Жер асты кен қазу

1. Жерасты кен қазбалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

2. Жерасты кен қазу технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7

3. Кен қазудың негізгі өндірістік үдерістері ... ... ... ... ... ...8

4. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан Мемлекеттік
Техникалық Университеті
Тау кен металлургиялық факультеті
Тау кен және ... ... ... кен ... ... ... ... Ілияс Айсұлтан
Тобы: 11-ГДк-1
Қабылдаған: Тунгушбаева З. К
Өскемен 2012
Мазмұны
1. Жерасты кен
қазбалары...................................................3
2. ... кен ... Кен ... ... өндірістік үдерістері.......................8
4. Пайдаланылған
әдебиеттер...............................................9
Жерасты кен қазбалары
Жер астында кен қазу негізінен үш ... ... ...... ... жүргізіп кен сілеміне жету, яғни оны ашу; екінші – ашылған
кенді, немесе оның бөлігін қазып ... ... ... – сол ... қазып, өнім алу.
Қатты кенбайлықтың қандай түрі болсын, жерасты тәсілмен қазылғанда осы
үш кезеңге соқпай өтпейді, бұл кезеңдердің әрқайсысында ... тән ... ... ... ... толық барланып, қоры есептеліп ... ... ... беріледі. Жерасты кен қазу кен сілемін ашу, ашылған
кенді ... ... ... ... кен қазбалар жүргізіп, кен сілеміне
жол салуды айтады.
Ашу қазбаларына тік және ... ... ... ... ... (шиыршық) және көлбеу жүрістіктер, штольня, ... ... кен ... ... деп ... кен ... не оның ... кен өндіруге
мүмкіндік тудыратындай даярлық кен қазбаларын жүргізуді айтады. Даярлық кен
қазбаларына далалық (бейкендік) және кеніштік ... ... ... ... ... ... және ... өрлемелері,
кенқұүдықтар мен деңгейжиектегі түрлі қазбалары, ... ... ... т.б. ... жұмыстарына даярланған кен сілемінен жаппай кен ... ... ... ... үш ... ... ... кенорны жан-жақты
барланады.
Өндіруге даярлық дәрежесіне қарай бекітілген есептік қор ашылған,
дайындалған және ... ... ... ... ... қорға кен сілемінің, не оның бөлігінің күрделі кен ... ... ... ... ... кен ... жатқызады.
Даярланған қорға қабылданған жобаға сәйкес қабаттарды, не ... ... мн ... ... және даярлау тәсіліне қарай
жүргізілетін даярлық кен қазбалары өтілген қабаттардағы, панельдердегі кен
қорын жатқызады.
Уақытша кентіректерде (қуақазүсті, ... ... ... т.б.) қалдырылған кен қоры тек бос қуыс құлатылып және ... ... ... ... ... да ... атқарылып
біткен соң алынатын кен қоры жатқызылады.
Ал, ... ... ... жүргізілген жердегі (кенүңгір, блок,
учаскелер) кен ... даяр қор ... ... Тазарту қазбаларды
орналастыру және оның көлемі, қолданылатын жүйенің құрылым ерекшелігі мен
нормаларына сай жобаланады.
Кәсіпорындардың ... ... кен ... ... ... ... ... жүргізу үшін әрбір кеніште (шахта, ашық кеніште) кеннің
ашылған, даярланған, алуға дайын қор ... ... ... Мұндай қордың
нормативтік мөлшері салалық нұсқаунамада ... ... ... қор
– 1,5-3 жылдық, даярланған – 0,6-1,5 жылдық, ал алуға даяр қор – 4-6 ... ... ... ... ... орналасуына қарай тік, көлбеу және ... ... ... ... оқпаны, тұйық тік оқпан, шыңырау, оқпақ (гезенк),
өрлеме, ұңғыма жатады.
Тік шахта ... – бір ұшы жер ... ... жер асты жұмыстарын
атқаруға қажет ... ... ... ... ... бас және ... (желодетіс, түсіргі-шығарғы, қосалқы, толтырма мен бекітпелер
түсіретін оқпандар) ... ... Бір ... ... ең кемі 2, әйтпесе 5-
6 оқпан өтеді. Соның бірі – бас оқпан. Бас оқпан ... ... кен, ... және тау ... ... ... ... шығарылады да
мүмкін), материалдар, машина және басқа да кен ... ... ... ... ... арқылы шахтадан ластанған ауа
шығарылып тұрады. Шахтаға таза ауа арнайы желдетіс ... де ... ... ... ... үлкен, тереңдігі 1000 м асып кетеді. Оқпан
қимасы төрт бұрышты, сопақтау, көбіне, ... ... ... Ал, ... мерзімі шахтанікімен бірдей, сондықтан да ол металмен өріледі,
көбіне темір бетонмен ... ... ... ... жабдықтау дейді.
Кейде шахта оқпанын көтергі жабдықтарына қарай ... ... ... деп ... ... ... түрі де болады. Бірақ тік және ... ... ... бірдей.
Шыңырау – көлденең қимасы онша үлкен емес, тереңдігі 50-90 м-ден
аспайтын бір басы жер ... ... тік кен ... ... кен ... ... не болмаса жерасты жұмыстарына қажет материалдар ... ... т.б.) ... және желдету мақсатында жүргізіледі. Оқпан
сияқты емес, мұнда арнаулы көтергі ... ... ... ... үшін оның бір ... ... ... оны шахтадан шығатын
қосалқы жол іспетінде пайдаланады. Шыңырау да тік және ... ... ... (гезенк) – екі жұмыс деңгейжиектер арасын қосу үшін жүрілетін
жер бетіне шықпайтын қазба. Оқпақ ... ... ... ... ... ... ... түсіріледі. Кейде мұны желдету мақсатына, адамдар
жүріп тұруға, материалдарды түсіру (көтеру) үшін де пайдаланады. ... ... ... ... да , ... ... деңгей-
жиегінен тау-кен массасы төмен түсірілсе, кері ... ... ... мен ... ... ... бұл жағдайда оқпақ тік
тұйық оқпаннан онша ... ... ... ... оқпан да көтергі
қондырғылармен жабдықталады.
Тұйық оқпандардың қызметі шахта оқпанындағыдай, тек мұнұң бір басы ... ... ... ... ... тік те, ... де ... және ол оқпан
іспеттес күрделі қазба ... ...... кен ... көптеп кездесетін, тік немесе көлбеу
жүргізілген қазба. Бұл төменнен жоғары қарай өтеді де, бір ... ... ... ... ... ... ... жүріп тұру қатынас
мақсатында және материалдар мен құрал-саймандарды түсіріп-көтеру, сондай-ақ
қазылған кенді ... ... үшін ... ... ... ... төмен
түсіру үшін пайдаланса оны кенқұдық дейді.
Жазық қазбаларға штольгя, квершлаг, қуақаз, қияқаз, т.б. жатады.
Жазық кен қазбалардың ... ... тік ... ... ... доғалы болып кездеседі.
Штольня деп бір басы сыртқа шығатын жазық немесе сәл ғана ... ... ... ... Штольня күрделі кен қазбасына жатады. Бұл
таулы аймақта жатқан кен сілемін ашуға, кен ... ... ... ... Тау ... терең шатқалдан, терең ... ... ... ... бұл да бас, ... және желдетіс штольнялар болып
бөлінеді. Бұлардың түр-түріне сай ... ... ... ... ...... секілді жүргізілетін, жазық, не болмаса сәл еңкіш
бірақ жер бетіне ... ... кен ... Квершлаг басын оқпаннан
алып кенішке жеткенше, яғни оның созылымына бір қырын қия ... ... тау ... ... ... ... арқылы кен сілеміне сыртпен
жалғастырар жол ... ... өнім бере ... бұл ... ... таза ауа беру үшін, кеншілердің қатынас жолы, электркабель, құбыр,
т.б. ... үшін ... Мұны бас ... ... Бас ... бүтін
қабат қоры түгесілгенше, тіпті шахта тоқтап, қоры ... ... ... ... ... ... ... мақсатына қарай квершлаг
тасымалық, қабаттық, панельдік, учаскелік болып түр-түрге бөлінеді.
Қуақаз (штрек) деп квершлаг тектес жер ... ... ... қазбаны
атайды. Қуақазбен қазылған кен квершлагке дейін тасылады, таза ауа ... ауа ... ... ... тұратын қатынас жолы. Атқаратын
қызметіне және көлденең қима пішімі жөнінен қуақаз бен квершлагтарда айырма
жоқ. Қуақаздың ...... күрт ... кен сілемінің созылымын
қуалай өтілетіндігінде ғана, ал жазық, жайпақ кен ... ... ... ... ... ... Егер қуақаз күрт құлай, көлбей жатқан кен
сілемін қуалай өтсе, оны ... ал ... ... ... ... – оны ... яғни бейкендік қуақаз деп атайды. Қуақаздар
атқаратын қызметіне ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Қияқаз (орт) - атқаратын қызметі тұрғысынан қуақазбен бірдей, тек кен
сілемін қиып ... ... ... ... ... ... ... екі жақ
бетін қосады.
Көқлбеу қазбаларға көлбеу өтілетін шахта оқпаны, көлбеу ... ... ... ... ... пеш және басқа да енбе, ... ... деп ... ... ... ... өтіліп, қабатты ашатын,
сыртқа шықпайтын қазбаны айтады. Кейін ол ... ... ... ... ... қабаттық тасымал деңгейжиектеріне түсіру үшін
пайдаланады. Сондықтан да ... ... ... ... кейде
кенбайлық болат арқанға байланған вагоншалармен скип арқылы да ... ... ... ... түрлі материалдар көтеріледі және
таза желдетіс ауасы беріледі немесе ластанған ауа ... ... - ... ... ... ... деңгейжиегін төменгі
қабаттарын ашып қосатын сыртқа шықпайтын көлбеу қазба. Ол алдымен төменгі
көмір қабатын ашу үшін ... ... ... ... ... кен) ... матриалдар төменгі қабаттардан жоғары көтеріледі. Бұған қойылған
қондырғылардың ... ... жоқ және ... ... ... ... қабаттан төменге жіберіледі. Еңкіш өрлейқаздай тек кен
сілемімен (тақтамен) ғана емес, астыңғы бос тау ... ... да ... ... пен ... ... тақта арқылы кеншілер жүріп-
тұру үшін жүрістік жол қазбалары жүргізіледі.
Пеш – көмір тақталарында өрлеме бағытында өтіліп, ... ... ... ... және жүк ... ... ... пайдаланылады.
Кенүңгір – ұзындығынан ені ұзын, аумақты, түрлі ... мен ... ... ... өтілетін жерасты қазбалары. Кен қазу
үдерісінде топталған ... кен ... ... ды ... – жұмыр қуысты, ұзындығы 5 м-ден, ал ... 75 ... ... ... кен ... ... ... өтілетін қазба түрі. Жерастында
бұрғыланатын ұңғыма ... 2 м-ге ... ... Кен қазу ... ... ... мақсаттар үшін қолданылады. Негізінен кен ісінде ұңғыма кен
жынысын аттырып ... су ... ... толтырма материалдар
түсіруге, барлау, т.б. мақсаттар үшін бұрғыланады.
Жерасты жұмысында әр түрлі қазбалар түрінің ... ... ... ... (ОА) ... Бұған аударғыш, шанақ, электровоз депосы, сорғы
(насос), қосалқы бекет және басқа да мақсат үшін пайдаланатын ... ... ... ... ... ... жүкті қабылдап, оны жұмыс
орындарына жіберіп, ал кенжарлардан келетін қазылған кен мен ... ... ... ... ... ... ... қазбалар жиынтығы,
шахтаның жылдық қуатына қарай оқпан албарлары әр ... ... ... кен қазу технологиясы
Металдық кендердің жаралым ерекшелігі. Кен деп тек металды (түсті,
сирек, қара, асыл металдар) ... ғана ... ... ... (слюда), графит, барит, күкірт, фосфорит, т.б. ... да атай ... Кен ... ... жағынан көмір
тақтасындай тұрпатты болуы сирек кездеседі. Сондықтан да металды кені, оның
құрамында кездесетін минералдық пайдалы бөліктер саны мен ... ... Егер кен ... ... ... жалқы болып кездессе, оны
монометалды, бірнешеу ... ... деп ... ... кенді ашу ерекшелігі. Металды кенді ашу көмір
тақталары ашу үшін қолданылатын ... ... ... Ол кен ... ... ... өзіндік ерекшелігімен
дараланады. Себебі, бір шахта алабында кен сілемінің қуаты, жату бұрышы,
пайдалы бөліктер ... ... ... ұзындығының өзі әр тереңдікте
өзгеріп отыруы жиі кездеседі.
Шахта алабы ең дегенде екі ... ... ... ... ... ... тік) ... алабынан 30-60 м қашықтықта түсіріледі. Ашу
тәсілінің ең көп ... түрі – тік ... ... 30-40 жылдан бері
Қарағанды көмір тақталары да осы тәсілмен ... ... ... ... ... мен ... ... кеңінен қолдану мақсатымен көлбеу
оқпанмен ашу тәсілі қолданыла бастады. Жату ... 500-600 м, ... млн. ... ... ... ... ... шығару анағұрлым
тиімді. Ол үшін көлбеу оқпан 1600-та өтіледі. Жылдық өнімділігі 1 ... ... ... қазу ... 150-200 м аспайтын кенді көлбеу
оқпанмен ашып, автокөлікті қолданудың тиімді екені іс жүзінде дәлелденді.
Күрт, көлбей жататын кен ... ... ... ... ... ... ... бір немесе бірнеше деңгейжиек бөліп ашылады. Ол үшін әрбір
деңгейжиек сайын оқпаннан ... ... ... квершлагтар өтіледі.
Мұндайда шахта алабын қабаттық квершлагтармен ашу ... Әр ... ... ... ... ... көп ... Себебі қазылған кенді
тысқа көтеру үшін әр қабатта оқпан албары (ОА) өтіледі. Сондықтанда ... ... үшін ... ... ортақ бір ғана квершлаг өтіледі.
Мұны топтық квершлагтармен ашу ... ... ... ... ... ... қазылған кен күрделі кенқұдығы арқылы негізгі деңгейжиекке
түсіріліп, одан әрі электровоз құрамасымен оқпанға тасымалданады. ... ... ... ... квершлагтар жүргізілуі ықтимал, ... ... ... үшін емес, кеншілер жүріп-тұруға, желдетіске
материалдар мен ... ... ... және ... ... ... Кейде аралық квершлагтар өтілмеуі де мүмкін. Мұндай кезде аралық
қабаттар қатынасы ... ... ... ... іске ... квершлаг тәсілі қолданылғанда екі және одан көп қабаттан өндірілетін
кен бір қабатқа ... ... ... онда осы ... ...... ... деп аталады.
Кен қазудың негізгі өндірістік үдерістері.
Лавада көмір қазудың негізгі өндірістік үдерістерінің кенді тазартып
алудың жұмыстарындағы операциялардан онша ... жоқ. Тек ... ... ... атқарады, ал кен қазуда алдымен, ол ... ... ... ... кен тасымалдау қазбасына
жеткізіледі де түсіріледі. Осы, өндірістік үдерістер ... ... кен ... ... ... ... кетпес үшін оны құлатпай
ұстау қажет, яғни кен ... ... ... тау ... ... ... Металдық кен, көмірге қарағанда қатты, бекем. Сондықтан да оны
ұсақтау кезінде кен ... ... ... үйінді де ірі бейтұрпатты
кесектер де жиі кезігеді. Мұндайда ондай кесектер ... бір ... Бұл ... ... ... яғни қайталама уату дейді. Бұл –
кен қазудың өндірістік үдерістерінің бір өзнешелігі. ... ... ... ... соң бірі атқарылатын мынадай өндірістік үдерістері ... ... ... ... жеткізу және тау қысымын басқару.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. "Кен ісі технологиясының негіздері" Ш. ... ... 2008

Пән: Тау-кен ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жезқазған кен орнын ашу, қазып алу және жерасты жұмыстарымен қамтамасыз етудің жобасы100 бет
5в050700 «Менеджмент» мамандығы 1-курс студенттері үшін іс-тәжірибеден өту туралы есебі12 бет
Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы14 бет
Академик Ө.А.Байқоңыров14 бет
Бір қабатты өндірістік ғимарат34 бет
Болон үдерісі аясында әл- Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің әлемдік білім беру жүйесіне интеграциялануы89 бет
Дүниетану пәні4 бет
Жер астындағы су деңгейін жасанды төмендету жұмыстары3 бет
Жер жұмыстарына арналған машина механизмдерін таңдау. Олардың жұмыс жасау принциптері5 бет
Жер жұмыстарына арналған машиналар туралы жалпы мағлұматтар4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь