Ғылымның негізгі ерекшеліктері


Ғылым ерекше әлеуметтік институт және танымдық қызметтің ерекше формасы ретіңде XV—XVI ғасырларда пайда болды. Яғни, ол қайта өрлеу дәуірі мен жаңа заманның мұқтаждығынан туған әлеуметтік құбылыс. Ендеше, ғылым,-жаратылыстану ғылымы ең алдымен капиталистік өндіріс тәсілінің нәтижесі. Оның қалыптасуына - үлкен үлес қосқан атақты ғалымдар Коперник, Галилей, Кеплер және басқалар болды. Осы жерде Галилей мен Ньютон жасаған классикалық механиканы айта кету керек. Өйткені, ол қоғамдық-тарихи практика дамуының белгілі бір сатысында пайда болғай ең алғашқы ғылыми теория.
Ғылыми таным мен ғылымның пайда болуына әлеуметтік және логикалық факторлар әсер етті. Әлеуметтікке практикалық қызметтің, қоғамдық қатынастардың, қоғамдық еңбектің бөлінуінің өндіріс, техника талаптары, ал лоғикалыққа ғылыми таным дамуының ішкі логиқасының мұқтаждығы жатады. Ғылымның әлеуметтік мәнін, негізгі ерекшеліктері мен заңдылықтарын ашуда әлеуметтік және логикалық факторлардың бірлігі қажет.
Ғылым дегеніміз ылғи дамуға байланысты қоғамдық-тарихи практика дамуының белгілі бір сатысында пайда болатын айрықша әлеуметтік институт, адамның танымдық қызметінің ерекше формасы, адамзат мәдениетінің бір саласы.
Ғылымның негізгі ерекшеліктеріне тоқталайық. Табиғат пен қоғамның объективтік, адам санасынан тәуелсіз заңдарын ашу ғылымның негізгі қызметі Ғылым тарихи заттың дүниенің объективтік заңдарын ашу және олардың негізінде қарастырылып отырған құбылыстарды түсіндіру және жаңа процестерді болжай білу тарихы. Осыған мысалдар келтірейік.
Химия ғылымындағы тамаша мысал 1869 жылы ұлы орыс ғалымы Д. И. -Менделеев ашқан периодтық заң. Ф. Энгельс бұл заңның ашылуын ұлы ғылыми ерлік деп бағалады. 1860 жылға дейін химиктерге тек 63 элемент қана белгілі еді. Сол кезде белгілі және белгісіз химиялық элементтердің

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Ғылымның негізгі ерекшеліктері
Ғылым ерекше әлеуметтік институт және танымдық қызметтің
ерекше формасы ретіңде XV—XVI ғасырларда пайда болды. Яғни, ол
қайта өрлеу дәуірі мен жаңа заманның мұқтаждығынан туған әлеуметтік
құбылыс. Ендеше, ғылым,-жаратылыстану ғылымы ең алдымен капиталистік
өндіріс тәсілінің нәтижесі. Оның қалыптасуына - үлкен үлес қосқан
атақты ғалымдар Коперник, Галилей, Кеплер және басқалар болды. Осы жерде
Галилей мен Ньютон жасаған классикалық механиканы айта кету керек.
Өйткені, ол қоғамдық-тарихи практика дамуының белгілі бір сатысында пайда
болғай ең алғашқы ғылыми теория.
Ғылыми таным мен ғылымның пайда болуына әлеуметтік және логикалық
факторлар әсер етті. Әлеуметтікке практикалық қызметтің, қоғамдық
қатынастардың, қоғамдық еңбектің бөлінуінің өндіріс, техника талаптары, ал
лоғикалыққа ғылыми таным дамуының ішкі логиқасының мұқтаждығы жатады.
Ғылымның әлеуметтік мәнін, негізгі ерекшеліктері мен заңдылықтарын ашуда
әлеуметтік және логикалық факторлардың бірлігі қажет.
Ғылым дегеніміз ылғи дамуға байланысты қоғамдық-тарихи практика дамуының
белгілі бір сатысында пайда болатын айрықша әлеуметтік институт, адамның
танымдық қызметінің ерекше формасы, адамзат мәдениетінің бір саласы.
Ғылымның негізгі ерекшеліктеріне тоқталайық. Табиғат пен қоғамның
объективтік, адам санасынан тәуелсіз заңдарын ашу ғылымның негізгі қызметі
Ғылым тарихи заттың дүниенің объективтік заңдарын ашу және олардың
негізінде қарастырылып отырған құбылыстарды түсіндіру және жаңа процестерді
болжай білу тарихы. Осыған мысалдар келтірейік.
Химия ғылымындағы тамаша мысал 1869 жылы ұлы орыс ғалымы Д. И.
-Менделеев ашқан периодтық заң. Ф. Энгельс бұл заңның ашылуын ұлы
ғылыми ерлік деп бағалады. 1860 жылға дейін химиктерге тек 63 элемент
қана белгілі еді. Сол кезде белгілі және белгісіз химиялық
элементтердің қатал ғылыми-жүйесін, кестесін ашу өте үлкен іс болатын.

Творчестволық іздену мен ұзақ зерттеудің нәтижесінде Д. И.
Менделеев элементтердің қайталау заңын тапты. Бұл заңның, мәні мынада:
химиялық элементтердің қасиеттері олардың атомдық салмағына тәуелді,
яғни барлығы атомдық салмақтың өсуіне қарай орналасқан. Осы
кестеде бірнеше (төрт) белгісіз элементтің орны бос тұрды. Сөйтіп, Д. И.
Менделеев өзі ашқан заңға сүйене отырып, белгісіз элементтердің қасиеттерін
теориялық жолмен алдын ала көре білді. Кейінгі зерттеулер элементтердің
химиялық қасиеттері атомдар ядросы зарядының санымен (яғни
протондардың санымен) байланысты екенін анықтап, ол тәуелділіктің маңызын
және мазмұнын тереңдете түсті. Өсыған орай химия ғылымы көп нәрсені
түсіндірді, яғни алға қарай дамыды.
Менделеев ашқан заңның ақиқаттығын кейінгі тәжірибе толық дәлелдеді.
Мәселен, 1875 жылы француз ғалымы Лекок де Буабодран спектрлік
жолмен галлий деп аталатъын жаңа элементті ашты. Бірақ, француз ғалымы жаңа
элеметтің атомдық салмағын анықтауда қате жіберді. Мұны Менделеев кезінде
атап көрсетті. Қайтадан есептеп қараған кезде Д. И. Менделеев пікірінің
дұрыстығына француз ғалымының көзі жетті. 1880 жылы екінші элемент
-скандий ашылды. Сонан кейін 1886 жылы неміс ғалымм К. Винклер үшінші
элемент-германийді ашты. Д. Й. Менделеев кестенің бос көздері,
әсіресе, осы соңғы жылдары жедел қарқынимен толтырыла бастады.
Бұған көз жеткізу үшін 1935 жылдары элементтер кестесі мен қазіргі кестені
салыстырудың өзі-ақ жеткілікті.
Ұлы орыс ғалымының тамаша ғылыми көрегендігі осылайша- іске асты, Айта
кететін бір жағдай мынау: периодтық заңды ашуда химиялық ойлаумен қатар
тәжірибе зор роль атқарды.
Сонымен табиғаттың жаңа заңын (мысалы, периодтық заңын) ашу —
ғылымының шешуші ерекшелігі дедік. Ол ғылымның белгілі бір құбылыстарды
түсіндіру және практикалық өзгерту функцияларының негізі.
Дүниені, қоғамды революциялық, жолмен өзгертудің, қайта
құрудың және оны танып-білудің жалпы әдісі — материалистік
диалектика. Олай ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ғылымның қазіргі кезеңінің ерекшеліктері
Білім мен ғылымның дамуының ерекшеліктері
ҚАЗІРГІ САЯСИ ҒЫЛЫМНЫҢ НЕГІЗГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Ғылымның пайда болуы. Ғылымның тарихи дамуының негізгі кезеңдері
Ғылымның қажеттілігі
Әлеуметтану ғылымның негізгі тарихи даму кезеңдері
Педагогикалық инновация. Инноватика ғылымның негізгі мәселелері
Саяси ғылымның даму тарихы және негізгі кезеңдері
Ғылымның тілі
Ғылымның филоосфиялық мәселелері
Пәндер
Stud.kz
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рақмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Жабу / Закрыть