Дос-мұқасан» қазақ эстрадасының аңызы»

Тыңдарман қауымға әсерлi сезiм тарту етер әсем ән – уақыт сыйы. Абай атамыз «Туғанда дүние есiгiн ашады өлең, Өлеңмен жер қойнына кiрер денең» дегенiндей, қайсыбiр жабырқаған жанға ән құдiретi дауа болып жататыны бар. Мiне, осы орайда, қазақ ұлтының рухын асқақтатар әндердi адамзат жүрегiне жеткiзе бiлген топтың бiрi – «Дос-Мұқасан» ансамблi екендiгiне ешкiмнiң күмәнi болмас. 1960 жылдары әлемдi елең еткiзген «Битлз», Ресейде «Поющие гитары», «Веселые ребята», «Голубые гитары», Грузияда «Орэра», Белоруссияда «Песняры», Украинада «Кобза» сияқты алғашқы вокальды-аспапты топ қатарында қазақ халқының атын әлемге паш еткен «Дос-Мұқасан» ансамблi де өнер көгiнде найзағайдай жарқ ете қалған едi. Уақыт сынына төтеп берiп келе жатқан бұл ұжым күнi бүгiнге дейiн күллi қазақ ұлты үшiн үлкен мақтанышқа айналды. Әрбiр қазақтың той-томалақ, мереке-жиыны осы ансамбльдiң репертуарындағы әндерсiз өтпейдi десек, артық айтқандық емес. Сонымен, құрылғанына 40 жыл толуы мерекесiне орай ансамбль мүшесi болған философия ғылымының докторы, профессор ҰЛЫҚПАН ЕСIЛХАНҰЛЫ СЫДЫҚОВПЕН әңгiмелескен едiк.
– Мерекелерiңiз құтты болсын! Әңгiмемiздi сонау артта қалған алғашқы қадамдарыңыздан бастасақ. Техника саласының қыр-сырын меңгеруге келген Сiздердi қазақтың ән өнерiн әлем жұртшылығына паш етуге қандай күш итермеледi? Жалпы, философ ретiнде «Ән құдiретi» дегендi қалай түсiндiресiз?
Бiздiң ел iшiнде көп тараған дұрыс пiкiр бар. Ол – әннiң тағдырын шешетiн үш түрлi фактор туралы тұжырым. Бiрiншiсi, әннiң әуендiк мазмұны, екiншiсi, әннiң әуенiне сөзiнiң үйлесiмдi болып келуi, үшiншiсi, орындаушысы деп жатамыз. Бұл – өте орынды пiкiр. Соның iшiнде әннiң құдiретiне бойлай түсу үшiн осы үш факторды ары қарай тереңдету қажет. Ән бiрiншiден, ұлттың болмысынан туындап жатуы керек. Әннiң құдiреттiлiгi сол, халықтың табиғатынан, оның сан ғасырлық ұлттық ерекшелiгiнен, соның iшiнде салт-дәстүрiмен қатар, халықтың жүрiп өткен
        
        ДОС-МҰҚАСАН» ҚАЗАҚ ЭСТРАДАСЫНЫҢ АҢЫЗЫ»
Тыңдарман қауымға әсерлi сезiм тарту етер әсем ән – уақыт сыйы. Абай
атамыз ... ... ... ... өлең, Өлеңмен жер қойнына кiрер денең»
дегенiндей, қайсыбiр жабырқаған жанға ән құдiретi дауа болып ... ... осы ... ... ұлтының рухын асқақтатар әндердi адамзат жүрегiне
жеткiзе бiлген ... бiрi – ... ... ... ... болмас. 1960 жылдары әлемдi елең еткiзген «Битлз», Ресейде «Поющие
гитары», «Веселые ребята», «Голубые гитары», ... ... ... ... ... сияқты алғашқы вокальды-аспапты топ қатарында
қазақ ... атын ... паш ... ... ... де өнер ... жарқ ете қалған едi. Уақыт сынына төтеп берiп келе жатқан бұл
ұжым күнi ... ... ... ... ұлты үшiн ... ... айналды.
Әрбiр қазақтың той-томалақ, мереке-жиыны осы ... ... ... десек, артық айтқандық емес. Сонымен, құрылғанына 40 жыл
толуы мерекесiне орай ... ... ... ... ... ... ҰЛЫҚПАН ЕСIЛХАНҰЛЫ СЫДЫҚОВПЕН әңгiмелескен едiк.
– Мерекелерiңiз құтты болсын! Әңгiмемiздi сонау ... ... ... ... ... ... қыр-сырын меңгеруге келген
Сiздердi ... ән ... әлем ... паш ... ... күш
итермеледi? Жалпы, философ ... «Ән ... ... ... ел ... көп ... дұрыс пiкiр бар. Ол – әннiң тағдырын
шешетiн үш ... ... ... ... ... әннiң әуендiк мазмұны,
екiншiсi, әннiң әуенiне сөзiнiң үйлесiмдi ... ... ... деп ... Бұл – өте ... ... ... iшiнде әннiң
құдiретiне бойлай түсу үшiн осы үш факторды ары қарай тереңдету қажет. ... ... ... ... жатуы керек. Әннiң құдiреттiлiгi сол,
халықтың табиғатынан, оның сан ... ... ... ... ... ... ... жүрiп өткен жолынан менмұндалап тұруы тиiс.
Мысалы, қазақ халқы Кеңес дәуiрiнде сауатсыз, мәдениетi төмен ... ... ... Мiне, осы ... бiз ... ... ... Ал шын мәнiнде қазақ дейтiн халықтың тарихы өте бай, әрi өзiне тән
ұлттық ерекшелiктерi мол. Сол ... ... ... ... ... ... көшпелi тұрмысынан туындаған. Жалпы, табиғат
дегеннiң өзi Алланың жаратқан үйлесiмi – гармония. ... жаз, ... ... сарыжайлау, түнде самсап тұрған жұлдыздар, ... ... ... ... аққан өзен, мөлдiр бұлақтың сылдыры. Әрi қазақ
өмiрiнiң жан-жануарларымен етене байланыста болуының да ... мәнi ... ... жаз ... көшу ... ... өмiрлерiнiң көбiсi сол
табиғатпен тiкелей қабысып кетуiнен туындаған ұлттық ерекшелiгiмiз ... ... ... ... ... ... үндесiп тұрған
дүниелердiң барлығы да анамыздың ақ сүтiмен, әкемiздiң қанымен бойымызға
дарыған ... ... ... «Көшкенде жылқы айдаймын аламенен, Ауылыңа
барушы едiм ... ... ... ... ... ... шырақ,
Жаңа таптым ауылыңды көктен сұрап» деген өлең ... ... ... болмысымызды бейнелейдi. Әсiресе, Абайдың өлеңдерiнде мұндай
суреттер көптеп ... ... ... ән ... ... үшiн ол ... ... құйылуы керек. Мысалы, қазақтың халық әндерi мен
күйлерiнiң өмiршеңдiгi – ... ... ... ... Бұл – ... ... ... халықты, жұртшылықты толғандырып жүрген мәселелер
бүгiнгi өмiр салтымен етене қабысып ... ол ән ... ... ... ... «Дос-Мұқасан» ансамблiнiң өмiрге келуi өткен ғасырдың
алпысыншы ... ... ... ... осы ... ... ... қалай
едi?» дегенге тоқталуымыз керек. Бiздiң қазақ ... ... ... ... өткердi. Елдiң тектiлерi, мүмкiндiгi барларының көбiсi ... ... ... тура ... Одан ... отыз жетiншi жылғы зұлмат
басталды. Халықтың сөзiн сөйлеп, бас көтерер ... ... ... Ес жиып ... Ұлы Отан ... басталды. Мiне, осы бiр-бiрiмен қат-
қабат келген ауыр қиыншылықтардан кейiн бiздiң халық ... ... ... ... есiн ... ... жабуы, тойып тамақ iшiп, жыртығын бүтiндеуi
уақыт тұрғысынан алғанда сол алпысыншы жылдар болатын. Осы ... ... ... тануға, бұрынғы салт-дәстүрiне, өнерiне жаңа бiр
көзқараспен ... ... ... шақ ... Екiншiден, дәл сол кезде
«Коммунизм құрамыз» деген ұранмен бүкiл қазақ мектептерi ... ... ... тек бiр ғана ... ... ... халық болып, «барлық дүние бiр
арнаға тоғысады» ... ұғым ... ... Әрi ... ... бастауы сияқты процестер үлкен қайшылықта тұрған уақыт болатын. Осы
тұста бiздiң ұлттық рухани өнерiмiз де ... ... ... ... «бiз ... ... жаман» дегенмен, рухани салаға сол кезде-ақ
шетелдiң ықпалы зор болды. «Биттлз» ... жаңа ... ... ... етiп ... ... ... тарай бастады. Осындай қат-қабат кезеңде
бiздiң жалпы қазақ қоғамында, оның iшiнде ... ... «Бiз ... осы ... ... ... деген үлкен сұрақ көкейiмiзде
тұрды. Осыған орай, «Дос-Мұқасан» ансамблiнiң iшкi ... мiне, ... ... шешу ... ... ... ... дұрыс
шешiлуiне кейде кездейсоқтық пен заңдылықтың сәйкес келетiн тұсы да болады.
Дәл осы қарсаңда «коммунизм орнатуға» байланысты ... ... ... ... деген сенiм қабiлетi бар жастардың барлығын
әлемдiк деңгейдегi жаңа мамандық алуға ұмтылдырды. Мысалы, мен өзiм ... ... ... орта ... ... ... ... сол
кезде ашылғанына бiрнеше-ақ жыл болған Политехникалық ... және ... ... атты ... оқуға түстiм. Өзiмдi
ауылдың бетке ұстар баласымын деп ... ... ... бұл ... ... асып ... кем ... көбiсi қалалықтар болып шықты. Оқуға түсуге
сынақ әрi қатаң, әрi өте ... ... өттi. ... есептеу мамандығы
бойынша қабылданған балалардың арасында ... ... ... ... мен ғана ... ... ... Автоматика және телемеханика
атты мамандыққа да ... ... ... ... ... ... ... қуана-қуана танысып алдым. Ал, қалалықтар арасында
қазақша ... ... ... ... ... ... көрсек, шүйiркелесе кетемiз. Сөйтiп, өнерге жаны құштар жастар
тез табыстық. «Дос-Мұқасандықтар» алғаш өнерге ... бет ... ... ... ... комсомол ұйымының хатшысы Хамит Самбаев дейтiн әскерден
келген тiсқақты жiгiт бiздi өз ... ... ... Мен ол ... ... ... өлеңдер жазатынмын. Алғашқыда томаға-тұйықтыққа тiрелген
менiң ендi ... ... сала ... ... Мұрат домбыраның құлағында
ойнаса, Досымның нота ... жетi ... ... ... бар ... ... ... пианинода, басқа да бiрнеше музыкалық аспаптарда еркiн
ойнайды. Осылайша «Самал» студенттер клубында ... ... ... күндерiнде өлең айтып, көпшiлiк көзiне түсе бастадық. ... өз ... ... ... бiр ... ... ойнамасам да өнерге ... шек жоқ едi. Бар ... ... ... сөз ... ... ... да өте жақсы оқыдық.
Сөйтiп, 1967 жылдың жазында «Дос-Мұқасан» ансамблi ... ... ... ... ... Ендi ... «Бiздiң ары қарай
болашағымыз қалай болады?» деген үлкен мәселе тұрды. Сол ... орыс ... ... iздеймiз!» атты жас орындаушылардың байқауы өтiп, соған
қатысып, алғаш рет теледидарға шықтық. Электронды музыкалық ... ... ол ... өте қиын. Бiздiң осы тығырықтан шығуымызға институтымыздың
ректоры Әшiм Құралбайұлы Омаров көп ... ... ... ... ... ... музыкалық аспаптар сатып алып бердi.
Ендi: «Орыс әндерiн қайталап айта ... ... ... ... ... ... ... ұстануымыз керек?» деген мәселе
бiздi қатты ойландырды. Оқу орны басшысының тiкелей ... өнер ... асын ... ... ... ... ... деген ұстаз бiзге кеңесшi
болды. Сөйтсек, ол жезтаңдай әншi Жамал ... ... iнiсi ... ... бар, ... ... бар – бәрiмiз ақылдаса келе, ұлтымыздың бойына
етене сiңiстi халық әндерiн ... ... ... сөз, ... ... көпшiлiк назарына ... ... ... ... күнi ... ... ... бағыты, мiне, осы.
– Өнер шынайы талантты қажет етедi. Алғашқы күннен өнерге деген ерекше
қасиетiмен көзге түскен кiм болды?
... оқ бойы озып ... ... ... иесi деп мен ... атар едiм. Ол әскери отбасында туып-өсiп, әке-шешесiнiң көшiп-
қонып жүруiне байланысты Досым мектептi орыс тiлiнде ... ... Оның ... ... қасиетi – адамгершiлiгi өте мол әрi еңбекқор, сондай-ақ, табиғат
берген музыкалық дарыны бар ... ... ... алғаш құрылғанда
көркемдiк жетекшiсi болуының себебi де осы қасиетiнiң арқасы болатын. Оның
бұл таланты үлкен биiкке көтере бiлдi.
Одан ... ... ... ... берген тума талантымен ерекшелер
едiм. Оның селдiреген шашынан ... ... ... ... өнер ... ... артық айтқандық емес. Әрi әншi, домбыра мен гитарада ойнағанда алдына
жан салмайды. Өмiр ырғағымен оқу бiтiрген соң әр түрлi ... ... ... ... ... ... ... ансамблiн
тыңдармандарына жоқтатпаған осы Мұрат болды. 1992 жылы ... ... ... ашып, бiршама уақыт көрермендерi көз жазып қалған «Дос-
Мұқасанның» ... ... ... ... ... ... осы Мұрат.
Өнер саңлақтары да, халық та Мұратты ерекше бағалайды. ... ... әр ... ... ... бiр ... болмаса, «Дос-Мұқасан»
ансамблi осы күнге жетпес едi. ... о ... ... жiгiт ... жинамағанда, бiз ансамбль құрар ма едiк, құрмас па едiк, ... ... ... да ансамбль сүйемелдеуiмен «Сағындым сенi»,
«Жан досым» ... әндi ... ... ... күнi ... ... құлағында. Бүгiнде бұлардай тума талант ... таба ... ... ... ... ... ... «Жайдарман», «Ауылың сенiң
iргелi», тағы да басқа әндерiңiз көпшiлiк көкейiне өшпестей ... ... ... ... ... ... сезiмде болдыңыздар?
– Бұл – сөзiмнiң басында айтып кеткен: «Бiз ары қарай қалай жылжимыз.
Ендi ... ... ... ... ... ... ... ең басты
түрткi болған әндер. Осы әндердi алғаш электронды ... ... жұрт ... қабылдар екен?!» деп қобалжып ... ... бұл ... ыстық ықыласпен қабылдауы ұжым ... ... ... ... ... ... дүниелердi елдiң рухани
игiлiгiне жаратудан артық қандай бақыт ... өнер ... Бұл ... ... ... ... ... рухы көтерiле бастаған шағы. Бiз де ... ... ... ... ... асқақтатар кезеңнiң туғанын iштей
сезген едiк. Әрi бұл – ұлтымыздың ұлт ретiнде дамуына есiк ... ... ... «Досмұқасандықтардың» iшкi бағыты – мiне, осы ... Тағы ... ... ... сол тұста әр тараптан жиналса да жiгiттер керемет бiр
ынтымақтастықта болды. «Бiр ... қол, бiр ... бас ... бiз ... ... жастардың басты ұстанымы едi. Бiрге жүргенiмiзге мiне, қырық
екi жылдай уақыт болса да ... сол ... сол ... ... әлi де бәз-баяғы қалпында. Балаларымыз ер жетiп, немерелi
болсақ та, ... – бiр ... ... ... ... ... ... ақылдасып шешемiз. Мiне, ансамбльдiң бiздi
үйреткен өмiр мектебi осындай. – ... жас ... аяқ ... баға ... Жастардың өнерге ұмтылуы құптарлық жайт. Әйтпесе, қоғам бiр орнында
тұралап ... ... ... ... қаптап кеткен топтар мен қаптап кеткен
әншiлерден аяқ алып жүре ... ... ... ... «қалта»
шешетiнi менi қатты ... ... ... ... өзi ажыратып,
алақанына салмағаннан кейiн өзiн-өзi жарнамалағаннан не пайда! Жалпы, кiм
өнер иесi екенiн, уақыт өзi ... Ал ... ... ... ... ол ... Мен осы арада қазiргi әншiлердiң арасынан
Алтынай Жорабаеваны тiлiме тиек еткiм келедi. Өте – ... ... Тағы ... ... ... ... ... ақша табуға бойларын үйретiп
алған. Нарық заманында ондайға ешкiмнiң қарсылығы жоқ. Баяғыда Естай сияқты
атағы жер жарған ... ... ... күйеу жолдас етiп жiберiп, оларға
таң ... ән ... ... арттырған. Ел-жұрт «Бәленбай дегеннiң
үлкен асына Бiржан сал келетiн болыпты» деп, шуласқан. Демек, тойға ... ... жоқ. ... ... ... өз ... сезiнгенiне не жетсiн!
Ал, қазiргi фонограмма асыл өнерiмiздiң соры.
– Сiздердiң ... ... ... ... ... деген
болды ма?
– Бiз «досмұқасандықтар» жалпы ұлт рухы үшiн ... Атақ ала ... ... миымызға кiрiп-шықпапты. Мәселен, «Бiз таланттарды iздеймiз!»
деген бағдарламада жеңiмпаз ... ... ... ... ... бойынша «РОМБ» (Романтика.Оптимизм. Махаббат. Бiлiм)
атты студенттiк хабарды алғаш бiз ашып, ... мен ... ... ... жiгiттер қатысып, сонда ақын Қадыр ... ... ... бердi. Сол халық ықыласынан кейiн бiздiң өнер ұжымын Қазақстан
Комсомол комитетi өз қамқорлығына ... ... ... ... ... Азия ... ... жүлдегер атанып қайттық. Белоруссияда өткен
кәсiпқой вокальдi-аспаптардың конкурсында ... ... ... бiздiң
жiгiттер бас бәйгенiң бiрiн жеңiп алды. Сондағы қазылар алқасының мүше
басшысы, ... ... ... ... ... ... иелерiне
сүйiнсе керек: «Жiгiттер, шындарыңды айтыңдаршы, сiздер кәсiпқой әншiсiздер
ме?» деген сұрақ қойыпты зал iшiнен. Алғашқыда ет ... ... ... ... студент екендерiн айтты. Сонда әлгi кiсi: «Әй, сендерде
бiр ерекше серпiн барын сезiп едiм» деп күлген едi. ... ол ... әншi ... ... Ал бiз сол кеңестiк ... ... ... ... төл ... осы ... қағиданы
бұздық. Кейiннен Берлинде өткен әлемдiк фестивальде өзгелерден даралануымыз
ансамбльдiң әлем жұртшылығына кеңiнен танылуына жол ашты. Ал ендi ... ала ... ... ой ... ... осы ... дейiн болмапты. Уақыт
өзi бағалады. Мұрат 1990 жылдардың басында «Қазақстан Республикасының еңбек
сiңiрген ... ... ... ие болып, «Құрмет» орденiмен
марапатталды. Бақытжан, Нұртас және мен Қазақстан Республикасының «Мәдениет
қайраткерi» ... ... ие ... ... ... ... 70
жылдығы қарсаңында «Қазақстан Республикасының еңбек сiңiрген қайраткерi»
деген атаққа ие ... ... ... тек ... ... ... Бұл – ... маңдайымызға құдайдың берген сыйы шығар. Ал, «Дос-
Мұқасанның» ... ... ... бiр ... бар. Ол – «Қазақ
эстрадасының аңызы» деген атақ. 1997 жылы ... ... ... ... ... қабырғасын қаласқан тоғыз адамға өнер ұжымының шаңырақ
көтергенiне 30 жыл толуына орай, осы ... ... сол ... ... ... ... еткен болатын. Сөйтсек, бұл мемлекет
тағайындамаған, халық шешiмiмен жасалған ... ... ... 1976 жылы ... тобы ... алты ай бойы жүз ... ... жергiлiктi қауымды өз өнерлерiмен тәнтi еткен екен. ... ... ... ... бар ... Қуат ...... ынта-жiгерi болса керек, ол әрдайым тасып
тұрады. Мысалы, атақты Бұқар жыраудың 75 ... ... ... кеңес
құрып келуi, оның екiншi дүниеге келуiмен тең болды. Жамбыл бабамыз да 75
жасқа дейiн қатардағы ... ... ... одан ... атының жер жарғаны
бәрiмiзге мәлiм. Ең ... ... рухы ... болса, күш-қуат жас
талғамайды. Бiз «бүгiнгi жастар «Дос-Мұқасанды» қабылдай ма, ... ... деп ... Өз ... ... жас ала қабылдары
анық. Таяуда, мынадай бiр ... ... ... күнi бiз ... ... оқуға түскен студент жастардың тойын жасап, сол тойды
ансамбльдiң қырық жылдық мерекесiмен үйлестiрiп, концерт ... Сол ... үш ... ... адам ... ... ... бiрiншi курсқа
оқуға түскен төрт мың студенттiң орынға сыймағандарының тiкесiнен тiк тұрып
«Той жырын» бiзбен ... ... ... ... ... ... ... көрсеңiз. Мiне, осындай қолдау болып тұрған кезде бiздiң жiгiттер ... ... одан да көп ... ... ... екенiн айтар едiм. «Дос-
Мұқасанның» екiншi тынысы ендi ...

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ сахнасында ән-аспаптық эстрадалық ансамбль өнерінің даму мәдениеті51 бет
ХХ ғасырдың алғашқы ширегіндегі Қазақстандағы өріс алған оқу-ағарту, тәлім-тәрбиенің жәй-жапсары151 бет
Ms dos және norton commander10 бет
MS DOS операциялық жүйелерімен жұмыс модульдері26 бет
MS DOS операциялық жүйесі27 бет
MS DOS операциялық жүйесі туралы4 бет
MS DOS операциялық жүйесі туралы мағлұмат6 бет
Ms dos операциялық жүйесінің құрылымы5 бет
MS DOS операциялық жүйесінің құрылымы жайлы8 бет
MS DOS-тың құрылымы мен жұмыс принциптері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь