Мұқағали Мақатаевтың сырлы да сынды өмірі


Жоспар:
1. Ақиық ақынның өмірбаяны
2. Ұлы ақыннан ұлы ой туар
3. Ақынның ғұмырлық күнделігінен сыр.шерту
4. Ақынның зарын есіткен естелік шығармашылығы

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Жарық дүнием сен ғана...
Мұқағали Мақатаев 1931 жылы Алматы облысының Шалкөде ауылында дүниеге келген. Қазақ әдебиетi мен өнерiнiң қаймақтары шоғырланған ортада өткерген аз ғана жылдар iшiнде ол өзiндiк дара үнiн, суреткерлiк қайталанбас дарынын танытып, өнiмдi еңбек етедi.
Мұқағалидың жырлары кешегi күнi жазылғанымен, бүгiнгiнiң әңгiмесiн айтады, ойын толғайды. Сол себептi де сазгерлер өз әуендерiне лайықты өлең мәтiнiн өзгеден емес, Мұқағали жырларынан табады. Оның Есiңе менi алғайсың, Жалаңаяқ қыз, Арыз жазып кетейiн, Фариза қыз, Көнемiз де, Жас қайың, т.б. көптеген өлеңдерiне ән шығарылды. Алдағы уақытта тағы қаншасына шығарылмақ.
Қолына қалам ұстаған жас талаптың Мұқағалиға елiктемейтiнi, өлеңдерiн жатқа оқымайтыны жоқ. Бұл сөзiмiзге жыл сайын 9 ақпанда Қазақстан Жазушылар одағының Әдебиетшiлер үйiнде тұрақты өткiзiлiп келе жатқан жас ақындардың дәстүрлi Жырлайды жүрек жыр кешi куә. Биыл да бұл кешке алыс-жақыннан ағылатын ақындар аз болмайтыны белгiлi.
Сондай-ақ, 12 ақпанда Қазақстан Жазушылар одағы мен Ел продюсерлiк орталығының, Халықаралық М.Мақатаев атындағы қордың ұйымдастыруымен Республика сарайында Соғады жүрек атты ән кешi өтедi. Танымал өнер жұлдыздары қатысатын бұл кеште Мұқағалидың сөзiне жазылған әндер орындалады.
Жас толқын жатырқамай қабылдайтын ақынның күнделiктерiнен үзiндi мен өзiнiң туған күнiнде жазған бiр өлеңiн жариялауды жөн көрдiк.
6-наурыз, 1973 жыл.
...Поэзия -- ғылым. Зерттеу керек. Адам өмiрiнiң, адам жанының зерттелмеген, қалам тартылмаған несi қалды? Соны табу, соны зерттеу керек. Адам сезiмiн жан-жақты зерттейтiн құдiрет болса, ол тек - поэзия. Басқа ешқандай да ғылымның қолынан келмейтiн шаруа бұл!

* * *
Жарығым! Жарық дүнием сен ғанасың... Егер сен болмасаң, қазiр-ақ, қазiр-ақ, қазiр-ақ!..
...Бүгiн таңертең балконға шығып едiм, мұрныма ауылдың көктемiнiң иiсi келдi. Сонау "Айқайтастан" соққан жайлаудың самалының иiсi келдi.
Сонау соғыс жылдары шешем екеумiз, әжем де бар, қой айдап жайлауға алғаш көшiп барған балауса, балғын шақ есiме түстi. Әлi мал аяғы таптамаған Шалкөденiң жап-жасыл жазығы тұрды көз алдымда. Сол кездi, сол табиғатты бiрiншi рет маған көрсеткенiңе құлдық, тәңiрiм!
Сұлу сүйiп, сауық құрмай барам. Мейлi, өкiнбеймiн. Туған жерiмнiң тұнып тұрған қылшығына қылаң түспеген сұлулығын алдымен мен сүйгем! Соның бәрiнiң қызығы менде, менiмен өзiммен бiрге кетедi. Ол аймақ баяғыдай, менiң, балауса шағымдай сұлу емес қазiр. Жоқ, сұлу емес. Ол да бөлек қазiр, мен де бөлек. Екеуi де өлген. Тек менiң кеудем мен миымда ғана. Менiмен бiрге өледi...
* * *
17-наурыз.
Өткен аптада Мүсiреповте (үйiнде) болдым. Бұл адаммен жақын келiп сұхбаттасқаным осы. Үйiнде өзi жалғыз екен. Жылы қарсы алды. Екi сағаттай әңгiмелестiк. Мен Ғабеңдi бойындағы дарынның барын берiп болған адам деп айта алмаймын. Ал, бойында жасырынып жатқан жанартауы бар екенiне күмәнiм жоқ. Уақыт-ай!.. Әдебиет, жалпы искусство жөнiнде болар-болмас шолу жасап, пiкiрлестiк. Қарт әрiден ойлайды. Қазiргi қазақ поэзиясы қатты толғандырып жүрген көрiнедi. Бiрдеме десем бе дейдi.
Аққулар ұйықтағандаға тебiренiп пiкiр айтты, сүйсiнiп қалды, мен ыңғайсыздандым, онымды түсiне қойды да, қоя қойды. Өлеңдер оқыдым. Кетерде маған қалам сыйлады (алтын қалам).
Қарт қартайған екен. Бүкiл үйде жалғыз өзi отырғаны қатты әсер еттi маған... кабинетi жұпыны, жазу столы тiптi жұпыны, басы артық дүниелер, әлемiш-жәлемiштер жоқ. Ұзынды-қысқалы, бiр түстес, үшкiр ұшталған қара қарындаштар. Тiлдей параққа арабша жазып тастапты, жаңадан жазылған, сiрә. Қорапқа салған екi мылтығы тұр. Кiреберiсте саятшының сауыт-саймандары... Ретiн тауып, өзiмен ұзағырақ сөйлесер ме едi, бiраз бiрге болып, достасар ма едi. Тәңiрiм-ай, бұлар деген аяғын үзеңгiге салып тұрған адамдар ғой...
* * *
24-желтоқсан, 1973 жыл.
Бұл жыл да өттi. Жырмен басталған жыл жырмен аяқталды. Күйбеңмен, азаппен өткен өлi күндердi қойшы. Жырсыз өткен күндер -- мен үшiн өлi күндер. Тәңiрдiң бұл алданышты қиғанына да құлдық. Поэзия болмаса қайтер едiм?! Ақынның өз мемлекетi, өз қоғамы, өз дүниесi бар. Бұл аз дүние емес. Демек, мен сол үшiн өмiр сүрем, сол үшiн күресем. Күресем?! Кiммен, немен күресем? Өзiммен өзiм бе?!
Соңғы сөздi айтып өлу керек қой... Қандай сәби едiм. О, Тәңiрiм! Түйсiк бере көр, түсiнiк бере гөр!..
* * *
24-қаңтар, 1975 жыл.
Сан ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
«М.Мақатаевтың» портреті
Мұқағали Мақатаев туралы
Мұқағали Мақатаев Сүлейменұлы
Мұқағали Мақатаев поэзиясындағы отаншылдық рух
Мұқағали поэзиясын оқыту әдістемесі
Мақатаев, Мұқағали Сүлейменұлы
Мұқағали Мақатаев
Мұқағали Мақатаев – ғасыр ақыны
Леонардо да Винчи өмірі
Мақатаев мұқағали (мұқаметқали) сүлейменұлы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь