дүние есігін ашысымен, алғашқы қадамдарын жасаған кезден бастап жүргізілуі тиіс. Бала бала-бақшаға барған сәттен бастап, таңертеңгілік қабылдау кезінде топтық және жекеленген ата-аналар жиналыстарында әңгіме немесе инструктаж түрінде іске асады. Санитарлық сауаты төмен ата-аналармен жеке әңгіме жүргізудің маңызы өте зор. Әсіресе мектепке дейінгі балалар мекемелерінде жедел ішек аурулары, қызылша, шешек аурулары пайда болған кезде бұл жұмыстың маңызыдылығы жоғарылай түседі.
Ата-аналар үшін дәрістер оқып, конференциялар, ашық есік күндері, фильм демонстрацияларын жүргізу, және көрнекі құралдар арқылы әңгімелер өткізу тәрбиеші санитарлардың міндетіне кіреді. Балалар мекемелеріндегі қызметкерлер: меңгерушілер, директорлар, педогогтар, салауттандыру лагерьлерінің бастықтары, мектепке дейінгі мекемелердегі тәрбиешілер, техникалық қызметкерлер және асхана қызметкерлері міндетті түрде гигиеналық дайындықтан өтуі тиіс.
Балалар гигиенасында көптеген зерттеу әдіс-тәсілдері қолданылады. Олардың ішінде клиникалық әдістер маңызды роль атқарады. Олар ағзаның қалыпты және патологиялық жағдайы туралы мағлұмат береді, ағзаның жағдайының динамикалық өзгерістерін зерделейді және балалар тобының денсаулығын бағалағанда пайдаланылады.
Балалар гигиенасында психологиялық тәсілдер балалардың қажуын зерттегенде пайдаланылады, корректуралық сынамалар олардың бірі болып есептеледі.
Балалар гигиенасында қолданылатын негізгі тәсіл табиғи гигиеналық эксперимент тәсілі болып есептеледі. Оған қосымша ретінде лабораториялық экперимент тәсілі пайдаланылады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz