Дін мен ғылымның байланысы

1.Дін мен ғылым.Олардың бір.бірімен байланысы
2. Дін мен астраномия
        
        Дарынды балаларға арналған үш тілде оқытатын М.
Арын атындағы №24
«экономика және бизнес»
арнаулы лицейі
Дін мен ғылымның байланысы
Орындаған:
Махмет с.
Тексерген: ... ... мен ... ... ... әлемге белгілі ақиқат: Орта ғасырларда араб елдері мен Ислам діні
тараған басқа да аймақтарда философия, медицина, эстетика, математика,
астрономия тәрізді көптеген ... ... ... ... Көп ... ... ... Ренесансы» деген атауға ие болды. Өйтпегенде ше, тіпті Омейя
әулеті ... ... үйі ... ... ... ғалымдар ежелгі грек
ғылымының барлық жетістіктерін араб тіліне аударып, ғылымның ерекше түрі
«фәлсафа» қалыптасты, Еуропада бұл дәстүрді ... ... ... бастады.
Осынау орта ғасыр-ларда ғылымның ерек-ше дамуына Шығыстың, араб ... Орта Азия ... ... Әбу Әли ибн ... ... Бирунидің, Махмұт Қашқаридың, Жүйнекидің және тағы да басқа
ғұламалардың сіңірген еңбегі өте ... ... ... жерінде дүние-ге
келген Әбу Насыр Мұхаммед ибн Мұхаммед Тархан ибн Узлаг әл – ... өзі ... ... ... жазды. Сол дәуірдегі ғалым-дардың қай-қайсы
да Жаратқан Иеміздің құді-реті күштілігін мойындады. Әл – Фарабидің ... ... ... ... ... ... ... Тағала үнемі
бірінші орында тұр. Ол өзінің «Азаматтық саясат» деген трактатында:
«Бірінші (Тұлға) жөнінде – бұл ... Алла деп сену ... деп ... – ІХ ... АронРашид әл Мамун ғылы-мының ірі өкілдерінің бірі –
Мұхаммед Хорезми тіпті, Бағдатқа шақырылып, сондағы ... ... ... ... «Китаб әл – Мұхтасар» деген кітап жазып, бұл ... ... ... ... тілдеріне аударылды. Хорезмдік бұл ойшыл
үнділердің, парсылар мен римдіктердің математикадағы күрделібелгілерінің
орнына сан белгілерін ... ... ... ... ... және Евклид
пен Птоломей ілімдерін одан әрі дамытты. Хорезмидің «Астрономиялық кесте-
сі» теңдесі жоқ еңбек ... Осы ... ... арқасында кезінде
Бағдатқа Мұха-ммед әл-Ферғани, Ахмед әл-Марвази және жұлдыздар туралы ілі-
мнің негізін жасаушы Аббас әл-Жауһарилар келді.
ХІІІ ғасырда Ислам ... ... ... ... тіліне аударылып,
Батыс Еуропа елдеріне тарады. Олардың ішінде әл-Фарабидің ғылыми ... ... ... ... астрономия, ме-дицина туралы
ілімдері кең тараған еді. Оны таратқаны үшін монах Рожер Бекон шіркеу
түрмесінде 14 жыл қамауда отырды. Осы ... айта ... бір ... емес ... ... ... ... айна-лысқан адамдар
Исламнан басқа діндерде қатты қуғындалды. Мы-салы, Италиядан шық-қан
философ Джордоно ... ... ... ... ... болғаны үшін
жазаланып, 1600жылы тірідей өртеп жіберілді. Испаниялық философ Липель Сер-
вет қан айналымын зерт-тегені үшін ХҮІІ ғасырда отқа ... ... ... ... ... ... үшін көп ... бойы
түрмеде отырып, жазаланды.
Осындай оқиғаларды еске алып, сарапатай ... ... ... ... ... 1995жылы Новосибирск қала-сындағы баспадан жарық-қа шыққан
«Исламдағы ғылыми зерттеулердің бостандығы» атты еңбе-гінде былай деп
жазады: «Құранды зер сала ... адам одан ... ... із-
деністерге кедергі келті-ретін бірде-бір нәрсе таба алмас еді. Керісінше,
көптеген аяттардан жерді өңдеу, Алла ... ... ... бә-рін
адам игілігі үшін зерттеуге мүмкіндіктер берілгендігін кездесті-реді.
Тарихта ешқашанда Ислам мемлекеттерінде ғалымдардың еркін ойлауына кедергі
болу, зерттеу мен жаңа нәрселерді ... ... тиым ... ... ... ... ондай адамдарға материалдық жағынан сый-сияпаттар
көрсетіліп, қоғамдық ор-тада мәртебелерін көт-еріп отырды. Ал бұл кезде
Еуропада қиянат белең алып, ... ... ... жаңалық-тарын құдайға
қарсылық деп бағалап, олардың көзін жойып отырды».
Мұсылмандар арасында ғұламалардың қуғынға ұшырағандары болған да ... ... ... ғұламаларды жазалау мәселесі жоқ, керісінше, біздің
қасиетті дінімізде ғалымдар пай-ғамбарымыздан кейінгі Алла тағала ісін алға
апарушылар ретінде ба-ғаланып, оларға құрмет ... ... ... ... ... қуғындалса, бұл Ислам дінінің үкімімен болған іс
емес, ол сол елдің билеушілері тарапынан болған адами үкім ... ... Әбу ... ... ... ... ... су тасқынына
байланысты көптеген зер-ттеулер жүргізсе, ағылш-ын археологы Леонард Ч.
Вулли (1880-1960) қазба жұмыстары арқы-лы бұл ... су ... ... Атақты саяхатшы-теңізшілер, ХҮ-ХҮІ ғасыр-ларда өмір
сүрген Христофор Колумб пен Васко до Гама ... ... ... ... ... ... ... ұлы жазушысы Лев Толстой
Құран Кәріммен терең танысқаннан кейін Ислам дінін мойындап, ... ... деп ... ... - деді, Карл Маркстің өзі
Құранды араб тілінде оқып, оның ұлылығы мен тәрбиелік мәнін өте жоғары
бағалады, немістің атақты ақыны ... ... ... ... ... болса,
біз бәріміз Исламда өмір сүріп, Исламда өлеміз», - деп ... ... ... ... ... ... руханияттағы маңызы Кеңес дәуірінде дұрыс
бағаланбады, ол қоғамда Ислам ғалымдарының ірі ғылыми жаңалықтары мен
жетістіктерін тек ... ... ғана ... орын ... ... жақтары жасырылып, қайта оны дінге қарсы қоюға бағыт ұсталды. Сол
бір атейстік ... ... енді – енді ғана ... өркениетті елдер-дің ғалымдары «дін-ада-мның таным – түйсігінің дүние
мен жаратылысқа деген көзқарасын ... аса ... де ...... ... ... ... сана», - деген пікірлер
айтуда. Ал енді Ислам философиясының түсіндіруінше: «Дін деге-німіз -
әлемді байланыстыратын күш Алланың барлығына сенім. Бүкіл әлемді және
адамды ... ие – ... Алла адам ... ... өзіне ұштастыра
жаратады, яғни Жаратушының барына сеніп, оның ажырамас бөлшегі екенін әркім
өз жүрегі арқылы ... ... ... ... ... – адамның рухани
жетілуі». Ал, Ислам дінінің қасиетті кітабы – ... ... ... ... ... адамды рухани кеме-лділікке жеткізетін Аллаһ сөзі.
Белгілі бір діннің мәнімен мағынасын түсін-діруге, уағыздауға арнал-ған
кітаптар мен ... – діни ... деп ... белгілі. Ислам
дініндегі ең басты діни әдебиет – Аллаһ Тағаланың Жәбірейіл пе-ріште арқылы
сүйікті пай-ғамбары Мұхаммедке (с.ғ.с.) ... ... ... 114 ... ... ... ... Кәрім. Кейін оған Құран
Кәрімнің мәнін қосымша түсіндіріп, мұсылмандарға бағыт-бағдар беретін
ережелер мен шешімдер қосылды. Олар: хадис, иджма, қияс деп ... ...... ... ... ... ... рахмет –
мейірім көзі (худ, 17 аят), ол жеке адамдар мен қоғам үшін ... ... ...... ... ... ... мен ұстанымдарды белгілеп беруші. Ақиқаттың
ұлы Кітабы – Құран Кәрімнің әлемдік ғылымды дамы-туға, адамзат ... мен ... ... ... ... тигіз-ген ықпалы, қосқан үле-сі, келешекте де атқара-тын
қызметі өте сүбелі. Кезінде Париж Дәрігерлер Академиясының ... ... ... былай деп жазған-ды: «Құрандағы ғылыми болжамдардың
көпшілігі хазіреті Мұхаммед (с.ғ.с.) дәуіріндегі білімдарлар деңгейімен
салыстыруға келместей ... ... оны ... ... туындысы
деуақылға сыймайды. Сон-дай-ақ, Құран Алла тағала тарапынан уәхи болып
түскен кітап еке-ніне ешбір шүбә болмасы анық. Сонымен қатар Алладан түскен
күйде ... ... ... біз ... ... ... ... келмейтін-дей оқиғалар баяндалуына да айрықша көңіл бөлген
жөн». Ал енді екінші бір француз ғалымы әрі ... ... ... ... ... «Құранды түсіну үшін адамға энциклопедиялық білім керек. ... де, ... да ... ешқашан ажырата қарастырмағанына мен енді
таңқалмаймын. Өйткені қазіргі заманда ғылым ... биік ... де, ... одақтас болып келеді. Тіпті ғалымдар кейбір нақты ғылыми
жетістіктерді тереңірек түсіндіру үшін Құранның аяттарына жүгінеді».
Иә, әлемге әйгілі ғалымдардың өздері ... ... ... ... ... ... сөзі, ол – бар ғылымның бастауы, дінсіз – ғылым соқыр. Олай
болса, ...... ... сипаты, шынайы діннің кепілі.
ХХХ
Өзінің өнерімен әуелі Англияға, ... ... мен ... ... ... Құран Кәрімнің алғашқы сүресі Фатиханың тәпсірін оқы-ғаннан кейін
оның Құдай сөзі екеніне иланып және бүкіл әлеммен байланысы бар ... ... ... ... 17 жыл бойы ... араб және ... «Соңғы пайғам-бардың өмірі» атты аль-бом шығарып, онда 66 минут
бойы Ұлық пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) өмірін жырлайды. Және де ол ... ... ... Юсуф Ислам деп өзгертіп, «Юсуфтың бас июі» атты
кітап ... Ол ... ... ақ ... ... туралы былайша сыр
шертеді: «...Көпшілік әндерімді сүйіп тыңдайтын. Ән тас-паларым, күй
табақта-рым көп сатылып, аз уақыттың ішінде ... ... ... ... ... ... ... адам армандайтын барлық қызықтың иесі
едім. Бірақ ешқандай өзімді бақытты, сезінбедім. Нәпсінің жетегінде кетіп,
ойыма келгенді істесем де жан-дүнием ... ... ... ... бәрі рухани сұранысымды қана-ғаттандыра алмады. Ақиқатты және тура
жолды іздей бастадым. Іздегенімді Ислам дінінен таптым.
Бұл жолға келгенім де қызық. Бірде ... ... ... ... ... Алланың құдіретін есіме алдым. Қатерлі бұл дерттен Құдайдың
құдіретімен ғана жазылдым. Қасиетті Құдыс (Иерусалим)қаласына барып
келгеннен кейін, туған інімнің ... ... ... ... оқып ... алғашқы Фатиха сүресі «Мадақ әлемдердің Раббысы Аллаға
ғана тән» деп басталады екен. Ойға қалдым. Шынайы ақиқаттың алдында алғаш
рет бас иіп, ... ... ... Ислам өмірдің, тіршілік-тің және
табиғат пен әлемнің барлығына үкіметкен қасиетті заң. Алланың заңы Ислам –
бас ию, ... ... сөз. ... әлем ... және
мойынсұнудан ғана жас-алған. Сондықтан бір ғана Құдай – Алладан басқаға бас
имеңіздер, мойынсұнбаңыздар. Ол бар нәрсені біледі, бізді де. Өзін ... ... ... бұл ... өткінші қызықтарына алданбаңыздар. Бұл
дүние – мәңгілік емес, ахиретке арнаған егін-дік қана, жемісін о дүниеге
барғанда татасыздар.
Фатиха сүресінде ай-тылған «Әлемдердің Раббысы» деген сөз 18 мың ... ... ... ... ... бір әлем ... жеміс және
көкөністер екінші бір әлем. Басқаларын қоятұрып, осы екі әлемнің ғана бір-
бірімен байланысын зерттегенде Алланың барлық нәрсені адамдар ... ... ... ... ... ... бір бетін ақтарсақ,
жаңғақ деген ағаштың жемісі туралы оқимыз. Адамның бас сүйегіне ұқсайтын
жаңғақтың да сүйегі бар. Оны аршысақ, миға ... ... ... ... ... басы мен ... өзара байланыс бар. Сыртқы терісі де,
сүйегі де, ... да, дәні де ... бас ... ми ... ... ұқсайды және бір қызығы адамның миында ғана болатын күміс, ион деген
элементтер күллі тіршілік, өсімдік атаулының ішін-де тек жаңғақта ... ... ... ... миға ... элементті адам-ның басы мен
миына ұқсайтын жаңғақтың ішінде жаратып отыр. «Раббымыздың ... ... ... иесі» деген сөз. Осылайша Құранның табиғат кітабымен
байланысын көргенде исламға еріксіз мойынсұнып, осыкітапты бас июі» деген
кітабын айтып отыр)».
Нейл Армстронг
1969 ... 20 ... ... – ІІ» ... ... ... Армстронг Ай планетасына барып қонды. Олардың ішінде экипаж
командирі Нейл Армстронг адамзат баласының ішінде ең бірінші Ай топырағына
аяқ басып, «Бүркіт айға ... ... ... ... аты ... ... ... көтерілгенде парақтары ортасынан ашылған кітапқа
ұқсас денені көрсе, ертеңіне ерекше бір дауысты естиді. Нейл Армстронг айға
аяқ ... ... ... тағы да ... қайран қалады. Ол дауыс «Рабби-
әл арду-дини еһдаху-иза күн әлим» деген сөздің жалғасымен бітіп, мынандай
сөздермен ... рет ... ... әл-лә иләһә илла Аллаһ». Бұл
дауыстардың бәрі магнитті ... ... ... ... оралысымен магнитті таспаға жазып алынған әлгі дауыс тыңдалып,
оның жұмбағын шешпек болып, бірнеше қалаға барады. Осы мақсатпен Нейл
Армстронг ... ... ... ... айда ... ... ... қатты таң қалып, оның нендей музыка екенін сұрағанында мысырлықтар
оның азан дауысы екенін айтады. Кейін үлкен ... Нейл ... ... онда ... ... Мен ғарышқа Бисмиллаһисіз шығыппын. Бисмиллаһиді қазір айтып жүрмін. Айда
азан дауысын естігенім ғылыми дәлелденген ақиқат. Енді мен
мұсылмандарданмын.
Иә, ... ... ... шек жоқ. Нейл Армстронгтың айда азан
дауысын естігеніне ұлық Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.)мына бір хадисі нақты ... азан ... ... ... ... жеті қат аспан есіктері
ашылып, азан дауысы Аллаһтың хұзырына ашық тоқтаусыз жетіп ... мен ... ... ... - діни ұғым ... планеталар мен жұлдыздар астрономиялық
денелер деп есептеледі. Біздің ғылыми заманымызда дін мен астрономияның
ортақ ... аз ... ... сияқты. Алайда тарихқа көз жүгіртсек,
керісінше бұл екі саланың бір-біріне жақындығы байқалады.
Әлемнің жаратылуы Інжілде “Басында Құдай аспан мен ... ... ... Құранда да Алла “жер мен көктің Жаратушысы” делінген.
Адамзат баласының Құдай жөніндегі ізденістері әрдайым ... ... ... Онда дін ... ... ... мен ... еуропалық
христиандарды планеталар мен жұлдыздарды зерттеу арқылы ғылыми ақиқатты
ашуына алып келгендігі кездейсоқтық емес ... ... ... мен ... дін мен ... ... ... жиынында аса назар аударылмаған да сияқты. Олар БҰҰ-
ның ... ... ... ашу үшін ... 15-16-сы аралығында
Франция астанасында жиналған болатын.
Бірақ Римнің оңтүстігіндегі Ватиканның астрономия орталығында ғылыммен
айналысатын танымал АҚШ астрономы иезуит Гай Консолмагно ... ... ... ... оның ... ... түсінігімен байланысты
дейді.
“Джон Інжілді “Басында сөз болған” деп бастайды. Ал сөз дегеннің өзі грек
тілінде ... яғни ... ... ... Сол ... грек ... сөз ... маңызға ие болатын себебі ол- себеп пен логиканы білдіретін.
Інжілге сәйкес, ... ... мен ... және ... ... ... Олар ... болған”, - дейді Консолмагно.
Сонымен Құдай туралы ізденістері жолында адамзат ғылыми ақиқат үшін
зерттеулерін бастаған.
Ерте ... ... мен ... және ... ... ... жаңалықтарын ашқан. Грек тілінде жазған Рим Птоломейі Жер -
дүниенің орталығы боп табылады және оны күн мен ... және ... деп ... Оның ... 16-шы ғасырға дейін жалғасқан. Алайда
поляк Коперник Рим католиктерінің теориясына қарсы болып, күннің - күн
жүйесінің орталығы ... ... ... ... ... ... ... ғалым
Галилео Галилей растаған. Әрине, Астрономия жылы Галилеоның 1609 жылы ... 400 ... ... ... Ватикан билігі сол кезде
үстемдік еткен дінге өзінің ғылыми жаңалығымен қарсы шыққан Галилеоны
түрмеге жапқан болатын.
Галилеодан ... 18-ші ... ... ... даму ... ... Бірақ
Птоломей мен Галилео кезеңі аралығындағы шамамен 1,500 жыл ішінде ислам
астрономиясының “Алтын ... ... Онда тек ... ... ... жүргізілген.
Сонымен қатар, ежелгі грек жұмыстарының мәтіндерін араб тіліне аударған
мұсылман астрономдарының Еуропаның “қайта өркендеу дәуірі” мен ... ... ... ... ... ... ... жұлдыздардың қозғалысына қарап, ақиқатты түсінуге
шақырады. Сондай-ақ бұл қасиетті кітапта бүкіл ғарыштағы құбылыстарды бір
Алла басқарады делінген. Ал Інжіл болса жаратылыстың ... ... ... ... ... ... ... жұлдыздарды зерттеп, жаңа Ислам күнтізбесін
дамытады. Күніне бес рет намаз оқуы тиіс ... ... ... ... ... Меккенің орналасқан жерін анықтау үшін математикалық жолдарды
табуға мәжбүр еді.
Бағдадтан Самарқандқа дейінгі, Әл-Андалустан Стамбулға дейінгі мықты
мұсылман астрономдары ... ... ... ... ... келген Джордж Салиба Нью-Йорктегі Колумбия университетінде
тарихтан дәріс оқиды. “Ислам ғылымы мен Еуропаның қайта өркендеу дәуірі”
деп аталатын соңғы кітабында Салиба ... ... ... мен Еуропаның
ғылыми даму дәуірінің арасында байланыстардың барлығын жазады.
“Ислам мен ... ... ... өзге де ғылыми сала сияқты
физикалық құбылыстың математикалық тілмен ... ... ... бұл өте ... - дейді тарих профессоры Салиба.

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дін және мәдениет туралы11 бет
Дін түсінігі3 бет
Дін әлеуметтануы7 бет
Философия (лекциялар)150 бет
Шәкәрім шығармашылығындағы діни терминдердің маңызы8 бет
Ғылым және дін9 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Ғылыми таным3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь