LTE Advanced технологиясының мүмкіншіліктері мен ерекшеліктерін зерттеу


НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
1 МСТ 2. 702-75. Электр сұлбаларын орындау ережелері. М. : Стандарттар, 1985.
2 МСТ 2. 708-81. Цифрлік есептеу техникасының электр сұлбаларын орындау ережелері. М. : Стандарттар, 1981.
3 ҚР МЖМБС 5. 04. 019 -2008 Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. Жоғары кәсіптік білім. Бакалавриат. Негізгі ережелері.
4 ҚР МЖМБС 5. 03. 016 -2009. Жоғары оқу орындарындағы дипломдық жұмыстарды орындау ережелері.
5 МСТ 2. 701-84. Сұлбалар. Түрлері мен типтері. Орындау үшін жалпы талаптар. М. : Стандарттар, 1984.
6 МСТ 7. 1-84. Ақпараттық, кітапханалық және баспалар бойынша стандарттар жүйесі. Құжаттың кітапханалық жазбасы. Қолданылған әдебиеттер тізімін жазудың жалпы талаптары мен ережелері. М. : Стандарттар, 1984.
7 МСТ 21. 406-88 (2002) . Құрылыс үшін жобалық құжаттардың жүйесі. Сұлбалардағы және жобалардағы шартты графикалық белгілеулер.
8 МСТ Р 21. 1703-2000. Құрылыстың жобалау құжаттарының жүйесі. Байланыстың өткізгіштік құралдарының жұмыстық құжаттарын орындаудың ережелері.
АҢДАТПА
Дипломдық жұмыста «Қазақстанның өндірістік салаларындағы М2М желілеріне рұқсат алу үшін LTE Advanced технологиясы бойынша желілік қызметтерді ұйымдастыру» - үрдісі зерттеліп, машина-және- машина Machine-to-Machine (M2M) - машина - аралық ақпарат алмасу технологиясының өндірістік салалардағы орны мен рөлі айқындалды. Cонымен қатар, оны жүзеге асырылудың құрылымдық желілері анықталды. LTE Advanced технологиясын қолдану арқылы М2М желісі үшін қажетті шарттар және жүзеге асырудың түрлеріне талдау жүргізілді. Long Term Evolution Advanced (LTE-A) желісі ауқымында да M2M технологиясының қолданыс мүміндіктері кеңейе түсетінін болжай отырып, осы мәселе қарастырылды.
АННОТАЦИЯ
В дипломной работе определены место и роль в производственных сферах считающейся на сегодня перспективной технологией от машины к машине, или машина-и-машина Machine-to-Machine (М2М) - межмашинных обмена информацией и взаимодействия. . Этому ожиданию есть вполне обоснованные причины. Рассмотрен также частный случай М2М технология D2D (Device-to-Device) - обмена информацией межустройственных парах, которая, в свою очередь, восходит к человеко-машинной интерактивной технологии, известной в кибернетической науке и являющейся наиболее изученным понятием.
ABSTRACT
In the thesis the place and a role in production spheres by the perspective technology which is considered for today from the car to the car, or the car - and - the Machine-to-Machine (M2M) car - intermachine exchange of information and interaction are defined. To this expectation there are quite reasonable reasons. Also special case of M2M D2D (Device-to-Device) technology - exchange of information the mezhustroystvennykh couples which, in turn, goes back to the human-machine interactive technology known in cybernetic science and being the most studied concept is considered.
АББРЕВИАТУРА
OFDMA - Orthogonal frequency - division multiple access - Ортогональное подразделение частоты многократный доступ - Ортогональ бөлімшесінің қайтара қатынасу жиілігі
LTE, LTE - A - Long Term Evolution (Advanced) - ұзақ уақыт дамудың (озық) үлгісі
LTP - Line Print Terminal - Параллельді интерфейстің Халықаралық стандарты
M2M -Machine-to-Machine - машина-және-машина қарым-қатынасы
MIMO - Multiple Input Multiple Output - Улучшенная многоантенная поддержка - Жетілдірілген көп антенналық қолдау
CoMP - Координированные передачи / приема;
HetNets - Heterogeneous network - Улучшенная поддержка гетерогенного сетевого развертывания - Гетерогендік бейнеленетін қолдау, желілік өрістету
3GPP-3rd Generation Partnership Project - Партнерский проект ETSI, занимающийся стандартизацией в области системы 3G - 3G саласында стандарттаумен айналысатын ETSI әріптестік жобасы
H2H - human-to-human-«сервер - человек» - құрылғы адам
CDMA - Code Division Multiple Access - Көптік қатынастың кодтық бөлгіші
PersonalAreaNetwork (PAN) - Персональная сеть-Дербес желі
XMPP - Extensible Messaging and Presence Protocol - Расширяемый протокол передачи сообщений и присутствия - Хабарларды жіберу және кеңейтілген хаттама
IoT - Internet of Things - Интернет вещей - Заттар Интернеті
SCADA - Supervisory Control And Data Acquisition - Контролирующий контроль и сбор данных - Бақылаушы бақылау мен деректерді жинау
GSM-Global System for Mobile communication - Глобальная Система для Мобильной связи - Мобильді байланыс үшін глобальды жүйе
UMTS - Universal Mobile Telecommunication System - универсальная система мобильной связи - универсалды мобильді байланыс жүйесі
GSA - -Ассоциация поставщиков глобальная система - Ғаламдық жүйе берушілердің қауымдастығы
COM - Component Object Model - Құрауыштардың нысанды үлгісі
HSDPA - High-Speed Downlink Packet Access - Ең жоғары жылдамдықтағы пакеттік байланыс
ARM - Advanced RISC Machine - Командалар жиынтығынан тұратын дамыған машина
LTP - Line Print Terminal - Параллельді интерфейстің Халықаралық стандарты
RAM - Random Access Memory - Оперативті жады
USB - Universal Serial Bus - Универсалды реттік шина
МАЗМҰНЫ
5. 2
6
Машина аралық байланыстың көмегімен LTE-A ақпарат таратушы газ тасымалдаушыларының схемасын құру
Жобаның экономикалық бөлімі
48
59
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Глоссарий
73
74
КІРІСПЕ
Қазақстанның өндірістік салаларындағы M2M желілеріне рұқсат алу үшін LTE Advanced технологиясы бойынша желілік қызметтерді ұйымдастыру, практикалық қолданыста M2M (Machine-to-Machine) технологиясының келешегі зор екендігіне бүгіндері мамандардаң көздері жетіп отыр. Бұл машина-және-машина - аралық ақпарат алмасу және де өзара әсерлесу технологиясының өндірістік салаларға да ене бастағаны белгілі.
Америка ғалымы Клод Шенноның берген анықтамасында: «М2М платформасы қосымшалар үшін орнатылған интерфейстердің редакторын қамтиды. Ол тінтуірдің көмегімен нысандарды, диаграммаларды, есептерді, кестелерді және интерфейс карточкаларын жасайтын құралы болып табылады. Ол тіпті интерфейс компоненттерін сервер/құрылғы деректерімен қоса құрастырғанда еш бағдарламауды талап етпейді» [8, 326 бет] .
Машина және машина (Machine-to-Machine, M2M ) - машиналардың бір-бірімен қарым-қатынасы, біржақты немесе екіжақты тәртіппен әрекеттесуіне мүмкіндік беретін технологияның жалпы атауы. Ондай қарым-қатынас сымды немесе сымсыз болып келетін датчиктік мониторинг жүйесінің жұмысы кезінде болуы мүмкін (температура анықтау, ресурстарды түгендеу, орналасуы тағайындау) . Мысалы, банкоматта чек кітапшасының немесе қолма-қол төленетін қағаз ақшаның бітіп қалуы туралы төлем-алым терминалдарының автоматты GSM-желілерінде сервермен ақпарат алмасу, сондай-ақ, керісінше, терминалға қолма-қол төлем ретінде түскен ақша тым көп болып кеткен жағдайда инкассатордың келуін талап ету туралы ақпаратпен алмасуды айтуға болады. ГЛОНАСС/GPS [12] жүйелері негізіндегі жылжымалы мобильді нысандардың орын тебуін навигациялық-бағдарлауда, денсаулық сақтаудың қашықтан жұмыс істейтін мобильді-жедел жүйелерінің жұмысын ұйымдастыруда, өнеркәсіптік, өндірістік телеметрия жүйелерінің жұмысын автоматтандыруда (энергетикалық, коммуналдық, азаматтық қорғаныс) M2M технологиясы кең қолданыс табуда.
LTE технологиясы жыл санап дамуын жалғастыруда. Операторлар ақпарат тасымалдауда LTE-A технологиясын қабылдау арқылы олардың қолданыстағы желілерінде тасымал жылдамдығын арттыруда айтарлықтай табысқа - прогреске қол жеткізуде. 2014 жылдың қазанында кейбір операторлар 22 LTE-A желісін іске қосты және де технологияны жүзеге асыруды 47 желіге жеткізуді ұстанатынын білеміз. Қазіргі заманғы M2M нарығының мәселесі өзара машина және машина іс-қимыл түрінің қауіпсіздігі. Бұл орайда шетелдік, Далман. Э және Фурускар. А. сынды ғалымдардың пікірін ескерсек: «Серверлер мен агенттер арасындағы барлық байланыс қауіпсіз SSL байланысы арқылы орнатылғаны жөн және олар GPRS/3G/LTE жер-серіктік арналарын қиыстыру үшін нығыздалуы керек » [3, 15 бет] .
Шын мәнінде, LTE қабылдаған 110 әлем елінде 237 мобильдік нарықтық желілмен шектеледі, сол елдер оның ізашары болса, Қазақстан осы технологияны басқаларға қарағанда тезірек енгізуді мақсат тұтуда, бірақ біз әлі алдағы онжылдықта LTE технологиясын енгізуді одан әрі жеделдетуіміз қажет. Қазіргі уақытта оның өм циклының технологиялық желілік бастапқы сатысын ғана өттік. Демек, бұл дегеніміз LTE саласы үшін әлі елеулі өсім мүмкіндігі барын ғана білдіреді. Қазақстан секілді әлемде 158 елдер кем дегенде бір LTE операторы жақын арада болады дегендей нәтижеге талпынуда.
Отандық ғалым Алибаева С. А. пікірін ескерсек: «Көптеген M2M платформасына қарағанда, масштабталатын ARM негізделген Linux бір борттық компьютерлерге жұмыс істейтін микро серверлердің мыңдаған жиынтығы, сондай-ақ бұлттық құрылғылар миллиондаған жиынтығы. Бірегей көп деңгейлі таратылған сәулет сізге барлық кешенді және дәстүрлі серверлер арасындағы нақты қарым-қатынас - PEER орнатуға мүмкіндік береді. Бұл бірнеше деңгейде бөлінген бірнеше серверлер арасындағы теңестіру жүйесін функциялық пайдалануда шексіз ауқымдылығын қамтамасыз етеді» [7, 105 бет]
Дипломдық жұмыстың өзектілігі . Телекоммуникациялық қызметтер - заманауи өндіріс пен қызметтер сферасы нарығында туындайтын мақсатты тапсырмаларды басқару мен автоматты түрде шешу үшін деректер жіберу технологиясына негізделген машиналар арасындағы байланыс қызметі (machine-to-machine немесе mobile-to-machine, M2M) нарығының жаңа сегментінің ерекшеліктері қарастырылған. . М2М компаниясының өндірістік қызметін, бизнес-модельдерін экономикалық қарым-қатынастарын телекоммуникацияның реттелетін базасының тұрғысынан зерттеу өзекті және өткір тапсырма тудыртып отыр, оның шешімінен М2М қызметтері сегментінің жаңа нарығының қалыптасу тиімділігі тәуелді. М2М қызметтері М2М соңғы құрылғыларын біріктіретін, адамның қатысуынсыз немесе шектеулі қатысуымен, немесе адамның соңғы пайдаланушы ретінде шектеулі әрекетімен жұмыс істейтін М2М желілерін қолданумен ұсынылады. М2М желілері адамның соңғы қолданушы ретінде М2М желісіне кірудің типтік емес бастаушысы болуымен сипатталады. Қазіргі таңда Еуропалық Одақ (ЕО) аясында М2М қызметтерін енгізу мен ұсынудың бес келешекті бизнес-модельдері стандартталған және анықталған:
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңалығы . Барлық Қазақстандық М2М - шешімдерін пайдаланушыларды алты негізгі сегментке бөлуге болады: мониторинг және автокөлікті басқару, ТКШ және өнеркәсіп, қауіпсіздік, банктар және төлем жүйелері, вендинг және сауда, басқа қызметтер және М2М сервистері. ГЛОНАСС навигациялық жүйесінің көмегімен көлік мониторингін қамтамасыз ету бойынша бағдарламаны жүзеге асыруға байланысты қазіргі уақытта бірінші сегмент ең перспективті болып саналады, содан кейін барып ТКШ сегменті жүреді. Бұдан басқа, деректерді жіберудің жоғары жылдамдығына және тұрақты ғаламтор-қосылуға мүмкіндік беретін ұялы байланыстың үшінші және төртінші ұрпақтары желілерінің дамуы нәтижесінде М2М нарығының қауіпсіздік сегментіне жататын бейне бақылау сервистеріне сұраныс ұлғайды.
Бүгінгі күнде көлемі әр жыл сайын артатын М2М үлкен инвестицияларды тартуды талап ететін дамудың өте перспективті бағыты болып табылады.
Дипломдық жұмыста шешімін тапқан ғылыми мәселенің қазіргі жағдайын бағалау :
M2M бүгінде қолданылған технологиялар мен опараторлардың бизнес-модельдері, реттелуі әртүрлі факторлардың әсерінен өзгеруде. Әлемдік масштабта М2М-ге қосылушылар 2010-2012 жылдар аралығында143, 7 млн-ға жетті.
Қытайда М2М-ге қосылушылар саны АҚШ-нан көп, 2013 жылы Қытай М2М-ның әлемдік нарықта алдыңғы орында болады деген сенімде. 2013 жылдың соңында М2М қосылушылары 45 млн-ға жетпек, ал 2017 жылдың соңында 138 млн өосылушы болады деген болжам бар. Күтілгендей, бұл денсаулық сақтау саласы мен транстпортта қолданушылардың қызметін кең ауқымда қолдайды. Одан басқа, қытай өндірушілерінің өнімдері модульдер өндірісінің аймағында, құрылғылар дизайнын құрауда, желілік қызмет көрсету салаларында алдыңғы орындарды алады.
18 жылға қарай М2М қызметтері Қазақстанда 1 млн-нан астам құрылғыны құрайды. Мұндай ақпаратты Kapital. kz порталына «Кар-Тел» ЖШС жеткізген
Дипломдық жұмыстың мақсаты. Қолданыстағы фиксирленген және жылжымалы байланыс желілеріндегі М2М трафиктерінің классификацияларының ерекшеліктерін зерттеп, Қазақстанның өндірістік салаларында М2М желілеріне LTE Advanced технологиясы бойынша рұқсат алу үшін желілік қызметтерді ұйымдастырудың тиімді шешімін жобалап, негізгі шараларын анықтау.
Алдымызға қойылған мақсатқа жету үшін келесідей міндеттерді қарастырамыз:
- Дипломдық жұмыстың тақырыбы бойынша ғылыми және зерттеу әдебиеттерін, мағлұматтарын іздеу, сараптау, талдау;
- LTE Advanced технологиясының мүмкіншіліктері мен ерекшеліктерін зерттеу;
- М2М желілерінің архитектурасы мен құрылу принциптерін және машинааралық байланысудың мәселелерін қарастыру;
- Шет ел, Ресей Федерациясы және Қазақстан Республикасында LTE -Advanced қатынас желісін қолданғандағы М2М желісінің келешектегі дамуына анализ жасау;
- LTE-А желі деректерін тарату үшін газ таратқыш ұйымында машинааралық байланыс моделін жасау;
- Жобаланатын желінің техникалық-экономикалық негіздемесін талдау
Дипломдық жұмыстың зерттеу нысаны. M2M немесе LTE Advanced желілік концепциясына негізделген технологиялар.
Дипломдық жұмыстың теориялық негізі ретінде M2M немесе LTE Advanced желілік концепциясына негізделген технологияларды қамтуға арналған ғылыми-пактикалық бағыттар мен шетелдік В. О. Тихвинский, С. В. Терентьев, А. Б. Юрчук, В. М. Вишневский, С. Л. Портной, И. В. Шахнович сынды ғалымдардың зерттеулері есептеледі.
Дипломдық жұмыстың методологиялық негіздерін В. О. Тихвинский, С. В. Терентьев, А. Б. Юрчук, В. М. Вишневский, С. Л. Портной, И. В. Шахнович сынды шет елдік ғалымдардың ғылыми еңбектері мен зерттеулері және де отандық мамандарК. Б. Базылов, К. Б. Аманжолова, С. А. Алибаева, Ғ. И. Мұхамедрахимованың еңбектері құрайды.
Дипломдық жұмысты орындаудың практикалық базасы: «GlobalGasNetworks» ЖШС: - Астана қаласы, Есіл ауданы 56, 95 көшесінің «Назарбаев» университеті Тұран даңғылында орналасқан.
Дипломдық жұмыстың құрылымы: Кіріспе, Аббревиатура қысқартулар, негізгі бөлім, қорытынды, пайдаланалыған әдебиеттер тізімі және глоссарий құрайды. Кіріспе 5 беттен, негізгі бөлім 56 беттен, қорытынды 3 беттен тұрады, библиографиялық әдебиеттер саны - 30 .
Дипломдық жұмыстың негізгі бөлімінде, мәнін, мазмұнын, әдістемесін және орындалған жұмыстың негізгі нәтижелерін көрсететін мәліметтер келтірілген.
Кіріспе дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігінің, ғылыми жаңалығының және тәжірибелік мәнділігінің негіздемесі құрайды. Шешілетін ғылыми мәселенің заманауи жағдайына баға берілді, сонымен қатар дипломдық жұмыстың мақсаты, міндеті мен нысаны қарастырылды. Дипломдық жұмыстың теориялық және әдістемелік негізі және дипломдық жұмысты жазу тәжірибелік базасы сипатталды.
Негізгі бөлім 3 тараудан және экономикалық, техникалық қауіпсіздік бөлімдерінен тұрады.
Бірінші тарау - теориялық . Бұл тарауда ғылыми, теориялық, тәжірибелік және басқа да әдебиет көздері негізінде ғылыми-теориялық аспектілер және зерттелетін мәселелердің міндеттері қаралды. Әдебиет көздерін қарау барысында бұл тарауда қарастырылып отырған мәселелердің түсінік аппараты, әдістемелік негіздері ашылды. Зертелетін тақырып бойынша қазақстандық және шетелдік ғалымдардың көзқарасына салыстырмалық баға берілді және қойылған міндетті игеру және шешуге өзіндік ықпалы мен үлесі анықталды.
Екінші тарау - аналитикалық. Арнайы ақпараттарды игеру негізінде зерттелетін нысанға жан-жақты жиынтықты сараптама жүргізіледі, нысан мен зерттеу затына сипаттама беріледі, зерттелетін нысанның, даму үрдістерінің, қолданыстағы тәжірибе кемшіліктерінің факторлары мен заңнамалары анықталады және оларды шешу жолы анықталады.
Үшінші тарауды - практикалық түйіндемелер құрайды. Бұл тарау, мәселелерді шешу жолдары, ары қарай дамыту келешегі және зерттелетін нысанның кемшіліктері анықталатын, зерттелетін мәселені теориялық және тәжірибелік зерттеу негізіндегі баптардан тұрады.
Төртінші тарау - тіршілік әрекеті мен еңбекті қорғау қауіпсіздігін ұйымдастыруға арналады .
Бесінші бөлім - жобаның техника-экономикалық ерекшелігі тақырыбына арналады. Жабдық шығындары мен жүйенің уақыт өтімділігі есептелінеді.
Қорытынды - дипломдық зерттеудің нәтижелері, қойылған міңдеттердің шешімін толықтай бағалау бойынша қысқаша қорытындыдан, сарапталатын зерттеу нысаны бойынша ұсыныстардантұрады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі пайданылған ғылыми, оқу, периодтық, статистикалық, электрондық және басқа да көздердің тізбесін құрайды: әдебиет көздерінен тұрады.
1 LTE-ADVANCED ТЕХНОЛОГИЯСЫНА ШОЛУ
1. 1 LTE-A ерекшеліктері және LTE-A-дан айырмашылықтары
LTE-A (Release 10) LTE-A нұсқасының жетілдірілген моделі болып табылады әрі IMT-Advanced мақсаттары мен талаптарына сәйкес келеді. Аталмыш технология 1 Гбит/с және 500 Мбит/с-ке дейін төмендетілетін және жоғарылайтын арналар үшін деректерді тарату жылдамдығын арттыруды көздеп отыр. LTE-A технологиясы қолданушылар санының артуы мен LTE-A (Release 8) технологиясымен салыстырғанда болып отыратын кідірістерді оңтайлы түрде басқарылуын қажет етіп отыр. Бұл төмендетілетін және жоғарылайтын арналар үшін спектрдің 30 Бит/с/Гц және 15 Бит/с/Гц жоғары ықпал мен тиімділікке қол жеткізуі үшін қажетті болып отыр. LTE-A технологиясында бір контактімен байланыс жасайтын ұяшықтың қолданушылық өткізгіштік ерекшелігі күшейе түскен және де бұл ұяшықта бірқалыпты қолданушылық қолжетімділікке қол жеткізу үшін қарастырылған жағдай болып табылады. Бұл 350 км/сағ-тан 500 км/сағ-қа дейінгі жылдамдықта топтың жұмыстық жиілігінен тәуелсіз түрде ұяшық бойымен болатын мобильдік байланысты күшейтуді қатамасыз етеді [1] .
LTE-A LTE-A жүйесімен қайырмалы үйлесімділікте және LTE-A технологиясының Ues-пен бірге болатын қолдауына ие LTE-A 100 МГц-ке дейінгі кең өткізгіштік қабілетке ие болуы мүмкін деп күтілуде. Бұл сәйкесінше жұп саналатын және жұп емес топтарға арналған FDD және TDD дуплексіне ие болуға мүмкіншілік береді. LTE-A желіні бірлесе қолдану мен бұрыннан бар ескірген радио-қолжетімділік технологияларымен деректер таратудан құралған. Сонымен қатар, LTE-A технологиясында инфрақұрылымның төмен өрістеу құны қарастырылған [2] .
1. 2. 1 Жүйелік талаптар
LTE- Universal Terrestrial Radio Access Network (UTRAN) жүйесін дамытуға бағытталған. Оның дамуы мобильдік технологияның төртінші буынына(4G) қол жеткізуге ұмтылады [3] .
3GPP жобасы IMT заманауи талаптарына LTE-A сипаттамаларының көмегі арқылы сай болуға тырысып бақты. Бұл сипаттама IMT заманауи талаптарына қарағанда біршама дамыған. IMT-Advanced талаптарын орындау LTE-A Release 8 сипаттамаларымен салыстырғанда білінер-білінбес секіріс байқатты. 3GPP жобалау үшін біршама биік мақсаттар қою қажет екендігін түсінді [4] .
Кесте 1- LTE-A және LTE-Advanced технологияларын салыстыру
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz