Ақша саясаты

ЖОСПАР:

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
І. АҚША САЯСАТЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
1.1 Ақша саясат туралы түсінік, оның даму кезеңдері, несие механизмінің мазмұны және несие саясаты, оның элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 . 10
1.2 Ақша жүйесі, оның элементтері және негізгі типтері, несиелеудіұйымдастыру принциптері және несиелеу әдістері. ... ... ... ...11 . 15

ІІ. ТӨЛЕМ АЙНАЛЫМЫ ЖӘНЕ АҚША . НЕСИЕ САЯСАТЫ
2.1 Ақша төлемі және аударымды жүзеге асыру тәсілдері ақша.несие саясатын жүргізудегі аспектілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16 . 18
2.2 ҚР.ның ақша.несие саясатының қазіргі даму ерекшеліктері ... ... ... ... .19 . 21

ІІІ. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АҚША.НЕСИЕ САЯСАТЫ
3.1 ҚР.ның ақша.несие саясатының қалыптасу негізі, мақсаты мен тапсырмалары.22 . 25
3.2 ҚР.да ақша . несие жүйесінің қызметі мен оны жетілдірудегі Ұлттық Банкінің ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 26 . 31

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 33
        
        ЖОСПАР:
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................2
І. АҚША САЯСАТЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
1.1 Ақша саясат туралы түсінік, оның даму ... ... ... және ... ... ... 3 – ... Ақша ... оның ... және ... типтері,
несиелеудіұйымдастыру принциптері және несиелеу әдістері. ...............11
– 15
ІІ. ТӨЛЕМ АЙНАЛЫМЫ ЖӘНЕ АҚША – ... ... ... жүзеге асыру тәсілдері ... ... ...... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АҚША-НЕСИЕ САЯСАТЫ
3.1 ҚР-ның ... ... ... негізі, мақсаты мен
тапсырмалары.22 – ... ... ақша – ... ... ... мен оны жетілдірудегі Ұлттық
Банкінің
ролі........................................................................
......................... 26 – 31
Қорытынды...................................................................
........................................ 32
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
................... ...... ... ... несие және банктердің атқаратын қызметтеріне
байланысты туындайтын ақша қатынастардың ерекше жүйесін зерттейді.
Курстық жұмыста ақша-несие саясатының ... және ... ... ақша саясат туралы түсінік, оның даму кезеңдері;
– ақша жүйесі, оның элементтері және негізгі типтері;
... ... оның ... ... ... дамуы;
– несиелеуді ұйымдастыру принциптері;
– несиелеу әдістері;
– ҚР-ның ақша-несие ... ... ... ... ... ... ақша – несие жүйесінің қызметі мен оны ... ... ... және несие теориясы бір орталықтан жоспарлау жүйесінен – ... өту ... ақша ... және ... ... ... ... Ақша және несиенің өзіндік ерекше
белгілерін, олардың қоғам мен экономиканы қайта құрудағы ролі мен ... ... да ... ... ... ... атнып
білудің өзі қаржы-несие ... ... ... ... ... АҚША САЯСАТЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
1.1 Ақша саясат туралы ... оның даму ... ... мазмұны және несие саясаты, оның элементтері.
Әрбір мемлекеттің өзіне тән ... ақша ... ... ... – ол ... ... және ... ұлттық
заңдарымен бекітілген біртұтас ақша айналымы. Алғашқы ақша саясаты 16-17
ғғ. Капиталистік өндіріс әдісі қалыптаса бастағанда ... ... ... ... жекелеген элементтері одан да ... ... жүре ... ... және ... – ақша айналысының қарқынды дамуы ақша
саясатына өзгеріс енгізді.
Ақша саясатының типі: ақша – ... ... ... ... яғни
жалпыға ортақ эквивалент болуына немесе ақша – құн ... ... ... ... ... әлем тарихында ақша саясатының
төмендегідей элементтері кездеседі:
- металл ақша айналысы, бұл ... ақша ... яғни ... ... ... жүреді және ол ақшаның барлық қызметтерін
орындайды. Ал несие ақшалары металға айырбасталады.
- несие ақшалары және ... ақша ... Бұл ... атына сай,
айналыстан толық құнды ... яғни ... ... ... тек ақша белгілері жүреді.
Әрбір мемлекетте жалпыға ортақ құн эквиваленті ... ... ... ... ақша ... биметаллизм және монометаллизм болып
бөлінеді.
Алғашқы капитал жинау кезінде биметаллизм ақша жүйесі пайда болып,
одан әрі ... Онда ақша ... ... ... ... ... етті.
Биметаллизм – ол мемлекет заңды түрде жалпыға ортақ ... ... мен ... ... ақша ... ... және ... монеталар кең
көлемде соғылып, еркін айналысқа түсті, биметаллизмнің үш түрі болды:
– параллельді ... ... ... және ... ... ... ... нарықтық бағасына сәйкес стихиялы
түрде бекітілді;
... ... ... бұл ... мемлекет анықтады;
– «ақсақ» валюта жүйесі, күміс монеталар алтын белгісі болып
қалыптасты.
Ақша ретінде екі ... ... ... ... ... ...... болды. Алтын мен күміс арасындағы шекті қатынасты
белгілеуде қиындықтар туды. Қосарлы ақша жүйесін ... ... ... ... ... ... ... монеталар
айналыстан қазынаға кете бастады.
Монометаллизм – жалпыға эквивалент ролін бір ғана металл (не ... ... ... ақша ... ... ... ... рет Ұлыбританияда
1816 ж., Германияда -1871-1873 жж., Францияда -1876-1878 жж., Ресей мен
Жапонияда 1897 ж., ... -1900 ж. ... ... ... ... жж., Үндістанда 1852-1893 жж., ... ... ... ... ... ... ... байланысты алтын
монометаллизмі үш түрге бөлінді:
– алтын ... ... оған ... ... ... ақша қызметін атқаруы, құн белгілерінің еркін алтын
монеталарға өсу құны бойынша айырбасталуы және т.б. ... ... ... ...... мен ... енгізілді.
Мұнд банкноталар заңмен бекітілген сомманы (Ұлыбританияда -1700
фунт стерлинг, Францияда 215 ... құны 12 кг ... ... бағасына сәйкес келеді) ұсынған жағдайда
алтын құймаларына айырбасталды.
– алтын девиз ...... ... ... және басқа елдерде бекітілген. Бұл ... ... ... (девизіне) айырбасталатынын
білдіреді. Сөйтіп, бұл стандарт бір елдің валюталы басқа елдің
валютасына тәуелділігін ... жж. ... ... ... нәтижесінде алтын
монометаллизмнің барлық формалары ... ... ... ақшалардың жүйесі бекітілді. Банкнотаның алтынмен қамтамасыз
етілуі және оны ... ... ... ... ... ... 1972 ж. шетел орталық банктері үшін АҚШ ... ... да ... Ақша ... қамтамасыз етуінің негізі
мемлекеттің бағалы қағаздары болды.
Алтын айналысынан ... ... ... ... ... құндарының қалыптасу механизміне қарай айырбасталды. Несиелік
ақшалардың номиналдық құны оның ... ... ... асап ... ... реттеу ашық нарықтағы операциялар, міндетті резервтер
нормасы, пайыз ... ... ... да ... арқылы, қаржы
және валюта саясатының көмегімен ... ... ... ... өту ақша ... іргетастық
қағидаларының, яғни ақша айналымының ... ... ... ақша шығаруды шектеу қағидаларының бұзылуына әкеліп соқты.
Шаруашылық механизмінің құрамдас бөлігі ретіндегі ақша жүйесі қоғамдық
ұдайы өндіріс процесіндегі ... ... ... Кез ... ақша ... тұрақсыздығына, ақырында ақшаның
құнсыздығына, инфляцияға әкеп тірейді.
Өркениетті мемлекеттердің тәжірибесінде несие ... ... екі ... ... ... – несие – есеп қатынастары, оның түрлері ... ... ... ... – несие –қаржы институттарының
(мекемелерінің) жиынтығы. Несие қатынастары ... ... ... ... ... ... ... формалары мен түрлерін қамтиды.
Несие саясаты несие – қаржы ... ... ... жеке және ... ... бос ... есеп ... шоғырландырып, оларды
кәсіпорындарға, үкіметке және халықтың әр түрлі топтарына қарызға ... ... ... ... ... Несие қатынастарының
мазмұнын несие мекемелерінде әр түрлі субъектілердің уақытша бос ... ... және ... ... бір мерзімнен кейін ... бір ... ... ... үшін ... беру ... Сонымен бірге
несие саясаты ... ақша ... ... ақша ... бір ... ... саласына ауысуын қамтамасыз ету арқылы
өндірістің тиімділігін ... ... ... Несие саясаты арқылы
кәсіпорындардың, ... және ... ... есеп ... мен
төлемдері жүргізіліп, сондай-ақ әр түрлі несиелік, ... ... ... ... беру және с.с. ... ... өтеді.
Несие саясатының маңызы мен ел ... ролі ... атап ... ақша ... ... ... мен ... негізгі және айналмалы ... ... ... үлесімен, жиынтық төлем айналымымен және
т.б. сипатталады. Мысалы, әрбір қоғамның даму тарихындағы белгілі ... және ...... ... ... тән несие саясатының
құрылымы болады. Мысалы, 20 ғасырдың 20 жылдарынан 90- жылдардың бас жағына
дейін ... ...... ... сай ... ... ... саясаты құрылды.
Несие қатынастарының даму дәрежесі, несие мекемелерінің көбеюі,
өндіріс пен ... ... банк ... пайдалануы жөнінен
дүниежүзіндегі дамыған мемлекеттердің ішінде АҚШ алдыңғы қатарда келеді.
Қазіргі кезде экономикасы дамыған мемлекеттердің ... ... ... ... ... банк ... ... мен орталықтануы
нәтижесінде банк монополиясының пайда болуы: 19 ғ. аяғы 20-ғ. ... ... ақша ... көп бөлігін жинақтаған ірі банктер ... ... Бұл ірі ... ... капиталының нарығында үстемдік ... ... ... ірі ... және ... ... өзіне
тартып, нәтижесінде үлкен табыс табудан ... ... ... ... үлесінің өсуі тек операция жүргізумен ғана емес, сонымен қатар
капиталдардың бірігуінің интенсивті процесіне байланысты болады.
Екіншіден, әр ... ... ... ... ... ... Банк
монополиясы мен несие қатынастарының өркендеуі қарыз капиталының нарығында
бәсекені өршіте түсті. ... ... және әр ... ... ... ... ... коммерциялық банктер, немесе сақтандыру
компаниялары өзара бәсекеге түседі. Бәсеке нәтижесінде ірі ... ... ... оңай алып, кәсіпорындарды өз ықпалында ұстау үшін несиені
жеңілдікпен береді. Ондай жеңілдіктер несие алудың жағдайларына ... банк ... ... ... ... мен ... ... сақталады. Сондай-ақ клиенттерге банк қызметінің қосымша түрлері
көрсетіледі.
Үшіншіден, банк капиталы мен ... ... ... ... ... Өнеркәсіп пен банк ісінде монополиялардың пайда болуы және
олардың бірігіп жұмыс жүргізуі қаржы ... ... ... ... ... несие - өнеркәсіпті несиелеудің басты ... ... ... ... ... ... ... болған кезде несие берумен
шешіп отырады. Сөйтіп, несие беруші мен қарыз алушының ... ... ... ... ... ... банктердің несие
беруі; ағымдағы және есеп айырысу операцияларын ... ... ... және ... ... жұмыстары.
Төртіншіден, несие жүйесіндегі құрылымдық өзгерістер. Арнаулы несие –
қаржы ... ... мен ... ... ... ұлғаюы қаржы
капиталы нарығындағы банк ісінің кеңеюіне жол ашып, несие ... ... әкеп ... ... жүйесінде жаңа буындардың
пайда болуына байланысты ресурстар мен операциялардың жиынтық ... ... ... төмендеді. Капиталын иемденуіне қарай банктер
және несие – қаржы мекемелері мемлекеттік және жеке ... ... ... ... мемлекеттік сектордың көбеюі ел экономикасын ... ... ... ... экономикаға несие – қаржылық, ақша-
есеп және т.б. қызмет түрлерін көрсететін негізінен жеке несие мекемелері.
Қазіргі несие ... ... әр ... ... Егер ... ... ... қызмет түрлерін негізге алғанда несие
жүйесі үш элементтен құрылады: орталық банк, ... ... ... ...... ... ... несиелік қызметінің міндеттерін, оларды іске ... мен ... ... ... процесті ұйымдастыру принциптері
мен тәртібін белгілейді. Несие саясаты ... ... ... ... ... ... ... сипатта болуға тиіс:
- нұсқаулық емес, яғни директивті нұсқауларды қамтиды;
- несиелеудің мақсаттарын нақты және ... ... ... нақты мақсаттарды іске асырудың бірнеше ережелерін қамтиды;
- оны іске асыруды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... қызметтің келесідей негізгі бағыттарын
анықтауға мүмкіндік береді ... ... 1 - ... ... ... ... ... қызметінің
бағыттары
Несие саясаты несиелік қызметтің басты бағыттарын анықтайды. Оларды,
өз кезегінде, несие саясатының қабылдаған бағыттарын іске ... ... ... ... Несие саясатында мынадай элементтер
көрсетілуге тиіс:
– несиелік қызметті ұйымдастыру;
... ... ... ... бақылау жасау;
– құзыретті бөлу принциптері;
– несиелеуді таңдаудың ... ... ... ... ... ... шектеулер;
– несиелермен жасалатын ағымдық жұмыстардың принциптері;
– несиелер бойынша зиян шегу жағдайларына ... ... ... ... ... іске ... тәсілдері мен әдістерін белгілі
бір формада, яғни соған сай келетін мынадай үш құжат түрінде ... ... ... ... несиелеу стандарты;
3) несиелеу нұсқаулықтары.
Сондай-ақ аталған үш құжат ерекше бір құжатта – «Несиелік ... ... ету» ... ... несиелеуді жүзеге асыратын бөлімшелер жұмыскерлерінің
қызметтерін нақтылайтын несиелік нұсқаулықтар мен несиелеу ... ... ... мен ... ... ... – бұл ... қызметті жүзеге асыратын барлық
қызметкерлердің жетекшілікке алатын құжаты.
Несиелеу стандартына мынадай сұрақтар қарастырылады:
... ... ... ... ... және ... ... кепілхаттар және кепілдемелермен қамтамасыз етілуіне
қойылатын талаптар;
– әкімшілік стандарттар және несиелік процесті ұйымдастыру
ережелері;
... ... ... ... талдау тәртібі;
– құжаттардың толтырылуына қойылатын талаптар;
– несиелеудің айрықша түрлері бойынша ережелер.
Несиелік нұсқаулық несиелеу ... іске ... ... бекітетін кезектіліктің қадамдарын суреттеуді білдіреді.
Басқаша айтқанда, ол несиелік қызметтің нақты бір бағыттарына жатады.
Жалпы, несиелік саясатта қарыз алушы туралы ... ... ... ... ... ... бастап, несиелік талдау және аудит,
несиелер бойынша мүмкін болар зиян процесін ... ... ... ... ... Ақша жүйесі, оның элементтері және негізгі типтері
Жалпы мемлекеттік заңдармен реттелген елдегі ақша ... ақша ... ... ... ... ... ... тұрады:
Ақша бірлігінің атауы. ҚР-ның ақша бірлігі ретінде 100 тиыннан
құралған 1 ... ... ... ... түрлері. Егер 1991 ж. 1 қаңтарына ... ... ... онда ... кезде ҚР ақша белгілері болып олардың өсу
құны бойынша төлемнің барлық түрлеріне қабылданатын ... ... ... Олар Ұлттық банктің міндеттемесі болып табылады ... ... ... ... ... Қолма-қол ақшаларды шығарып, олардың айналысын
ұйымдастыру және айналыстан шығаруды Ұлттық ... ... ... ... ... мен ... сату формасында жүзеге
асырады.
Ақша түрлері. Заңды тқлем құралы болып ... ... және ... ... ... – бұл ... бір елдің ақша бірлігіне қатысты
бейнеленген сол елдің ақша ... ... ... ақша ... ... ... болған:
- металдық айналым, мұнда ақшалай тауар ақшаның барлық қызметін
атқарады, ал несие ақшалар металға айырбасталады;
- ... және ... ақша ... мұнда алтын айырбастамайтын
банкнотамен айналысатын ығыстырылып шығарылды және қазынаға
айналды.
Несие механизмі – нарықтық қатынастарға сай экономиканың ... ... ... ... ... ... ... несиелеу
әдістері мен тәсілдерінен және несиелік тәуекелді басқарудан тұратын
экономикалық ... ... ... ... ... ... механизмнің бір бөлігі ретінде
бола отырып, іс жүзінде ... ... ... ... және кешенді түрде
бейнелейді. Нарықтық экономика жағдайында несиенің дамуы және қызмет ... ... ... ... ... негізі және құрылымы бойынша
объективті сипатқа ие. Олай болмаса ... ... ... ... ... ... етуін жеткізе және тура бейнелей алмай, сондай-
ақ оның қозғалысының объективті негізінен айырылып қалар еді.
Несие механизмі несиелеуді ... ... ... бір ... яғни ... ... ... буынын білдіреді.
Мұндағы буын ретінде несиенің объективті сипатын және несиелік ... ... ... ... ... өзара іс
әрекеті түсіндіріледі.
Несиелік механизмге несиенің мазмұны және өзіндік ерекшеліктерін
сипаттайтын қатынастар және ... ... болу ... ... және
формалары жатады. Соңғылары несиелік қатынастардың мәніне жатпағанымен ... ... ... ... ... ... немесе оның үстінде
қалыптасады.
Несиелік механизмнің басқа экономикалық ... ... ... ... ... (сүрет 2).
Сүрет 2 - Несиелік механизмнің құрылымдық элементтері
Несиелеу принциптері несиенің мәнін және ... ... ... ... облысындағы объективті экономикалық
заңдардың талаптарын бейнелейді.
Несиелеу принциптері негізінде несиелік процесс, яғни ... ... ... және ... ... ... принциптеріне байланысты банктік несиелердің берілуінің басты
шарттары: несиенің мақсаты және ... ... ... ... қатынасу нәтижелілігі және т.б. анықталады.
Қазіргі несиелік қатынастарды ұйымдастыру принциптері екі топқа
бөлінеді:
1 топқа – ... ... ... ... ... ... ... дифференциалдығы.
2 топқа – несиенің мәнін бейнелейтін принциптер:
– несиенің мерзімділігі;
– несиенің қайтарымдылығы;
– несиенің төлемділігі;
– несиенің ... ... ... ... ... ... ... десе
болады. Біріншіден, ол мерзімділік принципімен байланысады, яғни ... ... ... шаруашылық органдарына беріледі. Сондықтан да
несиелеудің ... тек ... ... ... ... ғана жүзеге асырылады. Екіншіден, бұл принцип
несиелік ... ... ... және ... ... ... ... оқып-үйрену барысында потенциалды қарыз алушылардың несиелік
қабілетін және сұралып ... ... ... ... сипатын және
олардың банк үшін пайдалылығын, сондай-ақ қаражаттардың жұмсалу ұзақтығын
жетекшілікке ала ... ... ... орналастырғанға дейін іске
қосылады. Үшіншіден, несиелік ... ... ... оның ... жүйедегі вариантымен салыстырғанда қаталдау
болып табылады.
Экономикасы жақсы ... ... ... ... ... жақсы болып
келген жағдайларда несие қамтамасыз етілмеуі де мүмкін.
Кепіл несиені қамтамасыз етудің ең ... ... ... ... ... ... ... құнын анықтау барысында несие
мөлшері мен пайыз мөлшерлемесін қоса алғандағы сомасын, сол сияқты ... ... және оны ... ... үшін ... ... анықтау қажет;
екіншіден, кепіл туралы келісім жасаған кезде, ... ... ... ... ... ... тұрақты және заңды түрде қорғалуын
қамтамасыз ету қажет; үшіншіден, бүгінгі ... сай, ... ... болатын кепілдің тұрған жерін, жағдайын, құндылығын үнемі бақылап
отыру ... Бұл ... ... ... ... қағаздарға да байланысты
болып келеді.
Несиелерді қамтамасыз ... ... бір жолы – ... ... енді ... ... ... қолданылғанымен де, оның айналысында
көптеген мәселелер орын алуда.
Несиелеу әдістері – несиенің берілу және ... ... ... банктік несиенің кәсіпорындардың қаражат айналымының
шеңберіне қатынасу тәсілдері.
Реформалауға ... ... ... ... ... ... қолданылған:
- қалдық бойынша;
- айналым бойынша.
Қалдық бойынша несиелеу барысында несие ... ... ... ... ... ... Ондай құндылықтарға: әр
түрлі тауарлы-материалды құндылықтар, аяқталмаған өндіріс, алдағы кезеңдегі
шығыстар, дайын өнімдер және ... ... ... Қорлардың
нормативтен жоғары өсуі несиеге деген сұраныс ... ал ... ... сол ... ... ... ... бойынша несиелеу әдісінің ерекшелігі ондағы несие қозғалысы
материалдық құндылықтар ... яғни ... түсу және ... ... Бұл несиелеу әдісінде жаңа несиенің ... ... ... ... бойынша қарыздың қайтарылуы уақыт бойынша ұштасып
қалып отырды.
Айналым және ... ... ... іс ... ... айналым – қалдықтық әдісі түзіледі. Мұндағы бірінші кезеңде,
несиеге деген ... ... ... ... ... ал ... ... несие қатаң түрде өтеледі. Бірінші кезеңде несие тауарлы
– материалды құндылықтарды ... ... ... айналымының бастапқы
кезеңінде берілсе, ал ... ... ... ... банк ... міндеттемелері негізінде өтеледі.
ІІ. ТӨЛЕМ АЙНАЛЫМЫ ЖӘНЕ АҚША – НЕСИЕ САЯСАТЫ
2.1 Ақша төлемі және аударымды  жүзеге асыру тәсілдері ақша-
несие саясатын жүргізудегі  аспектілер.  
Бағалардың ұтымды жүйесін қалыптастыру  қатаң ақша –несие және икемді 
салық саясатын көздейді. Мемлекет  тапшылықсыз бюджетті қамтамассыз ... және ... ... ... ... ... қолдануға міндетті.
Бұл шараларда мемлекеттік шығындарды қысқартудың, ақылға сиымды ... ... ... ұлғайтудың, ең әрі кеткенде халық шаруашылығының
барлық салаларындағы тиімсіз ... ... ... ... өзара байланысты қадамдары көзделінеді. Ал мұндай шаралар өнім
өндірушілердің ешқайсысын да жігерлендірмейді. Мемлекеттік бюджеттен ... ақша ... ... жұмысы есебінен қаржы алуға және беруге арқа
сүйеу әлде қайда ... ... Ал ... ... шаруашылық қызметінің
нәтижелері үшін толық ... ... бола тұра ... ... ... ... ... ынталандыруға қажет ақша ... ... ... біз ... ... ... онда «жұмыс істемейтін»
ақша тасқыны ұлғаятыны сөзсіз. Осы жағдайда тауарлардың қажетті ... ... ... өсуі орын ... да ... баға белгілеу сияқты
өзін өзі реттеу механизміне қол жеткізе алмаймыз. Бізде ... ... ... ... ... жіне әрекет ететін болады.
Жоғарыда көрсетілген шараларды  ... ... ... белгілі. Нарыққа өтпелі кезеңнің өне бойында
бірқатар өнім ... ... ... ... ... ... әлі де
сақталынатын болады. Экономиканың тұрақтандырылуына, оның ... ... ... ... ... мұндай бағалар
шеңбері тарыла түспек. Болашақта мемлекеттік баға ... өз ... ... ... ... ... оның ... тұрақтануына бұлайша баға белгілеуді реформаларды белгілеудің
күрделі ... ... ... тәуекелге толы жол екендігін де
мойындаған жөн. Әйтсе де бұл ... ... ... ... өнімді
экономикаға жеткізетін бірден бір жол.
Қазақстан Республикасының осы  заманғы әлеуметтік-экономикалық даму
кезеңі нарықтық қатынаспен сипатталады. Бұл ... жаңа ... ... ... ... ... жаңа түрлері пайда болып жатыр,
нарықтық экономикаға тән ... ... банк ... ... ... ... несие саясаты халықаралық несиелік саясатпен жұмыс
істеу принциптеріне көшу барысында Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... ұштастыра білудің
маңызы зор.
Несиені өтеу қабілетін бағалау  үшін рейтинг агенттіктері елдің несие
рейтингін әзірлейді, бұл ... мына ... ... ... ... ... ... экономикалық реформаларды жүргізуге саяси
жолды ұстаушылық және ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі, ... ... мен ... ... ... ... деңгейін ұстап
тұруы.
3.Нарықтық экономикаға көшудегі  прогресс: экономикадағы және меншік 
сектордың рөлі (мемлекеттік секторды  жекешелендірудің дәрежесі, ... ... ... ... өзгерту,
корпарациялық басқарудың тиімділігі, қоғамның ... ... ... және ... ... ... ... баға еркіндігі,
жаңа отандық және шетелдік компаниялар үшін нарықтың ашықтығы, сыртқы сауда
мен инвестициялық қызметтегі ... ... ... ... (банк
секторының дамуы және оны ... ... ... ... ... және ... емес қаржы мекемелерінің дамуы), нарықтық
институттардың дамулығы (тиімді инфрақұрылым мен ... ... ... ... ... қатысу,
қаржыландырудың көзі ретіндегі  шетелдік тура инвестициялардың  ... ... беру ... ... жылдары Қазақстан Республикасы шетелдерден едәуір несиелер алды.
Сондықтан валюта қаражаттарын ұтымды, үнемді жұмсаудың маңызы арта түсуде.
Олар ... ... ... ... құру
және жаңғырту және басым өндірістерді, яғни экономиканы сауықтыру ... ... ... ... ... дамыту үшін пайдаланылуы
тиіс.
2.2 ҚР-ның ақша-несие саясатының  қазіргі даму ерекшеліктері.
      Нарық экономикасына өту жағдайында  және экономикалық дағдарысты 
жоюда, макроэкономикалық тұрақтылыққа қол ... ҚР банк ... ... ... ... ... талдауда, олардың көрсетіп отырғанындай,
кемшіліктердің басым бөлігі  банктер қызметін реттейтін нормативтік базаны
жасаудағы артта ... және оның іске ... іс ... ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкі түрлі күрделі  операцияларды орындайтын және 
ақша айналымын реттейтін, ұлттық  валютаның тұрақтылығын қамтамассыз ететін
негізгі буын болғандықтан бірінші деңгейлі банк ... ... ... ... - ... және валюталық тұрақтылықты  сақтаудағы іс әрекеттеріндегі 
тиімділігіне қажетті жағдай. Ұлттық банктің мұндай тәуелсіздігі еліміздің
экономикалық тұрақтылығы үшін ... ... ... ... ... - ... қаржы саясатын мүлтіксіз орындау Ұлттық банк қызметінің түйіні.
Сондықтан Үкіметтің макроэкономикалық бағыты Ұлттық банктің ұзақ ... ... ... ... кез ... Ұлттық банкте әрі банктің,
әрі мемлекеттік органның белгілері тоғысады. 
      Кез келген Ұлттық ... ... - ... ақша ... төлем
қабілеттілігі мен валюталық курсының тұрлаулылығын ... ету, ... ... мен тұрақтылығын, төлем жүйесінің тиімділігі мен
сенімділігін қамтамасыз ету. Осы ... ... үшін ... ... ... ... ... Банкноталарды монополиялы түрде  эмиссиялау;
    • ақша-несиелік қатынастарды реттеу;
    • сыртқы экономикалық қатынастарды жүргізу;
    • банктердің банкісі болу;
    • үкімет банкісі болу.
    Осы ... ... ... ... ... ... ... бар, олар: қайта қаржыландырудың 
ресми мөлшерлемелері, банкілерге  ... ... ашық ... ... ... және ... операциялар, вексельдерді қайта есепке
алу және т.б.
      Оларды пайдаланудың тиімділігін  ... ... ... ... ... шамалауға  болады. 
      Сонымен қатар болашақта артық өтімділікті «депозиттерге тарту» Ұлттық
банктің ... ... ... ... бар. ... инфляциялық қысым көзі
сырттан (сыртқы валюталық түсімдер) болса, артық өтімділікті шексіз ... ... ... ... мүмкін. Мұндай жағдайда сыртқы
түсімдерді реттеу бағытында шаралар қолдану қажет.
      ... ... ... ... ... ... ... барлық
механизмін қамтып, өндірістің шоғырлануы мен ... ... бос ақша ... ... ... қолдануға септігін
тигізеді.
      ... ... ... Бұл ресурстар мемлекет ішінде (үкімет, қаржы-
несие ұйымдары) және халықаралық қаржы ... ... ... ... ... ... болып мемлекеттік несие табылады.
      Мемлекеттік несие жалпы мемлекеттік  қаржының басты буындарының бірі
және несие қатынастарының жиынтығы.
      ... ... ... ... Мемлекеттік несие ақша-несие  қаражаттарын қайтару шарты негізінде 
қайта бөлу қызметін атқарады. Бұл халықтың жеке шаруашылық субъектілерінің
уақытша бос ақша ... ... ... Бұл ... несие жинақтарды ұйымдастырудың бір нысаны болып табылады.
      Мемлекеттік несие бос ақша  ... ... ... және оны ... ... ... мемлекет пен заңды және жеке ... ... ... Несие көмегімен орташа жинақтар мемлекетте
жинақталады және оның қажеттіліктерін ... ... ... ... ... ... АҚША-НЕСИЕ САЯСАТЫ
3.1 ҚР-ның ақша-несие саясатының қалыптасу негізі, мақсаты мен
тапсырмалары
Қазақстандағы ақша-несие саясатының ... ... бірі – ... ... ... одан ары ... ... Үкімет пен Ұлттық
банктің бірлесе күш ... ... ... қүрт ... ... ... баға тұрақтылығын қамтамасыз ету жөнінде жұмыс жүргізілетін болады.
2000 жылы шамамен ... ... 5-6% ... ... ... үшін ... және ... саясатын қатайтумен қатар ішкі
инвестициялық мүмкіндіктерді ... ... ... ... ... ... ... зейнеткерлік қордағы жинақталған ақша
қаражатының айтарлықтай бөлігін тәуекелсіз инвестициялауды қамтамасыз ... ... ... пен бюджеттен тыс қорлардың зәрулігін жабу
үшін Ұлттық банктің несиесін пайдаланбайтын ... ... ... ... ... көбінесе, инфляция ... ... ... ... тиімділігінің артуымен, бюджеттік
зәрулікті қаржыландыруға ... емес ... ... ... ... ... ... ұзартумен анықталады.
Республиканың қаржылық жүйесінің тұрақты жұмыс істеуін қолдау үшін
ақшалай-несиелік ... ... ... ... ... ... ... орай ақша-несие саясатының құралдарын мейлінше белсенді
қолдану ... ҚҰБ ... ... ... ... ... бекіту, міндетті резервтердің сараланған мөлшерін ... ... ашық ... ... ... ... ... қатысты Ұлттық
банктің саясаты тиісінше инфляция деңгейінің динамикасымен және ... ... ... ... ... ... оң ... сондай-ақ, қаржылық рыноктар жағдайларына ... ...... саясатының дәстүрлі құралдарын пайдалану, банктік қадағалауды
күшейту, қаржылық жаңа құралдарды дамыту үшін қолайлы жағдайлар туғызу ішкі
жинақтауды ... және ... ... орналастыруға ықпал ететін болады.
Алдағы үш жыл ішінде Қазақстанның қаржылық секторы, банктермен ... ... ... ... ... ... делдалдық
фирмалар, лизингтік және сақтандыру компаниялары, жинақтау ... ... ... және активтерді басқару жөніндегі компаниялар
секілді мекемелермен толығатын болады. Депозиторлардың мүдделерін ... ... ... ... ... ... жасау және
жүзеге асыру жөнінде екінші деңгейлі банктермен жұмыс жалғаса бермек.
Қор рыногын дамыту жөніндегі заңнама жетілдіріле түседі.
Валюталық рыноктың ... ... ... ... ету
мақсатында, валюталық реттеуді бұдан ары ырықтандырудың нарықтық құралдарын
дамытумен қатар валюталық ағыстың ... ... ... және
төлемдік теңгерімнің жағдайын болжамдау жөніндегі жұмыс ... ... ...... ... үш ... ... көлемінен кем
болмайтындай деңгейде қолдау көреді.
Валютаның айырбастау бағамының ... ... ... ... ... пара – ... ... ету, ішкі валюталық рынокта
алыпсатарлық операциялардың белсенді дамып кетуін болдырмауды және төлемдік
теңгерімнің бекітуін ... ала ... ... ... ... ... жүйе ... жүйелер –
бірінші деңгей Қазақстан Республикасының Ұлттық банкін, көрсетеді, екінші
деңгей – екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... өтпелі кезеңдегі банктердің дамуы тұрақсыздыққа және құрылымдық
қайта құрылуға ... ... ... ... ... құрылуда банктік
капитал ролінің көтерілуі, капиталдандырудың халықаралық стандарттарын және
қаржылық орнықтылықты банктердің сақтауларының қажеттілігі ... ... ... ірілену, тарату және қосылу секілді заңды процестеріне
бастау салды.
Ірі өнеркәсіптік ... ... ... алу ... ... жеке ... беру, сыртқы экономикалық байланысты
монополиядан ... ... ... ішкі ... ... ... банктер ролін арттырады. Мұның сыртында, алып ... ... ... және ... ... мен ... қарыздарын жабуда қаржылық делдалдар ретінде банктік
институттардың маңызы көтерілді.
Банктер ... ... ... ... ... экономикалы
көптеген елдер үшін объективті болып келеді, олардың ... ... ... ... ... ... ... жинақ
объектісінен инвестицияның объектісіне банктік институттар болып саналатын
қаржылық делдалдар арқылы ауыстырушылықта болады.
Көптеген нарықтық институттар ішінде ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуының теріс салдарларын
көп жағынан жеңе білді, ... ... ... ... ... ... ... өлшемі қолайлы инвестициялық ахуалдың және инвестицияның
елге құйылысының ... ... ... ...... реттеудің
құралдары нарықтық экономиканы дамытудың макроэкономикалық тұрақтануында,
оның ... мен ... ... өрлеуі мен дамуында аса маңызды
рол ойнайды. Банкілік жүйелердің дамуына орай ақша рыногы инфрақұрылымының
жұмыс істеуі арқылы ... және ... ... ... ... ішкі жинақтау тетіктерін жандандыру мүмкін болды.
Банктік қызмет рыногында бәсекес көтерілді. ... ... ... ... бөлу ... мен банктер қызметі туралы заңдармен
ғана таратылған жоқ, сондай-ақ банктер заңнамаларын одан әрі ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге қайта
бағдарлаудан халықтың қаражатын тарту жұмысына, банк қызметін кеңейтуге,
банктер жұмысының ... ... ... ... мемлекеттік
зерттеулерді өрістетуге бағдарды тездетті.
Өтпелі экономиканың жағдайында банк бәсекелестігін дамыту банктердің
қосымша ресурстарын тартудағы ... ... және ... ... ... ... орнықтылығы дәрежесімен экономиканың нақтылы секторында
қайта инвестициялауды күшейтеді. Әлемдік практикада осыған ұқсас үрдіс бар,
атап ... ... ... ... шектеусіз өсе келе, басқа
операциялар бойынша банк табысынан асып ... ... ... ... ... банктің бір – бірлерінің ... ... ... ... ... ... проблемаға айналды:
операциялардың табыстылығы көтерілді және ол бойынша тәуекел төмендеді.
3.2 ҚР-да ақша – несие жүйесінің ... мен оны ... ... ... ... ақша жүйесі 1995 жылы 30 ... ... ... банк ... Қазақстан Республикасы
Президентінің заң күші бар Жарлығына сәйкес ұйымдастырылған. Жарғы ... ... ... және ... ... онда ... ақша
бірлігі, ақша белгілерінің эмиссиясы, сонымен қатар монеталарды жасау
тәртібі, ақша ... ... және ... ... ... ақша ... ... бағыттарда әрекет етеді:
– тауарлар мен қызметтерге бағаның қалыптасуы
– тауар айырбасымен қызмет ету
– нәтижелі өндіріс құрылыстың қалыптасуы
... ... ... үшін ... ... ... субъектілері қызметтерінің нәтижелерін бағалау
– жаңадан жасалған құнның қайта бөлінуі
Несие жүйесі кең мағынада несие ... ... ... ... жиынтығы. Несие жүйесі тар мағынада бұл есеп ... ... ... ақша ... ... басқа да
қаржылай қызмет көрсететін несиелік мекемелер тарабы болып табылады.
Несие жүйесінің - өз ... ... ... ... қатынастар
туындайды. Несие жүйесі – уақытша бос ақшалай ... ... ... және ... ... қайта бөлуге байланысты несиелік мекемелерінің
әртүрлі субъектілерінің ... ... ... Несие
жүйесінің экономикадағы ролі 3 суретте көрсетілген.
Сурет 3 - ... ... ... ... ... жүйесінің элементтері 4 суретте көрсетілген.
Сурет 4 - ... ... ... 4 - ... ... жүйесінің элементтері
ҚР-ның несие жүйесінің маңызы 5 суретте көрсетілген. рпрпрпрпррпррпрпр
Сурет 5 - ... ... ... ... 5 - ҚР-ның несие жүйесінің маңызы
Айналыстағы ақша массасының көлемін ... ... ... ... ақша – ... саясатын жүргізеді, Қазақстан
Республикасы аумағында банкноталар мен ... ... ... ... ... табылады.
Кепіл берушісі Үкімет болып табылатын Қазақстан Республикасының ішкі
және сыртқы қарызына қызмет ... ... ... ... еншілес банк ашуға ... ... ... ... одан тыс ... банк филиалдарын, өкілдіктерін ашуға келісімін
және банк операцияларын жүргізуге лицензия береді. ... ... ... ... оның ... ... өзі ... тәртіппен
міндетті сараптауын жүргізеді. Ол банктерге несие беруге, банктердің қарыз
капиталы нарығындағы ашық позициясына бақылау жасауға ... ... ... ... беруші болады, қайта қаржыландыру саясатын жүргізеді.
Банктердің жұмысына және ... ... ... ... және
айырбастау ұйымдарына бақылау мен қадағалау жүргізеді әрі пруденциялық
нормативтер белгілейді.
Қазақстан Республикасында информациялық ... ... ... ... ... жағдайда Ұлттық банк банктердің операциялары
бойынша несиелік ... ... және ... ... ... ... Ұлттық банктің міндеттері:
– ақша айналымы, несие банктік есеп айырысу мен ... ... ... және банк ... ... қызметін қамтамасыз
етеді;
– несие берушілер мен салымшылардың, сондай-ақ шетел валютасын
сатып алу, сату және ... ... ... және ... ... мүддесін қорғау және олардың
жұмысын бақылау сияқты мемлекеттің экономикалық саясатын
жүргізеді;
– Қазақстанның ... ... және оның ... ... ... жетуге көмектесетін
ақша айналысы, несие, банктік есептеулерді және валюталық
қатынастар саласындағы мемлекеттік саясатты жасау және ... ... және банк ... ... ... етуге
көмектесу;
– банктік және басқа несиелік мекемелердің қызметін ... ... және ... ... бақылау жасау
негізінде банк несие берушілердің, салымшылардың ... банк ... ... ... Елдегі несиелік ресурстарды және ақша айналысын басқару
2) Өзіне бағынышты мекемелер арқылы ақшалай түсімді ... және ... ... ... ... несиелік, есеп айырысу және кассалық
операцияларды жүзеге асыру бойынша ... ... ... ... шығару, есеп жүргізу және
банктердің есеп беруін ұйымдастыру;
4) Банк ісін ... ақша – ... ... ... ... Банк ісін ... және ... Елдің банк жүйесінің тәуелсіз балансын жасау;
7) Ғылыми – зерттеу және аналитикалық ... ... ... операцияларды жүргізу ережелерін және тәртібін жасау,
біркелкі валюталық ... ... ... ақша-несие саясатын жүргізуіндегі Ұлттық
Банкінің атқаратын ... 6 ... ... 6 - Қ ... ... ... ... Ұлттық Банкінің
атқаратын қызметтері
ҚОРЫТЫНДЫ
Ақша несиелік қатынастар қайтарымдылық, мерзімдік және төлемдік
шарттарымен уақытша бос ... ... ... мен ... бөлу ... ... мен әр ... субъектілер арасындағы экономикалық
байланыстарды білдіреді.
Несие жүйесі – бұл несиелік қатынастар, несие формалары, мен несиелік
мекемелер ... ... ... есеп ... ... ақша айналысын рететуші және ... ... ... ... ... ... жүйенің маңызды элементтері: Орталық банк, коммерциялық
банктер және маманданған ... ... ... ... ... ... негізгі принциптері: елдегі банк ісін
ұйымдастыруға мемлекеттік ... ... ... ... бірлігі,
несиелік мекемелер торабын барынша дамыту, оларды қызмет көрсету ... ... ... монополия, Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкінің автономиясы болып ... ... ... жүйесі біршама өзгерістерге ұшырады, олар әр
типті ... ... ... мен ... емес ... ... жойылуы несиелік институттардың әмбебаптануы, банктік
қызметті бейреттеу, банк ісіне жаңа ... ... ... ... тез ... ... ... Сейтқасымова Г.С. Банк ісі. Алматы: Қаржы-Қаражат, 2002
2. Жақашев Б. Ақша ... ... ... Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Алматы:
ИздатМаркет, ... ... Г.С. ... несие, банктер. Алматы: Экономика,
2004
5. Мақыш С.Б. Ақша айналысы және несие, ... ... ... С.Ш. ... экономикадағы халықтың қаржы-
қаражатпен қамтамасыз ... ... ... ... Р. Қаржы нарығы. Алматы: Қазұлтагру, 2001
-----------------------
Несиенің берілуіне және несиелік портфельді басқарудағы стандарттары мен
критерийлер
Сыртқы аудит қызметтері-нің жұмысын және банктегі несиелік ... ... ... ... ... тұлғалардың басты
іс-әрекеттері
Несиенің берілуіне және несиелік портфельді басқарудағы стандарттары мен
критерийлер
Несиелік қызметінің бағыттары
Несиелік механизмнің құрылымдық элементтері
Несиенің ... ... ... әдістері
Несиелеу процесі
Несиелеу принциптері
Несиелік тәуекелді басқару
Несие жүйесінің экономикадағы ... ... ... ... ... ауқымын кеңейтеді
Өндіріс тиімділігінің өсуін қамтамасыз етеді
Ақшалай қаражаттарының бір саладан ... ... ... ... ... ... көлемі кәсіпорындар мен ұйымдардың негізгі
және айналым капиталын ... ... ... ... ... ... және т.б. операциялардың іске асуын қамтамасыз етеді
Орталық (эмиссиялық) банк – бұл бірінші деңгейдегі мемлекеттік банк, сондай-
ақ кез келген елдің ол ... ... ... ... банк деп ... эмиссиялық ақша – несие институт болып табылады
Несие жүйесінің элементтері
Коммерциялық банк – бұл ... ... ... әртүрлі секторларында
қызмет ететін көп қызметті мекемелер болып ... Олар ... ... бір көптеген қаржылай операцияларды орындайды
Мамандандырылған несиелік мекемелер – оларды парабанк деп ... ... ... ... ... ... буын болып табылады. Бұл
мекемелерсіз экономиканың әртүрлі саласында көрсетілетін несие жүйесінің
қызметтері толық болмайды
Несие жүйесі
Несиелік ... ... ... және ... мекемелердің
жиынтығы, кең мағынадағы несие жүйесі ұғымын құрайды
Несие жүйесі кәсіпорындардың, ұйымдардың және халықтың ақшалай есеп
айырысулары мен төлемдерін жүргізеді
Несие ... ... бос ... ... ... жинақтары және
белсенді түрде жұмыс жасайтын капиталға айналдырады
Несие жүйесі халықтардың табыстарын жұмылдырады және белсенді түрде жұмыс
жасайтын капиталға айналдырады
Несие жүйесі ... ... ... несиелік сақтандыру, делдалдық,
инвестициялық, сенім, кеңес беру және басқа да операцияларды орындайды
Несие жүйесі ... ... ... ... ... ... өндіріс
тиімділігінің өсуін қолдай отырып, ақшлай қаражаттың бір саладан екіншісіне
қайта құрылуын қамтамасыз етеді
Несие жүйесі бұл қаржы – несие ... көзі ... ... банктің атқаратын қызметтері
ҚР-да мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізу, яғни ҰБ ақша массасының
көлемін реттеумен және ресми пайыздық мөлшердің деңгейін өзгертумен
шұғылданады
ҚР-да қолданылатын ... мен ... ... Ол үшін ҰБ
номиналдардың құрылымын, тиын, теңге пішінін, қажет мөлшерін анықтап,
дайындығын қамтамасыз етеді
Банктердің банкісі қызметін атқару. Ол үшін ҰБ ... ... ... ... бірінші класты бағалы қағаздармен және
басқа активтермен қамтамасыз етілген несиені 6 ай ... ... және ... органдардың банкі және агенті қызметін атқару
үшін кепілшісі үкімет болған республиканың ішкі және ... ... ... ... ... шоттары бойынша дебеттік қалдықты болдырмас
үшін қажетті іс-шаралар ... ісін ... және ... ... ... ... ... филиалдарын ашуға рұқсат және банктік операция
жүргізуге лицензия береді
Елдің алтын валюта қорларын басқару, валюталық реттеу және валюталық
бақылау қызметтерін атқарады

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ақша-несие саясаты"7 бет
"Мемлекеттің ақша-несие саясаты."9 бет
1.Мемлекеттің ақша, несие саясаты. 2.ҚР бюджет- салық саясаты. 3.ҚР әлеуметтік саясаты5 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатын жүзеге асырудың механизмі17 бет
Ашық экономикадағы ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері28 бет
Ақша - несие саясатыі31 бет
Ақша - несие саясатының ресурстары30 бет
Ақша несие саясаты39 бет
Ақша несие саясаты мақсаттары мен құралдары23 бет
Ақша – несие саясаты22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь