Құқық және Заң

Жоспар

Кіріспе

1. ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ЗАҢ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК
2. ҚҰҚЫҚТЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ(ҚЫЗМЕТТЕРІ)
3. ӘЛЕУМЕТТІК МҮДДЕЛЕР МЕН ҚАЖЕТТІЛІКТЕРДЕГІ ҚҰҚЫҚТЫҚ ОРТАҚТЫҚ

Қорытынды
        
        Жоспар
Кіріспе
* ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ЗАҢ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК
* ҚҰҚЫҚТЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ(ҚЫЗМЕТТЕРІ)
* ӘЛЕУМЕТТІК МҮДДЕЛЕР МЕН ҚАЖЕТТІЛІКТЕРДЕГІ ... ... ... ... ... заң ... ұғым да қалыптасқан. Екеуі дербес екі әлеуметтік құбылыс болғанымен, бірімен-бірі тонның ішкі бауындай өте тығыз ... ... ... ... қағидалардан тұрады. Ал құқықтық нормалар ресми түрде қабылданады. Дәлірек айтсақ, құқықтық нормалар нормативті актілерде жазылады. Нормативті ... ... сан ... ... өзі де жүйелендірілген мемлекеттің негізгі заңы. Осы аталған нормативті-құқықтық актілердің ішіндегі ең негізгілері - ... Айта кету ... ... заң ... және тұрғыдан түсіндіріледі. Кең тұрғыдан алсақ. Заңға нормативті актілердің барлық түрлері: нағыз заңдар, жарлықтар, ... ... ... ... ережелер, жарғылар, т.б. жатады. Ал тұрғыдан қарайтын болсақ, заңға тек қана деп аталатын нормативті-құқықтық актілер ғана ... Заң, өз ... ... ... ... актілердің арасында ерекше орны бар, ерекше қызмет атқаратын акт ... ... ... ... - ... ... басқа нормативті-құқықтық актілердің төрінен орын алатын акт.
Құкық негізі жөнінде әңгімелегенде, ... ... ... пайда болуы мен оның әрекет етуіне негіз болатын қозғаушыкүштердің мағынасы әңгімеге аркау болады. Мұндай қозғаушы күштер ... ... ... ісі, үстем таптың (бүкіл халықтың) ерік-жігері және ең ... ... ... ... ... ... құқық негіздерін кең мағынада түсіндіреді. Сондай бола тұрса да ... тар ... да бар. Заң ... ... -- ... қатынастарды реттейтін, ресми түрде бекітілген, жалпыға бірдей міндетті, мемлекет камтамасыз ететін қоғамның ... ... ... төрт ... ... ... ... сот прецеденттері (үлгілер), құкықтық келісім-шарттар, нормативтік-құқықтық актілер.
Құқықтық әдеттер -- қоғам өмірінен шыққан, адамдардың ... ... ... күшімен қамтамасыз етілетін ресми түрде бекітілген әдет-ғұрыптар.
Кезінде қазақ даласында ... ... ... ... ... ... ... дәлел (XV ғ.), (XVI ғ.), Тәуке ханның (XVIII ғ.). Сонымен қатар, қазақ қоғамында билердің үлгі ... де ... ... ... әдеттерін дамыткан. Қиыннан қиыстырып тапқан билердің шешімдері ұқсас істерді қарағанда күші бар ... ... ... ... XIX ... ... ... қабылданған ережелерде құқықтык нормалар жазылып, нормативті актілер ретінде қолданылған.
* ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ ЗАҢ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ТҮСІНІК
Құқық - бұл ... ... ... ... баланстарын, ерік - жігерлерінің және құқықтық талаптарын келістіру негізінде қоғамдық процеске ... ... ... ... - ... ... арналған, ресми көздерде рәсімделетін және мемлекет кепіл болатын ... ... ... ... ... ... Бұл ... әдебиеттерде берілетін құқықтың анықтамасы. Ал құқық заңды мағынады - бұл мемлекет белгілеген және қамтамасыз ететін, қоғамдық ... ... ... ... ... ерікті (нақты қоғамның, таптың мүддесін) білдіретін, формальды ... ... ... құқық нормаларының жиынтығы. Құқық әлеуметтік институт ретінде мемлекетпен қатар туындады, өйткені олар көбінде бір - ... ... ... қамтамасыз етуге арналған. Мемлекеттік билікті ұйымдастыратын құқықсыз мемлекеттің, ... - ақ ... ... ... ... және ... ... мемлекеттің құқықсыз болуы мүмкін емес. Құқық таптық құбылыс ретінде тарихи ... және ең ... ... ... ... таптардың ерік - жігері мен мүдделерін білдірді. Егер әдет - ... ... сана - ... ... онда құқық жалпыға мәлім жазбаша түрде ресімделе бастады. Құқықтың пайда болуы - әлеуметтік байланыстардың күрделенуінің ... ... ... ... ... алғашқы қауымдық қоғамның нормаларының күші жеткен жоқ.
Құқық нормалары үш негізгі жолмен қалыптасты:
* мононормалардың (алғашқы қауымдық әдет - ... ... ... құқық нормаларына ұласуы және осыған баланысты мемлекеттің ... ... ... құқық шығармашылығы, құқық нормаларынан тұратын арнайы құжаттарды нормативті актідерді шығаруда көрінеді;
* сот немесе әкімшілік органдарымен қабылданатын нақты ... ... және ... ... істерді шешу үшін үлгілік сипатта болатын прецеденттік құқық.
Құқықтың белгілері:
* ... ... ... ... ... мемлекетпен байланысы;
* формалды анықталғандығы;
* жүйелілігі.
Құқықтың жоғарғы қоғамдық міндет-мақсаты - нормативті тәртіпте қоғамда бостандықты қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... бассыздықты жоя отырып, қоғамда экономикалық және рухани факторлардың ... ... ... ... ... құндылығы - бұл бүкіл қоғамның, азаматтардың әлеуметтік әділетті, прогрессивті ... мен ... ... ... және құралы ретіндегі құқықтың бейімділігі.а.
Құқықтың мәні - ... ... ... ... ... яғни нормативті негізде демократия, экономикалық бостандық, жеке ... ... ... ... тұрақты ұйымдасқан қоғамға жету.
Құқықтың мәнін қарастыруда екі аспектіні есепке алу маңызды: формалды - кез ... ... ең ... ... ... ... мазмұнды - осы реттеуші кімнің мүддесіне қызмет ететіндігі;
Құқықтың мәнін түсіндіруде ... ... атап ... болады - таптық, бұнда құқық экономикалық үстем таптың заңға айналған мемлекеттік ерік - ... ... ... ... ... заң нормаларының жүйесі ретінде анықталады; жалпы әлеуметтік - бұнда құқық таптар, топтар, қоғамның әртүрлі ... ... ... ... ... ... анқыталады.
Құқықтың мәнін білдіруде оған негіз болатын идеялар мен бастаулар құқық принциптері болып табылады. Ол ... ... пен ... сара ... ... ... ... принциптері әділдік, дұрыстық көрсеткіші болғандықтан тұрақтылығымен ерекшеленеді. Құқық жасалу барысында мына принциптер негізге алынуы тиіс.
* Демократиялық;
* Ұлтаралық ... ... ... Азаматтардың заң алдында теңдігі.
Құқық объективті және субъективті мағыналарына тоқталсақ, Объективті құқық - бұл ... ... ... ... ... ... және ... қатынастарды реттеуге бағытталған жалпыға міндетті, формалды анықталған құқық нормаларының жүйесі.Объективті құқық - бұл белгілі бір кезеңдегі ... ... ... құқықтық әдет - ғұрыптар, заң преценденттері және нор - мативті ... Ол ... жеке ... сана - ... байланысты еместігімен және оған тиесілі еместігімен түсіндіріледі. ... ... - бұл ... өз ... ... арналған заңды мүмкін болатын мінез - құлықтарының өлшемі. Субъективті ... ... ... құқықтары жатады (еңбек етуге құқық, білім алуға құқық және т.с.). Ол субъективтілігі субъектімен тікелей байланыстылығымен және оған ... және оның сана - ... ерік - ... тәуелдігімен түсіндіріледі.
Құқықтың заңды мағынасындағы мәнімен қатар (объективті, ... ... ... да бар, ол өмір ... ... ... ... сияқты құқытарды қамтиды. Табиғи құқықтарға жататын құқықтар қандай - да бір ... ... ... ... байланыссыз өмір сүре береді, және де олар заттардың, өмірдің өзінен тікелей туындайды.
Табиғи ... ... ... ... (объективті,субъективті) басқа позитивті құқық сияқты, яғни заңдарда және басқа да қайнар көздерде көрсетілген құқықтар да болады..
Позитивті құқыққа тән белгілер:
а) ... ... ... ... ... тудырады - заң шығарушылар, судьялар, құқық субъектілерінің өздері, яғни олардың ... ... ерік - ... қызметтерінің нәтижесі;
б) ол заңдар және өзге де бастаулар түрінде өмір сүреді, яғни ой, идея ... ... ... және ... ... ... пайда болуынан бастап және оның даму барысында оның қарама - ... және де ... ... өзара байланысты екі жағы анықталды.
Көпшілік (бұқаралық) құқық - бұл мемлекеттік істер облысы, яғни мемлекеттің құрылымы мен ... ... ... билік, барлық көпшілік институттар сияқты билік пен бағыныштылық бастауларына, субординация қатынастарына орнатылған.
Жеке ... - бұл жеке ... ... яғни ... ... ... ... олардың бір - біріне бағынбаушылық бастауларына негізделген жеке бастың ерікті ... ... ... ... ... реттеушісі. Осы ұғымды анықтамасына енген құқықтың негізгі белгісі - құқықтың мемлекетпен тығыз байланыстылығы өте ... рөл ... Бұл ... ... ... ... құқықты ресми түрде белгілейді,оның орындалуын, соның ішінде мемлекеттік мәжбүрлеудің көмегімен қамтамасыз етеді;
* ... ... ерік - ... ... ... бола ... ... қатынастарды таптық, жалпы әлеуметтік және өзге де мүдделер үшін реттейді;
* құқықтың жалпыға міндетті сипатта ... оны ... сай және ... ... ... - құлықтардың белгілері түріндегі ерекше әлеуметтік реттеуші ретінде қатысуға мүмкіндік береді;
басқа әлеуметтік нормалардан айырмашылығы ... ... рөлі оның ... ... ... - мінддетуші мазмұнымен байланысты болып келеді.
Құқықты түсіндірудегі қазіргі уақыттағы тәсілдер:
Нормативтік ... Оның ... ... ... ... және т.б.) құқықты мемлекетпен қорғалатын нормалардың жиынтығы ретінде анықтайды. Атап ... ... ... ең ... ... заң шығарушы қабылдаған негізгі (егеменді) норма тұратын, заңды күші жоғары болатын және қалған ... ... ... қабылданатын, заңды күші төмен болатын нормалардың жүйесі (пирамидасы) деген ұғым Кельзеннің концепциясына тән. ... ... ... ... қабылдаған нормативті актілердің призмасы арқылы болмысқа, ақиқатқа көзқарасы арқылы құқықты анықтау болып табылады.
Табиғи - құқықтық теория. Бұл теорияның ... (Т. ... Д. ... А. Радищев) мемлекет белгілеген құқықтан басқа адамға туғаннан бастап тән табиғи құқытарда болады деп пайымдайды.Бұл - өмір ... ... ... ... ... және т.б. ... табиғи құқық (табиғи, мәңгі, адамның иелігінен шығарылмайтын және өзгертілмейтін құқықтары) - бұл ... ... ... ... әдет - ... ... салыстырғанда жоғары құқық, бұл ақыл - ой мен ... ... ... ... ... теорияға сәйкес позитивті құқықтармен қатар жоғары, нағыз, ... ... ... ... ... ... деп ... теория құқықты түсіндіруде діни кітаптарға (құдайға,жаратушыға) ең ... ... ... Осы теорияның жақтаушылары (Аристотель, Фома Аквинский) ... ... ... ... ... ... ... болса, онда оларды құдай жартты деп уағыздайды.
Құқықтың тарихи мектебі. Оның өкілдері (Ф.Савиньи, Гуго, Г ... ) ... заң ... ... ол тіл қалай туындаса, солай халықтық рухтың даму ... ... ... деп ... ... - ... халықтың құқықтық рухын сезіп оларды көрсете білуілері қажет, оның ... ... ... ... ... ал заң ... ... құқықты таба отырып, қолданылып жүрген заңнамаға оның әрекетін тоқтатуы ... ... ... (Л.И. ... Росс, И.М. Рейснер және т.б.) құқықтың түсінігіне нормаларымен қатар, ... ... ... ... ... (сезімдері) да кіреді деп санайды. Психологиялық тәсіл кеңестік биліктің алғашқы жылдарында жаңа заңдар шықпағанда кеңінен қолданылды.және ... ... ... мүддесіндегі істерді шешуде судьялардың құқықтық санаға жүгінуі мақұлданған.
Әлеуметтік тәсіл. Бұл теорияның өкілдері (П. Эрлих, Жени, С.И. ... ... ... ... және ... ... ол тек заңдарды жүзеге асыруда көрініс табады деп жорамалдайды, яғни өз ... ... да бір ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың қызметі ретінде деген ұғымға алға ... ... ... ... ... деп ... тәсіл. Оның өкілдері (Маркс, Энгельс, Ленин және т.б.) экономикалық үстемдік ететін таптың заңға айналдырлыған ерік-жігері деп ... және ... ... көрсетілген ерік-жігерін өз қолдарында мемлекеттік билікті ұстап тұрған, өндірістің негізгі құралдарының меншік иелерінің таптары болып қатысатын материалды өндірістік ... ... ... деп ... ... ... шын ... толығымен жетілген құқық болмайды дегенге сүйене отырып ... ... да осы ... өкілдері, өз пікірлері бойынша, әр түрлі теориялардың ішінен ең тиімді жақтарын алып, мынадай анықтама ... . ... ... - бұл ... арнайы әлеуметтік реттеуші ретіндегі мәнін білдіретін негізгі, алғашқы бастаулар, ... ... ... Олар құқықтың заңдылықтарын, оның табиғатын және әлеуметтік міндетін көрсетеді, заңда тура тұжырымдалған , ... оның ... ... ... ... ... - ... ережерін білдіреді.Таралу сферасына байланысты жалпы құқықтық, сала аралық және салалық қағидалар болып ... ... ... ... ... ... ... етеді. Оларға мыналар жатады:
* әділеттілік;
* азаматтардың заң және сот ... ... ... ... ... ... мен ... бірлігі;
-сендіру мен мәжбүрлеудің үйелсуі.
Салаларалық қағидалар бірнеше құқық салаларының өздеріне ғана тән белгілерін сипаттайды.. Солардың ішінде мыналарды атап ... ... ... ... ... сот жүргізіушіліктің жарыссөзділігі және жариялылығы және т.б.
Салалық қағидалар тек бір саланың ғана шегінде әрекет ... ... ... ... қатынастардағы тараптардың теңдігі қағидасын, қылмыстық іс жүргізушілік құыққта - кінәсіздік ... ... ... ... ... қатынастарды реттеуге қатысады, өйткені олар құқықтық ықпалдың жалпы ... ... қана ... ... - ақ ... ... ... шешуде негізге алынады.
Заң - бұл ... күші бар және аса ... ... ... ... ... ерік - ... білдіретін, ерекше тәртіпте заң шығарушы орган немесе ... ... ... акт. ... ... ең ... күші бар ... Қазақстан Республикасының консититуциясы бойынша парламент - заң шығару қызметін жүзеге асыратын республиканың ең жоғарғы органы. Заң термині әдебиетте екі ... ... - және ...
... алсақ заңға нормативтік актілердің барлық түрлері: нақты ... ... ... ... ... ... ережелер, жарғылар т. б. жатқызылады.
Ал, тұрғыдан қарсақ, заңға тек қана деп ... ... - ... ... ғана ... Заң, өз ... алатын болсақ, нормативтік құқықтық актілердің арасында ерекше орны бар, ерекше қызмет болып есептеледі. Былайша айтсақ, - ... ... ... ... - құқықтық актілердің төрінен орын алатын ай.
Оның себебі неде? Біріншіден, заңдар мемлекеттің ең ... заң ... ... - ... ... ... заң қоғамдағы ең күрделі қатынастарды реттеуге бағытталған. Заң реттейтін қоғамдық қатынастардың бүкіл қоғамның мүдделеріне қатысы бар. Үшіншіден, заңның ең ... ... күші бар. ... өз ... ... ... ... топтарға бөлінеді. Конституция, консититуциялық заң жай заң. Мұның ішінде ең жоғарғы құқықтық күші бары - консититуция. Мемлекеттегі барлық нормативті актілер ... ... ... ... ... қабылдануы керек. Қазақстан Республикасының конституциясы бойынша конституциялық заң ... ... күші ... төмен тұрады. Сондықтан конституциялық заң деп аталса да, конституцияға өзгерістер, қосымшалар енгізуге алмайды. Конституциялық заң ... ... ... ... Құқықтың күшіне қарай конституциялық заңнан кейін жай заң тұрады.
Өзара ... күші әр ... ... да, ... ... ең ... нормативті актілер болып саналады. Басқа нормативті актілер заңдарға тәуелді актілер қатарына жатады. ... - ... ... ... ... ерекше рөлі болуы, айрықша қызмет атқаруы, заң мен құқықтың ара қатынасын анықтауға мүмкіндік береді.
... ... ... ... ажыратудың қажет екендігінің белгісі.құқықты қалыптастыратын қоғам. Құқық қоғамдық қатынастарыды ... ... ... Заң ... алғы ... оның ... ... негізі - құқықтың жасалуы. Заң шығарушылық неғұрлым құқықтың талаптарын (әділдікті, шындықты) толығынан ... ... ... заң ... ... ... ... құқықтық заң деп айтуға негіз бар. Біріншіден, құқықтық заң қоғамдық қатынастарды жөнге салып, реттеуге ат салысады. Екіншіден, ... заң ... ... ... ... ... ... еркін білдіріп, халықтық сипатқа ие болады. Сондықтан ... пен ... ... және ... ... ... зор адамгершілік маңызы бар. Қазақстан Республикасы президентінің ұсынысы бойынша консититуцияға өзгерістер мен толықтыруларды парламент ... ... ... жүйесінде президенттік биліктің актілері ерекше орын алады. Олар заңға негізделген актілер қатарына жатады және принципін орындау - ... ... ... ... Заң ... алып ... төтенше және ерекше жағдайлар да ғана, онда да негізінде президенттің актілер күшімен заңдардың қолданылыуы тоқтамына тұруы немесе ... түсу ... ... ... ... ... ... актілер мен жергілікті органдар актілеріне қарағанда басым болып келетін заң негізінде қабылданған нормативтік актілері. Үкіметтің қаулылары мен ... ... ... ... ... ... ... жергілікті жерлерде мемлекеттік биліктің аумақтық органдары мен ... ... өзін - өзі ... жергілікті органдары шығарады. Олардың ықпалы мен әрекеті сол өлке, обылыс, қала, аудан, ауыл аумағында тұратын адамдары түгел қамтиды. Қазақстан ... жаңа заң ... оның аты ... ... ... Құрамы осы заңның қолдану саласы өте кең. Заң актілері мен өзгеде ... ... ... ... мен ... ... ... өзгерту, толықтыру, олардың қолданылуын толықтау немесе тоқтату ... ... ... ... ... ... сәйкес, нормативті құқықты актілер қабылдайтын мемлекеттік органдардың ... ... заң ... ... ... олар ... ережелермен және олардың басқа да нормативтік құқықтық актілермен айқындалады.
Заңның ... ... акт, ... ... жүйеге заң нормаларын енгізу бойынша, олардың күшін жою немесе өзгерту бойынша құқық ... ... ... ... мемлекеттік билік органдарының қатаң түрде белгілеген актісі;
3) жоғарғы заңды күші ... бұл ... ... а) ... ... ... заңға сәйкес қабылдануы қажет және оларға қайшы келмеуі қажет. Заңнан ауытқыған жағдайда заң әрекет етеді; б) заңды оны шығарған органнан ... ... ... ... ... ... ... акт, құқықтық жүйеде бұрын болмаған нормалардан тұрады және қоғамдық өмірдің аса маңызды сұрақтары бойынша міндетті болып ... ... ... ... - ... ... адам мен азаматтың құқықтары мен міндеттерін бекітетін, басқару нысаны мен мемлекет ... ... ... ... ... құрылтайшы саяси - құқықтық акт;
* Конституциялық заңдар - ... ... және ... тығыз байланысты сұрақтар бойынша қабылданады;
* Жай заңдар - бұл қоғам өмірінің экономикалық, саяси,әлеуметтік, рухани ... ... ... заңнама актілері.
2. ҚҰҚЫҚТЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ(ҚЫЗМЕТТЕРІ)
Құқық функциялары - бұл құқықтың қоғамдық қатынастарды реттеудегі ... ... ... ... ... бағыттары.
Құқық функциясы дегеніміз қоғамдық қатынастарға құқықтың ықпал етуінің негізгі бағыттары. Құқық функциялары ішінара ішкі және ... ... ... ... Ішкі ... ... ... жатады: саяси-экономикалық, әлеуметтік, тәрбиелік. Сыртқыларға (заңдық) мыналар жатады: реттеуші және қорғаушы. Құқықтың реттеушілік функциясы арқылы мінез-құлық ережелері белгіленеді және олардың ... ... ... ... ... ... аса ... қоғамдық қатынастарды қорғауға (сақтауға) бағытталады. Қорғаушылық функциялары негізінде ең алдымен мінез-құлықтық ... ... ... ... ... нормалар, әдет-ғұрыптар, құқық нормалары және мінез-құлықтың басқа да ережелері ерекшеленеді.
Функциялардың классификациясы (шартты түрде бөлуге болады):
* ... ... сай ... ... ... ... болады - экономикалық (құқық өндірістік қатынастарды реттейді, меншік түрлерін бекітеді және т.б.), саяси (саяси қатынастарды реттейді, саяси ... ... ... ... және т.б.), тәрбиелік (нақты идеологияны білдіреді, тұлғаларға арнайы педагогикалық ықпал етеді); коммуникативтік.
* Ішкі (құқықтың өз табиғатынан туындайды)
Реттеуші ... - бұл ... ... жеке ... ... ... ... нығайту және дамуына ықпал ету мақсатында құқық субъектілеріне субъективті құқықтар беруде және ... ... ... ... мінез - құлық ережелерін белгілеуде көрінетін әлеуметтік ... ... ... ... ... бағыты. Ол нормативтік актілер арқылы қоғамдық қатынастардың байланысын, орындалу жолдарын, бағыттарын ... ... ... шегінде оның екі түрін бөлуге болады: реттеуші статистикалық және реттеуші динамикалық.
Реттеуші статистикалық ... ... ... қатынастарға қандай да бір құқықтық институттарда бекіту ... ... ... ... зна - чение в проведении Статистикалық функцияны жүргізудегі шешуші рөлді конституцияда бекітілген саяси құқықтар мен ... ... ... ... ... ... ... қатынастарға құқық субектілерінің белсенді мінез - құлықтарын қамтамасыз ету жолымен ықпал ... ... Ол ... ... ... ... ... тапқан.
Қорғаушы функция - бұл жалпыға мәлім, аса маңызды экономикалық, саяси, ұлттық және жеке қатынастарды, ... қол ... ... бағытталған, заңды қорғау және заңды жауапкершілік шараларын ... ... ... және ... ... ... бағытталған құқықтың әлеуметтік міндетімен байланыстырлыған құқықтық ықпал ету ... Бұл ... әдіс - ... ... ... ... орындалуын бақылау;
* Құқықты нормада тыйым салудың себептерін көрсету;
* Жауапкершіліктің түрін көрсету;
* Жасаған қателіктері үшін субъектілерді ... ... ... ... ... ... ... заңдылық немесе заңсыздық критериі болуына қамтамасыз етеді. Егер тұлға заңға ... жоқ ... ... ... онда ... пен ... оған ... тағуға тиісті емес. Адам жауапты іс-әрекет етуші болып танылады. Бұл ... ... ... негативті жауапкершілікті жоққа шығарады.
Бұл функциялар нормативтік актілердің қоғамдағы қарым-қатынасқа ықпалын, әсерін күшейтіп, жаман қатынастарға тыйым ... ... ... ... - ... ... міндетті, мемлекет қамтамасыз ететін, қоғамдық қатынастарды реттейтін нормалардың жиынтығы.
Құқықтық әдебиеттер мен оқулықтарда ... ... әр ... ... беріледі. Кейбір авторлар құқықтың функцияларын экономикалық, саяси, тәрбиелік және ... деп ... ... С.С. ... динамикалық және статистикалық деген функцияларды атап көрсетті. Бұл жерде динамикалық функция - қозғалыс үрдісін білдіріп, ... ... ... ... жүргізуін, реттеуін аңғартса, статистикалық функция мемлекеттің формаларын, адам құқықтары мен бостандықтарының құқық нормаларында халық мүдделеріне, талаптарына сай ... ... ... әрқашанда оның мәнін, қоғамдық қатынастарды реттеудегі орнын және алдына қойған мақсаттарын анық байқауға болады. Құқық тек атқаратын ... ... ... қатынастарға әсер ете алады және пассивтік нормалардан активтік реттеу, қорғауға белсенділік танытады.
Құқықтың функциялары қазіргі ... ... ... ... (А.В. ... Н.И. Матузов) және басқа әдебиеттерде екі мағынада атап ... ... ... ... ... әлеуметтік мағынада тану. Оның құрамына аталмыш авторлар мәдени - тарихи, ... және ... - ... ... ... жатқызады. Екінші топтағы функцияларды жеке заңдық функциялар деп жіктеп, олардың санатына ... және ... ... ... Ал, ... ... С.С. ... сияқты ғалымдар реттейтін динамикалық және реттейтін статистикалық деп екі ... ... ... ... ... ... көрініс береді:
Құқықтың функциялары
Жеке заңдық
Жалпы әлеуметтік
Реттейтін
Мәдени - ... ... ... ... ... МҮДДЕЛЕР МЕН ҚАЖЕТТІЛІКТЕРДЕГІ ҚҰҚЫҚТЫҚ ОРТАҚТЫҚ
Сан ғасырларға созылған өзінің өмір сүруі барысында адамдар түрлі нормалар мен ... ... ... ... ізгілік, құқықтық, саяси, этикалық, өнегелі, эстетикалық, корпоративтік, діни, әдет-ғұрыптар, үрдістер, дәстүр мен дағдылар, тұрмыстық әдет-ғұрыптар, ырымдар мен ... ... салт ... және тағы ... ... ... ... дегеніміз - қоғамдық қатынастарға араласып қатысушылардың іс-әрекеттерініңбасқаша айтқанда, мінез-құлықтарының үлгілері, эталондары, ережелерінің ... ... ... ... ... ... ... негізгі екі топқа: әлеуметтік және техникалық деп бөліп қарастырады.
Әлеуметтік нормалар тарихи дамудың белгілі бір кезеңінде қоғамдық қатынастар негізінде қалыптасқан әлеуметтік ... мен жеке ... ... ... талаптар. Әлеуметтік нормалардың үш ерекшеліктері бар: 1) қоғамдық маңызы бар ... ... ... ... ... ... құндылық т.б); 2) белгілі бір жүйеге сәйкес келетін, ... ... ... ... түрі мен ... ... 3) ... ұйғарымның негізі болуы керек.
Әлеуметтік нормалар қоғам алдындағы тарихи ... ... ... олардың негізгі компоненттері қоғамның белгілі бір даму кезеңінде сәйкес келуі қажет. Қоғамның дамуының белгілі бір кезеңіңде ... ... ... мен ... ... ... ... араларында күнделікті іс-әрекеттерінен айқын көрінеді. Кең түрде ... ... ... ... ... ... және ... нормалар, саяси, діни ережелері жатады. Әлеуметтік нормалардың компоненттері бір-бірімен тығыз байланысты. Әлеуметтік нормаларды қабылдап, ішкі сенімге ниетіне айналдыруы - ... ... ең бір ... ... ... ... адам ... дамуындағы ең ерте заманда, адамдардың тәртібін жалпы ережемен реттеудің қажет болған кезеңінде пайда болды. Әлеуметтік нормалар арқылы, ... ... ... ... - ... ... бір адамның шеше алмайтын мәселелерді шешуге болады. Әлеуметтік нормалар мынадай белгілермен сипатталады:
1. Әлеуметтік нормалар адамдардың іс-әрекетінің мінезінің, тәртібінің қоғамдық ... Жеке ... ... ... ... ұйымдар осы ережеге сәйкес өмір сүруге, жұмыс жасауға тырысады.
2. Әлеуметтік нормалар-жай ғана ... ол ... ... ... ... Ерікті түрде орындалмаса еріксіз орындалуға тиіс ереже. Бұл қасиет қоғамның миллиондаған жылдар даму тәжірибесімен тексеріліп, сарапатталып, ... ... ... ... - тек ... ғана ... ... адамдардың міндетті тәртіп ережесі. Құқықтық ғана емес, басқа да әлеуметтік нормалардың кімдерге де, болса қатынасы бар болса міндетті болады.
Міне, осы ... ... ... ... ... нормалар қоғамды басқарудың, қатынастарды реттеудің негізгі құралына айналды.
Әлеуметтік нормалардың негізгі түрлері
* құқық нормасы;
* моральдық нормалар - ... ... ... ... ... ... адамгершілік т.б. қасиеттер;
* саяси нормалар;
* эстетикалық нормалар;
* қоғамдақ ұйым, ұжымдардың ереже қағидалары;
* ... ... - ... көне ... ... жақсы қасиеттері мен жақсы іс-әрекеттері;
* салт-дәстүр нормалары - әр ұлттың, әр халықтың өздерінің ерекшеліктерінен қалыптасатын дәстүрлері болады. ... той ... ... ат ... ... ... қыз қуу т.б. дәстүрлері;
* діни, имандылық, инабаттылық нормалар.
Осы әлеуметтік нормалар біріге келе - ... ... өмір ... ... деп ... ... норма - қоғамдағы адамдардың, ұйымдардың, ұжымдардың ара қатынасының, іс-әрекетінің, мінез-тәртібінің ... ... ... ... ... өзара тығыз байланыста дамиды. Себебі, олар бір экономикалық базисті, бір қоғамдық саясатты, бір ... ... бір ... бір мүдде мақсатты қорғап дамытады.
Әлеуметтік нормалардың мазмұны екі тұрғыдан түсіну керек: біріншісі - қоғмдық мүдде-мақсатты орындау, іске ... ... ... - жеке ... ... қорғау, дамыту бағыты. Бұл объективтік бірлестік. Өмірде ... ... ... ... ... ... келу ... қоғамның объективтік даму процесінде жаңа қарым-қатынастар қалыптасады. Бұл объективтік процесс. Сол арқылы жаңа құқықтық норма қабылданады. Бұл ... ... ... ... - ... ... ... мінез-құлқының, іс-әрекетінің, тәртібінің ережелері мен оларды реттеп басқару нормалардың жиынтығы.
Қорытынды
Түйіндей келсек, ... ... адам ... алға жетелеген - шығыс елдерінің теңдесіз заң ғылымының тарихына алтын әріптермен жазылған алаш құқығы қазіргі таңда да әлем ... ... пен ... ... ... зор. ... бойы құқықтың дамуы сан алуан елде өзінің ерекше тарихымен, ... тән ... ... ... ... ... жеке меншіктің шапшаң, күрделі дамуы, қоғамның тапқа бөлінуі арқылы қалыптасты.
Афины мен Римде алғашқы қоғамның ыдырауы кезінде экономикалық күшті таптар мен ... ... ... өз ... ... өз ... орындайтын мемлекеттік аппарат орнатты. Бұл мемлекеттер, көбінесе, демократиялық жүйедегі саяси бірлестік болып қалыптасты.
Германияда ... ... ... ... Қалың бұқара байларға тәуелді болды, феодалдық қатынастар дами бастады. Осы типті мемлекеттер Еуропаның бірнеше елдерінде Ресейде, Ирландияда және т.б. ... ... - адам ... ... өмір ... негізгі обьективтік заңдылықтарының бірі. Ол - әлеуметтік нормалардың ... ... ... ... ... және ... ... (әдет-ғұрып, салт-дәстүр, мораль, діни нормалары) қоғамның даму процесінде бірте-бірте құқықтық нормаларға айналуы. Сонымен, қоғамда мемлекеттің өзі қабылдаған, ... ... жаңа ... ... ... заң, ... ... келісімдер, шарттық нормалар, заң күші бар соттың шешімдері.
Құқық екі жолмен дамыды. ... ... ... меншікті реттеу моралдық-діни нормаларға сүйенді. Мысалы, Индияда Ману заңына сүйенді, ал мұсылман елдерінде - Құран заңы. Екіншіден, жеке ... ... ... ... ... өзі ... нормалар арқылы реттеп, басқарды.
Адам қоғамы мыңдаған жыл өмір сүріп келеді. Жеке адамдар тиісті мемлекеттің азаматы болып, сол мемлекеттің билігіне, құқықтық ... ... ... ... ... ... ... мүдде-мақсатты орындауға жұмсап келеді. Адамдар ежелгі заманнан мемлекет пен ... ... ... ... ... дамып келеді деген мәселелермен шұғылданып, ғылыми зерттеулер жасап келеді.
Осыған орай, бүгінгі таңда өмір сүріп жатқан адамдардың бірден бір ... - сан ... бойы асыл ... ... заңдарды әрмен қарай дамытып, келешектегі өмірдің бірлікте әрі тыныштықта болуына кепіл болатын нормативті құқықты актілерді құру болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер
1. ... С.С. ... ... ... - ... 2004.
* Матузов Н.И., Малько А.В Теория государства и права - ... ... ... Ғ., ... А.С. ... және құқық теориясы: Оқулық. - Астана, 2007.
* Марченко М.Н. Теория государство и ... - ... ... ... В.Н. ... государство и права. - Москва, 2003.
* Ыдырышева О.С., Садыканова Ж.Е. Мемлекет және құқық теориясы: Оқу ... - ... 2008.
* ... Д.А. ... және ... теориясы - Алматы, 2002.
* Өзбекұлы С., Қопабаев Ө. Мемлекет және құқық ... ... - ... ... Жоламан Қ.Д. Мемлекет және құқық теориясы: Оқулық - ... , 2008

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Бас бостандығынан заңсыз айыру қылмысының құқықтық сипаттамасы»86 бет
Бастауыш сыныптарда үндестік заңдылығын үйретудің жолдары63 бет
Есірткі және жүйкеге әсер ететін заттармен заңсыз айналысу қылмысын тергеу48 бет
Заң тұлғалары8 бет
Заңды тұлға жайлы9 бет
Заңды тұлға туралы42 бет
Заңды тұлға туралы мәлімет78 бет
Заңды тұлға ұғымы41 бет
Заңды тұлғалар азаматтық құқықтық қатынастың субъектісі ретінде20 бет
Заңды тұлғалар туралы негізгі ілімдер11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь