Ұлттық киім

Әлем бізді мұсылман елі ретінде біледі. Қай қазақтан сұрамаңыз «Мен – мұсылманмын!» деп кеуде қағады. Алайда, біздің қай тірлігіміз шариғатқа сай жүзеге асып жатыр? Қарапайым қағидаларды біле бермейміз, біліп тұрсақ та: «Ей, неғылады дейсіз, ең бастысы, ниетім дұрыс»,– деп өзімізді-өзіміз жұбатып қоя саламыз. Барлығын тізе берсек, әңгіме көп. Біздің айтпағымыз – үйленгенде қалыңдықтың киім кию әдебі, неке қидыру мен басқа да осы шараға қатысты мәселелер.
Оқырманның есінде болса, тәуелсіздігіміздің алғашқы жыл-дары рухани шөлдеп қалған халқы-мыз ұлттық жаңғыруға шындап ден қойған болатын. Төл мерекеміз Наурыз қалай тойланатын еді. Сол уақыттағы астанамыз Алматыны, облыс орталықтарын айтпа ғанның өзінде, аудан мен ауыл-ауылдарда мереке өте жоғары деңгейде өтіп жүрді. Ұлыстың ұлы күнінде ұмытыла бастаған дәстүрлеріміз халықтың назарына ұсынылып, жұрттың бір жасап қалғанын қалай ұмытарсың. Сол жылдары үйлену тойларында қалыңдықтың көбі қазақша киім киіп, бұл жаппай үрдіске айналды. Алматының өзін-де көшелерде көптеген жігіттер ақ қалпақ, бойжеткендер ою-өрнегі келіскен тақия киіп, ұлттық нақышымыз ерекше бір жарасым тауып еді. Дегенмен, алып ұшқан көңіліміз 1995-1996 жылдардан соң су сепкендей басылды десек, артық айтқанымыз емес. Көз тиіп кетті ме немесе өз құндылықтарымызды менсінбейтін жаман әдетіміз бе қайдам, келіндеріміз ұлттық киім-дерімізді «жатсынып», баяғы еуро-палық үлгіге бірте-бірте біржолата көшіп тынғандай. Ал, бұл той көйлегі мұсылмандығымызға, шари-ғатқа сай келе бермейді. Көбісінің кигені омырауы ашық, жеңі қысқа киім. Жаңа түскен келіннің басы ашық тұратыны тағы бар. Онысымен қоймай, осы ашық-шашық көй-легімен күйеуін қолтықтап алып, басқа күн таппай қалғандай дәл той болатын күні біраз
        
        Ұлттық киім
Әлем бізді мұсылман елі ретінде біледі. Қай ... ... «Мен ... деп ... ... ... ... қай тірлігіміз шариғатқа сай
жүзеге асып жатыр? Қарапайым қағидаларды біле бермейміз, біліп тұрсақ та:
«Ей, неғылады ... ең ... ... ... деп ... қоя саламыз. Барлығын тізе берсек, әңгіме көп. Біздің айтпағымыз –
үйленгенде қалыңдықтың киім кию әдебі, неке қидыру мен басқа да осы ... ... ... ... тәуелсіздігіміздің алғашқы жыл-дары рухани шөлдеп
қалған халқы-мыз ұлттық жаңғыруға шындап ден қойған болатын. Төл мерекеміз
Наурыз қалай ... еді. Сол ... ... ... ... ... ғанның өзінде, аудан мен ауыл-ауылдарда мереке өте
жоғары деңгейде өтіп ... ... ұлы ... ... ... ... назарына ұсынылып, жұрттың бір жасап қалғанын қалай
ұмытарсың. Сол жылдары үйлену тойларында қалыңдықтың көбі ... ... бұл ... ... ... ... ... көшелерде көптеген
жігіттер ақ қалпақ, бойжеткендер ою-өрнегі келіскен тақия ... ... ... бір жарасым тауып еді. Дегенмен, алып ұшқан көңіліміз 1995-
1996 жылдардан соң су сепкендей басылды десек, ... ... ... ... ... ме ... өз ... менсінбейтін жаман әдетіміз бе
қайдам, келіндеріміз ұлттық киім-дерімізді «жатсынып», баяғы еуро-палық
үлгіге ... ... ... ... Ал, бұл той ... ... сай келе ... ... ... омырауы
ашық, жеңі қысқа киім. Жаңа түскен келіннің басы ашық тұратыны тағы бар.
Онысымен қоймай, осы ... ... ... ... ... басқа
күн таппай қалғандай дәл той болатын күні ... ... ... үшін ... жүрген кезінде мешітке келеді. Мешіт ауласына
кірудің өзіндік белгілі бір ... ... ... ... ... айтасыз, тіпті екі жастың достары арақ ішіп келетін кездері де
кездеседі»,– ... ... ... мешітінің наиб имамы Төлепберген Жакиев.
Осындай теріс қылықтарды болдырмау үшін ... ... мен ... ... әзірше бұдан нәтиже болмай тұр. Имамдар оларға ер мен
әйелдің міндеттері мен ... ... ... ... ... олардың уақыты «өте шектеулі» көрінеді...
«Гулянка» ата-ананың қалтасына ... ... ылғи ... ... топ неке қидыруды ... ... ... олар ... ... ... салады. Өйткені, сағаты ленбай
АҚШ доллары тұратын «Лимузин» немесе «Хаммермен» мүмкіндігінше ... ... ... той иесіне оңай түспейтіні анық. ... ... ... ... ... ... ... көзіміз жеткені мынау
болды: Халық аузында ... ... ... ... ең ... жылына, жайлылығына, әсемдігіне байланысты) сағатына 50-60, ... 300 АҚШ ... ... ... ... ... 2005 жылы зауыттан
шыққан «Хаммер Ультра-Супер Стрейч ... ... ... ... ... ... санап беруге мәжбүрсіз. Себебі, оларды ең кемі 4 сағатқа жалға
алуыңыз шарт. Олай етпесеңіз, сізбен сөйлесуге ... ... ... ... қарап: «Қой, ел жұрттан ұят болар, менің балам кімнен
кем?!»– деп қиналса да сыр ... ... ... ... бір
ауылдасымның баласы үйленді. Сөйтсе, бір ай бұрын көршісінің ... ... ... ... ... Осыны есіткен жас келіншек: «Мен ... ... ... ... ... деп ... салады. Амалы
таусылған жігіттің әкесі облыс орталығына барып, қарызданып-қауғаланып
келінінің ... ... ... болады. Міне, бүгінгі жағдаймыз ... ... ... ... ... ... ... отбасы болып
кетсе бірсәрі...
Үйленуге Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) өзі өте айрықша мән берген. «Кімде ... бола тұра ... ... ... ... деп ... Демек, бұл Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) сүннеті. Алайда, үйленудің
жөні осы екен деп ... ... ... ғой. ... пәленбай доллар
лимузинмен серуендеу, неке қидыруды салта-натты жағдайда өткізу, арманымыз
орындалсын деп көгершін ұшыру (әрқайсысы 2500-3000 теңге) т.б. ... ... ... деп ... Бұл әлі той дастарханы, құдалық,
кит, қалыңмал, т.б. ... бер ... ... ... ... неке қию – 53500 ... ... кеткеніміздей, неке қидырудың өзін ... ... ... ... Алматыдағы «Жас отауда» салтанатты түрде неке
қиюда мына-дай қызмет түрлерін көрсетеді. 13 сурет, бір топ ... ... ... (аққайнар, торт, сусындар), жас жұбайлар құрметіне Мендель-сон
маршы (қазақша әуенннің неліктен орындалмайтынын біле ... ... ... қол ... ... ... ... киім киген қыз-жігіттер
есікке дейін шығарып салады. Осы үшін «бар- ... 53500 ... ... ... бірінің шамасы жете бермейді деп ойласаңыз, қателесесіз.
Өйткені, алдын ала тапсырыс бермесеңіз, бос уақыттың өзі жоқ екен. ... ... ... серуен-деп жүргенде бір-екі шөлмек аққайнар
бергені үшін 53500 теңге төлей салатын да, ... ... ... ... ... «Бұларың ысырап қой. Ең болмағанда, мұны өз
қажеттеріңе жаратсаңдар болмай ма?»– десең, ... ... ... бір рет үйленеміз, ақшамызды қалай жұмсаймыз, оны өзіміз
шешеміз»,– деген ... ... ... ... бәрі ... екенін білсе
де, білмегенсиді. Аллаһ тағала ысырап еткендерді жақсы ... Ол ... ... ... ... ... ... ысырапқорларды ұнатпайды
(«Әнғам» сүресі, 141-аят).
Некесіз қосылу...
Көңілге қаяу түсіретін ... бірі – ... ... төсектес
болуы. Керек десеңіз, жас ... той ... ... соңғы кезде мән беруді қойдық. Ал, некесіз қосылу, бұл – зина.
Зинақорлық – ең ауыр ... ... ... ... ... үкімі
мынадай: Неке қиылғаннан соң ғана, олар ерлі-зайыптылар ретінде ... ... бет ... ... қалай? Келін түсірген үй жігіт пен ... ... күн ... кейін қияды. Сонда некелері қиылмай тұрып
қосылған жас ... зина ... ... ғой. ... аса мән ... үлкен себептері бар. Біріншіден, Аллаһ тағаланың үкіміне қарсы
шығып ... ... ... жолмен қосылуға мүмкіндік бергеніміз. Әбу
Һурайрадан (р.а.) ... ... ... мен ... ... ха-дисте
Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.): «Зинақор – зина жасап жатқан сәтте ... Ұры – ... ... жатқан сәтте мүмін болмайды. Араққор – ... ... ... ... ... ... ... некесіз туылған балалардан дұрыс азамат шығуы неғайбыл. Үлкендер
жағы ... ... ... оның істері ұнамаса кейіп: «Ойнастан туылған
бәтшағар»,– деп айтқанын талай естідік. Осыған байланысты бір ақсақалдың
мына ... ... ... Ұлы Отан ... кезі ... ... бір азамат ретін тауып, әскерден қалып қояды. Ауылда мұнымен
қатарлас ер кісі ... ... ... ... ... ... ... төрағасына тағайындайды.
«Болыс болдым, мінекей!»– деп шіренген әлгі кәрі-құртаң мен ... ... ... болудың орнына, оларға қырғидай тиеді.
Ақсақалдарды тілдеп, ... ... ... ұрып ... да тайынбайды. Ал,
айтқанына көнбеген бірнеше қыз-келіншекті зорлауға ... ... ... ... ... ... барлық қылмыстары ашылады. Ізін
анықтаған милиция оның кезінде некесіз ойнас әйелден туғанын анықтаған. Бұл
... ... ... ... жәйт. Осындайларды біле отырып, жастардың
төк те шаш тірліктеріне ерік беріп, жайбарақат қарап ... ... ... ... қалыңдықтың киім үлгісіне қайта бұрсақ. Еуропалық киімнің етек-
жеңдері ашық-шашық екенін жоғарыда айттық. Ал, қалыңдықтың қазақша ұлттық
көйлегіне ... мін таға ... ... ... ... ... Сәукеле – қалыңдықтың құлағын, тамағын жауып тұрса, ... ... ... ... ... ... қазақша көйлектің өзі
«қысқартуларға» ұшырағаны белгілі. Біз бұл жерде нағыз қазақи классикалық
көйлек ... ... ... ... ... ... ... киюшілер
азайып кеткені жаны-мызға батады. Мүмкін, бағасы аспандап ... деп ... Осы ... ... ... ... ... той
салонда-рындағы еуропалық үлгідегі қалың-дық көйлегінің ең арзанын 500 ... ... ... Қала орталықтарындағы салондардың көбісі жалға
бермейді екен. Ел аузында ... ... ... ... ең ... АҚШ долларына табуға болады. Ал, мұнда жалға да ... ... ... құр аты. Өйткені, кемінде көйлектің 70 пайыз құнын төлейсіз.
Келіншектің ... бас ... ... деп біраз ақшаңызды тағы алып
қалады. Оның үстіне, бүгінгінің жастары сіздің арзан көйлегіңізді ... ... ... 2 жыл ... бір ... ... ... 40 мың
теңге тұратын қалыңдықтың көйлегін 32 мыңға ... ... ... ... ... қалыңдық көйлегінің бағалары қандай? Республикаға аты
мәлім «Сымбат», «Еркенұр» фирмаларының өнімдері, әрине, ... ... ... ... ... ... да ... шығатын қалыңдықтың
киімін табуға болады екен. Осы жөнінде «Зерлеу» компаниясының басшысы Айжан
Тойшыбекқызымен сөйлескен едік:
... ... қыз ... ... оның киім ... аса мән берген ғой.
Ерте бастан жасауын жасап қамданған. ... ... ... ...... жеті ... ... – жеткізесің» деген аталы сөз де
құр айтыла салмаған. Жасаудың ішінде қалыңдық көйлегі де болған. Сол ... ... ... ... қазақша көйлектерді тігіп,
көпшіліктің назарына ұсынудамыз. Сапасына қарай тауарымыздың ... ... ... ... 40 мың ... ... Ал, ... беру 12 мың
теңгеден басталады,–деді ағынан жарылып. ... жеке ... ... да ... ... ... білдік. Байқап отырған боларсыз, өзіміздің
төл ұлттық қалыңдық көйлегін тәп-тәуір бағаға табуға болады. Бірақ, ... ... ... ... бара ма, ... Тағы да сол енжарлыққа
салынып, барды бағалай білмейтін қасиетіміз ғой ...

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
Қазақ халқының ұлттық киімдері39 бет
Қазақ ұлттық киiмдері15 бет
Қазақстың ұлттық киімдері8 бет
Қазақтың ұлттық киімдері8 бет
Қазақтың ұлттық киім түрлеріне сипаттама10 бет
Қазақтың ұлттық киімі24 бет
Қазақтың ұлттық киіміндегі ою-өрнек элементтерін оқыту47 бет
Қазақтың ұлттық киімдері7 бет
Қазақтың ұлттық киімдері туралы49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь