Қышқылдық жаңбыр

ЖОСПАР
Кіріспе
Қышқылдық жауын.шашындар мәселесі
«Парниктік» немесе «жылулық» эффект мәселесі
Озон мәселесі
Атмосфераның экологиялық мәселелері
Атмосфералық ауаның ластануының зардаптары
Атмосфералық ауаны ластанудан сақтау және қорғау жолдары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 3
Қышқылдық жауын-шашындар мәселесі 4
«Парниктік» немесе «жылулық» эффект мәселесі ... ... ... ... мәселелері 6
Атмосфералық ауаның ластануының зардаптары 7
Атмосфералық ауаны ластанудан сақтау және қорғау жолдары ... ... ... ... ... мен өмір тіршілігі қоршаған ортаның жағдайымен өте
тығыз байланысты. Адамдардың табиғатқа, оның ресурстарына ойсыз ... ... ... ... ... ... ... жерлердің кеңеюіне, ормандардың азаюына, ... ... ... және азот оксидінің мыңдаған тонналарының жер
бетіне түсуіне әкеліп отыр, ал ... ... мен ... ... ... жатқандағы белгілі.
Қалалардағы атмосфера ауасының шаңмен, түтінмен, күлмен сол ... ... ... газбен, азоттың оксидімен ластануы өте
жоғары болып ... ... ... экологиялық жағдайы нашар. Климат тым
континенттi, қысы ... желi ... жазы ... ... ... басым. Төбеден шақырайған күн радиациясы жаз бойы ... ... ... ... ... ... Оның үстiне ұзақ жылдар
бойы елiмiзге мұнай мен газ берiп келген ... ... ... ... ... жоқ. ... жерi бұрынғы теңiздiң орны. Соңғы
жылдары Каспий теңiзi көтерiлiп келедi. Орман, жасыл желеңдi алатын ... жайт ... өте ... ... 6 жыл ... әр қала ... жасыл
желең 5,3 ш/метрден болса, қазiр бұл ... 2 ... ... ... Ал ... ойынша 12 шаршы метр болуы керек.
Адамдардың жұтқаны қорғасын, топырағы ... ... ... өңiрде
бұрын соңды кездеспеген аурулар көбейiп барады. Адамдар ... ... ... ... ... ... ауыр ... Семей,
Қызылорда, Павлодар, Ақтау мен Арал өңірінде де қалыптаксқан.
Қышқылдық жауын-шашындар мәселесі
Қышқыл жауындардың ... ... ... ... ... қос ... ... табылады. Су буының қатысуында күкіртті ангидрид күкірт
қышқылының ерітіндісіне айналады. Осындай жолмен көмірқышқыл газы мен ... ... ... мен азот ... ... ... органикалық
қышқылдар мен басқа да қосылыстар араласып, қышқыл реакциясы бар ерітіндіні
береді.
Қышқыл жауындардың ... үшін ... ... ... арқылы да
байқалады. Бұл әсер алюминий мен ауыр ... ... ... ... Бос ... жас ... ... Оларда
инфекциялардың ену ошақтарын түзеді, ағаштардың уақытынан бұрын қартаюына
әкеледі.
Озон негізінен фотохимиялық смогтың өнімі болып ... Оның ... ... және ... ... ... маңызды агент С
витаминінің шектен тыс жұмсалуы арқылы бұзылады.
Қышқылдық жауын—шашындар солтүстік жарты ... ... ... ... ... шығарылуы мен олардың жаңбыр , қар, ... ... ... ... ... бар. ... жауын—шашындар Скандинавия
елдері, Англия,ФРГ,Бельгия,Дания, Польша,Канада,АҚШ-тың солтүстік
елдеріне тән.
Теріс температура ... ... ... ... әсер ету
ұзақтығын арттырады.Соңғылар біршама дәрежеде аммиакпен нейтралданады.Ал
қоспа ... ... ... ... мен ... ... ... көмегімен бөлініп шығуы
кемиді.
Қышқылдық жауын—шашындар топыраққа ,су экожуйесіне ,өсімдіктерге ,
архитектура ескерткіштеріне,ғимараттарға ... ... ... жауын—шашынның зиянды әсері әсіресе оңтустік пен тропиктік
аудандарда ағыс арқылы әсер ... ... ... және
сілтілі таралғанымен ,онда жауынның үнемі шайып кетуі себепті нейтралдаушы
заттар болмайды.
Қышқыл жаңбырдың биосфераға әсері
Биосфера- жер бетінде ... ... тірі ... және заттардың
жиынтығын ең ірісі болып табылады.Биосфера- ... ... ... ... ... ең ... экожүйесі, яғни тіршіліктің өніп-
өсіп, көбеюіне мүмкіндік бар қабат.Оның шикарасы жербетіндегі 20-25 ... ( ... озон ... ... ... ... 11 км. ... және жер астына 6 км тереңдікке дейін созылады.1.Антропогендік
ластанудың негізгі көздері.
Антропогендік фактор – адамның қызметі ... жаңа ... ... ... шаруашылық іс-әрекеті салдарының қоршаған ортаның кейбір
жерлерінің өзгерені соншалық. Табиғи құрауыштарының ... ... ... ... ... жаңа ... қалыптасады.
Антропогендік факторларға өнеркәсіп индустриясының барлық салалары, көлік,
ауыл, орман шаруашылығы, энергетика, атом қаруын сынау, мұнай, газ және тау
кен ... ... Т.б. ... ... ... ғана ... ортаға әсер етіп ластануын
мынадай негізгі ... ... ... ... материалдар, құрал-
жабдықтар, отын, электр энергиясы, су, ... ... ... газ, бу, ауа ... ... шу, ... ... өріс,лазерлі сәулелер,иондағыш
шығарындылар т.б.Биосфераны ластайтын ... хим ... ... ... ... ... шикізатқа
оларды өндейтін технологияға байланысты келеді. ... ... ... ... ... ... ... эфектісі, қышқыл
жңбыр, ормансыздандыру, ядролық қыс, озон қабатының ... мен ... т. ... антропогендік жер тікелей немесе жанаша түрде
болуы мүмкін.Жанаша әсер- биосфераның ... ... ... бұзылу, салдарынан атмосфераның жағдайына ойқаптар,
жыртылған егістік жерлер, ұйымдастырылған үлкен су ... ... ... ... жұмыстар, пайдалы кен қазбаларының ... ... ... ... ... ... мен сипатамасының өзгеруі
жер атмосфера энергиялық жүйесіндегі алмасу ... ... ... шығындыққа әсерін тигізеді.Ал, тікелей ... ... ... шығатын тастанды заттектерді, күлді, металл оксидтері
мен тұздарын, күкірттің газды ... ... ... ... ... ... ... суктекті қосылыстарды және тозаңды
келтіруге болады. . «Табиғаттағының бәрі ... деп, ... ... бас
жуатын жалаң аяқ, жалаң бас жүгіретін балалық дәурен секілді, ... ... ... ... да ... ... бас жууға бола ма? – деп
жауап беруге тура келеді.
Өйткені жаңбырдың суы ... - ... ... ... ... бу ғой. Ал осы ... түзілген бұлтта тонналаған сумен бірге
алуан-түрлі ... ... ... тұздары, шаң болады. Жаңбыр суының
құрамы бұлттың қай жерде ... ... ... ... ... ... Ауа мен ... суын ең алдымен сапырылысқан көлік,
өнеркәсіп және ауыл ... ... ... ... ... ... пен азоттың қосындылары сумен қосылғанда қышқыл түзіп,
жерге «қышқыл ... ... ... ... Атмосфера айналымы. Қазақстан жерi қыс маусымында ... ... мен ... ... ... жиi ... отырады.
Осыған байланысты республиканың солт-нде оңтүстік-батыс және батыс, ал
жазда солтүстік-батыс ... ... жел ... ... ... ... Солт. жарты шардың Атлантика — Еуразия секторының 3 iрi
аумақты айналымы ықпалымен ... ... ... ... ... жолдары ендiк бағытпен өтсе, онда ол ... ... ... ... ... ... кезiнде Қазақстанның
көпшiлiк бөлiгiнде жауын-шашынның мөлш. кемiп, ауа ... ... ... кезiнде республикаға суық ауа массаларының енуi жиiлейдi, темп-
ра шұғыл төмендейдi, жауын-шашын молаяды, жел күшейедi. Сiбiрлiк айналымда
... ... жылы ауа ... ... ауа темп-расы жоғарылайды,
жауын-шашын кемидi. ... ... ... оның жер ... ... де ... ... атмосф. циркуляциялық процестерге оңт. және оңт.-
шығыстағы тау жүйелерi (биiкт. 4000 — 5000 ... мен ... және Арал ... ... су ... да ... ... Табиғи кедергi саналатын тау
жүйелерi атмосферадағы ендiк бағыттағы шептiк белдемiн солт.-шығыс ... ... ауа ... ... ... ... Осы ауа ... бiрге тау бөктерiндегi жергiлiктi ... ... ... ауа ... ... Қазақстанның таулық және тау етегiндегi
өңiрлерiнiң термиялық режимi ... ... ... ... ... басқаша келедi. Таудағы темп-ра жазық жердегiден төмен келедi. ... ... ауа ... ... ... ... ... қарай ойысқан ауаның жылынуынан таулы аудандарда темп-раның
ауытқу амплитудасы кемiп, темп-ра инверсиясы (жалпы ... ... ... ... ... Инверсия қыс маусымында неғұрлым
күштiрек қалыптасады. Тау жоталарына ... ... тiк ... ауа
ағыны күшейiп, жауын-шашын шұғыл артады. ... ... ... ... ... мм болса, тау бөктерiнде 500—600 мм-ге дейiн артады. Жазық
өңiрлерде жылдық жауын-шашынның максимумы жаз айларында, ал тау ... 2 рет ...... және ...... ... ... бриздiк айналымды тудырады, ол құрлықта ондаған километрге ғана
таралады. Орта ендiк бойындағы су ... ... ... жылы ... ауа ағыны үстемдiк етсе оңт.-батыс жағында атмосф. суық
серпiлiс пайда болады. Бұл құбылысты Арал т. мен ... ... ... ... ... Су ... ... бөлiгiне
қарағанда солт.-шығысында жауын-шашын 2—3 есе көбiрек түседi. Аумақты
Каспий айдыны климаттың ... ... ғана ... ... ... т. ... айналымына жаз айларында ғана катысады. Көлемi шағын
Балқаш к-нiң де атмосфера айналымына және бұлттылыққа ... ... ... ... ... ... орташа жылд. 4—4,5 м/с, Каспий т-нiң
жағалауында 6 м/с-тен астам, ал Жетiсу қақпасында соғатын Ебi желiнiң ... ... ... ... ... ... мәселесі
Парниктік газдардың әсерінен жылулық баланстың өзгеруі нәтижесінде мүмкін
болатын жер шарынының ... ... ...... ... ... Негізгі парниктік газ көмірқышқыл газы болып табылады.
Озон мәселесі
Атмосфераның озон мәселесінің адам қызметіне қатысты ... ... ... бар: ... ... бұзылу (озон қабаты) және жер маңы
кеңістігіндегі концентрациясының артуы.
Озон ... ... 9-30 км, ... – 18-32 км ... Ондағы озонның концентрациясы 0,01-0,06 мг/м3. Егер қабаттағы
озонды таза күйде ... ... оның ... 3-5 мм ... ... ... ... немесе Допсон бірлігімен (100 ... ... – 300-500 ... ... кездегі озон қабатын бұзатын негізгі антропогенді фактор фреондар
(хладондар) болып ... Бұл ...... ... ... Олар ... құрылғыларында, әр түрлі
балондарда тасымалдаушы газ ретінде, т.б. ... ... ... ... ауаның жер бетіне жақын қабатындағы озонның
концентрациясы өндірістік дәуірдің басынан бері 2 есе ... және жыл ... ... ... Бұл ... негізгі себебі фотохимиялық
смогтар болып табылады.
Атмосфераның экологиялық мәселелері
Атмосфера – ауа, ... ... мен су ... ... ... ... ... физико-химиялық және биологиялық процестердің жүруінің шарты
және метеорологиялық ... ... ... ... заттар. Күкірт пен оның қосылыстары атмосфераға
табиғи және антропогенді әсер ... ... ... пен ... атмосфераға табиғи жолмен шығарылуының 3 негізгі көзі бар:
1. сульфаттардан ... ... ... ... бөлініп шығуы нәтижесінде. Күкірт бос
күйінде, не күкіртсутекке тотықсызданған күйде болады;
2. ... ... ... Бұл ... ... ... немесе бос күйде бөлініп шығады;
3. мұхиттардың бетінен су ... ... ... Бұл кезде
күкірт негізінен салыстырмалы түрде зиянсыз сульфаттар ... ... ... ... ... ... ... жануарлар мен өсiмдiктер үшiн әрқашан
зиян. Түтiннiң құрамындағы газдар ... ... ... улы ... ... әкеп соғады. Тiптi кейбiр жағдайларда улы
заттардың жинақталуы ... ... аса ... ... ... ... ... Мысалы, Лос-Анджелес қаласында, Калифорнияда, Британ
аралдарында, сол сияқты ФРГ мен бiрқатар елдерде зиянды улы ... ... ... ... ... смог деп
аталатын қалың тұмандар байқалды.
Лондонда смогтар ХIХ ғасырдың ... ... — ақ ... болған.
Әсiресе 1952 және 1956 жылдары ... ... елге ... ... 1952 ... 5-9 ... аралығында қаланың үстiн қаптаған тұман
жауып тұрған. Тұманның құрамындағы зиянды қосылыстардың (күкiрт ангидридi,
азот оксидтерi, ... ... ... т.б.) ... ... ... 5-6 есе көп болып, 12 сағаттан кейiн ... ... алу ... аурулары, бас ауру, бас айналу, жөтел ... ... ... ... ... көпшiлiгi смогтың әсерiнен
қазаға ұшыраған. Ұлыбритания астанасының үстiнде 1956 жылы январьда 96
сағат бойы ... ... смог ... ... ... ... болған. 1968
жылы Лондонда "Ауа тазалығы туралы заң" қабылданғаннан соң ... ... ... орындарынан шыққан қалдықтар құрамында 140-қа жуық зиянды
заттар болады. ... ... ... иiссiз болып, организмге бiрден
әсер ете қоймайды. ... ... ... адамның
денсаулығына зиянды заттардың бiрлесiп әсер етуi аса қауiп туғызатындығы
белгiлi болды.
Ауаның ластануы адамның жалпы жағдайын ... ... ... ... бас ... ... жолдарының спазмалары, өкпенiң түрлi
аурулары, организмнiң жалпы улануын ... ... ... ... тұра ... төмендетедi.
Өндiрiс орындарынан шыққан қалдықтар, транспорт ... ... ... iрi қалалардың үстiнде ... ... ... ... ... Жердiң бетiне түгел түсуiне кедергi келтiредi. Мысалы, Париж
қаласының маңындағы өндiрiс орындары аз аймақтарда ультракүлгiн ... 3
% ... ... мен ... көп ... аймақтарда 0,3 % қана
болған. Ультракүлгiн сәулелерiнiң ... ... ... ... ... туғызатыны белгiлi.
Атмосфераның құрамындағы зиянды заттардан жануарлар мен жабайы ... ... ... ... қалдықтар құрамындағы фторлы және мышьякты
қосылыстардан бал аралары уланып, олардың бал жинау қабiлетi төмендейдi.
Бiрқатар мемлекеттерде жабайы аңдардың (бұғы, қоян мен ... ... ... ... газ, ... сурьманың әсерiнен улану
оқиғалары көп кездеседi.
Өсiмдiктер үшiн әсiресе улы болып саналатын күкiрттiң, фтор, хлордың
қосылыстары мен көмiрсутектер.Олар ... ... ... ... ... ... зиян келтiредi.Дәндi дақылдардан бұл газдарға өте
сезiмтал — ... ...... ... ... редис.
Ауаның құрамында болатын күкiрттi газдың шектеулi нор-масы 0,02 ... ... — 0,02 мг/м3 және ... — 0,1 мг/м3.
Мамандардың есептеулерi бойынша, Франция мемлекетiнде атмосфераның
ластануынан болатын шығын ұлттық табыстың 4%, АҚШ — 3%, ... ... ... ластанудан сақтау және қорғау жолдары
Атмосфералық ауаның ластануымен күресу ... ... ... ... материалдық шығындар мен күштi қажет етедi. Дегенмен ғылыми-
техникалық прогрестiң қазiргi заманғы даму ... адам ... ... ... зиянды әсер ететiн заттардың түзiлуiн және ... ... ... ... ... ... бередi.
Атмосфералық ауаның ластануының алдын алатын және зиянды қалдықтардың
мөлшерiн азайтуға ... ... ... төмендегiдей 3 топқа
бөлуге болады:
Зиянды қосылыстар түзiлетiн технологиялық процестердi ... ... ... ... аз ... жаңа ... өндiрiске
енгiзу.
Отынның құрамын, аппараттар мен карбюрацияны жақсарту және ... ... ... ... ... заттардың түсуiн азайту немесе
мүлде болдырмау.
Зиянды қосылыстарды ... ... ... ... және ... көптеп отырғызу, егу.
Қорытынды
Адам денсаулығының ең басты шарты - ... ... ... Себебі адам организміндегі тотығу-тотықсыздану процесі, әртүрлі
биохимиялық, физиологиялық процесстер, тек оттегінің тұрақты келіп ... ... ... ... ... ол жыл ... оттегінің мөлшері 10 млрд тоннаға азайып бара жатқандығын
көрсетеді. Оның ... ... ... өте көп ... отын ... оған ... ауадағы оттегі металлургиялық және химиялық процестерге көп жұмсалуынан
деген дәлелді айтады.
Адамның тіршілігіне ең маңызды ... ... ... бірі азот. Ол оттегіні ерітіп отырады және ... ... ... құрамында болатын заттың бірі - озон. ... ең ... ... ... Оны жер ... ... - ... қабаты деп есептейді (қалыңдығы 2-4 мм). 20% зиянды
сәулелерді ұстап тірі ... оның ... ... әртүрлі аурулардан
сақтап отырады. Алайда соңғы кезде онын, да ... ... ... ... ... ... ... мезгілсіз суық және жылу,
желдің соғу ... ... Озон - өте ... газ, ол ... өте зиян.
Озонның мөлшері ірі қалаларда әсіресе автомобильдердің көп жүретіндігіне
байланысты ... ... көп ... ... ... ... ... болады. Атмосферада әр ... ... ... бар. Адам ... ... алу ... көптеген өкпе ауруларына,
аллергияға, т.б. ... ... ... ... ... әр ... ... де болуы мүмкін. Жердегі радиоактивті
сәулелердің және ... ... ... ... ... ... болады. Мысалы 1 см3 ауада жүзден мыңға дейін ... ... ... оң және теріс иондар метеожағдайға, жыл мезгіліне, маусымына,
ауаның тазалығына байланысты өзгеріп отырады.
Көптеген биолог, физик және ... ... ... қарағанда
атмосфераны иондау организмінің бірқалыпты қызметіне үлкен әсерін тигізеді.
Оң иондар зиянды әсерін тигізсе, теріс ... ... ... ... ... ... микроорганизмдерден, шаң тозаңдардан тазартып
отырады. Соңғы кездерде адам денсаулығына әсерін ... ... - ... ... алып ... Егер 1800 жылы ... жүзінде 1 млн халқы бар
бір ғана кала болса (Пекин), 1900 жылы бұл көрсеткіш 16-ға жетті, 1950 ... 50, ал 2000 жылы 511 ... ... ... болжам бар. 1950 жылы халқының
саны 10 млн-нан асатын үш кала болды. Олар - Лондон, Шанхай, ... ... жылы 24 кала ... ... ... бар. Осындай қалалардың ауданы да
өсіп ... ... ... ... ... ... ... 1250 кв.км.-
ге, Москва 326-дан 994 кв. ... ... ... ... адам
денсаулығына қандай факторлар әсер етуі ... айту ... ... ... оның ... ... ... коммуналды тұрмыс
жағдайы, дыбыс, ауа құрамы, су, т.б. ... ... адам ... ... қоймайды.
Қолданылған әдебиеттер
1. Жұмақан Жатқанбаев «Валеология» кітабы. 2004 ж
2. Қ.С. Сағатов, Н.А. Бекенова «Валеология» кітабы. 2004 ж.
3. Х.Қ ... Ж.Б. ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ерекше қорғауға алынған аймақтар4 бет
Популяциялық экология – демэкология. Экожүйеге қышқыл жаңбырдың әсері16 бет
Экологиялық кризистер және экологиялық катастрофалар8 бет
Қышқыл жауын-шашындар мен фотохимиялық смог9 бет
Алматы қаласы ауасының экологиялық жағдайы9 бет
Атмосфералық ауаны қорғау шаралары5 бет
Балықтардың рикетсиоздық ауруларын ветеринариялық санитариялық сараптау және бағалау18 бет
Көмірқышқыл газымен улану6 бет
Табиғи ортаның жергілікті аймақтық және ғаламдық масштабтағы мәселелері43 бет
Топырақ түзілу құбылысының кезеңдері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь