Қазақстан Республикасындағы метрологияның даму тарихы

Жоспар

Кіріспе
1. Метрологияның теориялық негізі

1.1 Қазақстан Республикасындағы метрологияның даму тарихы

1.2 Метрологияның ғылым мен өндірістегі рөлі

1.3 Өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүесінің қазіргі жағдайы

2. Қазақстан Республикасының метрология саласындағы заң шығарушы базаға талдау жасау

2.1 Өлшем бірлігін қамтамасыз етудің нормативтік негізі

Қолданылған әдебиеттер тізімі
        
        МазмұныКіріспе .......................................................................................................................31. Метрологияның теориялық негізі........................................................................51.1 Қазақстан Республикасындағы метрологияның даму тарихы........................51.2 Метрологияның ғылым мен өндірістегі рөлі....................................................81.3 Өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік ... ... ... Қазақстан Республикасының метрология саласындағы заң шығарушы базаға талдау жасау..............................................................................................................172.1 Өлшем ... ... ... ... негізі...................................20Қолданылған әдебиеттер тізімі.................................................................................21 
1. Метрологияның теориялық негіздері1.1 Қазақстан Республикасындағы метрологияның даму тарихы ... ... ... мен өлшемнің даму тарихы Ресейдегі метрологияның қалыптасуымен тығыз байланысты. Қазақстан теориясындағы алғашқы кеңсе 1923 жылы Семипалатинск бөлімінің Омск ... ... ... ... пайда болды. Оның мақсатына приборлардың қолдануға жарамдылығын анықтау болды. Олар өндірістегі, сатылымдағы приборлардың өлшемдері мен нақты өлшем мәндерін салыстырып ... Бұны ... ... ал кеңсені Салыстырып тексеруші орган деп атады.1925 жылы ... ... аты ... жеке ... ... палатасына ауыстырылады. Олардың жұмыс аумағына Семипалатинск және Жетіқара облыстары жататын. Қазақстанның қалған териториясы Қазақстан Республикасынан тыс орналасқан салыстырып тексеру кеңселеріне ... ... ... және Орта Азия ... және ... ... [10,128].1929 жылы 1 қазанда Семипалатинсктін өлшем және таразы ... аты ... ... өлшем және таразы салыстырып тестеру палатасына өзгертілді, оны Вильковский Н.З. басқарған.Қазақ КСМ-ң Халық Комисарлар Кеңесінің шешімі бойынша Қазақтың аймақты ... ... ... ... астанасына көшіріледі.Бұл кезде Қазақстанда тек қарапайым приборлар: таразы, кірлер, сыйымдылық пен ұзындық ... мен ... ... ... пен ... өмірдің дамуы, салыстырып тексеру органдардың санының өсуі мен приборлардың тексеру номенклатурасының кеңеюіне әкелді.1931 жылы ... ... ... ... палатасының аты Қазақстанның аймақты стандартизация палатасына ауыстырылды. Аймақты бюроға метрология мен стандартизацияның қолдану маштабтарын кеңейтіп, халық шаруашылықтың барлық салаларындағы сапа мен ... ... ... үшін ... ... табу ... жылы ... аймақты стандартизация бюросының аты Қазақ КСМ-ң ІІМХК негізіндегі өлшем мен таразының өкілетті басқару ... ... ... Одан ... 1935 жылы ... КСМ-ң ІІМХК негізіндегі өлшем мен таразы бөліміне өзгертіледі, ал 1938 жылы ... ... ... ... ... ... өлшеу құралдары мен өлшем істері жөніндегі өкілетті басқару ... ... ... ... ... және өлшеу құралдары мен өлшем істері бойынша 14 облыстан құралады. Жұмысшылардың саны облысты қоса отырып 129 адам болған.Соғыс жылдарынан ... ... ... ... ... ... құралдарының парк сандары көбейді.1995 жылы бірінші разрядты иеленген Алма-Аты мемлекеттік қадағалау лабараториясы ұйымдастырылған, кейін оның аты ... ... ... лабараториясына (РМҚЛ) өзгертілді.Қазақстанда метрологияның қарқынды дамуы 60-шы жылдарда басталды. Осы жылдарда жабдықтандыру жағынан көрсеткіш құралдар мен көмекші ... ... ... 2-ші, 3-ші разрядты, облыстық лабараторияның қарқынды құрылысы басталды.Алма-Атының мемлекетік ... ... ... ... ... электрлік өлшеу түрлері бойынша спекторіне кіретін салыстырып тексеру бөлімі құрылды.1971 жылы ақпан айында КСРО-ң Қазақтың ... ... ... басқармасы құрылады. Басқару функциясын анықтайтын жаңа жағдай еңгізіледі. Жаңа жағдаймен бірге жаңа ... мен ... ... ... және метрология саласындағы КСРО-ң мемлекеттік стандарт құқығы кеңейеді.КСРО-ң Мемстандарттың негізгі мақсаттарының бірі, мемлекеттегі стандартизация мен метрология ... ... ... даму бағыттарын анықтау, өнімнің сапасы мен өндірудің техникалық деңгейінің жоғарлауының тиімді ... ... ... мен метрологияның қолдану маштабтарын кеңейту және оның жұмысының эксплуатациясы мен өндірудің шығынын азайту ... ... ... ... физикалық шама бірліктерді сақтап қайталауға, оларды эталоннан өлшеу құралдарының корсеткіштеріне және салыстырып тексеру сызбаларына сәйкес, жұмысшы өлшеу құралдарына беруге ... ... ... салу ... жылы ... аяқталуы мен мекемелерді салыстырып тексеру құрылғылармен қамтамасыз етуден кейін, аккустикалық өлшеу құралдарын салыстырып тексеру бойынша, жоғары қуатты өлшеу ... ... ... (вибрация) мен жылдамдық бойынша, жоғарғы және төмен темпиратура бойынша, ... мен 100 ... ... ... күш және ... ... ... жаңа лабараторияларды құрды. Бұндай салыстырып тексерулер Қазақстанның өндірістері мен ... ғана ... ... Орта Азия мен Батыс Сібір мемлекеттерді де ... ... ... жылы ... ... ... ... құрылғыларын салыстырып тексеру бойынша лабаратория құрылды. Бұл лабаратория көрсеткіші ерекше құрылғылармен қамтамасыз етіліп, изатоптарды сақтауға барлық ... ... ... - , ... - , ... - сәулеленудің энергиясы бойынша өлшеу құралдарының ... ... ... ... ... етеді.1996 жылға дейін ол дозиметриялық және радиометриялық аппараттарын мемлекеттік салыстырып тексеруді қамтамасыз ететін ... ... ... жылдардың басында Өскемен, Целиноград, Шымкент, Жамдыл қалаларында лабараториялар құрылды. Олар 2-ші, 3-ші разрядтары бойынша салыстырып ... ең жаңа ... ... ... жылы өлшеу техникасы мен стандарттар бойынша Қазақ республикасының тарту қадағалау лабараториясы Қазақ республикасының ... мен ... ... ... ... қайта құрылды, ол өнім өндіру мен жасауды метрологиялық қамтамасыз етудің күйі мен шығарылатын өнімнің сапасының стандарттары мен еңгізулерді ... ... ... ... ... міндетті. 1971 жылы Қазақ КСМ мен бүкіл КСРО республикасында ... ... ... қамтамасыз ететін мемлекеттік қадағалаудан өлшем бірлігін қамтамаыз етуге өтуіне байланысты үлкен жұмыс істелді.Республикадағы өндірістермен шығарылатын және ... ... ... ... ... ... өндірістің бірлік өлшеу құралдарын метрологиялық аттестациялауды ұйымдастырады, өлшеуді ... ... ... ... ... ... басталады. Осындай жұмыстар халық шаруашылығының әр түрлі салаларындағы өлшем күйлерінің анализін өткізуге түрткі болды.1977 жылы КСРО-ң Мемстандарт ... ... ... ... және ... ... (АСМО) түсті металдарға арналған мемлекеттік стандарт үлгілері (МСҮ) жасалды. Барлық Кеңестердің Сверловск филиалының метрологиялық ғылыми-зерттеу институтында МСҮ үшін арнайы ... ... ... ... реестрдің 35 түрі Орталықпен жасалып жүргізілді және МСҮ-ң 9000 данасы жасалынды [10,135].Республикада 8 млн. астам өлшеу ... ... ... ... метрологиялық қамтамасыз ету үшін Басты стандарт үлгілерінің орталығы мен Басты мемлекет эталондар орталығының АСМО базасы негізінде эталондық база құрылды. Республика 17 ... ... 13 мың ... сапалы өлшеу құралдарының көрсеткіштерімен (ӨҚК), соның ішінде 1-ші разрядтың бастапқы 500-ден, 2-ші разрядтың 700-ден астамымен қамтамасыз етілді.1992 жылы ... ... ... ... ... ... ... КСРО мен барлық қатынастарын үзіп, Мемстандарттың жүесі мен ... ... ... ... ... бола ... ... мен Украинада орналасқан метрологиялық институттар 1992 жылға дейін бірегей өлшеммен қамтамасыз етіліп, бұрыңғы Кеңес Үкіметіндегі өлшемнің барлық 17 түрі ... ... ... ... құжаттар мен негізгі стандарттарды жасау еңгізілді.Осының нәтижесінде Республиканың Мемстандарт алдында қиын жағдайлар қалыптасты, олардың ... ... қол ... ... деңгейін сақтап, Қазақстанның мемлекеттік эталондар базасын құрып ... ... ... сай ... ... ... ... болып табылады.Жоғарыда айтылған мақсаттарға жету үшін 1993 жылы 18 қаңтарда Қазақстан Республикасының үкімімен Қазақстан Республикасының заңы қабылданады, ол метрологиялық ... ... ... ... мен ... мемлекеттік қадағалау формаларына ауыстыруға мүмкіндік берді.Республика үкімімен қабылданды, одан ... ... ... ... 1994 жылы ... ... Халықаралық заң шығарушы метрология ұйымына тең құқықты мүше ретінде кірді. Біздің мемлекет ИСО мүшесі болып және ТМД ... ... ... ... қол ... ... Метрологияның ғылым мен өндірістегі рөліМетрология - бұл қажетті дәлдікті алу амалдары мен бірлікті қамтамасыз ететін құралдар мен әдістер және ... ... ... үш бөлімнен тұрады: теориялық, заң шығарушы және қолданбалы метрология.Теориялық метрология - метрология дамудың іргелі ... ... ... шама бірлігінің жүесін жасаумен және жаңа өлшеу әдістерін дамытумен айналысады.Заң шығарушы метрология - мемлекетте қолданылатын өлшеу лабараториялары, өлшеу ... ... ... мен ... ... мен ... ... мемлекеттік талаптарды орнатады.Қолданбалы метрология - әртүрлі саладағы теориялық және заң шығарушы метрологияның практикалық қолдануын жүзеге асырады.Практикалық ... ... ... ... облыс жоқ, егер де ол кезде өлшем бірлігі мен өлшенетін ауқымның ... ... ... ... да болсын реттеу, бақылау, жоспарлау, болжау анализдері кезінде, өнімнің сапасы мен ... ... ... өнім мен ... опперациялардың жүруі туралы және барлық өндіру цикілі туралы нақты мәліметтер болуы керек. Бұндай ... олар ... мен ... әр ... ... ... едәуір санын өлшеу жолымен алады [5,94].Қажетті нақты алынған өлшеу мәліметтері, дұрыс шешімді қабылдауды қамтамасыз ... ... емес ... өнім ... ... ... ... кезінде дұрыс емес шешімдерге, пайдалы кеңдер қорын дұрыс емес бағалауына, сауда-коммерциялық ... ... ... жеп ... әкеп ... ... ... келісуші мәліметпен алмасуды, өлшеу құралдары мен әдістерін стандартизациялау мүмкіндігін, халықаралық сауда алмасу жүесіндегі сыналған өнім мен өлшеу нәтижелерін келісіліп ... ... ... ... ... өлшемдері кезінде (техникалық құралдармен өлшенген кездегі табылатын мән) алынған мәндері дұрыс деп үміттенеді. Алынған өлшеу нәтижелеріндегі үміттін жоқтығы ғана, оларды ... ... ... ... мен ... лабараторияларын қатыстырады.Н.И. Тюриннің кітабында деп жазған, яғни өлшем мәнінің қателігі нөлге тең болмайды. Ықтималдық теориясы алынған ... ... ... ... ... ... ... және де ықтималдық теориясы бізді шектен шықпайтын ықтималдық қателік шекарасын бағалауды үйретті. Өлшемнің ... ... ... ... ... ... ... Міне осы өлшеу негізіне алынған.Егер де біз өлшем ... ... және ... мәліметті білмесек, ғылыми-зерттеу жұмыстардағы жетістіктеріміз, ғарышты танып білуіміз, барлық салалардағы өнімнің сенімділігін қамтамасыз ететін жаңа техналогиялар мен ... құру ... емес ... ... ... қиын мәселелерді, әр түрлі жердегі, әр түрлі уақыттағы әр түрлі өлшеу құралдарының қолдануымен алынған өлшемдердің көп ... ... ... болады. Бұндай мәндерді тек қана олардың бір-біріне жарампаздық ... ... ғана ... Дәлдікті бір-біріне жарампаздықты, өлшемнің нақтылығын жоғарлатуын өндірістің автоматизациясы мәжбүр етеді [5,105].Мәселенің ... ... ... мәндері соғұрлым көп болады. Барлық әрекеттер өлшемсіз мүмкін емес. Көп өндіріс салаларында өлшемге байланысты жыл сайын шығын көлемі 30%-ті құрайды.Метрологияны ... ... ... ... энергетикалық, материалдық және т.б. ресурстардың үнемдеу мәселесін иеленеді, себебі өлшемнің ... ... ... мен су ... ... және ... өнімдерін, газ, электрлік және жылу энергетикасының материалдар құндылықтарын ... ... ... ... ... ... ... мынандай: өлшеу процесінде өндірістің барлық өлшенген өнімнен 1% аңғарылмай қалады.Мұнай, газ, жанар майдың көп мөлшері ескерілмейді. Егер электрлік энергия ... ... - 2% ... онда 2% ... ... ... Егер де осы пайызды дән, мұнай, газ, болат, шойын үшін тоннада; электр энергиясы үшін ... ... онда жыл ... ... ... теңгені құрайды.Егер дәлдік есебі екі есе ғана болса, онда өнім мен ... ... саны ... ... жоқ ... өлшем бірлігін қамтамасыз ету шартының бұзылуы өнім сапасын бақылау кезіндегі техналогиялық процесстерді реттеу, ауруларды емдеу мен диагностика кезіндегі және т.б. ... ... ... әкеледі.Өнімді өндіру кезінде тек қана дайын өнімнің сапасын бағалау кезінде ... ... ... қана қоймай, сонымен қатар белсенді бақылау құралының көмегімен, техналогиялық процесстердің өзінде сапа көрсеткіштерін бағалау мүмкіндігі мен өлшеу күйін де ... ... ... ... ... техналогиялық процесстегі өндірістің метрологиялық жағынан дайындық мәселелерін шешіп, сынау мен өлшеу құралдарын жасау және аттестациялау әдістерін қолдану ... ... мәні өте ... ... ... және ... құралдарының (адамға қалпына келтіретін әсер жасаушы) үлкен саны шығарылды. Медицинадағы ... ... ... және ... ... ... ... параметрлерінің өлшеу көрсеткіштері бойынша адамның барлық және жеке мүшелерінің қызметі мен жұмысқа қабілеттігі туралы пікір айтады. Биалогиялық объектіні емдеу мақсатымен ... ... ... ... ... оның параметрлері өлшеу жолымен қадағалап, нормаланған болуы керек. Жанама ықпалы мен ағза параметрлерінің өлшемдері нәтижесі бойынша емдеу жолының дұрыстығы мен ... ... ... етуі ... қортынды жасайды.Гигиенада ағзаға қоршаған ортаның (су, ауа және т.б.) ... ... ол үшін көп ... ... ... ... ... нәтижелерінде күмәні болмауы керек. Ол үшін эксплуатация кезінде үнемі слыстырып тексеруден өтетін, метрологиялық ... бар, ... ... ... құралдарын ғана қолдану керек.Өлшеу кезіндегі әдіс, метрологиялық аттестация мен регистрациядан өтуі керек. Аттестациялық әдістің талаптарын ескеріп, қолданған опператор өзінің ... ... ... сенімді болуға болады және егер де оның қателігі берілген шектен шықпаса.Барлық бағыттағы объектілерде заң шығарушы метрологияның ... ... ... ... ... ... ... бәрін практикада қолдана алатын мамандар болуы керк (басты метролог,өлшеу күйі үшін ... ... ... қамтамасыз ететін операторлар).Өлшемді өткізу шығындары, өндірілетін өнімді жасау үшін жалпы шығынның бөлігін ... ... ... ... үшін ... ... ... және жобалаудың барлық деңгейлерінен өтетді.Өлшеу техникасының даму деңгейіне байланысты (өлшеу құралдары мен ... ... ... ... ... және ... потенциалының көрсеткіші бағаланады.1.3 Өлшем бірлігін қамтамасыз ету мемлекеттік жүйесінің қазіргі жағдайыӨлшем бірлігі - бұл берілген ықтималдықтың бекітілген ... ... ... ... және ... нәтижесі мен шама бірлігінің заңды түрде берілуді сипаттайтын өлшем күйін айтамыз.Яғни бұл өлшем бірлігін қайталап өткізуге ... ... көп ... ... ... ... олар ... еткен дәлдіктін кепілі мен оның нақтылығымен қабаттас жүреді.Өлшеу қателігі деп атауға бола ма? Жоқ, ... қате деп ... ... ... айтады.Өлшем бірлігін қамтамасыз ету (ӨБҚ) дегеніміз - заңды ... ... ... ... қалпында ұстауға бағытталған, сондай-ақ мемлекеттік стандарттар мен басқа да өлшем бірлігін қамтамасыз ететін нормативтік құжаттармен бекітілген нормалар мен ... ... ... ... ... ... мақсаты - Қазақстан Республикасының эканомикасы мен ... ... ... емес нәтижелер салдарынан сақтау болып табылады (Қазақстан ... 4-ші ... ... формулировкасы туралы ойлансақ, ол салдардан емес, ол дұрыс емес нәтижелерінен сақтау).Өлшем бірлігін қамтамасыз етудің басқа мақсаттары (1 Қосымша):- ... пен ... ... және ... өнім сапасының қауіпсіздігі;- ... ... мен ... ... ... ... дұрыстығы- ... және ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ету, ... еңбек және тұрмыс жағдайларының қауіпсіздігін қадағалау, диагностика мен ... ... ... ... нәтижелерінің дұрыстығы.ӨБҚ - заттардың құрамы мен қасиеттері, табиғи құбылыстардың қасиеттері, қоршаған ортаның күйі мен адам ... ... ... ... мен ... жұмыстарының сапасы туралы, өлшеудің дұрыс мәлімет алудың, сондай-ақ Қазақстан Республикасының эканомикасы мен халықтың құқығын дұрыс емес өлшеу нәтижелерінің салдарынан қорғау ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жүесі (ҚР МӨЖ) бұл - Қазақстан Республикасындағы өлшем бірлігін қамтамасыз ету жөніндегі ... ... ... мен ... ... ... басқару жүесі.Өлшем бірлігін қамтамасыз ету жөніндегі әрекеттер және мемлекеттік басқару жүесін құру мен еңгізу үшін салмақты алғышарттар болды:- ... ... адам ... ... ... өнім ... ... және де еңбек қауіпсіздігі, қоршаған ортаны қадағалау, өнім қауіпсіздігі мен ... ... ... және энергетикалық құндылық ресурстарының есебі, ауруларды емдеу диагностикасы және т.б. қадағалау ... ... жыл ... оларға деген сұраным өседі;- ... ... адам ... ең негізгісі болып табылады, және оның сапасының талаптары (яғни дәлдікті) ... өсіп ... ... ... ... дамуы (сату, ғарышты танып білу жөнінде бағдарламаларды бірігіп зерттеу, медицина саласы, қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... етеді.Өлшеу мәліметтерінің дұрыстығы мен нақтылығын жоғарлату мәселесін метрология шешуі керек, және халық шаруашылығының барлық салаларында қолданылатын оның нәтижелерінің шешімі, мемлекеттік шешу ... ... ... ... ... - ... ... қолдануымен, тәжіребиелі жолмен алынған құбылыстардың, процесстердің, өнімдердің, бұйымдардың, материалдар қасиеттерінің өлшемдік сипаттамасы туралы кез-келген мәліметті қамтиды.Өлшеу жолымен ... ... ... ... ... ... ... органдарының әрекетіне негізделген. Бірақ бұл өлшем бірлігінің шарты кезіндегі өлшеу мәліметі (өлшеу нәтижесі) оның дәлдік көрсеткіш мәнінің ... мен ... ... ... берілсе ғана мүмкін [10,152].Осының нәтижесінде өлшеу мәліметінің анықтау, қамтамасыз ету бірдейлігі мен дұрыстығына бағытталған метрологиялық әрекет өлшем ... ... ету ... ... ... қамтамасыз етудің мемлекеттік жүесін еңгізер алдында ҚР метрологтары өзінің әрекеттерін өлшеу ... мен ... ... ... ету ... жүзеге асырылған, яғни олар нормаларға сәйкес келетін, мемлекетте бекітілген бірліктер мен ... ... ... ... ... ... қадағалайды.ҚР МӨЖ-ні жасау мен еңгізу, метрология дамуындағы жаңа негізгі деңгейлер әкелуді болжады. Осылай алғаш рет салаға заңды ... ... ... мен ... ... ... әрекеті қосылып, оның өлшем бірлігін қамтамасыз ету негізінде өлшеу ... мен ... ... қамтамасыз етудің мәні мен мақсаты өзгертіледі. Өлшем бірлігін қамтамасыз етудің мәніне, құрама бөлігі ретінде, өлшеу ... мен ... ... ... ету ... бірлігін қолдауына бағытталған, талаптар мен нормалардың ережелерін бекіткен, нормативтік құжаттардың комплексі ретінде, өлшем бірлігін қамтамасыз ... ... ... ... ... 1966 жылы КСРО-ң стандартизация және метрология жөніндегі комитетпен қабылданады, ал 1971 жылы өлшемді орындау методикасының метрологиялық ... ... ... ... және ... ... мен ... құралдарының мемлекеттік сынауды өткізу тәртібі мен ұйымдастыруды анықтайтын МӨЖ нормативтік ... ... ... ... МӨЖ ... құжаттар ретінде қазіргі заманға сай метрологиялық әрекеттерді жүзеге асыруды қамтамасыз етпейді.Сондықтан қазіргі кезде МӨЖ-ні өлшем бірлігін ... ... ... ... ... мен ... түрлерін басқарып, оның нәтижесі берілген ықтималдықта, белгіленген шекарасынан шықпайтын өлшемнің қателігі мен заңды өлшем бірлігі күйіндегі мемлекеттік жүесі деп түсінеді.ҚР ... ... ... ... ету негізінде субъект, нормалар, құралдар мен әрекет ... ... ... ... жүені құрастыруды қарастырды. Мысалға ҚР МӨЖ жүесіндегі ҚР Ст 2.11 сәйкес Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... МӨЖ ... мен құрлымы 2 Қосымшада көрсетілген. ҚР МӨЖ-ң негізгі мақсаты - өлшем ... ... ... ... шешу ... ... ... және эканомикалық жағдайларды жасау болып табылады.2.1 Метрологиялық қамтамасыз етудің құқықтық негізі.Еліміздегі эканомикалық саясатты жүргізу кезіндегі прогресстің маңызды алғышарттары ... ... ... ... сапасы мен қызметін және олардың бәсекелестікке қабілеттілігін жоғарлату болып табылады.Өнімнің сапасы мен қызметін жоғарлату, мемлекеттік міндет ... ... ол ... ... ... ... ету мақсатымен, сынау, өнімдердің сертификаттарын құру мен көрсетілетін қызмет, қадағалау және өндіру кезіндегі өлшеу күйі мен ... ... ... ... ... ... өлшем бірлігі қоғамның соңғы мақсаты болып табылады.Елімізде және ... ... ... ... қамтамасыз ету мемлекеттін негізгі мақсаттарының бірі болып табылады.Жоғарыда айтылып кеткен мәселелерді жүзеге асыру үшін ... 1993 жылы 18 ... заң ... бұл заң ... ... инфоқұрлымның басқармасын заңды принціптерге ауыстыруға мүмкіндік беріп, келесі мемлекеттік қадағалау формасын бекітеді:- ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... ... құралдарын мемлекеттік салыстырып тексеру;- ... ... ... ... ... салыстырып тексеру, жасау бойынша әрекеттерді лицензиялау;- ... орау және сату ... ... қораптағы бөліп оралған тауардың сапасы бойынша мемлекеттік қадағалау;- ... ... мен ... ... ... орындау әдістемелерін, өлшеу құралдарын қолдану мен күйін ... ... ... және ... ... мен ... заң ... метралогия ұжымының құжаттары мен таразы және өлшем бойынша Генеральді конференция шешімінің басшылығымен, ТМД-ң Парламентаралық қатысушы-мемлекеттік ассамблеясы, 1992 жылы 13 ... ... ... ... отырып, осы саладағы құқықтық қатынастарды реттеу облысындағы, қатысушы-мемлекеттер негізінде нормативтік жақындасуда жәрдемдесуге ұмтылып, сондай-ақ өлшем ... ... ету ... ... ... ... мен ... бақылау ұжымдары арасында қатынасты реттеу мен дұрыс емес және қате ... ... жеке және ... ... ... ... ... барлық мемлекеттер одағындағы өлшем бірлігін қамтамасыз етудің заңды негізінің жиынтығы түрінде, кепілді растау құжаты ретінде модальды заң қабылданды.2000 жылы 7 ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтің үкімімен Қазақстан Республикасының стандартизация, метрология және сертификация жөніндегі өкілетті ... ... заң ... ... заң ... заң Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз етудің құқықтық-эканомикалық және ұйымдастыру негіздерін орнатады, метрология саласында ... ... ... жеке және ... ... ... метралогиялық қызмет саласындағы қатынастарды реттейді және ол азаматтар мен Қазақстан Республикасының заңды мүдделерін, өлшеулердің дұрыс емес нәтижелердің ... ... ... ... ... салаларына мемлекеттік басқару органдары жатады, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... ... ... ... байланысты жүзеге асырылатын әрекеттер мен жеке және заңды тұлғаларға таралады.ҚР-ң заңы 7 ... 31 ... ... ... Жалпы ережелер.1 Бап. Осы заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдар.2 Бап. Өлшем ... ... ету ... ... Бап. Осы ... ... аясы4 Бап. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету мақсаттары.5 Бап. Өлшем бірлігін қамтамасыз етуді мемлекеттік басқару.ІІ тарау. Өлшем бірлігін ... ... ... ... Бап. ... ... қамтамасыз етудің мемлекеттік жүелердің құрлымы.7 Бап. Өлшем бірлігін қаматмасыз етудің мемлекеттік жүесінің объектілері.8 Бап. Өлшем бірлігін қаматамасыз ету ... ... ... Бап. Шама бірліктері.10 Бап. Шама бірліктерінің мемлекеттік эталондары.11 Бап. Өлшем құралдары.12 Бап. Өлшемдерді орындау әдістемелері.ІІІ тарау. Метрологиялық қызмет.13 Бап. Метрологиялық ... ... Бап. ... ... ... Бап. ... ... қамтамасыз етудің мемлекеттік қызметтері.16 Бап. Мемлекеттік басқару органдарының, жеке және заңды тұлғалардың метрологиялық қызметтері.ІV тарау. Өлшем құралдарының түрін ... ... ... ... ... ... және калибрелу.17 Бап. Өлшем құралдарының түрін бекіту және оларды метрологиялық аттестациялау.18 Бап. Өлшем бірлігін ... ету ... ... және ... Бап. ... ... салыстырып тексеру.20 Бап. Өлшем құралдарын калибрлеу.Vтарау. Мемлекеттік метрологиялық қадағалау.21 Бап. Мемлекеттік метрологиялық қадағалаудың мақсаты.22 Бап. Мемлекеттік метрологиялық ... ... Бап. ... ... қадағалаудың аясы.24 Бап. Мемлекеттік метрологиялық қадағалау түрлері.25 Бап. Өлшем құралдарын шығарылуын, ... және ... ... ... әдістемелерінің қолданылуын, шама бірліктерінің эталондарын, метрологиялық ережелер мен нормалардың сақталуын мемлекеттік метралогиялық қадағалау.26 Бап. Сауда опперацияларын жасу ... ... ... ... ... ... ... қадағалау.27 Бап. Кез-келген түрдегі бума тауарларды ашу, сату және импорттан алу кезінде олардың саның мемлекеттік метрологиялық қадағалау.28 Бап. Мемлекеттік метрологиялық ... ... ... ... ... ... тарау. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы заңдарды бұзғаны үшін жауаптылық және дауларды шешу.29 Бап. Қақстан ... ... ... қамтамасыз ету туралы заңдарын бұзғандық үшін жауаптылық.30 Бап. Осы заң нормалардың ... ... ... ... ... Өлшем бірлігін қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды қаржыландыру.31 Бап. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету және мемлекеттік метрологиялық қадағалау ... ... ... ... ... ... ету бойынша заң шығару Қақақстан Республикасының Конституциясына негізделген, заңы мен өлшем бірлігін қамтамасыз етудің түрлі ... ... мен ... ... ... және ... (өлшем бірлігін қамтамасыз ететін мемлекеттік жүесінің реестіріне өлшеу құралдарын еңгізу тәртібі, метрологиялық аттестацияны, өлшеу құралдарын салыстырып тексеру мен калибрлеуді ... ... ... ... ... етілген физикалық шама бірліктеріне өлшеуді орындау әдістерін қолдануға, аттестациялауға және жасауға қойылған талаптар және т.б.) нормативтік құқықтық растау құжаттарынан ... ҚР ... ... ... ... көрсетілген:1. ҚР СТ 2.0-2000 .2. ҚР СТ 2.1-2000 .3. ҚР СТ 2.2-97 .4. ҚР СТ 2.3-97 ... ... ҚР СТ 2.4-2000 .6. ҚР СТ 2.5-98 .7. ҚР СТ 2.6-99 .8. ҚР СТ 2.7-99 .9. ҚР СТ 2.8-99 .10. ҚР СТ 2.9-2000 .11. ҚР СТ ... .12. ҚР СТ ... .13. ҚР СТ ... .14. ҚР СТ ... .15. ҚР СТ 2.14-2000 (алғаш еңгізілген, ПР 50.2003-94 есебімен жасалған).16. ҚР СТ ... ... ... СТ ... .18.ҚР СТ 2.20-2001 .19.ҚР СТ 2.21-2000 .20.ҚР СТ 2.30-2001 .21.ҚР СТ 2.38-2002 .22.ҚР СТ 2.39-2002 .23.ҚР ПР 50.24-96 .24.ҚР ПР ... .25.ҚР ПР ... .26.ҚР СТ 7.0-99 .27.ҚР СТ 7.2-2000 (ҚР СТ 3.294 с ... ... СТ 7.3-2000 (3.2-94 с ... ... СТ 7.4-2000 .30.ҚР СТ 7.5-2000 .31.ҚР СТ 7.8-2002 .32.МЕМСТ 8.009-84 ... 8.010-99 ... 8.207-79 ... 8.395-80 ... 8.401-80 ... 8.417-81 .38.МИ 1317-86 .39.МИ 1552-86 ... 24555-81 .41.ҚР Р 50.2.3-2001 .42.ҚР Р 50.2.4-2002 .2.3 Қазақстанның заң шығарушы ... ... ... ұйымдастыруӨлшем бірлігін қамтамасыз етудің ұйымдастыру негізі Қазақстан Республикасының метрологиялық қызметі болып табылады, ол мыналардан құралады:Бұзышулық кезінде қолданылатын өлшем мен бақылау ... ... ... ... ... жүзеге асыратын тұлғалардың міндеттерін, жауапкершілігі мен құқығын, Қазақстан РЕспубликасының заңына сәйкес заңды тұлғалардың мемлкеттік басқару органдарының ... ... ... ... құрылуы мемлекетте әлуіметті-эканомикалық шарттардың дамуы, әр түрлі топтағы тұтынушылардың қызығушылығына сай ... өнім ... ... тауар өндіруге және мүдделі эканомиканы қамтамасыз ететін сапалы өнімді қалпында ұстау үшін қажетті.Қолданылған ... ... ҚР ... ҚР ... ҚР ... ... 2005ж.4. Асташенков А.И., Машков Х.О. ҚР заңына өзгерістер еңгізу қажет // Заң ... және ... ... 2000. №5. ... ... Л.К., ... В.Д. Метрология және стандартизация. - М.: ИПК стандарттар шығару бапасөзі, 1996ж.6. ... Г.Д. ... ... ... негіздері: жоғарғы оқу орындары үшін оқулық - 2-ші баспа., қайта қаралған және қосымша қосылған - М.: ... - ... ... ... В.А., Ялунин Г.В. Метрология негіздері. М.: ИПК ... ... ... ... Лифиц И.М. Стандартизация, метрология, сертификация негіздері: Оқулық - 2-ші баспа, түзетілген және қосылған - М.: ... - М, ... ... С.Н. және т.б. Сапаны басқару: Оқу құралы. - Алматы: Қазақ университеті, 2000.-111с.10. Стандартизация, метрология, ... және сапа ... ... Оқу құралы. - Алматы: Қазақстандық маркетинг ассоцияциясы, 2003.-564с.11. ... А.Г., ... М.В., ... В.В. ... стандартизация, сертификация. Оқу құралы. - 2-ші баспа, қайта қаралған және қосылған - М.: Логос, 2004.-560с.12. ... пәні ... ... оқыту үшін оқу әдістемелік кешені. Легостаева А.А., КЭУК, ... ... ... В.Н. және т.б. ... ... ... мен ... М.: ИПК Стандарттарды шығару баспасөзі, 1999ж.Қосымша А

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бір ретті жаңама өлшемдер нәтижелерін өңдеу27 бет
Заңнамалық метрологияның халықаралық ұйымы3 бет
Метрология ұғымы6 бет
Метрология- өлшем туралы ғылым9 бет
Метрологиялық қамтамасыз ету жөніндегі ҚР нормативтік құжаттар жүйесі9 бет
Метрологияның теориялық негізі.31 бет
Спорттық метрологияға кіріспе5 бет
Тіс емханасын метрологиялық қамтамасыз ету24 бет
ҚР-да стандарттау бойынша жұмыстарды ұйымдастыру және мақсаты, міндеті. Стандарттау бойынша нормативтік құжаттар және стандарттар түрлері19 бет
Өлшем құралдары және олардың жіктелуі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь