Көшпенділік қоғамның генезисі мен эвалюциясы

Көшпенділер қауымының тіршілік әрекетінің барлық саласын қамтитын табиғи географиялық және әлеуметтік экономикалық факторлардың өзара қатынастық жүйесі номадизм эвалюциясымен генезисінің мәселелерін талдамастан, меңгерместен толық жан – жақты зерттеледі. Көшпенділердің пайда болу уақыт кеңістігін және тіршілік ету заңдылықтарын зерттеу Евразияның аридты аймағының шаруашылық процестерін адам меңгеруінің және номадизмнің экологиялық детерминанттарын зерттеу үшін, сонымен қатар осы аймақ халқының тарихи даму динамикасын талдау үшін қажет. Қазіргі тарих жазбаларында Выразиядағы мал шаруашылығымен айналыстардың бірден көшпенділікке ауысу мәселесін әртүрлі оның үстіне бір – біріне қарама - қарсы гипотезаларымен көрсетілген. Мысалы қазіргі таңға дейін мал шаруашылығымен айналысатын әр түрлі тайпалардың шаруашылықтың дәстүрлі типін өзгертуіне не себеп болғаны беймәсіл болып отыр. Кейбір зерттеушілердің пікірі бойынша мал шаруашылығымен айналысатындардың малдарының көбейуіне байланысты жаңа жайылымдарды игеруге мәжбүр болғандығы отырықшы мал шаруашылығының номадизмге ауысуының бастап себебі деп есептейді. Бір қатар зерттеушілер бұл процесте шешуші ролді Блит Сернандер жүйесі бойынша супариальды кезеңнен супатлантикалық кезеңге өтуі және ксеротерм дәуірінің климаттық өөзгерістері атқарады деп есептейді. Срокин 1962 ж; Сольников , 1967; Вереш, 1979; Викторова, 1980; Хабдулина , Зданович, 1984 және тағы басқалар . Климатологиялық концепцияның дамуы Л.Н. Гумилев еңбектерінен кезеңнен алынды.
Сонымен қатар номадизмнің пайда болуы алғашқы қауымдық қатынастардың не егіншілікпен айналысатын Оңтүстік жақтағы мемлекеттердің экономикалық және саяси қысымның салдарынан
        
        Көшпенділік   қоғамның   генезисі  мен    эвалюциясы
Қазақстанның табиғаты және ... ... ... ... әрекетінің барлық саласын
қамтитын табиғи ... және ... ... ... ... ... ... эвалюциясымен
генезисінің мәселелерін талдамастан, ... ... жан – ... ... ... болу уақыт ... ... ету ... ... ... ... аймағының
шаруашылық процестерін адам меңгеруінің және ... ... ... ... ... ... ... халқының тарихи даму динамикасын талдау үшін ... ... ... ... мал шаруашылығымен
айналыстардың бірден ... ... ... ... ... бір – ... қарама - ... ... ... ... ... дейін мал шаруашылығымен
айналысатын әр түрлі ... ... ... ... не ... ... беймәсіл ... ... ... ... бойынша мал ... ... ... ... ... игеруге мәжбүр болғандығы ... ... ... ауысуының бастап себебі ... Бір ... ... бұл ... шешуші ролді
Блит Сернандер ... ... ... ... ... өтуі және ... ... өөзгерістері атқарады деп есептейді. ... 1962 ... , 1967; ... 1979; ... 1980; ... , ... ... тағы басқалар . Климатологиялық концепцияның дамуы ... ... ... ... қатар номадизмнің пайда болуы алғашқы ... не ... ... ... ... ... және ... қысымның ... ... бар. ... ... Л.С. ... ... ... сезінуінен көреді. Біздің
көзқарасқа Г.Е. Марковтың концепциясы ... ... ... ... және мал ... халықтардың ... ... ... - ... , ... , ... -
экономикалық, саяси мәдени жағы басқаларға ... ... ... көшпелілер генезисін қамтамасыз етеді дейді
ол. ... ... мал ... ... ... ... жағдайындағы егіншілік ... ... ... ... ... өзгерістер
тікелей түрткі болады. [1]
Бұл салада Шнирельманның ... ... ... ... даму факторы әртүрлі аймақта ... ... ... ... 4 типологиялық үлесі
ұсынылған. Біріншіден жер ... ... және ... ... бірлігінен жылжытуға байланысты ... ... ... ... ... мал ... ... тобы ... ... ... малдарын көршілеріне
жайылмаға бере ... еді ... ... ... ... болады. Мұның барлығы егіншілік ... ... ... Бұл ... ... авторды
біріншілік ... деп ... ... ... 2 үлгі
осыдан туындаған , ... ... ... мал ... ... мал ... топтарын
қарым – қатынас нәтижесінде күшейді. Екіншіден ... ... ... ... ... ... 1988 ... зерттеушілер мал шаруашылығының эвалюциялық даму
процесінің ... ... ... ... V – IV – мың ... түрткі болып, б.э.д. ІІ – І мың ... ... ... ... ... Б.э.д. І мың жылдықтың
ортасында номадизм бүкіл ... ... ... ... ... ... 1975, ... 1979, т.б.). В. П. Шиловтың көз
қарасы ... ... ... көне ... көшпенділер ретінде ... ... ... командизм ... мың ... ... ... ... арасында сүйеніш ... ... ... ... ... ... ... аймағының барлық жерінде ... ... ... ... ... ... ... және оның ... ... ... ... ... ... арасында табиғи ... ... жөн. Мына ... аса ... ... ... жер ... аса күйдіретін сәулесінің
жоғарғы баланс кезеңнен ... ... ... ... континенттілігі, су , ... ... ... ... функционалды мезгілдігі атмосфералық
жауын – шашын тағы ... ... осы ... ... мал ... ... ең бастысы ... ... ... ... ретінде мысалға қазіргі
кезде қазақстанда ... және ... ... көлемі 190 мин
га. республикадағы барлық ьауыл шаруашылығы жерінің 85,5% - ы ... ... өте ... және ... 6 – 7 ц – ... Осыған ұқсас жағдай әлемнің ... ... да ... ... мал ... ... дейін өзінің позициясын
сақтай ... ... ... ... ... қайта
өңдеуіндегі жалғыз өріс ... ... деп ... ... ... 24 – 35 ... Андрианов 1985 ж) жемнің жетіспеуіндегі , өсімдік
жамылғысының төмен ... ... ... жүріп іздеуге байланысты ... ... ... Ең кем ... бір ... ... ... малға 5 – 7 га ... ал шөп және ... ... 12 – 24 га аймақты алып ... ... ... су ресурстардың ... де ... ... ... ... ағымның болмауынан ...... ... және су көзінің гидрохимиялық құрамының
жетіспеушілігінен су ... ... ... ... Табиғи – климаттық континентік ... ... ... ... ал таулы аймақтарда ... ... Қар ... ... мен ... малдарға
қысқы азықты ... ... ... ... ұсақ
малдар ... 10 – 12 см ... ал ... 30 – 40 ... ғана жүре алатын еді. Қар ... ... қар ... көп ... аз ... номадтардың
тұрақтануына себебін тигізеді. Көшпенділердің алып ... ... ... тіршілік ортасындағы элемент
ресурстарының орналасуымен және ... ... ... анықталды. Атмосфералы жауын – шашынның су көзінің ... ... ... және ауа салмағының ... ... ... ... фактор болып табылады. [2]
Көшпенділердің көшу жоғарылығы тіршілік ... ... ... ... ... малды жеммен және сумен
қамтамасыз етуі ауытқуына қарсы тұра ... ... 1985 136 бет ... ... ... әсер ... номадизмнің
экологиялық детерминанттары ... анық ... ... Рей , 1958 жыл; ... , 1966; ... 1972 ж; ... 1972; ол ,
1975 А; Федорович, 1973; Назаревский, 1973; Клейн, 1974; Пуляркин, 1976;
Артомонов 1977; ... 1979ж: ... 1983; ... 1985 ж.
т.б.).
Көшпенділердің ... ... ... мәдени
аспектісінде жануарлардың деместикация ... мал ... ... орта ... өмір ... ... білімінің жиналғаны алдын – ала анықталған еді. ... тану ... ... ... ... ... өнімін алу (Ет, сүт, жүн, көлік, т.б.) ... ... мен ... ... ... ... ... болды т.б.. (Грязнов, 1957, Черников
1960; Сорокин, 1962; Шилов, 1975; Кузьшина, 1977; ... ... ... 1980, ол 1988; ... 1984 ол. ... 1988 т.б. ... кеңістігінің экологиялық меңгерілген тәжірибесі мал ... ... жаңа ... ... көшуінде ақпаратты
жабдықты ... ... ... ... ... қамтыды. Көшпенділердің даму ... ... ... ... ... ... жайында
көп таластардан сұрақ туындайды. ... – қону ... ... пайда болған уақытынан ... ... , ... ... уақытынан қазіргі ... ... ... ... ... беркелкі ... ... ... ... ... ... ... -
қонуында ешқандай белгілі бір ... ... ... ... ... ...... белгілі бір қыстақтарда қоныс теуіп,
белгілі бір ... ... ... ... ... – қону
мәселесімен шұғылданғандар: М.П. Грязнов С.Е. ... С.Н. ... ... С.А. ... А.М. Хазанов т.б. С.А. Плетнев
схемасын қарастыратын ... бұл ... ... ... ... ең ... ... сатысынан өтеді. Яғни
тұтас жыл бойы ... және ... ... ... ... 1982). ... даму ... ... ... ... А.М. ... ... ... кейбір ... ... ... ... С.Е. ... ... ... болса,
мұнда көшпелі ... ... ... ... ... ... ... Ең алдымен таза көшіп – қону ... ... XV – XVIII ... ... ... ... ... жоқ болуымен сипатталған.
Екіншіден ... ... мал ... ... ... ... 1 қоныста жылына 6 айдай қоныстанған. [3]
Шаруашылықтың ... ... XVIII ... соңы мен ... басы ... ... Үшінші саты яғни ... мал ... - ... ... және ... ... баспана тұрғызу мен және шөп ... ... ... 1971 с 466 – ... жеке ... ... бұл ... Себебі XIX ғасырда моңғолдар қыс ... ... ... бұл ... қазақтардан ерекшелігі. Ал қазақтар
қысты қыстақтарда ... ... ... ғана қыста көшіп
– қонған . ... ... биік ... ... ... ... жерлер қар көшкіндерін ұшырап ... ... ... ... 1952, С 105, 192 – 219 т.б.). ... ... аумақтарды орташа есеппен ... 6 ... ... қар ... ... бұл ... ... келтірді. Сондықтан қазақстар қысты ... ... ... ... яғни ... мен ... ... - климатқа негізделген болатын және ... ... ... дамуымен ... жоқ еді. ... ... ... ... ... ... Көшпенді
қазақтарда XV – XVII ғасырларда қысқы тұрақтар кең ... ... ... 1975). ... ... ... 1500 ... «кіші мұз» эпохасы болып, бұл ... ... ... ... ... бұл ... ... көшу жалы сөз
болмауы керек. еді. Ал тобырлау ... мен жыл бойы көшу ... ... ... ... ... әртүрлі табиғи -
климаттық жағдайларда көше беру ... емес ... ... ... ... ... мал шаруашылығының
дамуын жеткілікті түрде ... ... бере ... ... ... ... ... эволюциялық
дамуының ... ... ... ... ... ... жермен мұғылдану тек қана ... ...... 400 мм ... су ... бар ... ғана
мүмкін еді. Ал ... ... ... оның ... 95 %
шөлді жерлер мен атмосфералық ...... 400 мм аз ... ... режимі нашар ... ... ... Араб ... ... шөлі т.б.) яғни ... ш бір
қолайлы ... ... ... ... процесін
қарастыратын болсақ, біздің ... ... ... ... сәтінен қозғалғыштықтан ... ... ... ... бірте – бірте көлік күштері болып саналатын аттар пайда ... ... ... ... бірегей емес топырақ, тастар, өзендер
тіпті ... де ... үшін ... болудан қалды. Біртіндеп
көшпенділердің материалды мәдениетке өтуі (киіз үй, ... ... ... XV – XVI ғасырларда байқалған. Ал бұл ... ... ... мен жылдамдығын арттырып, көшетін
аумақтардың кеңеюіне жол ... ... ... ... ... пайда болады, барлық зерттеушілер үшін ... ... ... ... ... саба саналады. Бұл
аталған көшпенділер 2000 км және одан да ... ... ... ... ... номаттардың материалды мәдениеті
өмірдің жаңа ... мал ... ... өтуі болды. Эвалюция
процесінде материалды мәдениеттің ауыр ... жең ... ... ... ағаш т.б.) және тез жиып , ... ... ... (киіз үй, жиһаздар)кең қолданыла бастады. Міне ... ... ... ... ... Осы
арқылы біз сақтар және скифтердің, ... және ... ... аламыз. Яғни б.э.І мың жылдықтың ... ... ... ... орнауы Евразия және
Солтүстік ... ... ... көшпенділердің ролін
күшейтіп олардың әлемдік тарих ... IV – III ... ... ... шаруашылық жүйесі дестабилизация(бұзылыс)
процесстеріне ... ... ... осы ... ... ... қасиетері төмендеп, оның қайта ... ... Бұлы ... ІІ – ші мың ... ІІ ... ...... І мың жылдықтың басын ... ... ... ... Бұл этаптың тарихи – мәдени ... ... ... ... ... ... кең ... Өзінің
ары қарай даму барысында ... ... ... ... ... таулы аймақтарды), және қайта ... ... ( ... экологиялық бос жерлерді ... ... ... ... және өз ... ... қалуы тиіс.
Нәрижесінде мекендеу ... ... ... ... ... тастайды. Біздің көзқарасымыз бойынша аталған
географиялық ... және ... пен ... ... өздерінің ... ... ... топтар ғана бейімделе алады. Көбіне бейімділік қасиеттерін
танытқан ... ... олар мал ... ... ... қажет етеді. Ол мезгілдік асқан ... ... ал ... ... ... қоныстарда өмір
сүреді. Мұның негізінде ... ... ... ... түрі ... Бұл ... түрі экологялық
бостықтау жануарлардан арылып, оның ... ... ... ... және үш жануарларының (қой, ... ... ) ... алып ... Б.э.д І мыңжылдықтың ортасы
көшпенділіктің ... ... ... ... ... ... ... жүйенің
бейімделушілік мүмкіндіктерінің тереңдеуі деп ... және ... ... оның жаңа ... ... Көшпенділік эвалюция аз ... көп ... , ... неғұрлым ұзақтау қашықтағы ... ... Егер ... ... сатыда жайылым жерлерді мезгілдік
айдалану жүйесі ... ... бұл ... ... ... ... және ... көшпенділердің
концентрациясы өсе ... Б.э.д І ... – б.э І – ... ... ... жайылымдар, малдың сусыз
кеңістіктері ... және ... ... элипс тәрізді,
меридионельді көшпенділік жүйелерінің ... ... Б.э ... ... көшу ... өзінің дамуының шегіне
жетіп, келесі ... ... ... ... жойады.
[4]
Б.э. І мыңжылдықтың ... ... ... ... жаңа қоры ... ... құрал – жабдықтар,
терісіз және тағы ... ... жаңа ... ... және ... ... ... көбейтіп
мекен ететін жердің ... ... ... ... ... ... көшпенді мал шаруашылығы ... деп ... жаңа даму ... ... ... ... үлкен бейімділік пен жоғары ... ... ... ... ... ... да ... . Яғни жылына 1000 – 2500 қашықтықта көшу , көшу ... 60 – 120 – ны ... ... ... континентіндегі
Азиядағы, Солтүстік Африка және Оңтүстік ... ...... ... ... ... Бұл периодқа
номадизм өзінің даму ... ... ... ... ... ... Атақты географиялық ашу және ... қару – ... кең ... ... кезеңге
дейін көшпенділер Евразия ... ... ... ... . Яғни ... ... ішкі ... алған,
сонымен қатар ... ... да ... алған. Яғни
олардың әскери шеңберінде де ... ... ... егін ... ... жұт ... ... Бұл құбылыстар көбіне табиғи - ... ... ... еді. ... даму ... тән белгі бұл
көшпенді ... ... ірі ... құрамына енуі болады. Атап ... ... ... ... ... қырғыздар кірді. Ал
қытайдың құрамына (моңғолдар мен ... ... ... ... ... ... ... құрамына
(Солтүстік Африканың көшпенділері) кірді. ... ... ... ... ... Жаңа ... - ... даму сатысында ... ... ... ... ... кәсіпорындар
көшпенділердің жерін иеленіп, оларды мал ... ... ... ... ... ... тәжірибесі
нәтижесінде олар ... ... ... кең ... жері әр ... ... ... отырып, табиғи ... ... ... ... ... мен ... материгінің түбінде ішкі ... яғни 40 – 50 ... және 46 – 87 С ... ... ... ... және
тынық мұхит, Үнді ... мен ... ... ... ... орналасқандықтан Қазақтсанның ... ... ... ... және Орталық Азия ... ... ... ... ... ... негізінде төмен
таулардың ұшы – ... ... ... ... ... бастарында қар ... ... ... және ... ... алып ... Қазақстан жерлерінің биік ... ... ... аймақтары ұшы ... ... ... Жердің мұндай сипаты ... ... ... ... жаралуында маңызды зор. Жазықты төмен
таулы ... ... - ... Тұран ойпаты және ... алып ... ... ұсақ ... ... ... ... кездеседі. бұл аймақтардағы ... сулы ... ... сіңіп жоғалып кетеді. Қазақстан жерлерінің ... ... алып ... ... , Орал , ... ... ... және жалпы Сырт ... ... ... , ... Балқаш жазықтарында сулы жерлер аз. Ал ... ... ... яғни ... , есіл ... Орал аймағы
Енбі өзенімен және т.б. ұсақ ... ... сырт ... ... ... төме ... аймақтары жазық аймақтарының
негізгі бөліктеріне ... және ... тау ... ... қопарылыстарға ұшыраған. Яғни ... ... ... атап айтсақ болады. Төмен таулы ... және ... ... және ... және ... ... ... бөлушы аймақ ... ... биік ... аймақтары Алта, ...... ... және Алатау, Тянь – Шань ... ... ... ... тау жүйелерінің ... ең ... ... ... және олар бір – ... ... ... таулар бір – бірінен ... және ... , ... ... ... , ... бастарымен ... Жер ... ... ...... ... да ... ... ... ... ... ... ... территориясының ... ... Су ... ... бөлігі ішкі ағынға
жатады, тек қана ... ... ... ағын ... ... Тобыл өзендерінің бассейіндері). Көптеген ... ... ... Бұл өзендердің ... ... ... Таулардан шыққан жерде өзендер жазық ... және ... ... нашарлайды. Өзендердің көптеген
бөліктері ағымы көлдерге ... ... ... ... ... Жазық
жерлердегі өзендер көбіне қардың ... ... ... Ал жаз ... ... жерлердегі өзендер кеуіп
кетеді. Қазақстан ... ... ... ... ... ...... түсу мөлшерінен де ... Өзен ... ... оңтүстікке ... азия ... Ол дала ... ... 100 кв км – ге – 4 – 6 км - ден ... ... өзендер
саны мезгіліне қарай да ... ... ... ... 86 – 90 %, ... 5 – 7, күзгі – 1 – 3, қысқы 2 – 4 % - ке ... ... ... ... сирек кездеседі және ... ... (Іле, Шу, ... Арыс, Қаратал, Лепсі, Шарын өзендерінде
өзен ... ... 60 – 60 % - ті ... ... ... ... және қоғамдық қатынастары.
Капитализмге дейінгі ... ... ... ... ... ... тудырды, ерекше мәдени
тарихи ... тану үшін ғана , ... ... ... - ... ... жалпы заңдылықтарын
тану үшін ... Атап айту ... осы ... ... ... осы ... екі он жылдықта ... ... ... ... – құл ... - ...
капитализм – коммунизм) дискуссиялық бағыттылықпен және ...... ... көп ... мен ерекшеленеді. ... ... ... ... пен ... 1966, ... ,
1968, Текей , 1975; Имошечкин, 1980 және т.б.). «ВКП тарихының ... ... ... ... ... ... ... модельге ... ... ... ... ... ... ... канондары орын алатыны көрсетілген. ... ... 1977, ... 1966 және т.б.). Тек соңғы жылдары
ғана ... ... ... ... ... ... жаңа және ... творчестволық ізденістер
пайда болды.
Әсіресе ... ... ... ... даму дәрежесі
туралы көп ... және ... ... ... ... 1989 ж).
Талқылаудың бірегей болмауы, адекватсыз тексеру әдістеріне
және ... мен ... ... ... қарауға негізделіп отыр, ... ... ... «өзіндік қатынас» , «мемлекет», «феодализм», «қоғамдастық»
және т.б. ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... ... қауымның өзара ... ... ... ... ... ... ортаға ... , ал ... ... ... кері ... ... ... қауымды бөліп осы ... ... ... тек ... қана талқыға салынып ... ... ... ...... поляризациялық даму мәселелері –
кластық ... болу ... ... ... ... орын алған, осы ... ... ... орын
қалдыра отырып, бұны ... ... ... ... 1967, ... 1976, Хазанов, 1975, Першиц 1976, Илбшечкин, 1980,
Коган, 1981, Исмаил, 1983, ... 1987, ... 1989 т.б). ... ... ревалюцияға дейінгі орыс және ... ... кең ... ... ... қауымдық қарым –
қатынас осы ... ... ... ... және
қауымдық өмірде «демократиялық ... ... ... ... ... бұл ... былай ... ... ... ... деп айта ... ... 1903,214
б). П. Е. Маковецкий былай болжамдалған «Қырғыздың ... ... ... ... ... (МКОП 1948, 262 б). Орыстың
көрнекті ... ... Н.А. бұл ... ... былай жазған еді. «Түрік көшпенділерінің ... , ... және ... ... тайпалық бөлініп ... ... ... да мәні жоғары болды» (Аристов ... бет). ... бұл ... толығымен көшпелі ... ... ... ... Өйткені номадтардың
формациялық дамуындағы мәселелер ... ... ... ... ... және өзіндік ... ... ... бұны ... түрде ескеріп ... ... мен ... зерттеуде өте аз істер
жасалынды. (Пахамов 1911, 1 ... ары бұл ... 20 – 30 жж ... авторлардың
жұмысында жалғасын ... ... ... ... ... ол ... - қазақтардың қауымдық өмірімен ... ... ... ... келді: «Патриархальді – рулық
қатынас көшпелілер тұрмысынан ажырамайды, ... ... және ... ... ... (Чулошников 1924, 193 бет ). А. Ф. Резанов ... ... ... ... ... ... ... болған
жоқ, қазақта рулық ... өмір ... ... ... өмір ... ... ... және де сол кездегі
шаруашылық ... ... ... ... 1926, 187 б). ... қоғамдық
саяси жағдайдың өзгеруіне байланысты 20 ... ... ... ... теориясы жоққа шығарылды, өткені
ол кезде ... ... ... ... ... ... және 30 – 20 ж. ревалюциялық қайта ... ... ... ... қоюмен
байланыстырады.
Социалды тапсырыс кластық ... ... деп ... ... ... ... қауымдары патриархальді теңдік және
патериалистік ... ... миф ... де ... ... және т.б.) ... курс ... тарихи
келді. Басқаша осы ... ... ... болып келді. Басқаша
айтқанда ХІХ – ХХ ғ ... көп ... ... ... қауымдық құрылымы классыз ... ... олар ... ... ... ... деп танылған,
мысалы, бұны Н.И.Зибер, К. Каутский, П.Кушнер, К.М. ... ... бұл ... толық ғылыми концепция ретінде амып ... ... жүйе ... ... Орта және Қиыр ... материалдарында жазылды. (Алитовский 1966, Васильев ... 1982 және т.б.) ... ... ерте ... деп ... 1978, ... 1982 және т.б.). Бірақ бұл көзқараста барлық
номадтарға тән ... ... ... көзі түріндегі және
этнографиялық мағлұматтар сонымен қатар тарих ... ... ... ... ... бұл теорияны
қолдайтын дәлелдер ... ... ... ... жүйе гипотеза
негізінде «ерте класты ... ... ... ... ... ... ... жазбаларында әлеуметтік -
экономикалық процестер туралы формациялық ... ... , ... – ақ бұл ... ... ... . Көптеген зерттеушілік
әдетте көшпенділер қауымында ... ... жоқ ... ... жазу мәселелері: Першиц 1976 және басқалар). Қазақстардың
, ... ... ... орта ... ... ... диференциациясын жоққа шығармады. ... 1876. Vol I, ... P.23 – 24; ... 1857, etc), ... да ... ... ... «рулық қатынас» , «катернамизм» басым болды деп
санайды. (Czaplicka 1918; Hudson 1938 etc). Тек ... ... ... ... осы мәселе ... ... ... пайда бола бастады, алғашқы тарих жазба
ретінде (Feudalizm in Kazakhstan, 1961; Krader, 1958 P.76 – 99, etc), ... бұл ... ... ... дамуының әртүрлі
аспектілері қозғай ... . Бұл ... ... ... - экономикалық поллеризациясына ... ... ішкі ... ... ... ... болғанда. (
Bacon 1958; Jdem ,1965, Krader 1963; Jdem 1966; Sounders 1971, Patai ... ... ... ... жұмысының авторы
Тоинби ... ... ... онда ... ұйым ретінде ... және ... ... ... қарама – қарсы болып табылады. (Тоинби 1991 ж).
Сондан кейін Саундери ... ... ... , ... дами
алмайтындықтан номадтар ғасырдан ғасырға бір шеңбермен айналып жүрді.
(Sounders 1971 Р. 12). Ал ... ... ... ... классыз жүйе туралы көзқарасты ... ... ... ... ... ... ... тең құқықлы кейбір
мәселелерді ... ... 1978 Р.16.). ... ... ... ол номадтарда мемлекеттің болмауы ... ... ... ... ... мен ... деп пайымдады ол. (Jbid. Р.17 – 22). өз ... Бонт ... ... стратифицирленгенмен , ал ... ... ... ... ... ... ... ресурстарды
және қоғамдық өндіріс ұйымдары көпшілік ... ... ... ... ... ... ... теңеліп отырды. Осыдан
номадтар тең ... және ... ... ... ал ... ... ... өзіндік
мағынаға ие болады және мемлекет ... ... ... ішкі ... ... ғана ... ... феодалдық кезеңі. Малға ... ... ... қоғамның ... ... ... ... ... туындауының негізгі себептері болды. Феодализм
туралы алғаш рет айтқан Я. Гавердовский, ол 1803 жылы ... ... ... ... ... ... ... болар еді, егер оны күштілер ... ... 1803). ... ... атақты ғалымы П.П. Румянцев
бұл жағдай туралы былай деп ... ... ... құрылымында
XV – XVIII ғасырларда екі ...... ... ... - рулық және феодализм. Алайда соңғысы біріншілік формада
көрініс береді. (Румянце) әрі ... ол ... ... өмір ... мен ... орта ғасырдағы Европа
шартарына қарама – қарсы және ол ... ... ... ... жағдай тудырмады, тек оны ... қана ... ... ... да ... ... ... Я.Говардевскийде,
Румянцевте феодализм деп өндіру әдісін ... ал тек ... ... ... деп ... – 30 ... ... командтардың қоғамдық,
дамуында «кластық» жүйе ... ... ... ... талап етті. С.П. ... ... «құл ... ... ... алмайтындықтан ... ... ... 1975, 1976 Першиц 1976; Крадин 1987
және басқалар). Ол Азиаттық өндіріс ... тиым ... ... ғана ... ... ...... формация ретінде
кластық және капитализмге дейін - феодализм ... ... да ... ... ... ... және С.П. ... қатынас» концепциясы ... өте ... ... қоғамдық қатынасы феодальді деп танылып , кең ... ... СССР ... ... ... ... ... Ол барлық ғылыми және ... ... ... Ол ... мына санмен 4 ... ... ... осы ... ... ... ССР ... , «Қырғыз ССР тарих»,
«Қалмақ АССР тарихы», ... ... «МНР ... және ... ... ... «көшпенділер феодализмі» концепция
өндірістік қатынасқа негізделген, жерге қатысты және ... ... сай кең ... ... Косминский, 1932;Поршнев, 1964
және т.б.).
«Көшпенділер феодализмі» негізінен ... ... , яғни ... ... ... бақылау, шаруалар
малды өз ... ... ... ғана баға ... ... ... әр ... пікірлерді айтқан (Владимирцов, 1934).
С.П. Толстов, Б.Я. ... ... ... ескеруде, көшпенділердегі феодалдық қатынастың ... ... Оның ... ... ... ... ол ... ретінде ... ... ... ... ... деп ... Европадағы феодалдық
қатынастың классикалық ретінде ... ... 1934). Осы ... да сылтаулармен көшпенділердегі феодализмді басқа ... ... ... (Козьмин, 1934; Асфендияров 1935, Чулашников
1936; Вяткин).
Соғыстан кейінгі уақытта басталып ары ... ... ... ... ... ... оның бірі ... қатынас жер
иеленуге ... ... ... деді, оны қолдаушылар С.З.
Зиманлов, А.Е. Еренов, М.П. Вяткин, С.В. ... Ф.К. ... ... ... Екінші көзқарас феодалдық қатынас мал иеленушілік
арқылы ... асты деп те бұл ... С.Е. ... С.Я. ... ... ... еңбектерінде көрініс берді.
1954 жылы Ташкентте ... ... ... халықтардың
патриархальді - феодалдық қатынастың негізі ... өте кең ... ... ... ... ... Л.П. 2 ... тырысқанымен нәтиже бермеді. (Потанов 1955). ... ... 2 ... ... ... ... әр ... өз
дәлелдерін көрсетіп , (Златкин , 1964; Толыбеков 1971; және ... ... Ол ... уақытта феодализм концепциясы негізінен
Б.Я. Владимирцов ... ... ... ... ... Қазақстанда (Семенюк 1974, Пицулина, 1977; Сұлтанов
1982; Зиманов1982 және т.б).
Монғолияда (Зладкин 1982; 1983; ... 1986; ... 1988; ... ... ... феодализм концепцияны бес құрамды ... ... ... ... да ол ... қолданысқа ие болды.
(Феодоров – Давыдов, 1973; Васильченко, ... 1977; ... ... ... ... ғалымдар номадтар ортасындағы ... ... ... ... ... ішінде
көшпенділердің малға меншікті қатынасындағы әлеуметтік – экономикалық
диференциясын ... В.П. ... оны ... ... ... ... қарастырады. Ю.И. Семенов өз кезегінде
саунды қатынастарды ... ... ... деп ... ... ... номадтардың қоғамдық құрылымы ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық туралы
пікір айтылып жүрді. (Седов, 1977; ... 1985 және т.б.). ... ... ... ... ... деп ... мен
көшпенділердің қоғамдық дамуының ерекшелігіне ... ... ... ... ... ... дамуындағы класқа дейінгі концепциядан
үзілді – кесілді бас ... ... және ... ... 5 ... жүйе бойынша номадтар қауымында «кластық»
және ... ... ... тырысуы, басқа көзі ... ... ... ... ... олар
көшпенді феодализм ... ... ... ... еді.
Бұның айқын көрініс, біздің ойлауымызша, көптеген ғалымдардың
қатаң ... ... ... малға меншікті қатынасты
жақтауынан көрініс алады. Нәтижесінде ... ... ... қатынас»
концепциясының туындауы болды. Бұл номадттар ... ...... ... мен ... дамуындағы
патериалистік тенденциялары мемлекеттің болмауы және кластық ... ... ... бұл ... ... бірі ... Я.А. Седов, Г.Е. Марков, одан ... ... ... ... А.М. Хазанов айтты.
Бұл концепцияың ... ... ... тек ... ... ... ғана дами ... (Хазанов 1975), ол
жерге меншіктің малға монополды ... ... ... ... кластық күрестің болмауымен және ... ... ... ... ... ... Номадтардың
әрі қарай дамуы олардың отырықшы ... ... ... ... 1973). ... ішінде мемлекеттіліктің пайда болуы
сыртқы ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың туындауымен байланыстырады.
Ерте ... даму ... ... эвалюциялық
қозғалысының шегі деген ... ... ... ... ... және кең ... ие ... ғалымдарының бұл пікірімен көптеген шет ел ... яғни ... ... ... ... ... болды. Ол дегеніміз көшпелілер ... және ... ... ... ... ... ... ғана дамыта ... ... ... ... бұның
механизмі әлі анықталмаған (Production postorale of societe ... ерте ... даму ... ... ... ... әлеуметтік экономикалық эвалюциясының ... ... ... ... ойлар айтады. Онда ... ... ... ... көрінеді (Марков 1967). Ол ... ... ... заттарынан айыра ... ... ... ... ... бастағандықтан көшпенділік жеке
шаруашылық ... ... ... ал мал ... ... бастады. (Марков 1976) [7]
Осылайша біз ... ... ... ... дамуында ең аз дегенде үш негізгі концепцияны ... ... ерте ... және ... ... әртүрлі
варианттарды, «класқа дейінгі» және ... ... ... байланысып бір әдістің әртүрлі ... ... ... ... жазбаларының қысқа анализінде
көрсетілгендей ... бөлу ... ... және ... даму дәрежелері ... ... ... ... ... ғалымдары кшпенділер ... ... ... ... ... ... ... кеңес
тарих жазбаларында ... ... ... ... ... кеңінен қолданды. (Bourgeot 1970).
Ескерте кетуіміз қажет ... ... бір ... ... ... ... ... Бұл біздің ойлауымызша
фундаментальді ғылыми ағартушылық ... ... ... ... Мысалыға, «қоғамдық экономикалық
фармацияны ... ... ... ... ... ... қарайды, оған өндірістік күштің бірлігі немесе
өндірістік ... деп ... ... ... ... Меншіктік «мағынасы таза заңдылық,
заттық түрде» және ... ... ... және ... жатқызылады, «мемлекет» бір әлеуметтік ... ... ... ... ... ... «ұйым» ,
біріншілік қоғамда ғана орны ... ... ... түрде
рәсімделген және детерминерленген болуы қажет; феодализм оның мәні
жерге ... ... және ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың
дамымай ... ... ... ... көрінеді. Мұндай тарихи
үрдістің шындығын ... ... ... ... келтіруге болады. [8]
Осыдан әлеуметтік институттар мен ... даму ... ... осы ... ... мемлекеттің не істей ... ... ... оның ... ... ішінде, АҚШ ... ... ... ... және т.б. елестету қиын. Мұның
ішінде кіші ... ... ... ... орта және ... ... ... бетін бұру, ... ... мен ... процесін өрістеуші ... салу ... ... ... ... ... ... және
антитрестовтық заңдылықтарды қабылдау және т.б. ... ... ... , және «еркін кәсіпкерлік» саясатын жүргізе отырып,
мемлекет ... ... ... ... ... ... ... топтарының бірлесіп өмір сүруі үшін ... және ... ... ... жағдайын ескеріп саясат
жүргізеді. Бұл жағдайда ... ... ... ... Бұл
жағдайда ... орыс ... ... ... қанаудың құрамы болып табылмайды, басты түрде еңбекті бөлу
жүйесіндегі ... жеке ... ... ... ... әлеуметтік қақтығысты жою және әлеуметтік
кластық қатынасты бақылау, ішкі және ... ... ... ... табылады.
Шындығында біздің көзқарасымыз бойынша ... ... ... ... ... дейінгі, қоғамдық еңбек
бөлу жүйесінде аграрлы ... ... де ... ... ... ... ... өндіруші мен өндіру
заттарының тығыз ... ... ... ... өз ... ... құқықтық нормалардың,
өндірістік үрдістің ... ... ... ... және ... ... ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... немесе феодальды формация
дамуы жаңалық емес ... 1966). ... ... ... ... ... бөлген болар едік, олар әлеуметтік ... ... ... ... болу ... және
кеңістіктік жұмыс үрдісін ұйымдастыру ... ... ... және ... синхроиды емс ... ал ... ... ... өмір ... ресурстарын әртүлі әдістермен утилизациялау, қабылдаудың
адеквадсыздығы және т.б. Бұл ... ... ХКТ ... ... ... түсінуге көмектесті, оны ... және ... даму ... ... ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану ісі36 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері24 бет
"Азаматтық қоғам" түсінігінің генезисі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь