Эфир майларын өндіру
![](/assets/img/loading.gif)
![](/assets/img/loading.gif)
Қазақ Ұлттық Аграрлық Зерттеу Университеті
Коммерциялық емес акционерлік қоғамы
Агробиология факультеті
Генетика, селекция және биотехнология кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Эфир майларын өндіру
Орындаған: Бауыржан А
АГ-301
Қабылдаған:Тұрғанбай Г
ЖОСПАРЫ
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Эфир майлары туралы түсінік
2.2. Эфир майларын өндіру технологиясы
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Ауыл шаруашылығы -- материалдық өндірістің ең маңызды түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл шаруашылығы екі үлкен саладан, яғни өсімдік шаруашылығынан және мал шаруашылығынан тұрады. Сонымен қатар оның құрамына балық аулау, аңшылық және омарта шаруашылығы да кіреді.
Биотехнология - ғылым мен өндірістің жаңа саласы. Биотехнология уғымының дәл мәнісі - биологиялык технология немесе биология + технология. Баскаша айтканда, биотехнология дегеніміз, биологиялык объектілер мен биологиялык процестердін негізінде түбегейлі жана технологиялар құру, сол аркылы адамға кажетті өнімдерді алу.
Осы айтылған кандай объектілер, процестер, өнімдер?
Биологиялык объектілерге сан алуан организмдер, олардын әр түрлі мүшелері мен ұлпалары, әсіресе клеткалары және протопластары, солардын кұрамындағы органоидтар, хромосомалар, тіпті жекеленген геңдер де жатады. Ал, биологиялык процестерге келер болсак, олардын тіршілік үшін ен маныздылары - өніп-өсу, даму, көбею, зат пен энергия алмасу, информация кабылдау, сактау, пайдалану және стрестік, колайсыз факторларға бейімделу больш табылады. Биотехнологиялык жолмен алынатын өнімдерге көптеген дәрі-дәрмектер, белоктар мен ферменттік препаратар, кұлпырған табиғи бояулар, хош иісті заттар, витаминдер және тағы баска да биологиялык активті косындылар кіреді.
Біріншіден, биотехнологиялык әдістердің көмегімен селекция процесін жургізуде ежелден колданылып келе жатқан тәсілдерді (будандастыру, мутагенез, сурыптау т.б.) едәуір женілдетуге, тездетуге болады.
Екіншіден, керемет зор нәтижелерге кол жеткізетін мүмкіндіктер тууына жол ашылды. Булар биоинженерия (клеткалык инженерия, гендік инженерия) лринциптері негізінде бурьшды-сонды дуниеде болмаған, туп-тукияннан калыптаскан касиеттерді тіпті киялға симастай етіп өзгертіп, жана организмдерді конструкциялау, жасап шығару. Өсімдік клеткаларын өсірудің кыскаша тарихы.
2.1 Эфир майлары туралы түсінік
Эфир майлары - ұшқыш органикалық қосылыстардың құраушысы көп қоспасы; тамақ өнімдерінің хош иісін құрайды. Оның құрамында көмірсутектер, әсіресе терпендер, спирттер, фенолдар, альдегидтер, қышқылдар, күрделі эфирлер, сондай-ақ кейбір гетероциклді қосылыстар болады. Эфир майлары көптеген өсімдіктерде кездеседі және олардың бәрінде де эфир майларына тән ерекше иісі болады. Эфир майлары спирт, эфир, бензолда ериді, суда нашар, көбі іс жүзінде ерімейді. Эфир майлары өсімдіктердің 150 - 200-ге жуық түрлерінен алынады. 1500-ден астам эфир майлары зерттелген. Олардан 500-ден аса қосылыстар бөлініп алынды, жеке эфир майлары құрамында 5 - 20 түрлі қосылыстар болады. Эфир майлары өсімдіктердің жапырағы, сабағы, гүлі, тамыры, т.б. органдарында бос күйінде немесе гликозидтер түрінде болады. Олар өсімдіктерден су буымен айдау, төмен температурада қайнайтын еріткіштермен шаймалау және қысу, т.б. әдістер арқылы алынады. Эфир майлары қалыпты температурада мөлдір, оңай қозғалатын немесе тұтқыр, түссіз немесе сары, жасыл, қоңыр сұйықтық. Ауада жарық әсерінен тез тотығады, шайырланады және өзінің иісін өзгертеді.
Қолданылуы
Эфир майлары негізінен парфюмерия, косметика және тамақ өнеркәсібінде, медицинада қолданылады. Кейбір эфир майлары химия өнеркәсібінде органикалық синтезде, мысалы, пинен-камфора синтездеуде, скипидар-сыр, бояу өндірістерінде, т.б. еріткіш ретінде қолданылады.
Көптеген тамақ өнімдері үшін олардың мөлшері пайыз бөлігімен анықталады. Тамақ өнімдерінің хош иісі маңызды сапа көрсеткіші болып табылады. Жағымды хош иіс тәбетті ашады және тағамның сіңімділігін жоғарылатады. Хош иісті заттардың жеңіл булануын кейбір тамақ өнімдерін аспаздық өндегенде және сақтағанда ескеру қажет (татымдықтар, шай, кофе). Тамақ бұзылғанда жағымсыз иістер пайда болады, ол күкіртсутек, аммиак, индол, скатол және т.б. заттардың түзілуіне негізделген.
Эфир майлары - бұл органикалық ұшпа қосылыстардың қоспасы. Тек табиғи шыққан барлық нәрсені эфир деп атауға болады. Бірақ мұндай хош иісті концентраттар өте кең қолданылады: емдік және рекреациялық мақсаттарда, өнеркәсіпте, косметологияда, терапияда және т.б. Маркетинг үшін де. Өйткені, хош иісті ұшпа қоспалардың өзі адамға әртүрлі жолмен әсер етуі мүмкін. Мұндай майлар гүлдену, жапырақшалар, тамырлар, ағаш, жапырақтардан алынады. Биологиялық тіршілік иесімен байланыста олар седативті, тазартқыш, қоздырғыш, қалпына келтіретін, релаксациялық қасиеттерге ие.
Эфир майларының танымалдығы өте жоғары, әсіресе біздің уақытта денсаулықты сақтау үшін барлық тәсілдер жақсы. Сұраныс өте жоғары. Осыған сүйене отырып, сіз бизнес құру туралы ойлана аласыз. Сонымен қатар, әлемде сіздерге эфир майларын ұсынуға дайындалып жатқан мыңдаған өсімдіктер бар. Мұнда тек біздің елде жеміс-жидектер мен цитрус хош иістері ең танымал.
Эфир майын өндіру - бұл өте ауыр жұмыс, демек өнімнің өзіндік құны айтарлықтай жоғары болады. Бірақ бұл жағдай тұтынушылар үшін аса қорқынышты емес, олар сапалы өнімге қаржы салуға дайын.
2.2. Эфир майларын өндіру технологиясы
Эфир майлары - бұл ерекше өнім. Оларды бірнеше жолмен алуға болады, олардың әрқайсысының өзіндік артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Олардың кейбіреулері мыңдаған жылдар бұрын қолданылған, ал кейбір технологиялар инновациялық болып саналады және қазіргі заманғы жабдықтарды қолдануды қажет етеді. Өндіріс әдісін таңдау кәсіпорынның қандай тұтынушыларға бағытталғандығына, шикізатты таңдауға, өндіріс көлеміне және т.б. байланысты болады.
Эфир майларын өндірудің келесі технологиялары:
1. Дистилляция
Дистилляция дұрыс негізде майды өндірудің ең тиімді технологияларының бірі болып саналады. Сонымен қатар, бұл әдіс ең көне - оны Авиценна немесе ежелгі мысырлықтар ойлап тапты деп саналады. Алайда, оның барлық артықшылықтарына қарамастан, бұл технология нұсқаулық пен қатаң дәлдікті талап етеді - бұл процедураның кез келген бұзылуы түпкілікті өнімнің жоғалуына немесе сапасының нашарлауына әкелуі мүмкін. Айдау мерзімі зауытқа байланысты болады: шикізаттың кейбір түрлері жиналғаннан кейін дереу өңделеді, ал басқалары бірнеше күнде. Алдымен кептіру керек, содан кейін тазартылатын өсімдіктер де бар.
Дистилляция кезеңдері:
Шикізаттар сумен контейнерге орналастырылады
Су қайнаған күйге дейін қызады немесе буды өңдеуге ұшырайды, бұл сізге эфир майын жасушалардан алуға мүмкіндік береді (қажетті температураны таңдау өте маңызды, өйткені қажетті көрсеткіштен асып кету дайын өнімнің сапасыздығына әкелуі мүмкін);
Алынған май мен бу екінші контейнерге жіберіледі, ол жерде олар салқындатылып, сұйық күйге, соның ішінде су мен май бөлшектеріне беріледі;
Май судан бөлініп шығады (ол жай ғана бетіне ауысады) және жеке контейнерлерде мұқият жиналады.
Айдау керек, тазартудан кейін қалған су өзіне тән иіске ие болады және дәретхана суын өндіруде қолдануға болады.
Дистилляцияны қайталауға болады. Бұл процедура ректификация деп аталады және өндірістік қалдықтардың мөлшерін азайтуға мүмкіндік береді. Алайда, мұндай майлар екінші дәрежелі және ароматерапия үшін жарамсыз болып саналады.
2. Басу немесе иіру
Бұл технология цитрус жемістерінен эфир майларын алу үшін ғана қолданылады. Қабық ұрықтан бөлініп, содан кейін жойылады. ... жалғасы
Коммерциялық емес акционерлік қоғамы
Агробиология факультеті
Генетика, селекция және биотехнология кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Эфир майларын өндіру
Орындаған: Бауыржан А
АГ-301
Қабылдаған:Тұрғанбай Г
ЖОСПАРЫ
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Эфир майлары туралы түсінік
2.2. Эфир майларын өндіру технологиясы
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Ауыл шаруашылығы -- материалдық өндірістің ең маңызды түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен және өнеркәсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл шаруашылығы екі үлкен саладан, яғни өсімдік шаруашылығынан және мал шаруашылығынан тұрады. Сонымен қатар оның құрамына балық аулау, аңшылық және омарта шаруашылығы да кіреді.
Биотехнология - ғылым мен өндірістің жаңа саласы. Биотехнология уғымының дәл мәнісі - биологиялык технология немесе биология + технология. Баскаша айтканда, биотехнология дегеніміз, биологиялык объектілер мен биологиялык процестердін негізінде түбегейлі жана технологиялар құру, сол аркылы адамға кажетті өнімдерді алу.
Осы айтылған кандай объектілер, процестер, өнімдер?
Биологиялык объектілерге сан алуан организмдер, олардын әр түрлі мүшелері мен ұлпалары, әсіресе клеткалары және протопластары, солардын кұрамындағы органоидтар, хромосомалар, тіпті жекеленген геңдер де жатады. Ал, биологиялык процестерге келер болсак, олардын тіршілік үшін ен маныздылары - өніп-өсу, даму, көбею, зат пен энергия алмасу, информация кабылдау, сактау, пайдалану және стрестік, колайсыз факторларға бейімделу больш табылады. Биотехнологиялык жолмен алынатын өнімдерге көптеген дәрі-дәрмектер, белоктар мен ферменттік препаратар, кұлпырған табиғи бояулар, хош иісті заттар, витаминдер және тағы баска да биологиялык активті косындылар кіреді.
Біріншіден, биотехнологиялык әдістердің көмегімен селекция процесін жургізуде ежелден колданылып келе жатқан тәсілдерді (будандастыру, мутагенез, сурыптау т.б.) едәуір женілдетуге, тездетуге болады.
Екіншіден, керемет зор нәтижелерге кол жеткізетін мүмкіндіктер тууына жол ашылды. Булар биоинженерия (клеткалык инженерия, гендік инженерия) лринциптері негізінде бурьшды-сонды дуниеде болмаған, туп-тукияннан калыптаскан касиеттерді тіпті киялға симастай етіп өзгертіп, жана организмдерді конструкциялау, жасап шығару. Өсімдік клеткаларын өсірудің кыскаша тарихы.
2.1 Эфир майлары туралы түсінік
Эфир майлары - ұшқыш органикалық қосылыстардың құраушысы көп қоспасы; тамақ өнімдерінің хош иісін құрайды. Оның құрамында көмірсутектер, әсіресе терпендер, спирттер, фенолдар, альдегидтер, қышқылдар, күрделі эфирлер, сондай-ақ кейбір гетероциклді қосылыстар болады. Эфир майлары көптеген өсімдіктерде кездеседі және олардың бәрінде де эфир майларына тән ерекше иісі болады. Эфир майлары спирт, эфир, бензолда ериді, суда нашар, көбі іс жүзінде ерімейді. Эфир майлары өсімдіктердің 150 - 200-ге жуық түрлерінен алынады. 1500-ден астам эфир майлары зерттелген. Олардан 500-ден аса қосылыстар бөлініп алынды, жеке эфир майлары құрамында 5 - 20 түрлі қосылыстар болады. Эфир майлары өсімдіктердің жапырағы, сабағы, гүлі, тамыры, т.б. органдарында бос күйінде немесе гликозидтер түрінде болады. Олар өсімдіктерден су буымен айдау, төмен температурада қайнайтын еріткіштермен шаймалау және қысу, т.б. әдістер арқылы алынады. Эфир майлары қалыпты температурада мөлдір, оңай қозғалатын немесе тұтқыр, түссіз немесе сары, жасыл, қоңыр сұйықтық. Ауада жарық әсерінен тез тотығады, шайырланады және өзінің иісін өзгертеді.
Қолданылуы
Эфир майлары негізінен парфюмерия, косметика және тамақ өнеркәсібінде, медицинада қолданылады. Кейбір эфир майлары химия өнеркәсібінде органикалық синтезде, мысалы, пинен-камфора синтездеуде, скипидар-сыр, бояу өндірістерінде, т.б. еріткіш ретінде қолданылады.
Көптеген тамақ өнімдері үшін олардың мөлшері пайыз бөлігімен анықталады. Тамақ өнімдерінің хош иісі маңызды сапа көрсеткіші болып табылады. Жағымды хош иіс тәбетті ашады және тағамның сіңімділігін жоғарылатады. Хош иісті заттардың жеңіл булануын кейбір тамақ өнімдерін аспаздық өндегенде және сақтағанда ескеру қажет (татымдықтар, шай, кофе). Тамақ бұзылғанда жағымсыз иістер пайда болады, ол күкіртсутек, аммиак, индол, скатол және т.б. заттардың түзілуіне негізделген.
Эфир майлары - бұл органикалық ұшпа қосылыстардың қоспасы. Тек табиғи шыққан барлық нәрсені эфир деп атауға болады. Бірақ мұндай хош иісті концентраттар өте кең қолданылады: емдік және рекреациялық мақсаттарда, өнеркәсіпте, косметологияда, терапияда және т.б. Маркетинг үшін де. Өйткені, хош иісті ұшпа қоспалардың өзі адамға әртүрлі жолмен әсер етуі мүмкін. Мұндай майлар гүлдену, жапырақшалар, тамырлар, ағаш, жапырақтардан алынады. Биологиялық тіршілік иесімен байланыста олар седативті, тазартқыш, қоздырғыш, қалпына келтіретін, релаксациялық қасиеттерге ие.
Эфир майларының танымалдығы өте жоғары, әсіресе біздің уақытта денсаулықты сақтау үшін барлық тәсілдер жақсы. Сұраныс өте жоғары. Осыған сүйене отырып, сіз бизнес құру туралы ойлана аласыз. Сонымен қатар, әлемде сіздерге эфир майларын ұсынуға дайындалып жатқан мыңдаған өсімдіктер бар. Мұнда тек біздің елде жеміс-жидектер мен цитрус хош иістері ең танымал.
Эфир майын өндіру - бұл өте ауыр жұмыс, демек өнімнің өзіндік құны айтарлықтай жоғары болады. Бірақ бұл жағдай тұтынушылар үшін аса қорқынышты емес, олар сапалы өнімге қаржы салуға дайын.
2.2. Эфир майларын өндіру технологиясы
Эфир майлары - бұл ерекше өнім. Оларды бірнеше жолмен алуға болады, олардың әрқайсысының өзіндік артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Олардың кейбіреулері мыңдаған жылдар бұрын қолданылған, ал кейбір технологиялар инновациялық болып саналады және қазіргі заманғы жабдықтарды қолдануды қажет етеді. Өндіріс әдісін таңдау кәсіпорынның қандай тұтынушыларға бағытталғандығына, шикізатты таңдауға, өндіріс көлеміне және т.б. байланысты болады.
Эфир майларын өндірудің келесі технологиялары:
1. Дистилляция
Дистилляция дұрыс негізде майды өндірудің ең тиімді технологияларының бірі болып саналады. Сонымен қатар, бұл әдіс ең көне - оны Авиценна немесе ежелгі мысырлықтар ойлап тапты деп саналады. Алайда, оның барлық артықшылықтарына қарамастан, бұл технология нұсқаулық пен қатаң дәлдікті талап етеді - бұл процедураның кез келген бұзылуы түпкілікті өнімнің жоғалуына немесе сапасының нашарлауына әкелуі мүмкін. Айдау мерзімі зауытқа байланысты болады: шикізаттың кейбір түрлері жиналғаннан кейін дереу өңделеді, ал басқалары бірнеше күнде. Алдымен кептіру керек, содан кейін тазартылатын өсімдіктер де бар.
Дистилляция кезеңдері:
Шикізаттар сумен контейнерге орналастырылады
Су қайнаған күйге дейін қызады немесе буды өңдеуге ұшырайды, бұл сізге эфир майын жасушалардан алуға мүмкіндік береді (қажетті температураны таңдау өте маңызды, өйткені қажетті көрсеткіштен асып кету дайын өнімнің сапасыздығына әкелуі мүмкін);
Алынған май мен бу екінші контейнерге жіберіледі, ол жерде олар салқындатылып, сұйық күйге, соның ішінде су мен май бөлшектеріне беріледі;
Май судан бөлініп шығады (ол жай ғана бетіне ауысады) және жеке контейнерлерде мұқият жиналады.
Айдау керек, тазартудан кейін қалған су өзіне тән иіске ие болады және дәретхана суын өндіруде қолдануға болады.
Дистилляцияны қайталауға болады. Бұл процедура ректификация деп аталады және өндірістік қалдықтардың мөлшерін азайтуға мүмкіндік береді. Алайда, мұндай майлар екінші дәрежелі және ароматерапия үшін жарамсыз болып саналады.
2. Басу немесе иіру
Бұл технология цитрус жемістерінен эфир майларын алу үшін ғана қолданылады. Қабық ұрықтан бөлініп, содан кейін жойылады. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Пәндер
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.
![google play](assets/img/google-play-badge.png)
Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz