Байқоңыр космодромының биосфераға әсері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3
БАЙҚОҢЫР КОСМОДРОМЫНЫҢ БИОСФЕРАҒА ӘСЕРІ 4
ҚАЗАҚСТАН ТЕРРИТОРИЯСЫНДАҒЫ ӘСКЕРИ ПОЛИГОНДАРЫНЫҢ БИОСФЕРАҒА ӘСЕРІ 8
БАЛҚАШТАҒЫ БОЛАШАҚ АТОМ ЭЛЕКТР СТАНЦИЯСЫ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ? 11
ҚОРЫТЫНДЫ 14
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 15
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
БАЙҚОҢЫР КОСМОДРОМЫНЫҢ БИОСФЕРАҒА ӘСЕРІ ... ... ... ... ... ... ... БОЛАШАҚ АТОМ ЭЛЕКТР СТАНЦИЯСЫ ТУРАЛЫ НЕ БІЛЕМІЗ? 11
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... 15
КІРІСПЕ
Еліміздегі әскери полигондар экологияға айрықша әсер етеді. ... ... ... көңіл-күйі тым нашарлап кететінін халық
жақсы біледі.
Атом электро станциясы ... ... ол ... ... алып
шығады деген көңілге сыймайтын бос сөз. Бұл тұста әскери кешендер мен
атомдық министрліктердің мүддесін ... ... жеке ... атом ... ... ... да оның ... айқын түсінеді.
Биосферадағы барлық жүйелер биологиялық тепе-теңдікте болады да,
биохимиялық ... ... ... айналым дегеніміз – тірі
заттардың биосферада ауысу, өзгеру процестерінің циклді түрде, ... ... ... биогеохимиялық алмасуында экологиялық
тепе-теңдік пайда болып, ол дамып отырады. Адамның іс-әрекетінен айналаны
қоршаған ортаның экологиялық тепе-теңдігі бұзылады. ... ... ... жерден алынатын қазба ... қоры ... ... ... ... азаюы жер бетінің климатына
әсерін тигізіп отыр. Озон ... ... ... ... келетін
қауіпті ультракүлгін сәулелерді ұстауға қабілеті жетпей қалды.
БАЙҚОҢЫР КОСМОДРОМЫНЫҢ ... ... ... қазақ қазақ жеріндегі ең үлкен және өте ... ... ... ... ... ... баласы бұрын-сонды
жасаған емес. Бұл ғажап құрылыста космос корабльдерін, космос станцияларын,
зымырандарды, зымыран-тасымалдаушыларды сынау, космос кеңістігін ... кең ... ... ... ... космодромындай құрылыс жер шарында жоқ. ... ... ... ... ... ... ... отыр. Ол тек
космос корабльдері мен зымырандарды космос кеңістігіне ұшыру мақсатына
жасалған ... ... ... ... қару – ... жаңа түрлерін сынау
мақсатын да көздейді. Байқоңыр космодромы әскери ғылыми – ... ... ... 1957 жылы ... ... салынған. Бұл қалада қазіргі
кезде 60 мың халық тұрады. Космодромда 9 зымыран ұшыру ... 15 ... ... ... ... Қазақстанның оңтүстік-батысында, яғни Қызылорда
облысының территориясында орналасқан. Бұл аймақтың ауа райы өте ... Жер ... ... ... жоқ. Тек қана құм ... ... ... көп кездеседі. Өсімдік әлемі онша көп емес. Ориан-тоғай бұл
аймақта өспейді.
Байқоңыр космодромының көлемі 6717 ... ... Ол ... ... шақырым, ал батыстан шығысқа қарай 90 шақырым қашықтыққа ... ... ... ... ... ... ... әсер ететіндігі
кейінгі кезде ғана байқала бастады. Соңғы кезде космодром орналасқан жердің
ауа райын, табиғи биологиялық ресурстарын жан-жақты ... ... ... ... ... әсер ... байқалды. Ол туралы қолымызда
бірнеше деректер бар. Мысалы, Қарағанды ... ... ... ... ... қорытындыларына қарағанда, космос
корабльдері, космос зымырандары космос ... ұшып ... ... ... 5-8 күн бойы ... жел ... қара боран соғатыны байқалады.
Қандай болмасын, ұшырылған космос корабльдері мен ... ... ... зымырандар айналаны қоршаған табиғи ... ... ... кейінгі кезде айқындала түсті. Ол ... ... ... ... ... ... Ол өзгерістер
төмендегідей:
1. Ұшырылған космос корабльдері және басқадай космостық аппараттар
табиғи ... ... бойы ... ауа ... ... түрде
бұзып жіберетіні белгілі болды.
2. Космос корабльдерін тасымалдайтын зымырандардың пайдаланатын отындары
улы (радиоактивті) қосылыстардан ... ... ... ... мөлшерден тыс улануына әкеп соғады.
3. Космос кеңістігіне ұшырылған зымырандар өсімдік әлеміне, жануарлар
дүниесіне айрықша әсер ... ... ... ... ғылыми-
зерттеу жұмыстары толығымен дәлелдеді. Биосферадағы тірі ағзалардың
тіршілік ететін ... ... ... ... ... ... өте қауіпті мутациялық өзгеріс туатыны байқалады.
4. Жер бетінде зымырандардың жұмыстан шыққан бөлшектері құлап ... ... ... не егін ... не мал ... жарамай қалады.
Зымырандарға жағылатын отын улы (радиоактивті) және усыз қосылыстардан
тұрады.
а) Усыз отынның негізгі компоненті – ... ... ... пен ... ... сонымен бірге сұйық оттек және сұйық ... ... Өте улы ... ... ... – улы тотықтандырғыш типіне
жататын "самин" және "меланж" ... ... ... ... ...... гидразин бар.
Қазақстан Республикасының экономикасына айрықша үлес қосады деп кейбір
орыс зерттеушілері даурығады. Мұның бәрі, шын ... бос сөз ... өзі ... ... өткізілген зымырандардың бәрі әуедегі озон ... ... ... ... ... қалдықтары озон қабатына айрықша
әсер ететіні кейінгі ... ... ... ... ... өте улы қосылыс – көміртектің радиоактивті элементтердің қос
тотығы көп ... ... ... Бір ғана РН - ... ... космос
кеңістігіне ұшырғанда, ауаға 200 тонна радиоактивті көміртектін қос тотығы,
ал РН "Союз" зымыраның ұшырғанда, атмосфералық ... 133 ... ... ... ... ... отырады.
Қазақстанның атмосфералық ауасына бөлініп шыққан көміртектің қос
тотығының көлемі 0,001 ... ... Бұл ... өте көп сан, өйткені
ауадағы көміртектің қос тотығының мөлшері 0,003 ... ... ... ... өте улы ... бірі – ... көміртек тотығы
(СО), оны иіс тигізетін газ ретінде қазақ елі ... ... ... ... өзгеріс өзгеріс жасайтын тек қана ... ... ... Олар ... су ... ... ... да озон қабаты тез бұзылып, жер бетіндегі тіршіліктің
жойылуына себепші болады.
Озон қабатын тез ... ... ... улы ... бірі – ... бір молекуласы, озонның жүз мың ... ... ... ... ... ... ... бірі. Радиоактивті улы
қосылыстар неше түрлі метаболиттер туғызуы ... Ол ... ... келе улылығын күшейте түсетін жағдайлары да байқалады. Бұл
радиоактивті метаболиттер ... ... ... ... ... қауіп
төндіреді. Улы қосылыстардың ішіндегі ең ...... және ... ... ... ... ... Қызылорда облысының жерлерінде Арал
теңізінің тартылуымен байланыстырудың қажеті аз.
Арал теңізінің бұрынғы түбінде қалың ... ... ... су тартылғаннан кейін күн көзінің ... ... ... ... ... Арал ... жақын жеріне орналасқан Байқоңыр
космодромына әсері. Теңіз түбіндегі тұздар ... ... ... ... алыс ... таралып жатқаның ғалымдар жақсы біледі. ... ... ... ауа райы және климаты үлкен өзгеріске ұшырап
отырғаны жасырын жағдай емес. Бұл үрдіске қарсы тұратын құдіретті күш ... ... ... ... ... Дегенмен, кейінгі кезде Байқоңыр
космодромы жағын жан-жақты зерттеу – ... жас ... ... ... ... космодромының экологиясын қатаң ... ... бірі – ... Республикасының Табиғи ресурстары мен табиғат
қорғау министрлігі. 1996 жылдан бастап зымырандардың улы ... ... ... ... түсетін болды.
Байқоңыр космодромының болашағы жөнінде бір-екі ауыз ... ... ... ... ... зиян ... қатар адамзат
баласына пайда келтіретіні де ғылыми ... ... ... егер ... ... ... ... күнде Қазақстан
Республикасы көптеген қолайсыз жағдайларға ұшырайтыны сөзсіз. Біріншіден,
жергілікті халық жұмыссыз қалдаы. Екіншіден, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... айрылып қалатыны байқалып отыр. Экономикалық ... даму ... да ... ... ... жер ... белгілі
болғандықтан көптеген көмектер әр түрлі мемлекеттерден келіп тұрады.
Космодорда экологиялық ... ... ... ... ... және ... ... министрлігі бақылау жасап отырады.
Байқоңыр ... ... ... ... ... ... күнге арта түсуде. Байқоңыр космодромында
келешек ұшқыш-космонавтар іріктеліп ... Оның ... ... ... ... бар.
Байқоңыр касмодромы келесі мыңжылдықта ең басты космостық
аппараттар мен космос корабльдерін космосқа ұшыру және ... ... ... рөл ... ... Ол космосты зерттейтін ғылыми-
техникалық орталығы болып қала ... ... ... оның келешегі зор,
берері мол. Оған бірді берсең онды, онды ... ... ... ... мыңды,
миллионды аласың. Дегенмен, батыстағы Байқоңыр космодромы ... ... ... ... сауалға жауап табу саласында жұмыс істеуде.
ҚАЗАҚСТАН ТЕРРИТОРИЯСЫНДАҒЫ ӘСКЕРИ ... ... ... ... және ... ... бірсыпыра жерлері 50
жылға жуық "Капустин Яр" атты әскери полигоны болғаны ... ... ... белгілі. Батыс Қазақстан облысының Орда, Жаңғалы аудандарында ... ... ... 177 ... ... ... жоятын қару-жарақ сыналғаны
бүгінгі күні ғана ... ... ашық ... ... 1988-1991
жылдары аралығында осы аймақта 619 СС-20 зымыраны ұшырылып ... ... ... 30 мың ... өте улы ... заттар шығарылған.
Батыс Қазақстан облысының Орда ауданында "Атырау", "Азғыр" ... ... ... 1966 жылдан 1979 жылға дейін жер астында ең кем
дегенде17 ядролық жарылыс өткізілгені туралы ... ... бар. ... ... ... жерлері радиоактивті және химиялық улы
заттармен ластанған. ... ... ... ... көл не ... ... жарамай қалған. Өйткені ондағы қосылыстардың көлемі 2,6
еседен 800 ... ... ... ... 800 есе, ... мөлшері 206 есе,
стронций-90-ның мөлшері 150 есе, темірдің улы қосылыстарының көлемі 5 есе
белгіленген деңгейден асып ... ... мен мыс ... ... ... ауыз суларында өте жоғары деңгейде болғандығы
байқалды. ... ... ... мемлекеттік медициналық
университетінің ғалымдары арнаулы түрде Батыс Қазақстан облысының ... ... ... радиоэкологиялық ғылыми-зерттеу жұмыстарын
жүргізді. Олар топырақтың құрамындағы ... ... ... ... ... анықтаған еді. Зерттеу жұмыстарының
қорытындыларына қарағанда, зерттеуге алынған ... ... ... үш еседен артық екені анықталған.
Жануарлар денесінен, жерден, судан ... ... ... өткізгенде, оларда радиоактивті калий-40, торий-
232, радий-236 бар екені анықталды.
Жәнібек және Сайхин қалашықтары тұрғындарының тістерін ... ... ... ... ... сәулеленудің 23-тен
38 Бэрге дейінгі (Бэр радиоактивті сәулеленудің көрсеткіші) көлемінде
иондалған ... ... ... бар ... ... ... үлгі
бойынша, егер 7 Бэр көлемінен астам иондалған сәуле ... ... онда ол ... радиациялық қауіпті аймақтар қатарына жатқызып,
жергілікті тұрғындарға мемлекет тарапынан жеңілдіктер беріледі. ... сол ... ... денсаулығын сауықтыру үшін миллиондаған
ақшалай, заттай ... ... ... ... ... ... ластануы
Батыс Қазақстан облысының Орда қалашығы жерінде және Хаки-Сор атты көлде 22
ден 58 есеге ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу
жұмыстары анықтап шықты. Орда ... ... ... ... ... халық санының өсуі жыл ... келе ... ... Адамның өмір сүруі мерзімі тым қысқарып
кеткенін байқауға болады. Егер Қазақстан ... ... ... тіршілік ету мерзімі ер адамдар үшін 64, ал ... – 71 ... ... ал Орда ... ... ... ... өмір сүруі
небәрі: ер адамдар үшін – 58, ал ... – 61 жыл ғана оөір ... ... Бұл ... балалардың тууы 1987 жылы әрбір мың адамға
шаққанда 33,4 ... ал бұл ... жыл ... азайып, 1998 жылы 16,74
есеге дейін төмендеп, кейін 19,3 мөлшерге ... ... ... ... өсу процесі тежеліп қалған. Оған 1998 жылға қарағанда ... ... өте көп ... ... Сол ... ... ... күрт азаюы экологияның әсерінен болып деп ғалымдар тұжырымдайды.
Айта кететін тағы бір жайт, бұл ... ... ... өлім-
жітім өте көп кездеседі. Аналардың денсаулығының ... ... ... ... жоқ кемтар өте көп кездеседі.
1999 жыл ... ... жас ... 40,7 ... ... ... деп ... Балалардың бойы өспей қалған. Ондай
балалардың саны 42,2-64,3 пайыздай. Кейбір балалардың ақыл-ойы ... ... ... ... 7,2% ... келтірілген ғылыми деректер соңғы жылдары Орда ... ... ... Онда ... I және II ... 72,8%, ... саны жыл ... ... ... ... бүйрек аурулары бар адамдар 60,6% құлақ дерті 345 есе ... Неше ... ... ... жеткілікті. Мұның бәрін ... етіп айта ... ... ... күйі тым ... ... белгілі.
Адамзат баласының барлық тіршілігі биосфера компоненттерімен
тығыз байланысты. Дүние жүзінің халықтары ... ... ... ... отыр ғой. Өйткені кейінгі ... ... ... ... ... келеді. "Выживание человечества становится невозможным", "За
выживание человечества" деген ұрандар тегіннен-тегін айтылмаған ... ... АТОМ ... ... ... НЕ ... ... газет және журнал беттерінде көбірек жазыла
бастаған материалдардың бірі – атом ... ... ... Оның ... атом ... ... салу ... Бұл туралы
ғалымдар арасында екі түрлі көзқарас бар. Оның біріншісі – атом ... ... ... ... деп ... Ал екіншісі, бұл
пікірге қарама-қарсы. Оған мысал ретінде, Чернобыль ... және ... ... еске ... ... ... ... не көріп отырғанын
айтады. Олар ... ... ... ... ... ... ... ұшыратын тағы бір оқиға кенеттен сап ете түсті. Ол болашақ
Балқаш атом электр станциясын салу. Осы жайында химия ... ... ... ... ... ... " Полигон – 29 – Тамыз "
қайырымдылық қоры кеңесі төрағасының ... ... ... ...... ... Жолдыбайдың сараптамасы былай дейді: " 1999 жыл
болатын. Мен ол кезде Москва қаласында қызмет ... деді ол. ... ... ... Алматы облысының Балқаш көлінің жағасына жобаланған атом
электр станциясы жобасының техникалық-экономикалық негіздемесі түсті. ... ... ... оқып ... Бұл ... ... атом электр станциясының
Санкт – Петербургтегі " Атомэнергопроект" ғылыми-зерттеу және ... ... мен ... ... ... ... және ... акционерлік компаниясы арасындағы 1996 жылдың ... қол ... АС – 5396 ... келісім бойынша 1997 жылы жасалған
екен.
БАЭС ( Балқаш атом элект станциясы) жобада ВВЭР-640 реакторларының үш
блогынан тұрып, Алматы ... ... ... ... Оңтүстік
Қазақстан ГРЭС-іне арналған алаңға орналастырылған. Жоба бойынша БАЭС
орналастыратын ... ... ... ... ... алып ... ... Қазақстандықтардың дәстүрлі табиғат байлығын пайдаланатын аудан
болып табылады. Мұндай жерді өңдірістік ... ...... ... ... ... келеді.
Атап айтқанда, сол КАТЭП-тің 1991 жылғы 15 шілдедегі 55 статьясында:
атомдық және су электр станцияларын адам көп ... ... ... ... ... тыйым салынады делінген. Ал Ресей
Федерациясының заңынде мұндай нысандарды көлге салуға болмайды деп ... ... ... салу жобаланған АЭС реактордың авторы академик
Велихов. Бірақ біз үшін апаттылығы мен тиімсіздігін біле отырып жол ... ... ... ... қойылатын АЭС ВВЭР-640 маркалы
радиоактивті қалдықтарды түзеді. Ғалым Яковлевтің деректеріне қарағанда,
АЭС-терін радиоактивті ... ... жер ... ... биосфераға
радиоактивтік қалдықтарды үсті-үстіне апаруда.
Ал енді австралиялық ... ... ... ... ... реакторлардың
әрқайсысысы орасан зор қалдықтары жерге сіңіп, 500 мың жыл бойы адамзат
баласы өмір сүріп жатқан ... ... ... ... ... ... де атом бағдарламасына оң көзбен қараған
еді. Кейінде, дәлірек айтқанда 1973 жылдан ... ... ... жаңадан
атом. Ал 1994 жылы таза экономикалық шығынды есептеп, 8,5 миллиард доллар
ақша жұмсалғанына қарамастан, ... ... ... төрт ... ... ... барлық жағынан да тиімсіз деп тапқан 1991
жылы Францияда ... ... ... ... іске ... ... ... жиырма жыл ішінде француз атомшыларының қарызы ... ... ... 1973 жылы ... ... ... ... 1980
жылдар ішінде әлем елдеріне салынатын АЭС-тер 160-тан 200-ге ... ... ... ... екен. Оның бірі Бразилияда, ... ... ... ... ... мен ... ... елдерінде атом электр
станцияларын салу жұмысының тоқталуы уран өңдіруден бастап, отын ... ... ... беру және оны қайта бөлшектеу, радиоактивтік
қалдықтарды көму экономикалық жағынан тиімсіз деп бағаланып, тоқтатылған.
Ал, енді ... ... ... ... ... үшін ... Азия елдеріне
көз тікті. Осы тізімге Қазақстан да кіргізілген.
Енді Қазақстандағы АЭС ... ... ... ... көз ... Ол, бірінші – Ленингорск қаласының маңайы екен. Екіншісі – Семей
полигоны аймағы. Үшіншісі осы ... ... ... ... ... ... жағалауы. Бірақ, жоғарыда айтып өткеніміздей, біз
бұған жол бермеуге тиіспіз.
Чернобыль апаты есімізден шықпауға тиіс. ... онда ... ... ... ... ондаған ұрпаққа жалғасатын тозақты көрді.
Семей, ... ... ... Созақ, Ақтөбе маңдарында салынған атом
жарылыстарының да ауыртпалығы аз емес. ... бәрі адам ... бұзу ... ... ... емес ұйымдар акция өткізді. Жергілікті
мәслихатқа хат жазып, ... ... ... ... Сөйтіп оның Ленингорск маңына салынбайтыны жөнінде ... ... ... ... ... ... ... Ыбыраев бастап, Алматы
облысының әкәміне облыстық мәслихаттан құжаттар ... ... ... ... АЭС салынбайды деген құжатты қолдарына тиген жоқ.
ҚОРЫТЫНДЫ
Осы айтылғандар биосфераны қорғау мәселесінен туады. Келешек ұрпақтың
да биосфераны пайдалануға құқы бар. Сондықтан да ... да ... ... ... ... ... міндетіміз. Бұл осы кезге
дейін шешімін таба алмай келе ... ... және ... ... ... биогеоценоз, экосистема экологиялық фактор сияқты
көлемді ғылыми ұғымдар химия ғылымдары оқу пәні ретінде орны, экологиялық
маңызы айқындала түсті.
Осы ... ... ... ... ... химия
пәніне қызығуын қалыптастырады.
Химия пәні мұғалімдері тарапынан:
1) Әр сабақты халықтық педагогике негіздеріне сүйеніп өткізсе.
2) ... ... ... ... ... Сабаққа қызықты танымдық материалдарды көп ендірсе.
4) Сабақты дәстүрлі емес әдістермен ұйымдастырса.
5) Сабаққа озат тәжірбиелерді көп ... ... ... кең жол ашса ... ... өзгеріс болар еді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Жарқынбаев А. " Экология негіздері " Алматы 2003 ... ... К. " ... ... " ... 2001 жыл.
3. Аманжолов К. Р. " Экология " Алматы 2002 жыл.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері туралы6 бет
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері қандай?10 бет
Байқоңыр космодромы және оның Қазақстан биосферасына әсері9 бет
Тұрмыстық қатты қалдықтарды (ТҚҚ)21 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы14 бет
Академик Ө.А.Байқоңыров14 бет
Байқоңыр17 бет
Байқоңыр және байқоңыр ғарыш алаңы11 бет
Байқоңыр және ғарыштық ұшырылымдарының экологиялық зардаптары17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь